Γιάννης Οικονόμος: Εκανε επάγγελμα την αγάπη του για την παραδοσιακή μουσική

Γιάννη, πότε ξεκί­νησε η ενα­σχό­λησή σου με την παρα­δο­σιακή μουσική;

Ξεκί­νησα από πολύ μικρός από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Από νήπιο περι­φε­ρό­μουνα στα σοκάκια της Ολύμπου στην Κάρπαθο με μια ψάθινη σκούπα παρα­μά­σχαλα προ­σποιού­με­νος τον λαου­τιέρη! Συστη­μα­τικά δε από τα δεκα­πέ­ντε μου, και επαγ­γελ­μα­τικά την τελευ­ταία εικο­σα­ε­τία.

Γιατί επέ­λε­ξες το λαούτο;

Στην αρχή δοκί­μασα τη λύρα ως αυτό­νομο μουσικό όργανο. Όμως έχοντας ακού­σματα του λαούτου από μικρός από τους τρεις θείους μου, αλλά προ­πά­ντων από τον παππού μου, αφο­σιώ­θηκα σε αυτό! Μπορεί δηλαδή να το ονομάσω και κλη­ρο­νο­μικό χάρισμα!

Πόσο κατα­λυ­τική ήταν η επιρροή στη δια­δρομή σου, του αεί­μνη­στου παππού σου Γιώργου Πρεάρη;

Η επιρροή του αεί­μνη­στου πρω­το­με­ρα­κλή της Καρ­πά­θου, παππού μου Γιώργη Πρεάρη, ήταν κατα­λυ­τική και καθο­ρι­στική! Περ­νούσα ατε­λεί­ω­τες ώρες μαζί του και ακο­λου­θούσα πιστά τις συμ­βου­λές και τις υπο­δεί­ξεις του. Αυτός μου αγόρασε και το πρώτο μου λαούτο. Εκτί­μησε την ακου­στική μου ικα­νό­τητα να ακούω τον όποιο μουσικό ήχο και να τον ανα­πα­ρα­γάγω με το λαούτο! Τόσο δε ο ίδιος, όσο και εγώ, ήμασταν αυτο­δί­δα­κτοι! Είχα την τύχη να κλη­ρο­νο­μήσω, εκτός από την ικα­νό­τητά του στη μουσική, και τον τρόπο που τρα­γου­δούσε. Είμαστε δε η τέταρτη γενεά, μαζί με τον εξά­δελφό μου Γιώργο Ε. Πρεάρη από­φοιτο του μου­σι­κού σχο­λείου Ρόδου, που ασχο­λού­μα­στε με το όργανο αυτό και την παρα­δο­σιακή μουσική γενι­κό­τερα.

Υπη­ρε­τείς επαγ­γελ­μα­τικά το παρα­δο­σιακό τρα­γούδι από το 1999, ξεκι­νώ­ντας σε μια περίοδο που στα κέντρα δια­σκέ­δα­σης και στα clubs, η παρα­δο­σιακή μουσική μπο­ρούμε να πούμε ότι δεν ήταν στις προ­τι­μή­σεις των θαμώνων. Πώς έλαβες αυτή την απόφαση;

Γεν­νή­θηκα κυριο­λε­κτικά μέσα στη παρα­δο­σιακή μουσική. Στην Όλυμπο της Καρ­πά­θου και στην οικο­γέ­νεια Πρεάρη, και η ενα­σχό­λησή μου με αυτού του είδους τη μουσική ήταν για μένα μονό­δρο­μος! Γνω­ρί­ζο­ντας λοιπόν το είδος και εξε­λίσ­σο­ντάς το κατα­φέ­ραμε, μαζί και με άλλα παιδιά της ηλικίας μου, να εισα­γά­γουμε αυτό το είδος της μου­σι­κής στα κέντρα δια­σκέ­δα­σης και στα clubs. Καθιε­ρώ­σαμε βραδιές νησιώ­τι­κης, κρη­τι­κής και γενι­κό­τερα παρα­δο­σια­κής μου­σι­κής μαζί με τα άλλα είδη μου­σι­κής! Πήραμε δηλαδή «το βουνό στον Μωάμεθ»!

