ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας και η ελληνική υπεροχή

news room
7 λεπτά ανάγνωση

Ερμη­νεύ­ο­ντας τον ανα­θε­ω­ρη­τι­σμό της Τουρ­κίας, θα πρέπει να μελε­τή­σουμε τη στρα­τη­γική της στο επίπεδο της εξω­τε­ρι­κής της πολι­τι­κής που βασί­ζε­ται στην αντί­ληψη περί ζωτικού χώρου, μια αντί­ληψη που υιο­θέ­τη­σαν οι ναζί, και απο­τυ­πώ­νε­ται στο δόγμα πως μια μεγάλη δύναμη χρειά­ζε­ται ζωτικό χώρο για να λει­τουρ­γή­σει. Αυτή η αντί­ληψη σε συν­δυα­σμό με τον μεγα­λοϊ­δε­α­τι­σμό της νεο-οθωμανικής ανα­δυό­με­νης αυτο­κρα­το­ρίας, απο­τε­λούν τη βάση της τουρ­κι­κής γεω­στρα­τη­γι­κής πολι­τι­κής και εδρά­ζε­ται σε δύο θεωρίες: σε μία εθνικιστική-αλυτρωτική και σε μια πολιτικο-θρησκευτική στις οποίες στη­ρί­ζο­νται τα δυο (2) στρα­τη­γικά δόγματα της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας, δόγμα του ‘Στρα­τη­γι­κού Βάθους’ και το δόγμα της ‘Γαλά­ζιας Πατρίδας’.

Στο μεν πρώτο, απο­τυ­πώ­νε­ται ο στόχος της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής της Τουρ­κίας, που είναι σταθερά προ­ση­λω­μέ­νος στην επι­κρά­τηση της ως ηγε­μο­νικό κράτος με την ανά­δειξη ενός «πολι­τι­σμού» που βασί­ζε­ται στο Ισλάμ και στην ενί­σχυση των δεσμών με τις γει­το­νι­κές της χώρες μέσω της χρήσης της ισχύος, της οικο­νο­μίας και του Ισλάμ. Στο δε δεύτερο, η τουρ­κική εξω­τε­ρική πολι­τική αξιώνει το δια­μοι­ρα­σμό της υφα­λο­κρη­πί­δας της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου μεταξύ των χωρών που έχουν ηπει­ρω­τι­κές ακτές, απο­κλεί­ο­ντας τα ελλη­νικά νησιά (Κρήτη, Γαύδο, Κάρπαθο, Ρόδο, Καστε­λό­ριζο) και την Κύπρο, τα οποία και περιο­ρί­ζει τα χωρικά τους ύδατα και μόνο, αμφι­σβη­τώ­ντας το διεθνές δίκαιο και τους κανόνες του και χαράσ­σει μια ‘ιδιότυπη’ στρα­τη­γική που αγγίζει τα όρια της παρα­βα­τι­κό­τη­τας.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα, το ψευδο-τουρκολιβυκό μνη­μό­νιο για τον καθο­ρι­σμό «θαλάσ­σιων δικαιο­δο­σιών» που αγνοεί πλήρως την ελλη­νική νοτίως, της γραμμής Κρήτης – Καρ­πά­θου – Ρόδου και Καστε­λό­ρι­ζου, απο­κό­πτο­ντας μια θαλάσ­σια γεω­γρα­φική περιοχή που στα ανα­το­λικά της τέμνε­ται με τις ΑΟΖ της Κύπρου και της Αιγύ­πτου.

Στην κόψη του ξυρα­φιού οι σχέσεις της Τουρ­κίας με την Ελλάδα

Με τον ανα­θε­ω­ρη­τι­σμό της Τουρ­κίας συν­δέ­ε­ται μία σημα­ντική πτυχή της μετα­πο­λι­τευ­τι­κής ιστο­ρίας της Ελλάδας που έχει ως αιχμή τις διεκ­δι­κή­σεις της γεί­το­νας χώρας στο Αιγαίο. Εξ’ αυτού, οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις βρί­σκο­νται συνεχώς στην κόψη του ξυρα­φιού με επί­κε­ντρο τον υπο­θα­λάσ­σιο πλούτο του Αιγαίου με την κορύ­φωση τριών (3) μεγάλων κρίσεων (1974, 1976 και 1987) που παρα­λίγο να οδη­γή­σουν σε ελλη­νο­τουρ­κικό πόλεμο.

