Ποιό είναι το νέο όραμα για τα νησιά μας;

Με αφορ­μή το ετή­σιο τα­κτι­κό συ­νέ­δριο της ΠΕΔ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, ο πρώην Βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου Δη­μή­τρης Γάκης ανα­φέρ­θη­κε στη σύγ­χρο­νη νη­σιω­τι­κή πο­λι­τι­κή και τις ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές του Αρ­χι­πε­λά­γους.

«Με το συ­νε­χές των κρί­σε­ων να έχει συσ­σω­ρεύ­σει πολ­λα­πλά βάρη στις το­πι­κές μι­κρές και ευά­λω­τες νη­σιω­τι­κές κοι­νω­νί­ες, το κρί­σι­μο ερώ­τη­μα: ποιο θα είναι το νέο -και­νο­τό­μο – μο­ντέ­λο νη­σιω­τι­κής ανά­πτυ­ξης, πα­ρα­μέ­νει επί­και­ρο.

Σε όλη τη διάρ­κεια των ερ­γα­σιών του συ­νε­δρί­ου για το Νότιο Αι­γαίο, από τις πα­ρου­σιά­σεις των αυ­το­διοι­κη­τι­κών μέχρι τις «επι­κοι­νω­νια­κές» – δυ­στυ­χώς μόνο – υπο­σχέ­σεις των κυ­βερ­νη­τι­κών πα­ρα­γό­ντων που πα­ρέ­λα­σαν – κυ­ριο­λε­κτι­κά – σε αί­θου­σες και δια­δρό­μους, η σκέψη όλων μας στο Συ­νέ­δριο, αλλά κυ­ρί­ως των νη­σιω­τών που το πα­ρα­κο­λου­θού­σαν και πε­ρί­με­ναν απο­τε­λέ­σμα­τα, είναι συ­γκε­κρι­μέ­νες και συ­νο­ψί­ζο­νται σε μια κρί­σι­μη φράση:

Το πα­λαιό μο­ντέ­λο «πε­θαί­νει». Αλλά ποιό είναι το νέο;

Το κυ­ρί­αρ­χο μο­ντέ­λο ανά­πτυ­ξης των προη­γού­με­νων δε­κα­ε­τιών στη Δω­δε­κά­νη­σο, αυτό της επι­λε­κτι­κής «μο­νο­καλ­λιέρ­γειας» – του­ρι­σμός – και της μη πα­ρα­γω­γι­κής δια­φο­ρο­ποί­η­σης στην οι­κο­νο­μία, δεν μπο­ρεί να αντι­με­τω­πί­ζει τις σύγ­χρο­νες ανά­γκες και τις αντο­χές των νη­σιω­τι­κών κοι­νω­νιών στις νέες συν­θή­κες. Οι αντι­θέ­σεις και τα δι­δάγ­μα­τα των κρί­σε­ων, σε τέ­τοιες κα­τα­στά­σεις, όπως εύ­στο­χα και εγκαί­ρως εί­χα­με εντο­πί­σει ως αξιω­μα­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση από δε­κα­ε­τί­ας και δια­μορ­φώ­σα­με/υλο­ποι­ή­σα­με στο κυ­βερ­νη­τι­κό μας πρό­γραμ­μα για τη «νη­σιω­τι­κό­τη­τα» θε­σμι­κά, επι­χει­ρη­σια­κά (με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο ΜΙ) και ανα­πτυ­ξια­κά (μέσω των ει­δι­κών προ­γραμ­μά­των στή­ρι­ξης και εξω­στρέ­φειας) στις νη­σιω­τι­κές Πε­ρι­φέ­ρειες, η εμπει­ρία και η γνώση μας αυτή, μας οδη­γεί σε ανα­ζή­τη­ση νέων επι­λο­γών για τη νη­σιω­τι­κή Ελ­λά­δα. Με προ­τά­σεις που θα συμ­βά­λουν στην ανά­δει­ξη των χω­ρι­κών και δη­μο­γρα­φι­κών ιδιαι­τε­ρο­τή­των της πε­ρι­φέ­ρειας μας, των κοι­νω­νι­κών ανα­γκών αλλά και των δυ­να­το­τή­των των μι­κρών και απο­μα­κρυ­σμέ­νων νη­σιών του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου στη δε­κα­ε­τία μπρο­στά μας. Στη δε­κα­ε­τία των τε­χνο­λο­γι­κών προ­κλή­σε­ων.

