Ακούγιου: Σε απόσταση αναπνοής το πυρηνικό εργοστάσιο των 20 δισ

Ο Τούρκος πρό­ε­δρος έχει ανα­κοι­νώ­σει ότι το Ακού­γιου, στις 27 Απρι­λίου, τίθεται επι­σή­μως σε «καθε­στώς πυρη­νι­κής εγκα­τά­στα­σης»

Ηταν Μάιος του 2010. Βλα­ντι­μίρ Πούτιν και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν υπο­γρά­φουν συμ­φω­νία για την κατα­σκευή πυρη­νι­κού εργο­στα­σίου στο Ακού­γιου, στο Μπου­γιου­κε­τσελί, στην επαρχία της Μερ­σί­νας, βόρεια της Κύπρου, που θα περι­λαμ­βά­νει τέσ­σε­ρις πυρη­νι­κούς αντι­δρα­στή­ρες συνο­λι­κής ισχύος 4.456 Megawatt, με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που φτάνει τα 20 δισ. δολάρια.

Τη δια­χεί­ριση του εργο­στα­σίου –για του­λά­χι­στον 60 χρόνια, με δικαί­ωμα παρά­τα­σης για άλλα 20– θα ανα­λάμ­βανε θυγα­τρική της ρωσικής ενερ­γεια­κής εται­ρείας Rosatom, η Akkuyu Nukleer JSC με έδρα την Τουρκία, σε συνερ­γα­σία με κατα­σκευα­στι­κές εται­ρείες από τη γείτονα. Στόχος, το 10% της παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας για τις ανάγκες της Τουρ­κίας, ίσο, δηλαδή, με τις ανάγκες της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης.

«Υπάρχει προ­βλη­μα­τι­σμός εδώ και καιρό στην Τουρκία για τη συντρι­πτική της εξάρ­τηση από εισα­γω­γές ενέρ­γειας», είχε σημειώ­σει στην «Κ» ο Ιαν Λέσερ, αντι­πρό­ε­δρος για θέματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής του German Marshall Fund of the United States. «Η επι­θυ­μία για σύσφιγξη των σχέσεων με τη Μόσχα πιθα­νό­τατα επι­τά­χυνε την υλο­ποί­ηση του εγχει­ρή­μα­τος». Για την τουρ­κική κυβέρ­νηση, προ­σέ­θεσε, το Ακού­γιου «απο­τε­λεί συνει­σφορά στην τεχνο­λο­γική ανα­βάθ­μιση της χώρας και απο­τε­λεί σύμβολο εθνικού κύρους, κάτι σημα­ντικό σε μία περίοδο εμφα­νούς εθνι­κι­σμού».

Χάρτης των πυρη­νι­κών εργο­στα­σίων της περιο­χής μας

Εναν χρόνο μετά την υπο­γραφή της συμ­φω­νίας, ο γενικός διευ­θυ­ντής της κατα­σκευα­στι­κής εται­ρείας, Αλε­ξά­ντρ Σου­περ­φίν, είχε διευ­κρι­νί­σει σε συνέ­ντευξη Τύπου στην Αγκυρα ότι, σε περί­πτωση κατά την οποία υπάρ­ξουν ενδεί­ξεις ότι η περιοχή δεν πληροί όλους τους κανόνες ασφα­λείας, το έργο δεν θα γίνει εκεί.

Το έργο, όμως, προ­χώ­ρησε, καθώς είχαν ελεγ­χθεί τρία βασικά ζητή­ματα: η σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα στην περιοχή –το εργο­στά­σιο θα αντέχει σεισμό ως 6,5 Ρίχτερ–, τα μέτρα ασφα­λείας –όπως είχαν καθο­ρι­στεί μετά τις τρα­γω­δίες στο Τσερ­νό­μπιλ το 1986 και στη Φου­κου­σίμα το 2011– και ο ανθρώ­πι­νος δόλος. Και αυτό είχε, απ’ ό,τι φαί­νε­ται, ανοίξει την όρεξη της Αγκυρας για δημιουρ­γία και δεύ­τε­ρου εργο­στα­σίου στη Σινώπη.

