Παγκόσμια Ημέρα Υγείας: Ανεκπλήρωτη ανάγκη η ισότητα στην υγεία απέναντι σε πρωτοφανείς απειλές

Σήμερα, 7η Απρι­λίου 2023, ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας (ΠΟΥ) γιορ­τά­ζει την 75η επέτειό του, μαζί με τα 194 κράτη μέλη και άλλους εταί­ρους του, απευ­θύ­νο­ντας πρό­σκληση για μια νέα προ­σπά­θεια για ισότητα στην υγεία. Παράλ­ληλα, οι χώρες-μέλη του ΠΟΥ έχουν χαρ­το­γρα­φή­σει την πορεία των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για μια παγκό­σμια συμ­φω­νία για την πρόληψη, την ετοι­μό­τητα και την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας με σκοπό την υποβολή ενός σχεδίου συμ­φω­νίας προς έγκριση από την Παγκό­σμια Συνέ­λευση Υγείας (World Health Assembly), τον Μάιο του 2024.

Παράλ­ληλα με τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για την παγκό­σμια συμ­φω­νία για την πρόληψη της παν­δη­μίας, οι κυβερ­νή­σεις συζη­τούν επίσης περισ­σό­τε­ρες από 300 τρο­πο­ποι­ή­σεις στους Διε­θνείς Κανο­νι­σμούς Υγείας (International Health Regulations – IHR) (2005), σε μια προ­σπά­θεια να ενι­σχύ­σουν αυτούς τους κανο­νι­σμούς και να κατα­στή­σουν τον κόσμο ασφα­λέ­στερο από μετα­δο­τι­κές ασθέ­νειες, δια­σφα­λί­ζο­ντας παράλ­ληλα μεγα­λύ­τερη ισότητα στην παγκό­σμια αντα­πό­κριση σε επεί­γο­ντα περι­στα­τικά δημό­σιας υγείας.

Ο Γενικός Διευ­θυ­ντής του Οργα­νι­σμού, Δρ Τέντρος Αντανόμ Γκε­μπρε­γέ­σους, καλεί τις κυβερ­νή­σεις και τους ηγέτες να ανα­λά­βουν δράση για να προ­στα­τεύ­σουν και να επεν­δύ­σουν στους εργα­ζό­με­νους στον τομέα της υγείας και της περί­θαλ­ψης που βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή αντα­πο­κρι­νό­με­νοι σε κατα­στά­σεις έκτα­κτης ανάγκης για την υγεία και το κλίμα.

Πριν από εβδο­μή­ντα πέντε χρόνια, στον απόηχο του πιο θανα­τη­φό­ρου και κατα­στρο­φι­κού πολέμου στην ανθρώ­πινη ιστορία, τέθηκε σε ισχύ το Σύνταγμα του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας (Constitution of the World Health Organization): μια συνθήκη μεταξύ των εθνών του κόσμου, τα οποία ανα­γνώ­ρι­σαν ότι η Υγεία δεν ήταν μόνο ένα θεμε­λιώ­δες ανθρώ­πινο αγαθό, αλλά και ο θεμέ­λιος λίθος για την ειρήνη και την ασφά­λεια.

Τις τελευ­ταίες επτά­μισι δεκα­ε­τίες, έχει σημειω­θεί εξαι­ρε­τική πρόοδος στην προ­στα­σία των ανθρώ­πων από ασθέ­νειες και κατα­στρο­φές, όπως:

·         εξά­λειψη της ευλο­γιάς,

·         μείωση της επί­πτω­σης της πολιο­μυ­ε­λί­τι­δας κατά 99%, σώζο­ντας εκα­τομ­μύ­ρια ζωές μέσω παι­δι­κού εμβο­λια­σμού,

·         μείωση της μητρι­κής θνη­σι­μό­τη­τας και βελ­τί­ωση της υγείας και ευη­με­ρία για εκα­τομ­μύ­ρια γυναί­κες.

«Η ιστορία του ΠΟΥ δείχνει τι είναι δυνατό όταν τα έθνη ενώ­νο­νται για έναν κοινό σκοπό», δήλωσε ο Δρ Τέντρος Αντανόμ Γκε­μπρε­γέ­σους, Γενικός Διευ­θυ­ντής του ΠΟΥ. «Είμαστε περή­φα­νοι για πολλά, αλλά χρειά­ζε­ται ακόμα πολλή δουλειά για να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουμε το ιδρυ­τικό μας όραμα για το υψη­λό­τερο δυνατό επίπεδο υγείας για όλους τους ανθρώ­πους. Συνε­χί­ζουμε να αντι­με­τω­πί­ζουμε τερά­στιες ανι­σό­τη­τες στην πρό­σβαση σε υπη­ρε­σίες υγείας, μεγάλα κενά στην άμυνα του κόσμου έναντι έκτα­κτων περι­στα­τι­κών υγείας και απειλές από προ­ϊ­ό­ντα που βλά­πτουν την υγεία και την κλι­μα­τική κρίση. Μπο­ρούμε να αντι­με­τω­πί­σουμε αυτές τις παγκό­σμιες προ­κλή­σεις μόνο με παγκό­σμια συνερ­γα­σία».