Μετά την επι­κύ­ρωση της Σύμ­βα­σης για το Δίκαιο της Θάλασ­σας το 1995 (UNCLOS) από την Ελλάδα που της δίνει το δικαί­ωμα να επε­κτεί­νει τα χωρικά της ύδατα ως τα 12 ναυτικά μίλια, η τουρ­κική εθνο­συ­νέ­λευση (1995) ψηφίζει την ενδε­χό­μενη επέ­κταση των ελλη­νι­κών χωρικών ως αιτία πολέμου (casus belli), και μετά την κρίση των Ιμίων το 1996 με την προβολή της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών», ανα­βαθ­μί­ζει ακόμα πιο πολύ την επι­θε­τι­κό­τητά της στο Αιγαίο, δεί­χνο­ντας προς πάσα κατεύ­θυνση πως απο­τε­λεί μια ανα­θε­ω­ρη­τική, αυταρ­χική χώρα που αμφι­σβη­τεί τους διε­θνείς κανόνες.

Με την τακτική της “εργα­λειο­ποί­η­σης” ευαί­σθη­των ζητη­μά­των από την πλευρά της Τουρ­κίας, όπως είναι το μετα­να­στευ­τικό/προ­σφυ­γικό, μια πολι­τική που κατα­στρα­τη­γεί αφενός, τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα και αφε­τέ­ρου ανα­δει­κνύει την έλλειψη σεβα­σμού και τήρησης των συμ­φω­νιών της Τουρ­κίας με την ΕΕ, στο πλαίσιο της κοινής δήλωσης για το μετα­να­στευ­τικό, το 2016, η στάση της Τουρ­κίας δεν στρέ­φε­ται μόνο κατά της Ελλάδας, αλλά συνιστά

κατά­φωρη παρα­βί­αση του διε­θνούς δικαίου και των κανόνων του και δηλώνει μια «παρα­βα­τική» έως και έκνομη συμπε­ρι­φορά στο διεθνές σύστημα με τον Ερντο­γάν να συνε­χί­ζει την τουρ­κική τακτική της δημιουρ­γίας τετε­λε­σμέ­νων στη λογική πως τελικά σε βάθος χρόνου δεν θα ανα­τρα­πούν.

Το τελευ­ταίο πλήγμα στους συμ­μά­χους της η Τουρκία το έδωσε αφενός με τη στάση της ως του «επι­τή­δειου ουδέ­τε­ρου μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία» κλεί­νο­ντας το μάτι στον εξίσου ανα­θε­ω­ρη­τικό Πούτιν, και αφε­τέ­ρου με τους ωμούς εκβια­σμούς και με το βέτο στις εντα­ξια­κές δια­δι­κα­σίες της Σου­η­δίας, και έως πρό­τι­νος και της Φιλαν­δίας, στο ΝΑΤΟ δοκι­μά­ζο­ντας τις σχέσεις της τόσο με τις Η.Π.Α., όσο με την ΕΕ και άλλες δυνά­μεις του φιλο­δυ­τι­κού τόξου.