Οι πυρη­νι­κές συμ­φω­νίες της Τουρ­κίας

Η Τουρκία, μάλιστα, έχει στο μεταξύ συνάψει σειρά διεθνών πυρη­νι­κών συμ­φω­νιών, με περισ­σό­τερο σημα­ντι­κές αυτές με Ρωσία, Ιαπωνία, Γαλλία, Κίνα, ΗΠΑ, Ν. Κορέα, Αυστρα­λία και Νίγηρα, που καλύ­πτουν την από­κτηση τεχνο­λο­γίας και τεχνο­γνω­σίας του ευρύ­τε­ρου κύκλου πυρη­νι­κού καυ­σί­μου (nuclear fuel cycle), όπως έχει γράψει στην «Κ» ο Παντε­λής Οικο­νό­μου, πρώην επι­θε­ω­ρη­τής του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Ατο­μι­κής Ενέρ­γειας (ΙΑΕΑ) για τη Μη-Διασπορά των Πυρη­νι­κών Οπλων.

Το 2015, όμως, η Rosatom διέκοψε, όπως είχε μετα­δώ­σει το Reuters, τις κατα­σκευα­στι­κές εργα­σίες, καθώς οι σχέσεις Μόσχας και Αγκυρας επι­δει­νώ­νο­νταν μετά την κατάρ­ριψη ρωσικού αερο­σκά­φους από την Αγκυρα κατά μήκος των συνόρων Τουρκίας-Συρίας. Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι είχαν δηλώσει ότι, εάν η Ρωσία απο­συρ­θεί, υπάρ­χουν άλλοι υπο­ψή­φιοι για το έργο, μια και η τουρ­κική κυβέρ­νηση το 2013 είχε επι­λέ­ξει γαλ­λοϊ­α­πω­νική κοι­νο­πρα­ξία –τη Mitsubishi Heavy Industry και τη γαλλική Areva– για την κατα­σκευή ενός δεύ­τε­ρου πυρη­νι­κού σταθμού, στη Σινώπη, στη Μαύρη Θάλασσα. Στην πορεία των συζη­τή­σεων, ωστόσο, ανέ­κυ­ψαν δια­φω­νίες. Η ιαπω­νική εται­ρεία απο­χώ­ρησε από τις συζη­τή­σεις.

Τότε, η Τουρκία είχε στραφεί στην Κίνα για την κατα­σκευή πυρη­νι­κού εργο­στα­σίου στην παρα­θα­λάσ­σια πόλη Ινιάδα της Ανα­το­λι­κής Θράκης, σε από­σταση περίπου 5 χιλιο­μέ­τρων από τα σύνορα με τη Βουλ­γα­ρία. Η ευρύ­τερη περιοχή είχε κηρυ­χθεί στρα­τιω­τική ζώνη προ­κει­μέ­νου, όπως είχαν σχο­λιά­σει αρμό­διοι Ελληνες αξιω­μα­τού­χοι στην «Κ», να επι­τα­χυν­θεί η δια­δι­κα­σία απαλ­λο­τρί­ω­σης των εκτά­σεων, όπου πρό­κει­ται να χωρο­θε­τη­θεί το εργο­στά­σιο.

Το ζήτημα, όμως, με τη Μόσχα είχε λυθεί στο μεταξύ και στις 2 Απρι­λίου 2018, όπως είχε γράψει η «Κ», χορη­γή­θηκε από την τουρ­κική αρχή ατο­μι­κής ενέρ­γειας (ΤΑΕΚ) στη ρωσική κρατική εται­ρεία Rosatom η άδεια κατα­σκευής του πρώτου πυρη­νι­κού αντι­δρα­στήρα παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας της Τουρκία στο Ακού­γιου. Την επομένη έγινε η θεμε­λί­ωση του έργου, στην οποία συμ­με­τεί­χαν με απευ­θείας τηλε­ο­πτική σύνδεση από το προ­ε­δρικό μέγαρο της Αγκυρας ο πρό­ε­δρος Ταγίπ Ερντο­γάν και ο Ρώσος ηγέτης Βλα­ντι­μίρ Πούτιν.

Το 2020 είχε ξεκι­νή­σει η κατα­σκευή της δεύ­τε­ρης μονάδας του εργο­στα­σίου, αφού η πρώτη είχε ολο­κλη­ρω­θεί το 2019. Σύμφωνα με τους έως τώρα σχε­δια­σμούς, οι επό­με­νοι δύο αντι­δρα­στή­ρες ανα­μέ­νε­ται να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί το 2025 και το 2026 αντι­στοί­χως, με την κατα­σκευή τους να έχει το 2021 και το 2022.

