Ένα ευρωπαϊκό έργο για την Εφαρμογή της Κλιματικής Προσαρμογής και Ανθεκτικότητας στην Περιοχή της Μεσογείου

● Το έργο CARDIMED χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το πρό­γραμμα “Horizon Europe” της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης με συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό περίπου 21,5 εκα­τομ­μύ­ρια Ευρώ. Το “Horizon Europe” απο­τε­λεί το βασικό χρη­μα­το­δο­τικό εργα­λείο της ΕΕ για την έρευνα και την και­νο­το­μία. Αντι­με­τω­πί­ζει την κλι­μα­τική αλλαγή, βοηθά στην επί­τευξη των Στόχων Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης και ενι­σχύει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και την ανά­πτυξη της ΕΕ.

● Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, μαζί με περισ­σό­τε­ρους από 130 εκπρο­σώ­πους από τους 51 οργα­νι­σμούς που απο­τε­λούν την κοι­νο­πρα­ξία του έργου, συμ­με­τείχε στην Εναρ­κτή­ρια Συνά­ντηση του CARDIMED που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στη Αθήνα στις 27-29 Σεπτεμ­βρίου 2023.

Το ερευ­νη­τικό έργο CARDIMED θα ενι­σχύ­σει την ανθε­κτι­κό­τητα στην κλι­μα­τική αλλαγή στη Μεσό­γειο επι­στρα­τεύ­ο­ντας λύσεις που βασί­ζο­νται στη φύση (Nature-based Solutions). Το έργο θα επι­δεί­ξει 47 δια­φο­ρε­τι­κές λύσεις που βασί­ζο­νται στη φύση μέσω 83 παρεμ­βά­σεων σε 10 περι­φέ­ρειες και 20 τοπο­θε­σίες. Οι συμ­με­τέ­χου­σες κοι­νό­τη­τες θα ιδρύ­σουν την “CARDIMED Resilience Alliance” (“Συμ­μα­χία για την Ανθε­κτι­κό­τητα του CARDIMED”), η οποία θα λει­τουρ­γή­σει ως μέσο για την επέ­κταση του δικτύου. Η Συμ­μα­χία ανα­μέ­νε­ται να έχει 28 περι­φέ­ρειες και 70 κοι­νό­τη­τες στο δίκτυο μέχρι το 2030, να δημιουρ­γή­σει 8000 θέσεις εργα­σίας στον τομέα των φυσικών συστη­μά­των και να επι­στρα­τεύ­σει πάνω από 450 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε επεν­δύ­σεις για την κλι­μα­τική ανθε­κτι­κό­τητα.

Οι δράσεις του έργου οργα­νώ­νο­νται σε 4 πυλώνες, οι οποίοι παρου­σιά­ζο­νται στη συνέ­χεια.

· Πυλώνας 1: Ψηφια­κές υπο­δο­μές

· Πυλώνας 2: Κοι­νω­νική και οικο­νο­μική ανθε­κτι­κό­τητα

· Πυλώνας 3: Το πλέγμα Νερού-Ενέργειας-Τροφής-Οικοσυστημάτων

· Πυλώνας 4: Φυσικές λύσεις

Πιλο­τι­κές εφαρ­μο­γές CARDIMED

Στο πλαίσιο του έργου θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν πιλο­τι­κές εφαρ­μο­γές (Demo Sites) σε 9 περι­φέ­ρειες στις εξής χώρες: Ελλάδα (2), Ιταλία (2), Γαλλία, Ισπανία, Πορ­το­γα­λία, Τουρκία, Κύπρος. Με 80 παρεμ­βά­σεις στις τοπο­θε­σίες των πιλο­τι­κών εφαρ­μο­γών το έργο θα εφαρ­μό­σει, θα δοκι­μά­σει και θα επι­δεί­ξει πάνω από 40 είδη φυσικών λύσεων που προ­ω­θούν την κυκλική οικο­νο­μία και στη­ρί­ζουν τον ψηφιακό, κοι­νω­νικό και συστη­μικό μετα­σχη­μα­τι­σμό προς την κλι­μα­τική ανθε­κτι­κό­τητα. Επίσης έχουν επι­λε­χθεί 5 επι­πλέον περι­φέ­ρειες όπου θα υλο­ποι­η­θούν κάποιες από τις δοκι­μα­σμέ­νες λύσεις των πιλο­τι­κών εφαρ­μο­γών.