Με ένα νέο ανα­πτυ­ξια­κό όραμα, με μα­κρο­χρό­νιο σχε­δια­σμό και την κα­τάλ­λη­λη χρήση όλων των χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων, εθνι­κών και ευ­ρω­παϊ­κών-διε­θνών, που όπως από­δει­ξαν οι δύο πιο πρό­σφα­τες κρί­σεις

(covid-19 και ενερ­γεια­κή) θα πρέ­πει να βα­σί­ζε­ται στα σύγ­χρο­να ψη­φια­κά ερ­γα­λεία, με πα­ρεμ­βά­σεις στην οι­κο­νο­μία, στην του­ρι­στι­κή προ­βο­λή, την υγειο­νο­μι­κή και ενερ­γεια­κή κά­λυ­ψη όλων των νη­σιών – με hub των αντί­στοι­χων δι­κτύ­ων τα με­γα­λύ­τε­ρα νησιά, όπως το­νί­στη­κε και στο συ­νέ­δριο. Με τη χρήση των δια­δι­κτυα­κών υπο­δο­μών τε­χνο­λο­γί­ας αιχ­μής, που θα βελ­τι­στο­ποιούν τις δυ­να­τό­τη­τες πρό­σβα­σης των πο­λι­τών σε κρα­τι­κές υπη­ρε­σί­ες στα πιο απο­μα­κρυ­σμέ­να νησιά, με στο­χευ­μέ­νες δρά­σεις οι­κο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης στα φτω­χό­τε­ρα νη­σιω­τι­κά νοι­κο­κυ­ριά, με την κα­τάλ­λη­λη χρήση θε­σμι­κών ερ­γα­λεί­ων, όπως το ΜΙ (που έχου­με πα­ρα­δώ­σει έτοι­μο στη κυ­βέρ­νη­ση της ΝΔ) και μπο­ρεί να κα­λύ­ψει το αυ­ξη­μέ­νο με­τα­φο­ρι­κό κό­στος για τα καύ­σι­μα και τα αγαθά στα νησιά μας. Ερ­γα­λεία, που θα λει­τουρ­γή­σουν κα­τάλ­λη­λα αν χρη­σι­μο­ποι­η­θούν μέσα από ένα ολο­κλη­ρω­μέ­νο και βιώ­σι­μο ανα­πτυ­ξια­κό πρό­γραμ­μα που θα πρέ­πει να το πι­στέ­ψουν όμως και να το εφαρ­μό­σουν όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι: Κρά­τος, ΟΤΑ, ιδιω­τι­κοί φο­ρείς και ορ­γα­νι­σμοί.

Αυτό που εμείς ως ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΠΣ, έχου­με συ­νε­χώς στις προ­γραμ­μα­τι­κές προ­τε­ραιό­τη­τές μας: Τη δη­μιουρ­γία ενός στρα­τη­γι­κού σχε­δί­ου βιώ­σι­μης και δί­και­ης ανά­πτυ­ξης για τα νησιά. Ενός «οδι­κού χάρτη» για την πα­ρα­γω­γι­κή ανα­συ­γκρό­τη­ση που θα απο­τε­λεί μο­ντέ­λο εφαρ­μο­γής της «Νη­σιω­τι­κό­τη­τας» σε όλη την Ευ­ρώ­πη και θα στη­ρί­ζε­ται σε δύο άξο­νες: α) την «έξυ­πνη» – και­νο­τό­μα – δια­χεί­ρι­ση των φυ­σι­κών και οι­κο­νο­μι­κών πόρων και β) την προ­στα­σία των ευά­λω­των νοι­κο­κυ­ριών, ιδιαί­τε­ρα στις λι­γό­τε­ρο ευ­νοη­μέ­νες πε­ριο­χές της χώρας (όπως είναι οι απο­μα­κρυ­σμέ­νες νη­σιω­τι­κές).

Στις κύ­ριες προ­τε­ραιό­τη­τες του νέου οδι­κού χάρτη ανά­πτυ­ξης για τα νησιά, θα προ­βλέ­πε­ται ενί­σχυ­ση για την εφαρ­μο­γή των νέων τε­χνο­λο­γιών και της και­νο­το­μί­ας στην το­πι­κή μι­κρο­με­σαία πα­ρα­γω­γή, με κύριο πεδίο δρά­σης την δια­σύν­δε­ση των του­ρι­στι­κών δρα­στη­ριο­τή­των με την ποιο­τι­κή αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή, την κτη­νο­τρο­φία και την αλιεία, με τον πο­λι­τι­σμό, την ενερ­γεια­κή οι­κο­νο­μία και την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, τη νε­α­νι­κή επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα, τις με­τα­φο­ρές.

Ένα ανα­πτυ­ξια­κό μο­ντέ­λο, που θα αξιο­ποιεί απο­τε­λε­σμα­τι­κά τις υπο­δο­μές και θα εξα­σφα­λί­ζει την ενερ­γεια­κή επάρ­κεια, την ισόρ­ρο­πη και αει­φο­ρι­κή σχέση της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας – που απο­τε­λεί την κύρια δρα­στη­ριό­τη­τα – με το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον,. Θα προ­σφέ­ρει δη­λα­δή, ένα στα­θε­ρό οι­κο­νο­μι­κό και κοι­νω­νι­κό πε­ρι­βάλ­λον για να μεί­νουν οι νέοι στον τόπο τους.