Μάρτιος 2023. Ο Τούρκος πρό­ε­δρος ανα­κοι­νώ­νει ότι το Ακού­γιου, στις 27 Απρι­λίου, τίθεται επι­σή­μως σε «καθε­στώς πυρη­νι­κής εγκα­τά­στα­σης», καθώς, απ’ ό,τι φαί­νε­ται, έχουν ξεπε­ρα­στεί στο μεταξύ τα προ­βλή­ματα προ­μή­θειας εξο­πλι­σμού από τρίτες χώρες που αντι­με­τώ­πιζε η Rosatom το 2022 εξαι­τίας των κυρώ­σεων στη Ρωσία για την εισβολή στην Ουκρα­νία, όπως είχε γράψει η Washington Post.

Ανη­συ­χίες και ενστά­σεις

Κι ενώ η δημιουρ­γία του πυρη­νι­κού εργο­στα­σίου στο Ακού­γιου προ­ο­ρί­ζε­ται για παρα­γωγή της απα­ραί­τη­της ενέρ­γειας για την κάλυψη των αναγκών της Τουρ­κίας, ήδη από το 2011 είχαν εμφα­νι­στεί οι πρώτες ενστά­σεις.

Οι Αρχές του Μπου­γιου­κε­τσελί, στην επαρχία της Μερ­σί­νας, εξέ­φρα­σαν ανη­συ­χίες για την επί­δραση που θα είχε το εργο­στά­σιο στις ακτές της περιο­χής και εξ αντα­να­κλά­σεως στον του­ρι­σμό. Οι ενστά­σεις κάμ­φθη­καν όταν το ισο­ζύ­γιο έδειξε ότι οι ενερ­γεια­κές ανάγκες της χώρας είναι σημα­ντι­κό­τε­ρες και η πόλη θα είχε σημα­ντική οικο­νο­μική ανα­βάθ­μιση. Την ίδια χρονιά, είχε δημιουρ­γη­θεί στην περιοχή της ανέ­γερ­σης του εργο­στα­σίου ανθρώ­πινη αλυσίδα από περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις ενα­ντίον της κατα­σκευής της πυρη­νι­κής μονάδας.

Το 2015 περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις –με τη συμ­με­τοχή Κυπρίων πολι­τι­κών– είχαν δια­μαρ­τυ­ρη­θεί στη Λευ­κω­σία για τη δημιουρ­γία του πυρη­νι­κού εργο­στα­σίου, που βρί­σκε­ται μια ανάσα από την Κύπρο, μόλις 90 χλμ. βορειό­τερα.

Τον Απρίλιο του 2017, δημο­σί­ευση του ΕΛΙΑΜΕΠ που υπέ­γραφε ο Παντε­λής Οικο­νό­μου ανέφερε ότι στις πυρη­νι­κές συμ­φω­νίες της Αγκυρας με τη Μόσχα και το Τόκιο σχετικά με τους πυρη­νι­κούς σταθ­μούς, στο Ακού­γιου και στη Σινώπη αντί­στοιχα, υπάρχει μια «επίμαχη πρό­βλεψη» σχετικά με την «από­κτηση ικα­νό­τη­τας για παρα­γωγή και επε­ξερ­γα­σία πυρη­νι­κών καυ­σί­μων» (εμπλου­τι­σμού ουρα­νίου και παρα­γω­γής πλου­τω­νίου). Η πρό­βλεψη αυτή «περιε­λή­φθηκε στις συμ­φω­νίες έπειτα από προ­σω­πική επιμονή του προ­έ­δρου Ερντο­γάν, ιδιαί­τερα απέ­να­ντι στον Ιάπωνα πρω­θυ­πουργό Σίνζο Αμπε».

Εμπλου­τι­σμός ουρα­νίου, παρα­γωγή πλου­τω­νίου

Οπως είχε εξη­γή­σει ο Παντε­λής Οικο­νό­μου και είχε γράψει η «Κ», ο εμπλου­τι­σμός ουρα­νίου και η παρα­γωγή πλου­τω­νίου, «ως μέρος ενός ειρη­νι­κού πυρη­νι­κού προ­γράμ­μα­τος, δεν απα­γο­ρεύ­ο­νται από το ισχύον διεθνές νομικό καθε­στώς της ΝΡΤ (Nuclear Non-Proliferation Treaty). Θεω­ρού­νται όμως γενι­κό­τερα η αχίλ­λειος πτέρνα της εν λόγω συν­θή­κης, διότι απο­τε­λούν την καθο­ρι­στική προ­ϋ­πό­θεση για την κατα­σκευή πυρη­νι­κών όπλων». Γι’ αυτό «έχει συμ­φω­νη­θεί άτυπα μεταξύ των μεγάλων παρόχων πυρη­νι­κής τεχνο­λο­γίας να μη συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται σχε­τι­κές προ­βλέ­ψεις στις πυρη­νι­κές συμ­φω­νίες τους με τρίτους».