Πως αντι­με­τω­πί­ζει η Ελλάδα την τουρ­κική προ­κλη­τι­κό­τητα

Η Ελλάδα έχει επι­λέ­ξει να απαντά σε αυτήν την πρω­το­φανή λεκτική έξαρση των απειλών με ψυχραι­μία και με απο­φα­σι­στι­κό­τητα, δεν εφη­συ­χά­ζει και συνε­χί­ζει με νηφα­λιό­τητα να απο­δο­μεί τις παρά­λο­γες τουρ­κι­κές θεω­ρή­σεις και αξιώ­σεις, χωρίς να εμπλέ­κε­ται σε προ­σω­πι­κές αντι­δι­κίες και χαρα­κτη­ρι­σμούς, ευελ­πι­στώ­ντας ότι κάποια στιγμή και η απέ­να­ντι πλευρά θα κάνει την υπέρ­βαση που απαι­τεί­ται, ώστε να έρθουν οι δύο χώρες σε μια συνεν­νό­ηση στη βάση του Διε­θνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασ­σας. Χωρίς φυσικά αυτό να σημαί­νει πως η κυβερ­νη­τική γραμμή είναι φοβική απέ­να­ντι στην κλι­μα­κού­μενη τουρ­κική προ­κλη­τι­κό­τητα. Αντι­θέ­τως, τόσο ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κ.Μητσο­τά­κης, όσο και ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Νίκος Δένδιας, έχουν δηλώσει ξεκά­θαρα πως η Ελλάδα δεν φοβάται και δεν απει­λεί­ται από κανέναν και κινεί­ται πάντα με γνώμονα την προ­ά­σπιση του εθνικού της συμ­φέ­ρο­ντος και της εδα­φι­κής της κυριαρ­χίας.

Η διε­θνο­ποί­ηση της τουρ­κι­κής παρα­βα­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς απο­τε­λεί μια πολύ σημα­ντική επι­τυ­χία της ελλη­νι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής στο πλαίσιο της πολυ­με­ρούς ελλη­νι­κής διπλω­μα­τίας, η οποία απο­φέ­ρει καρπούς καθώς η διεθνής κοι­νό­τητα αλλά και η ίδια η ΕΕ έχουν αρχίσει να δια­φο­ρο­ποιούν τη στάση τους απέ­να­ντι στην Τουρκία και να προ­βαί­νουν στη λήψη απο­φά­σεων κατά της Τουρ­κίας ( π.χ θέμα με τη μη πώληση των F16 στην Τουρκία, το πάγωμα εντα­ξια­κών δια­δι­κα­σιών της Τουρ­κίας από την ΕΕ, κα.).

Με τις δυο μεγάλες συμ­φω­νίες που υπο­γρά­φη­καν από την παρούσα κυβέρ­νηση, την Ελλη­νο­γαλ­λική Αμυ­ντική Συμ­φω­νία και την Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νική Αμοι­βαία Αμυ­ντική Συνερ­γα­σία, η ελλη­νική εξω­τε­ρική πολι­τική ισχυ­ρο­ποιεί­ται όσον αφορά στην ασφά­λεια και στην αμυ­ντική θωρά­κιση της χώρας ενδυ­να­μώ­νο­ντας την επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα της στο πεδίο της σκληρής ισχύος. Αξίζει δε να τονι­στεί πως στην Ελλη­νο­γαλ­λική συμ­φω­νία, πέραν της αγοράς υπερ­σύγ­χρο­νων εξο­πλι­σμών (τρεις φρε­γά­τες τύπου FDI με την δυνα­τό­τητα προ­σθή­κης μιας ακόμα και 24 μαχη­τι­κών – βομ­βαρ­δι­στι­κών τύπου Rafale), αυτό που εξέ­πληξε ευχά­ρι­στα, ήταν η ρήτρα αμοι­βαίας αμυ­ντι­κής συν­δρο­μής (άρθρο 2) της Συμ­φω­νίας.

Επί­λο­γος

Είναι γεγονός, πως η τουρ­κική προ­κλη­τι­κό­τητα θα κορυ­φω­θεί ακόμα περισ­σό­τερο όσο φθάνει η ημε­ρο­μη­νία διε­ξα­γω­γής των διπλών εκλογών στην Τουρκία καθώς ο Ταγίπ Ερντο­γάν ‘’εργαλειοποιεί’’ στο μέγιστο βαθμό την επι­θε­τική του στάση απέ­να­ντι στην Ελλάδα προ­κει­μέ­νου να είναι ο νικητής αυτών των εκλογών.

Πέραν της μεγάλης ύφεσης που αντι­με­τω­πί­ζει η τουρ­κική οικο­νο­μία με την τουρ­κική λίρα να έχει φτάσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, η νέα «Συμ­μα­χία των 6» κομ­μά­των της αντι­πο­λί­τευ­σης δείχνει να ζορίζει ακόμα περισ­σό­τερο τον Ερντο­γάν και μάλιστα με το Μανι­φέ­στο που δημο­σιο­ποί­η­σαν ενόψει των εκλογών με άξονα το Σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και την ένταξη της Τουρ­κίας στην ΕΕ, δημιουρ­γού­νται νέα δεδο­μένα ως προς την τελική έκβαση των εκλογών.