Στο πέρασμα των χρόνων έχει αλλάξει αυτό; Η παρα­δο­σιακή μουσική είναι επιλογή και των νέων ανθρώ­πων;

Βεβαίως. Η παρα­δο­σιακή μουσική, όπως και άλλα είδη μου­σι­κής, εξε­λίσ­σε­ται, κυρίως με την εξέλιξη και της τεχνο­λο­γίας. Και αυτό είναι ένα επί­τευγμα πολλών συνα­δέλ­φων μου. Κατα­φέ­ραμε όχι μόνο να μας ακούν οι νέοι αλλά και άλλοι νέοι, μετά από εμάς, να ασχο­λη­θούν με την παρα­δο­σιακή μουσική.

Στο διά­στημα αυτό έχεις κάνει πολλές περιο­δείες στο εξω­τε­ρικό καλε­σμέ­νος από ομο­γε­νείς. Μίλησέ μας για την εμπει­ρία και τη σχέση της Ομο­γέ­νειας με την Παρά­δοση.

Είχα τη τύχη να συνερ­γα­στώ με πολλούς κατα­ξιω­μέ­νους συνα­δέλ­φους μου­σι­κούς. Από την μια άκρη της χώρας μας στην άλλη. Η Ομο­γέ­νεια διψάει για ό,τι είναι ελλη­νικό γενικά. Αγκα­λιά­ζουν και στη­ρί­ζουν εμάς που δια­νύ­ουμε χιλιά­δες χιλιό­με­τρα για να βρε­θούμε κοντά τους. Η δουλειά μας τους είναι γνωστή μέσα από το δια­δί­κτυο. Έχοντας δείγ­ματα του τι πρε­σβεύει ο καθένας μας στο είδος του, ξέρουν και επι­λέ­γουν και πάντα είναι κοντά μας. Συμ­με­τέ­χουν ξέφρενα σε παρα­δο­σιακά γλέντια και χορούς και με τη συμ­με­τοχή μας αισθά­νο­νται την πατρίδα μας πιο κοντά τους. Αυτή την αίσθηση απο­κό­μισα όλα αυτά τα χρόνια!

Πού έχεις συνα­ντή­σει το πιο θερμό κοινό, στην Ελλάδα ή στο εξω­τε­ρικό;

Από τις ΗΠΑ έχω τις καλύ­τε­ρες ανα­μνή­σεις. Τα εκεί σωμα­τεία μας κρατάνε ζωντανή την παρά­δοσή μας. Ποτέ δεν ξέχασαν τις ρίζες τους και θεωρούν τιμή τους να επι­σκε­πτό­μα­στε τα σπίτια τους ή να κάνουν τους γάμους τους με την συμ­με­τοχή μου­σι­κών από την πατρίδα. Σε πόλεις όπως η Βαλ­τι­μόρη και η Νέα Υόρκη υπάρ­χουν πολι­τι­στι­κοί σύλ­λο­γοι ακόμα και με ιδιό­κτητα κτήρια. Βασική τους προ­τε­ραιό­τητα η δια­τή­ρηση των ηθών και των εθίμων μας και γενικά των παρα­δό­σεών μας!

Υπάρχει ενδια­φέ­ρον για να ασχο­λη­θούν τα νέα παιδιά με το παρα­δο­σιακό τρα­γούδι και την παρα­δο­σιακή μουσική;

Ναι, όπως είπα, οι νέοι δεν είναι αρνη­τι­κοί με την παρα­δο­σιακή μουσική. Εδώ στη Ρόδο τα πολλά παροι­κιακά σωμα­τεία μας αλλά και το μουσικό σχολείο της πόλης μας συνέ­βα­λαν σ’ αυτό. Κάθε πολι­τι­στι­κός σύλ­λο­γος δια­θέ­τει χορευ­τική ομάδα αλλά και μου­σι­κούς.