Στην Τουρκία, δε, υπάρ­χουν δύο κοι­τά­σματα ουρα­νίου, όπως έχει γράψει η «Κ»: το πρώτο και πιο παλιό βρί­σκε­ται στην περιοχή Γιοζ­γκάτ στην κεντρική Τουρκία, ενώ δεύτερο ανα­κα­λύ­φθηκε κοντά στην πόλη Σεφα­ά­τλι, περίπου στην ίδια περιοχή.

Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Νίκος Δένδιας, τον Φεβρουά­ριο του 2021, όπως είχαν γράψει οι Βασίλης Νέδος και Γιάννης Σου­λιώ­της στην «Κ», κατά το διάρ­κειας 45 λεπτών τηλε­φώ­νημά του με τον Αμε­ρι­κανό ομόλογό του, έθιξε τις πολ­λα­πλές προ­βλη­μα­τι­κές πτυχές της κατα­σκευής του πυρη­νι­κού εργο­στα­σίου στο Ακού­γιου της νότιας Τουρ­κίας. «Από το γεγονός ότι απο­τε­λεί απειλή ασφα­λείας σε από­σταση ανα­πνοής από άλλα κράτη στην περιοχή και πως απο­τε­λεί τη μεγα­λύ­τερη επέν­δυση που έχει κάνει η Ρωσία στο εξω­τε­ρικό μέχρι την απρο­θυ­μία της Αγκυρας να μοι­ρα­στεί πλη­ρο­φο­ρίες. Ο κ. Δένδιας επι­σή­μανε, σύμφωνα με τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες, ότι το Ακού­γιου μπορεί να γίνει ένα “Τσερ­νό­μπιλ” της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου».

Ελληνες αξιω­μα­τού­χοι, που είχαν μιλήσει στην «Κ» υπό τον όρο της ανω­νυ­μίας, ανέ­φε­ραν ότι η Τουρκία ταυ­τό­χρονα, εκπαι­δεύει πυρη­νι­κούς μηχα­νι­κούς και μεθο­δεύει την πρό­σβασή της στα λεγό­μενα «διττά» υλικά: πρώτες ύλες και εξο­πλι­σμό που προ­ο­ρί­ζε­ται όχι μόνο για εμπο­ρική αλλά ταυ­τό­χρονα και στρα­τιω­τική χρήση. Εξάλλου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, το 2019, είχε δηλώσει: «Κάποιες χώρες δια­θέ­τουν πυραύ­λους με πυρη­νι­κές κεφαλές. Αλλά μας λένε ότι εμείς δεν μπο­ρούμε να απο­κτή­σουμε. Αυτό δεν μπορώ να το δεχτώ».

Μάλιστα, ο Τούρκος πρό­ε­δρος, την ίδια χρονιά, είχε πει στη Γενική Συνέ­λευση του ΟΗΕ ότι «η κατοχή πυρη­νι­κής ενέρ­γειας είτε θα πρέπει να απα­γο­ρευ­θεί σε όλους είτε να επι­τρα­πεί σε όλους».

Πυρη­νική «γει­το­νιά»

Η Τουρκία, όμως, δεν είναι η μονα­δική χώρα που θα δια­θέ­τει πυρη­νικά στην περιοχή μας. Πυρη­νικά εργο­στά­σια υπάρ­χουν στη Βουλ­γα­ρία και στη Ρου­μα­νία, ενώ και η Αίγυ­πτος έχει «βάλει πλώρη» για την κατα­σκευή πυρη­νι­κής μονάδας.

Η Βουλ­γα­ρία έχει δύο αντι­δρα­στή­ρες –από τους συνο­λικά έξι– σε λει­τουρ­γία στο εργο­στά­σιο του Κοζ­λο­ντούι, ενώ σχε­διά­ζει από το 2020 τη δημιουρ­γία δεύ­τε­ρου εργο­στα­σίου στο Μπέλενε. Τους αντι­δρα­στή­ρες 1 και 2 τούς είχε κλείσει το 2002, ενώ το 2006, στο πλαίσιο των εντα­ξια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με την Ε.Ε., έκλεισε και τους αντι­δρα­στή­ρες 3 και 4.