Στρα­τη­γική προ­τε­ραιό­τητα η υπο­στή­ριξη του υγειο­νο­μι­κού προ­σω­πι­κού

Για την αντι­με­τώ­πιση αυτών των προ­κλή­σεων, ο ΠΟΥ προ­τρέ­πει τις χώρες να λάβουν επεί­γουσα δράση για την προ­στα­σία, την υπο­στή­ριξη και την επέ­κταση του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού στον τομέα της υγείας ως στρα­τη­γική προ­τε­ραιό­τητα. Οι επεν­δύ­σεις στην εκπαί­δευση, τις δεξιό­τη­τες και τις αξιο­πρε­πείς θέσεις εργα­σίας για την υγεία πρέπει να τεθούν σε προ­τε­ραιό­τητα για να καλυ­φθεί η ταχέως αυξα­νό­μενη ζήτηση υγειο­νο­μι­κού προ­σω­πι­κού και να απο­τρα­πεί η προ­βλε­πό­μενη έλλειψη 10 εκα­τομ­μυ­ρίων εργα­ζο­μέ­νων στον τομέα της υγείας έως το 2030, κυρίως σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισο­δή­μα­τος.

Το πρό­γραμμα επεί­γου­σας περί­θαλ­ψης 25x25x25

Πρό­σφατα, ανα­κοι­νώ­θηκε, επίσης, από τον ΠΟΥ, ένα παγκό­σμιο εκπαι­δευ­τικό πρό­γραμμα για τη βασική επεί­γουσα περί­θαλψη που στο­χεύει στο 25% των νοση­λευ­τών και μαιών από 25 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισο­δή­μα­τος έως το τέλος του 2025. Αυτό το πρό­γραμμα επεί­γου­σας περί­θαλ­ψης 25x25x25 θα παρέχει στις νοσο­κό­μες και τις μαίες τις δεξιό­τη­τες και τις ικα­νό­τη­τες για να κάνουν σημα­ντική διαφορά στη διάσωση ζωών και στη μείωση των ανα­πη­ριών.

Ανα­νε­ω­μένη δέσμευση για ισότητα στην Υγεία

Προ­σβλέ­πο­ντας στα επόμενα 75 χρόνια και κοντά στην αλλαγή του επό­με­νου αιώνα, η ανα­νε­ω­μένη δέσμευση για ισότητα στην Υγεία θα είναι το κλειδί για την αντι­με­τώ­πιση μελ­λο­ντι­κών προ­κλή­σεων για την Υγεία.

Στη σκιά της παν­δη­μίας της COVID-19, ο οδικός χάρτης της ΠΟΥ για την ανά­καμψη περι­λαμ­βά­νει μια επεί­γουσα αλλαγή παρα­δείγ­μα­τος προς την προ­ώ­θηση της υγείας και της ευη­με­ρίας και την πρόληψη των ασθε­νειών, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας τις βαθύ­τε­ρες αιτίες της και δημιουρ­γώ­ντας τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ευη­με­ρία της Υγείας. Ο ΠΟΥ προ­τρέ­πει τις χώρες να παρέ­χουν υπη­ρε­σίες Υγείας, δίνο­ντας προ­τε­ραιό­τητα στην Πρω­το­βάθ­μια Φρο­ντίδα Υγείας ως το θεμέλιο της καθο­λι­κής κάλυψης Υγείας.

Η παν­δη­μία της COVID-19 έδειξε ότι η προ­στα­σία της Υγείας είναι θεμε­λιώ­δης για τις οικο­νο­μίες, τις κοι­νω­νίες, την ασφά­λεια και τη στα­θε­ρό­τητά μας. Μαθαί­νο­ντας από τη χει­ρό­τερη παν­δη­μία της πρό­σφα­της ιστο­ρίας, ο ΠΟΥ είναι έτοιμος να υπο­στη­ρί­ξει τις χώρες του κόσμου, καθώς δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται μια συμ­φω­νία παν­δη­μίας, την ανα­θε­ώ­ρηση των Διεθνών Κανο­νι­σμών Υγείας και άλλες οικο­νο­μι­κές, κυβερ­νη­τι­κές και επι­χει­ρη­σια­κές πρω­το­βου­λίες για να προ­ε­τοι­μά­σει τον κόσμο για μελ­λο­ντι­κές παν­δη­μίες.

Τα τελευ­ταία πέντε χρόνια, ο ΠΟΥ έχει επεν­δύ­σει στην επι­στήμη και την ψηφιακή υγεία, δημιουρ­γώ­ντας ένα Τμήμα Επι­στη­μών (Science Division) στον Οργα­νι­σμό. Αυτό συνέβη σε μια στιγμή που η επι­στήμη δέχεται συνε­χείς επι­θέ­σεις καθη­με­ρινά. Οι χώρες πρέπει να προ­στα­τεύ­ουν το κοινό από την παρα­πλη­ρο­φό­ρηση κάθε είδους. Το μέλλον της Υγείας εξαρ­τά­ται από το πόσο καλά την υπο­στη­ρί­ζουμε και την υπη­ρε­τούμε μέσω της επι­στή­μης, της έρευνας, της και­νο­το­μίας, των δεδο­μέ­νων, των ψηφια­κών τεχνο­λο­γιών και των συνερ­γα­σιών.