Αυτό που έχει αξία για την παγκό­σμια κοι­νό­τητα και κυρίως για τη δική μας γει­το­νιά και φυσικά για την Ελλάδα, είναι να πειστεί ο ‘ζόρικος’ γεί­το­νας πως η εξω­τε­ρική πολι­τική ασκεί­ται με κανόνες, με σεβασμό στη διεθνή έννομη τάξη και συμ­μόρ­φωση με τις αρχές και τις αξίες του διε­θνούς δικαίου και των συν­θη­κών. Συνε­χί­ζο­ντας να λει­τουρ­γεί ως το «μαύρο πρόβατο» της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας, η Δύση οφείλει να ανα­θε­ω­ρή­σει τη στάση της απέ­να­ντι στην Τουρκία και οι δρώντες του διε­θνούς δικαίου αφενός, να ασκή­σουν κυρώ­σεις (οικο­νο­μι­κές, νομικές και στρα­τιω­τι­κές) απέ­να­ντι της, και αφε­τέ­ρου να επα­να­ξιο­λο­γή­σουν το ρόλο της στα διεθνή όργανα και στη ευρω-ατλαντική συμ­μα­χία. Σίγουρα μια εκλο­γική απο­τυ­χία του Ερντο­γάν, κάτι ομο­λο­γου­μέ­νως δύσκολο καθώς ελέγχει στο σύνολο του τον κρατικό και παρα­κρα­τικό μηχα­νι­σμό, θα μπο­ρούσε να αλλάξει τη στάση της Τουρ­κίας απέ­να­ντι στην διεθνή κοι­νό­τητα, αν λάβουμε σοβαρά τις προ­θέ­σεις της «συμ­μα­χίας των 6».

Όσον αφορά στα του οίκου μας, σε αυτήν την ομο­λο­γου­μέ­νως επι­κίν­δυνη χρονική περίοδο, όπου όλα είναι ρευστά και ο κίν­δυ­νος ενός ατυ­χή­μα­τος ή η πρό­κληση ενός «θερμού» επει­σο­δίου είναι πιθανά, θα πρέπει να ανα­γνω­ρί­σουμε πως η ελλη­νική εξω­τε­ρική πολι­τική κινεί­ται με σοβα­ρό­τητα, νηφα­λιό­τητα και μεθο­δι­κό­τητα.

Οι πολι­τι­κές επι­λο­γές και προ­τε­ραιό­τη­τες της κυβέρ­νη­σης για τη θωρά­κιση της Ελλάδας και την ανά­δειξη της σε έναν ισότιμο δρώντα τόσο σε ευρω­παϊκό, όσο και σε διεθνές επίπεδο, ακόμα και η απόφαση του πρω­θυ­πουρ­γού να εξα­ντλή­σει τα χρονικά περι­θώ­ρια που ορίζει το σύνταγμα για την προ­κή­ρυξη των εθνικών εκλογών στην χώρα μας, προ­κει­μέ­νου σε αυτή την ευαί­σθητη χρονική περίοδο να μη βρεθεί η χώρα μας με υπη­ρε­σιακή κυβέρ­νηση παρα­τε­τα­μέ­νης διάρ­κειας λόγω του εκλο­γι­κού νόμου της απλής ανα­λο­γι­κής, απο­τε­λεί μια πολι­τική επιλογή με υψηλούς συμ­βο­λι­σμούς μιας πατριω­τι­κής και υπεύ­θυ­νης εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής.

Σε αυτές τις δύσκο­λες στιγμές, όλα αξιο­λο­γού­νται και κρί­νο­νται με επί­κε­ντρο την ασφά­λεια και την ευη­με­ρία της χώρας μας. Και σαφώς στο πεδίο της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής η Ελλάδα δείχνει καθη­με­ρινά την υπεροχή της…

Δρ Ελευ­θε­ρία Φτα­κλάκη

Διε­θνο­λό­γος/Διδά­κτωρ ευρω­παϊ­κών σπουδών & Διεθνών σχέσεων

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.