Το 2010 είχαν εντο­πι­στεί ρωγμές σε σωλη­νώ­σεις, αλλά δεν σημειώ­θηκε διαρροή ραδιε­νέρ­γειας. Το 2011 είχαν εντο­πι­στεί πάλι ρωγμές, αυτή τη φορά σε ράβδους ελέγχου του αντι­δρα­στήρα 5. Την ίδια χρονιά, η Διεθνής Υπη­ρε­σία Ατο­μι­κής Ενέρ­γειας είχε προβεί σε τεστ αντοχής στους δύο ενα­πο­μεί­να­ντες αντι­δρα­στή­ρες. Μάλιστα, το 2017 ο 5ος αντι­δρα­στή­ρας πήρε παρά­ταση ζωής 10 έτη και το 2019 παρά­ταση πήρε ο αντι­δρα­στή­ρας 6, ως το 2029. Οι έλεγχοι είχαν διε­νερ­γη­θεί από Ρώσους και Γάλλους ειδι­κούς.

Η Ρου­μα­νία έχει δύο πυρη­νι­κούς αντι­δρα­στή­ρες, στην Τσερ­να­βό­ντα, που παρά­γουν περίπου το 20% της ηλε­κτρι­κής της ενέρ­γειας. Ο πρώτος αντι­δρα­στή­ρας της χώρας άρχισε να λει­τουρ­γεί το 1996. Ο δεύ­τε­ρος λει­τούρ­γησε τον Μάιο του 2007.

Το 2018 είχε σημάνει συνα­γερ­μός, καθώς ο πυρη­νι­κός αντι­δρα­στή­ρας είχε απο­συν­δε­θεί αυτο­μά­τως από το εθνικό δίκτυο πυρη­νι­κής ενέρ­γειας. Κι ενώ οι πρώτες πλη­ρο­φο­ρίες έκαναν λόγο για σοβαρό ατύχημα, η δια­χει­ρί­στρια εται­ρεία είχε καθη­συ­χά­σει το κοινό, λέγο­ντας ότι η απο­σύν­δεση του αντι­δρα­στήρα δεν δημιούρ­γησε κίνδυνο για την πυρη­νική ασφά­λεια, τους πολίτες και το περι­βάλ­λον.

Τον Ιούλιο του 2022, η Ρωσία –πάλι διά της Rosatom– είχε ξεκι­νή­σει την κατα­σκευή εργο­στα­σίου πυρη­νι­κής ενέρ­γειας στην Αίγυπτο. Η μονάδα στην Ελ Ντάμπα θα περι­λαμ­βά­νει δύο αντι­δρα­στή­ρες, με δυνα­τό­τητα παρα­γω­γής περίπου 1.200 Megawatt έκαστος, όσο περίπου και οι αντι­δρα­στή­ρες στο Ακού­γιου. Η Αίγυ­πτος έχει δηλώσει ότι το μεγα­λύ­τερο μέρος του κόστους της κατα­σκευής θα καλυ­φθεί από ρωσικό δάνειο ύψους 25 δισ. δολα­ρίων, ενώ δεν έχουν δοθεί στη δημο­σιό­τητα άλλες λεπτο­μέ­ρειες για την κατα­σκευή του έργου.

Οι «ασύμ­με­τρες» ρωσο­τουρ­κι­κές σχέσεις

Ο Ιωάννης Γρη­γο­ριά­δης, ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής Πολι­τι­κής Επι­στή­μης στο Πανε­πι­στή­μιο Μπίλ­κεντ της Αγκυρας και επι­κε­φα­λής του προ­γράμ­μα­τος της Τουρ­κίας στο ΕΛΙΑΜΕΠ, είχε επι­ση­μά­νει σε άρθρο του στην «Κ» και ακόμα μία διά­σταση του έργου στην Τουρκία – που ενδε­χο­μέ­νως θα μπο­ρούσε να ισχύει και για την Αίγυπτο, κάτι που πιθανόν θα επη­ρε­ά­σει τις γεω­πο­λι­τι­κές ισορ­ρο­πίες στην περιοχή μας.

