Δημιουργία δικτύου μονοπατιών πανελλαδικά με πολλά ερωτήματα

Πολλοί φορείς υπο­στη­ρί­ζουν ότι το σημα­ντικό ύψος της χρη­μα­το­δό­τη­σης θα οδη­γή­σει σε «εργο­λα­βι­κής λογικής» έργα

Ερω­τή­ματα σχετικά με τις προ­θέ­σεις και τον τρόπο υλο­ποί­η­σής του γεννά πρό­γραμμα για τη δημιουρ­γία δικτύου μονο­πα­τιών, που χρη­μα­το­δο­τεί­ται με 30 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Η διάθεση έως 800.000 ευρώ ανά δήμο θεω­ρεί­ται εξω­φρε­νικά υψηλό ποσό για τέτοιες υπο­δο­μές και προ­κα­λεί τον φόβο ότι θα προ­κρι­θούν «εργο­λα­βι­κού τύπου» έργα. Περαι­τέρω, ο χρόνος από­κρι­σης των δήμων –σε σχέση με το πλήθος των δικαιο­λο­γη­τι­κών που απαι­τού­νται, μεταξύ των οποίων και εγκε­κρι­μέ­νες μελέτες– είναι εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νος. Τέλος, ερω­τή­ματα προ­κα­λεί η συμπε­ρί­ληψη του Αγίου Ορους και μάλιστα με συγκε­κρι­μένο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, όταν εξ ορισμού πρό­κει­ται για μια περιοχή με περιο­ρι­σμό στην πρό­σβαση, η οποία δεν είναι φυσιο­λα­τρι­κός αλλά θρη­σκευ­τι­κός προ­ο­ρι­σμός.

Το έργο, που πραγ­μα­το­ποιεί­ται από το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος, με φορέα υλο­ποί­η­σης τον ΟΦΥΠΕΚΑ, έχει ανα­κοι­νω­θεί εδώ και μια διετία, αλλά η σχετική πρό­σκληση ενδια­φέ­ρο­ντος δημο­σιεύ­θηκε μόλις πρό­σφατα. Δικαί­ωμα διεκ­δί­κη­σης χρη­μα­το­δό­τη­σης έχουν δήμοι, περι­φέ­ρειες, αλλά και η Ιερά Κοι­νό­τητα του Αγίου Oρους και νομικά πρόσωπα της Εκκλη­σίας (λ.χ. μονα­στή­ρια). Το έργο πρέπει να αφορά τη χάραξη νέων ή την ανά­δειξη παλαιών δια­δρο­μών πεζο­πο­ρίας και ποδη­λα­σίας και έχει μια σειρά από προ­ϋ­πο­θέ­σεις όπως:

• Το αίτημα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από ώριμες μελέτες.

• Κάθε ενδια­φε­ρό­με­νος μπορεί να διεκ­δι­κή­σει έως 800.000 ευρώ, ποσό που για τις πυρό­πλη­κτες περιο­χές ανε­βαί­νει στο 1,5 εκατ. ευρώ.

• Το 20% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού θα δια­τε­θεί απο­κλει­στικά σε ορει­νούς ή μικρούς νησιω­τι­κούς δήμους και σε δήμους παρα­με­θό­ριων περιο­χών.

Πολλοί φορείς υπο­στη­ρί­ζουν ότι το σημα­ντικό ύψος της χρη­μα­το­δό­τη­σης θα οδη­γή­σει σε «εργο­λα­βι­κής λογικής» έργα.

• Ακόμα 7% θα δια­τε­θεί απο­κλει­στικά στο Αγιον Ορος. Η συγκε­κρι­μένη επιλογή γεννά πολλά ερω­τή­ματα, καθώς η πρό­σβαση στο Aγιον Ορος δεν είναι ελεύ­θερη και επο­μέ­νως δεν θα επω­φε­λη­θεί εξ ορισμού ο μισός πλη­θυ­σμός της χώρας. Περαι­τέρω, το Αγιον Ορος δεν είναι φυσιο­λα­τρι­κός προ­ο­ρι­σμός, ούτε μπορεί κάποιος να τον επι­σκε­φθεί ελεύ­θερα ως τέτοιο. Τέλος, το Αγιον Ορος, λόγω του ειδικού του καθε­στώ­τος, δεν δεσμεύ­ε­ται από τις υπο­χρε­ώ­σεις που γεννά η ελλη­νική περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία, ούτε μπορεί να ελεγ­χθεί από τις αρμό­διες στη χώρα μας Αρχές.

