Ελληνοτουρκικά: Μορατόριουμ σε αέρα και θάλασσα – Η συμφωνία για «νηνεμία» στο Αιγαίο

Η κατα­κό­ρυφη μείωση της έντασης και η βελ­τί­ωση των σχέσεων Ελλάδας και Τουρ­κίας σε διπλω­μα­τικό επίπεδο συμ­βα­δί­ζουν σχεδόν απόλυτα και με την κατά­σταση στο επι­χει­ρη­σιακό πεδίο. Οι δύο πλευρές, εκτός από το άνοιγμα των διαύλων που είναι δυνατόν να αξιο­ποι­η­θούν σε αυτή την προ­ε­κλο­γική φάση, έχουν κατα­λή­ξει και σε άτυπη συμ­φω­νία ώστε να περιο­ρι­στούν στις απο­λύ­τως απα­ραί­τη­τες οι στρα­τιω­τι­κές ασκή­σεις στο Αιγαίο.

Συγκε­κρι­μένα, σε ναυτικό επίπεδο Αθήνα και Aγκυρα έχουν ατύπως συμ­φω­νή­σει ότι μέχρις ότου ξεκα­θα­ρί­σει το εκλο­γικό τοπίο και ολο­κλη­ρω­θεί ο εκλο­γι­κός κύκλος στις δύο χώρες, δεν θα γίνουν ναυ­τι­κές ασκή­σεις μεγάλης κλί­μα­κας, με την εξαί­ρεση, βεβαίως, των νατοϊ­κών ή άλλων πολυ­ε­θνι­κών συνερ­γα­σιών.

Συγκε­κρι­μένα, τα επόμενα στάδια των εθνικών ασκή­σεων «Αστραπή», «Ορμή», «Βροντή», των οποίων τα πρώτα ετήσια σκέλη ολο­κλη­ρώ­θη­καν στα μέσα Φεβρουα­ρίου στα δυτικά του Αιγαίου (Μυρτώο, Δυτικές Κυκλά­δες, δυτικά Κρήτης), είτε δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν καθόλου μέχρι το τέλος του καλο­και­ριού είτε θα περιο­ρι­στούν σε γυμνά­σια συντή­ρη­σης των δυνα­το­τή­των των πλη­ρω­μά­των σε ήδη ανα­κη­ρυγ­μένα και μη αμφι­σβη­τού­μενα πεδία βολής. Aξιο προ­σο­χής είναι το ότι στη φετινή διεθνή αερο­πο­ρική άσκηση «Ηνίοχος 2023» δεν θα συμ­με­τά­σχουν (όπως είχε εγκαί­ρως απο­κα­λύ­ψει η «Κ») δυνά­μεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, δηλαδή δύο χώρες οι οποίες ευθέως ή εμμέσως επι­θυ­μούν να συνει­σφέ­ρουν στη μείωση των ελλη­νο­τουρ­κι­κών εντά­σεων.

Αυτό το άτυπο μορα­τό­ριουμ, το οποίο ανα­μέ­νε­ται να επε­κτα­θεί σε όλη τη θερινή περίοδο, ωφελεί και τις δύο πλευρές για δια­φο­ρε­τι­κούς λόγους. Από ελλη­νι­κής πλευράς θα δοθεί χρόνος ώστε κύριες μονάδες του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού (Π.Ν.) να μπουν σε δια­δι­κα­σία συντή­ρη­σης, έπειτα από μια διαρκή επι­φυ­λακή σχεδόν τριών ετών που ξεκί­νησε λίγο πριν από την κρίση του «Ορούτς Ρέις».

Σε μόνιμη βάση συνο­λικά 12 πλοία του Π.Ν. βρί­σκο­νται σε καθη­με­ρινή υπη­ρε­σία (στο Αιγαίο ή σε απο­στο­λές εκτός Ελλάδος), γι’ αυτό και υπάρχει εντολή του αρχηγού ΓΕΕΘΑ Κων­στα­ντί­νου Φλώρου για τη στα­διακή έναρξη εργα­σιών συντή­ρη­σης των πλοίων του Στόλου, προ­κει­μέ­νου να δοθεί «ανάσα» σε συστή­ματα τα οποία επι­χει­ρούν διαρκώς και υπό όλων των ειδών τις συν­θή­κες. Από τουρ­κι­κής πλευράς ένα τερά­στιο ποσοστό του στόλου (σχεδόν 80%) βρί­σκε­ται συγκε­ντρω­μένο στους κόλπους της Αλε­ξαν­δρέτ­τας και της Μερ­σί­νας, με έργο απο­κλει­στικά μη στρα­τιω­τικό και δη την εξυ­πη­ρέ­τηση των αναγκών των κατοί­κων των σει­σμό­πλη­κτων περιο­χών (περί­θαλψη, φιλο­ξε­νία, μετα­φορά απα­ραί­τη­των εφοδίων).

Στον αέρα οι βασικοί αριθμοί παρα­βιά­σεων έχουν πέσει κατα­κό­ρυφα, ενώ οι υπερ­πτή­σεις και οι εμπλο­κές έχουν μηδε­νι­στεί μετά τις 6 Φεβρουα­ρίου.

Θετική ατζέντα

Παράλ­ληλα, σήμερα θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στην Αγκυρα ο τέταρ­τος γύρος προ­ώ­θη­σης δια­λό­γου με την Τουρκία σχετικά με την απο­κα­λού­μενη θετική ατζέντα στην οικο­νο­μία και στο εμπόριο. Ο υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών για την Οικο­νο­μική Διπλω­μα­τία και την Εξω­στρέ­φεια Κώστας Φρα­γκο­γιάν­νης συνα­ντά­ται σήμερα με τον Τούρκο ομόλογό του Μπουράκ Ακσαπάρ. Πρό­κει­ται για την τέταρτη συνά­ντηση αυτού του τύπου, με την τελευ­ταία να έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στην Αθήνα πέρυσι τον Φεβρουά­ριο.

Στη συνά­ντηση θα συζη­τη­θεί η πρόοδος στις 25 συμ­φω­νη­μέ­νες θεμα­τι­κές της θετικής ατζέ­ντας, που περι­λαμ­βά­νουν ζητή­ματα σχετικά με τις μετα­φο­ρές, τον του­ρι­σμό, την ενέρ­γεια, τις υπο­δο­μές, τη ναυ­τι­λία, την πολι­τική προ­στα­σία κ.ά. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η θετική ατζέντα απο­τε­λεί μια δια­δι­κα­σία που συμ­φω­νή­θηκε από τους υπουρ­γούς Εξω­τε­ρι­κών Νίκο Δένδια και Μεβλούτ Τσα­βού­σο­γλου τον Απρίλιο του 2021, με στόχο να βρεθεί ένα ελά­χι­στο σημείο επαφής προ­κει­μέ­νου οι δύο πλευρές να μην κατα­λή­ξουν σε απόλυτη διακοπή κάθε διαύλου επι­κοι­νω­νίας. Σημειώ­νε­ται ότι σε αυτό το πλαίσιο της από­λυ­της ανυ­παρ­ξίας επι­κοι­νω­νίας είχε απο­μεί­νει ως μονα­δι­κός –με τη μεσο­λά­βηση των Αμε­ρι­κα­νών– δίαυλος εκείνος ανάμεσα στους υπουρ­γούς Εθνικής Αμυνας.

Πηγή kathimerini.gr