«Η ρωσο­τουρ­κική σύμπραξη στο Ακού­γιου απο­τε­λεί χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα του ασυμ­με­τρι­κού χαρα­κτή­ρος των ρωσο­τουρ­κι­κών σχέσεων. Συνήθως η κατα­σκευή εργο­στα­σίων παρα­γω­γής πυρη­νι­κής ενέρ­γειας προ­ϋ­πο­θέ­τει συμ­με­τοχή αμφο­τέ­ρων των μερών στα έξοδα κατα­σκευής. Αντι­θέ­τως στην περί­πτωση του Ακού­γιου, η ρωσική εται­ρεία Rosatom παρέχει το σύνολο των κεφα­λαίων για την ανέ­γερση της μονάδος, αλλά θα δια­τη­ρή­σει τη δια­χεί­ριση και τον έλεγχο της μονάδος μέχρι τον παρο­πλι­σμό της. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα η λει­τουρ­γία του Ακού­γιου εξα­σφα­λί­ζει ότι η Τουρκία θα παρα­μεί­νει ενερ­γεια­κώς εξαρ­τη­μένη από τη Ρωσία και μετά την απε­ξάρ­τηση της παγκό­σμιας αγοράς ενέρ­γειας από τους υδρο­γο­νάν­θρα­κες», είχε γράψει ο Ιωάννης Γρη­γο­ριά­δης.

Σε αυτό φαί­νε­ται ότι συνη­γο­ρούν και οι πυρη­νι­κοί επι­στή­μο­νες του Bulletin of the Atomic Scientists. Από την άποψη της ενερ­γεια­κής ασφά­λειας, η πυρη­νική συμ­φω­νία δεν επιλύει την εξάρ­τηση της Τουρ­κίας από το φυσικό αέριο της Ρωσίας, αλλά προ­σθέ­τει μια δεύτερη εξάρ­τηση από την πυρη­νική τεχνο­λο­γία. Η Τουρκία πλέον δεν θα εξαρ­τά­ται μόνο από την Gazprom αλλά και από τη Rosatom –δύο ρωσικές κρατικά ελεγ­χό­με­νες εται­ρείες– για σχεδόν κάθε βήμα του προ­γράμ­μα­τος πυρη­νι­κής ενέρ­γειας της· από την κατα­σκευή και τη λει­τουρ­γία του εργο­στα­σίου μέχρι τη δια­χεί­ριση ολό­κλη­ρου του κύκλου πυρη­νι­κών καυ­σί­μων», γράφουν.

«Ενας άλλος κίν­δυ­νος για την Τουρκία που θέτει η συμ­φω­νία της με τη Ρωσία σχε­τί­ζε­ται με τις εξαρ­τή­σεις του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού σε επίπεδα που δεν έχουν ακόμη παρα­τη­ρη­θεί σε καμία άλλη βιο­μη­χα­νία πυρη­νι­κής ενέρ­γειας. Η συμ­φω­νία με τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο τις ρυθ­μι­στι­κές αρχές αλλά και τους Τούρ­κους φοι­τη­τές στην πυρη­νική μηχα­νική να εκπαι­δεύ­ο­νται στη Ρωσία. Η μεγα­λύ­τερη –και πιο άμεση– πρό­κληση για τους ανθρώ­πι­νους πόρους της Τουρ­κίας», γράφει το ίδιο δημο­σί­ευμα, μπορεί να είναι η ίδρυση και υπο­στή­ριξη μιας ρυθ­μι­στι­κής υπη­ρε­σίας που θα μπορεί να επι­βλέ­πει το εργο­στά­σιο ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής κατά την κατα­σκευή και τη λει­τουρ­γία του. Η Τουρκία δεν έχει ακόμα απο­κτή­σει εμπει­ρία στη ρύθμιση της μη στρα­τιω­τι­κής πυρη­νι­κής ενέρ­γειας και δεν υπάρχει εμπει­ρία με τη ρύθμιση αυτών των νέων αντι­δρα­στή­ρων εκτός Ρωσίας. Επο­μέ­νως, πολύ λίγοι ειδικοί έχουν συγκε­κρι­μέ­νες γνώσεις και όλοι οι ειδικοί στη σχε­δί­αση των πυρη­νι­κών αντι­δρα­στή­ρων είναι είτε Ρώσοι είτε έχουν στενή σχέση με τη Rosatom, με απο­τέ­λε­σμα άλλη μια πιθανή σύγκρουση συμ­φε­ρό­ντων».

Πηγή kathimerini.gr

Δημή­τρης Αθη­νά­κης