Πεδίο εφαρ­μο­γής στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου

Οι παρεμ­βά­σεις στο πλαίσιο του έργου θα υλο­ποι­η­θούν στα νησιά Μύκονο και Σίφνο. Οι λύσεις θα επι­κε­ντρω­θούν σε συν­δυα­σμό λύσεων που βασί­ζο­νται στη φύση (NBS), εξαι­ρε­τικά και­νο­τό­μων τεχνο­λο­γιών επε­ξερ­γα­σίας και επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης νερού/λυμάτων, ανα­κύ­κλω­σης θρε­πτι­κών ουσιών, ανα­βιω­μέ­νων παρα­δο­σια­κών τεχνι­κών δια­χεί­ρι­σης νερού και πρά­σι­νων/γκρίζων υπο­δο­μών για την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας, του κιν­δύ­νου πλημ­μύ­ρας, της απώ­λειας βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, της αγρο­τι­κής παρα­γω­γι­κό­τη­τας και της κυκλι­κής οικο­νο­μίας. Το πιλο­τικό θα επι­δεί­ξει την αξιο­ποί­ηση μη συμ­βα­τι­κών πηγών νερού όπως τα όμβρια ύδατα, τα υπόγεια ύδατα και τα λύματα, μέσω NBS.

· Στη Μύκονο, μέσω μιας σειράς λύσεων που βασί­ζο­νται στη φύση για τη συλλογή βρό­χι­νου νερού, επι­τυγ­χά­νε­ται η επα­να­φόρ­τιση του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα κατά την υγρή περίοδο και κατά συνέ­πεια το νερό ανα­κτά­ται κατά την ξηρή περίοδο. Το συγκο­μι­ζό­μενο νερό αξιο­ποιεί­ται για οικιακή χρήση (π.χ. έκπλυση τουα­λέ­τας) και για γεωρ­γική άρδευση, καθώς 0,6 εκτάρια ρίγανης και λεβά­ντας καλ­λιερ­γού­νται με το συλ­λε­γό­μενο νερό με στάγδην άρδευση. Τα συν-πλεονεκτήματα του συστή­μα­τος περι­λαμ­βά­νουν τη μείωση του κιν­δύ­νου πλημ­μύ­ρας και την παρα­γωγή αιθέ­ριου ελαίου που προ­σφέ­ρει οικο­νο­μι­κές ευκαι­ρίες.

· Στη Σίφνο ένα δίκτυο του­λά­χι­στον 180 παρα­δο­σια­κών πέτρι­νων φραχτών θα κατα­σκευα­στεί στο ρέμα των Καμάρων για την παροχή νερού για τη γεωρ­γική γη, τον εμπλου­τι­σμό του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα, τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών βιο­ποι­κι­λό­τη­τας στην περιοχή και τη μείωση του κιν­δύ­νου πλημ­μύ­ρας στην του­ρι­στική περιοχή.

Εται­ρικό σχήμα CARDIMED

Στο έργο συμ­με­τέ­χουν 51 εταίροι από 12 χώρες-μέλη της ΕΕ (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Πορ­το­γα­λία, Κύπρος, Ολλαν­δία, Βέλγιο, Γερ­μα­νία, Αυστρία, Μάλτα, Κροατία), το Ηνωμένο Βασί­λειο και την Τουρκία. Το εται­ρικό σχήμα απο­τε­λεί­ται από Πανε­πι­στή­μια και ερευ­νη­τικά ιδρύ­ματα, Περι­φέ­ρειες, Δήμους, τοπι­κούς, εθνι­κούς, ευρω­παϊ­κούς και διε­θνείς οργα­νι­σμούς, μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, βιο­μη­χα­νίες.

Το έργο υλο­ποιεί­ται στο πλαίσιο του Ορί­ζο­ντα Ευρώπη, του προ­γράμ­μα­τος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για την έρευνα και την και­νο­το­μία για την περίοδο 2021-2027, που απο­σκο­πεί στη σύνδεση της έρευνας και και­νο­το­μίας με άξονα έξι βασικές ευρω­παϊ­κές προ­τε­ραιό­τη­τες: την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό των κοι­νω­νιών και της οικο­νο­μίας, την ευη­με­ρία και ασφά­λεια των πολιτών, καθώς και την προ­στα­σία της ευρω­παϊ­κής δημο­κρα­τίας. Συγκε­κρι­μένα, το CARDIMED απο­τε­λεί μέρος της απο­στο­λής της ΕΕ για την Προ­σαρ­μογή στην Κλι­μα­τική Αλλαγή, και υλο­ποιεί­ται στο πλαίσιο της πρό­σκλη­σης ερευ­νη­τι­κών έργων HORIZON-MISS-2022-CLIMA-01 “Δράσεις Έρευνας και Και­νο­το­μίας για την υπο­στή­ριξη της υλο­ποί­η­σης της Απο­στο­λής της ΕΕ για την Προ­σαρ­μογή στην Κλι­μα­τική Αλλαγή”.