Νέα παιδιά στην πλειο­νό­τητά τους! Μπορώ να πω ότι είμαι αισιό­δο­ξος για την συνέ­χεια και τις επό­με­νες γενιές όσον αφορά στην παρα­δο­σιακή μουσική του τόπου μας. Παρά τα πολλά ερε­θί­σματα που δέχο­νται οι νέοι μας μέσα από το δια­δί­κτυο, αρκετοί βρί­σκουν τον χρόνο να ασχο­λη­θούν και με αυτό το είδος!

Πόσο επη­ρέ­ασε τον κλάδο η περί­ο­δος της παν­δη­μίας και ποια κατά­σταση επι­κρα­τεί σήμερα, που φαί­νε­ται ότι στα­διακά επα­νέρ­χε­ται η κανο­νι­κό­τητα;

Η παν­δη­μία επη­ρέ­ασε όλους μας και προ­πά­ντων τον κλάδο της δια­σκέ­δα­σης. Όσοι ζούσαν απο­κλει­στικά από επαγ­γέλ­ματα του κλάδου αντι­με­τώ­πι­σαν ακόμα και θέμα επι­βί­ω­σης! Καθένας από εμάς με τον δικό του τρόπο προ­σπά­θησε να αντε­πε­ξέλ­θει στις δυσκο­λίες. Προ­σω­πικά «αυτο­ε­ξο­ρί­στηκα» στην γενέ­τειρά μου, την Όλυμπο, για μήνες! Είχα την δυνα­τό­τητα και από την παν­δη­μία να προ­φυ­λα­χτώ λόγω της απο­μό­νω­σης, αλλά και να δια­σκε­δά­σουμε τον κόσμο μέσα από δια­δι­κτυα­κές μου­σι­κές παρα­στά­σεις! Ολι­γο­με­λείς ομάδες 2-3 ατόμων είχαμε την ευκαι­ρία να δια­σκε­δά­σουμε τον κόσμο μέσα από το δια­δί­κτυο ή να γρά­ψουμε και δείγ­ματα από την δουλειά μας. Τώρα φαί­νο­νται να ομα­λο­ποιού­νται τα πράγ­ματα. Πετά­ξαμε τις μάσκες και η παν­δη­μία φαί­νε­ται να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με εμβόλια και φάρμακα. Ο κόσμος άρχισε να δια­σκε­δά­ζει σε μια προ­σπά­θεια να ανα­πλη­ρώ­σει ό,τι στε­ρή­θηκε τα τρία χρόνια της παν­δη­μίας. Και αυτό φαί­νε­ται από την πλη­ρό­τητα των χώρων που παί­ζουμε.

Πώς θα χαρα­κτή­ρι­ζες τον εαυτό σου;

Θεωρώ τον εαυτό μου, εκτός από έναν εμπει­ρο­τέ­χνη μουσικό, και δια­σκε­δα­στή, την ψυχή της παρέας, όπως με απο­κα­λούν οι φίλοι μου. Είχα την τύχη να μεγα­λώσω σε συν­θή­κες που να μπορώ να κάνω αυτό που πραγ­μα­τικά θέλω. Ο πατέρας μου, ο σημε­ρι­νός γυμνα­σιάρ­χης του Καζουλ­λείου, Νίκος Οικο­νό­μος, με ενθάρ­ρυνε προς τούτο. Αυτο­δί­δα­κτος και πει­σμα­τά­ρης αλλά σεβό­με­νος πάντα την παρά­δοσή μας και τους άγρα­φους νόμους της, ανέ­πτυξα την δική μου φιλο­σο­φία! Το χρήμα, για μένα, έρχεται σε δεύτερη μοίρα, όπως και σε δεύτερη μοίρα το είχε και ο αεί­μνη­στος παππούς μου! Προέχει η δια­σκέ­δαση του κόσμου μέσα σε κόσμια και ανθρώ­πινα πλαίσια. Ο οργα­νο­παί­χτης, για μένα, πρέπει να μοι­ρά­ζει κέφι στους γύρω του. Το να παίζεις ένα όργανο και να είσαι συνο­φρυω­μέ­νος απωθείς τους συναν­θρώ­πους μας που επέ­λε­ξαν εσένα να δια­σκε­δά­σουν ξοδεύ­ο­ντας παράλ­ληλα και τα χρήματά τους!