«Ελά­χι­στο περι­θώ­ριο»

«Το περι­θώ­ριο των δύο μηνών που δίνεται για να υπο­βά­λει ένας δήμος αίτημα είναι ελά­χι­στο», εκτιμά ο Βασίλης Καρα­χά­λιος, συνερ­γά­της της ΕΛΛΕΤ στα Μονο­πά­τια Πολι­τι­σμού. «Επο­μέ­νως είναι σαν να “φωτο­γρα­φί­ζει” όσους γνώ­ρι­ζαν και είχαν προ­ε­τοι­μα­στεί. Περαι­τέρω, υπάρχει όρος ότι ο ΟΦΥΠΕΚΑ δια­τη­ρεί το δικαί­ωμα να δεχθεί αιτή­σεις, ακόμα και χωρίς να υπο­βλη­θούν όλα τα δικαιο­λο­γη­τικά εφόσον το κρίνει, κάτι που είναι προ­φα­νώς προ­βλη­μα­τικό. Τέλος, οι 800.000 ευρώ ανά δήμο είναι παρά­λογα υψηλό ποσό, εκτός αν προ­σεγ­γί­σεις τη δημιουρ­γία μονο­πα­τιών με τη λογική του εργο­λά­βου».

«Το θετικό είναι πως πρό­κει­ται μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες χρη­μα­το­δο­τή­σεις που έχουν δοθεί για μονο­πά­τια σε διεθνές επίπεδο. Το αρνη­τικό είναι η ενδε­χό­μενη υπερ­κο­στο­λό­γηση. Το μέσο κόστος για ένα δίκτυο 80-120 χλμ. είναι μεταξύ 100-200.000 ευρώ, ανάλογα με τις δυσκο­λίες», λέει ο Φοίβος Τσα­ρα­βό­που­λος, ιδρυτής της εται­ρείας Paths of Greece. «Το ποσό των 800.000 ευρώ ανά δήμο είναι τερά­στιο. Επι­πλέον, έχουν την απαί­τηση να είναι ώριμες οι μελέτες και αδειο­δο­τη­μέ­νες, κάτι που δεν γίνεται μέσα σε ένα μήνα εκτός κι αν μια περιοχή είχε ξεκι­νή­σει πολύ νωρί­τερα. Ενα άλλο θέμα είναι ότι ζητάει υπο­χρε­ω­τικά χώρο ανά­παυ­σης, λ.χ. κιόσκια. Αυτό δεν θεω­ρεί­ται πια καλή πρα­κτική, και γιατί οι υπο­δο­μές αυτές εγκα­τα­λεί­πο­νται και γιατί ο κόσμος προτιμά να καθίσει κάτω από ένα δέντρο». Οσο για το Αγιον Ορος, «η χρη­μα­το­δό­τηση είναι πολύ μεγάλη για την έκταση και τον πλη­θυ­σμό του».

«Ζητή­σαμε εγκε­κρι­μέ­νες μελέτες ώστε να κινη­θούμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα», λέει ο υφυ­πουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος Γιώργος Αμυράς. «Εξάλλου οι δήμοι γνώ­ρι­ζαν ότι θα γίνει η πρό­σκληση, είχαμε ενη­με­ρώ­σει την ΚΕΔΕ από πέρυσι, είχα ενη­με­ρώ­σει τα δίκτυα μικρών νησιω­τι­κών δήμων και ορεινών δήμων, το επα­να­λαμ­βάνω σε όποιον δήμο πάω. Θεωρώ ότι η χρη­μα­το­δό­τηση ανά δήμο δεν είναι υπερ­βο­λική, αν σκε­φτείς αυτό που θέλουμε να γίνει, ένα μεγάλο σύγ­χρονο δίκτυο με πολλές κυκλι­κές δια­δρο­μές, που θα περνούν μέσα από χωριά ώστε να ενι­σχύ­ε­ται ο οικο­του­ρι­σμός». Οσον αφορά το Αγιον Ορος, «το επι­λέ­ξαμε για δύο λόγους. Πρώτον, τα μονο­πά­τια θα συμ­βάλ­λουν στην αντι­πυ­ρική προ­στα­σία, αφού θα δώσουν πρό­σβαση σε περιο­χές με πυκνή βλά­στηση. Δεύ­τε­ρον, μας το ζήτησαν και οι ίδιοι οι Αγιο­ρεί­τες».

Πηγή kathimerini.gr

Γιώργος Λιάλιος