Να είσαι δοτικός με τους ανθρώ­πους, να χορέ­ψεις μαζί τους, να δέχεσαι το ποτό τους, να φαί­νε­σαι ένα με αυτούς, ένα με κάθε παρέα! Ο καθένας που έρχεται σε σένα για να δια­σκε­δά­σει έχει τους δικούς του λόγους. Κάποιοι λόγοι τον φέρνουν κοντά σου όταν θα μπο­ρούσε να είχε πάει σε άλλα στέκια! Αυτό πρέπει να εκτιμά ο καθένας μας και να δια­σκε­δά­ζει τον κόσμο. Μια σου κίνηση, ένα νεύμα σου, μια σου ατάκα από μικρο­φώ­νου, ένα «εις υγείαν» σου, μπορεί να ξεση­κώ­σει τον κόσμο! Η δια­σκέ­δαση δεν έχει ώρα λήξης. Πρέπει να παίζεις και να δια­σκε­δά­ζεις τον κόσμο όσο υπάρχει κέφι, όσο είναι σηκω­μέ­νες οι παρέες στην πίστα. Εξ άλλου το κέφι συνήθως απο­γειώ­νε­ται τα ξημε­ρώ­ματα, όταν χαράζει η αυγή!

Τι ετοι­μά­ζεις στο άμεσο μέλλον;

Περιο­δείες στην Ελλάδα και στο εξω­τε­ρικό. Δωδε­κά­νησα, Κυκλά­δες, Πειραιά, Θεσ­σα­λο­νίκη, αλλά και η Κύπρος , είναι οι προ­ο­ρι­σμοί του Μαρτίου. Αλλά και η όμορφη Ρόδος μας με έδρα το φιλό­ξενο στέκι «ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ» στην πλατεία Ιαλυσού, του κου­μπά­ρου μου Στέργου Μάργαρη! Το Πάσχα θα βρι­σκό­μα­στε στην Κάρπαθο καλε­σμέ­νοι σε βαπτί­σεις και γάμους! Μέσα από τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, όπως κάνουμε όλοι, ενη­με­ρώνω τους φίλους μου και έχει τον χρόνο ο καθένας να προ­γραμ­μα­τί­σει και να εμπι­στευ­τεί την δια­σκέ­δασή του μαζί μας!

Κλεί­νο­ντας, τι θα ήθελες να πεις στον κόσμο που δια­βά­ζει την συνέ­ντευξη;

Πρώτα από όλα να ευχα­ρι­στήσω όλους τους συμπα­τριώ­τες μας, και εδώ και στο εξω­τε­ρικό που δια­βά­ζουν αυτές τις γραμμές, για την εμπι­στο­σύνη που δεί­χνουν στο πρόσωπό μου όλα αυτά τα χρόνια. Υπό­σχο­μαι ότι θα παρα­μείνω πάντα αυτός που ξέρουν τόσα χρόνια. Η ψυχή της παρέας! Ευχα­ρι­στώ τους επι­χει­ρη­μα­τίες που εμπι­στεύ­ο­νται τα μαγαζιά τους στα χέρια μας για να κρα­τή­σουν τον κόσμο, υπο­σχό­με­νος ότι θα κάνουμε πάντα το καλύ­τερο, όπως πάντα, τόσο εγώ όσο και οι συνερ­γά­τες που επιλέγω! Τέλος, να ευχα­ρι­στήσω τους συνερ­γά­τες μου για την άψογη συνερ­γα­σία μας όλα αυτά τα χρόνια, να δια­σκε­δά­ζουμε τους συναν­θρώ­πους μας! Καλή πατρίδα στους ομο­γε­νείς μας και Καλή Σαρα­κο­στή σε όλους όπου κι αν βρί­σκο­νται.