Τέλος, η με­τά­βα­ση σε αυτό το νέο υπό­δειγ­μα βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης για τα νησιά, θα πρέ­πει να λαμ­βά­νει υπόψη την εμπει­ρία από τις προη­γού­με­νες πε­ριό­δους κρί­σε­ων, περ­νώ­ντας – ανά­λο­γα την πε­ρί­πτω­ση και τη χρη­μα­το­δο­τι­κή γραμ­μή – από τις βρα­χυ­πρό­θε­σμες λύ­σεις στην έγκαι­ρη υιο­θέ­τη­ση ρε­α­λι­στι­κών, με­σο­πρό­θε­σμων και τα­κτι­κών επι­λο­γών, για πα­ρά­δειγ­μα στα θέ­μα­τα «ακρί­βειας», όπως πρό­τει­νε ο πρό­ε­δρος του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ

– ΠΣ Αλέ­ξης Τσί­πρας ανα­φε­ρό­με­νος στα θέ­μα­τα αντι­με­τώ­πι­σης της ακρί­βειας των κα­τα­να­λω­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών και της αι­σχρο­κέρ­δειας, κυ­ρί­ως στην πε­ρι­φέ­ρεια, με έμ­φα­ση τη στή­ρι­ξη του ει­σο­δή­μα­τος των μι­κρών επι­χει­ρη­μα­τιών και των πιο φτω­χών νοι­κο­κυ­ριών. Με δρά­σεις που θα βα­σί­ζο­νται σε ένα συν­δυα­σμό κι­νή­τρων, επι­δο­μά­των και μα­κρο­χρό­νιας θε­σμι­κής και ει­δι­κής χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης και (εξω­στρε­φούς) προ­βο­λής στον του­ρι­σμό, στις νη­σιω­τι­κές υπο­δο­μές, την ενέρ­γεια, τις με­τα­φο­ρές και την το­πι­κή αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή. Για να δοθεί ώθηση σε συ­γκε­κρι­μέ­νους το­μείς και δρα­στη­ριό­τη­τες της νη­σιω­τι­κής οι­κο­νο­μί­ας, άμεσα και με προ­ο­πτι­κή, κυ­ρί­ως σή­με­ρα που δεν ξέ­ρου­με ούτε πόσο θα κρα­τή­σει η ακρί­βεια, η ενερ­γεια­κή-οι­κο­νο­μι­κή κρίση, και δυ­στυ­χώς, ούτε πόσο υπε­ρο­πτι­κά, απο­τυ­χη­μέ­να και σκό­πι­μα μι­κρο­πο­λι­τι­κά θα συ­νε­χί­σει τη στρε­βλή της πο­ρεία η αντι-πα­ρα­γω­γι­κή, αντι-κοι­νω­νι­κή και αντι-ανα­πτυ­ξια­κή δια­χεί­ρι­ση της δι­πλής αυτής κρί­σης από την κυ­βερ­νη­τι­κή συ­ντη­ρη­τι­κή πα­ρά­τα­ξη.

Το δικό μας μή­νυ­μα για την πε­ρι­φέ­ρεια, για τη Δω­δε­κά­νη­σο είναι ένα σχέ­διο με όραμα και προ­ο­πτι­κή. Είναι ευ­θύ­νη όλων μας να αντι­στα­θού­με στην υπο­βάθ­μι­ση της νη­σιω­τι­κής πο­λι­τι­κής. Να υπε­ρα­σπι­σθού­με τους νη­σιώ­τες και τις κοι­νω­νί­ες μας. Να αλ­λά­ξου­με το μο­ντέ­λο της ανά­πτυ­ξης, να πάμε όλοι μαζί ένα βήμα μπρο­στά.

Οι κά­τοι­κοι των μι­κρών νη­σιών δι­καιού­νται της στή­ρι­ξης μας σε κάθε επί­πε­δο κοι­νω­νι­κής και οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και σύ­ντο­μα οι Έλ­λη­νες πο­λί­τες θα κλη­θού­με να απο­φα­σί­σου­με ποιος θα το κάνει πράξη.

ΣΤΟ­ΧΟΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΚΟΙ­ΝΩ­ΝΙ­ΚΗ ΚΑΙ Η ΕΔΑ­ΦΙ­ΚΗ ΣΥ­ΝΟ­ΧΗ

ΕΙ­ΜΑ­ΣΤΕ ΕΤΟΙ­ΜΟΙ ΝΑ ΔΩ­ΣΟΥ­ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟ­Ο­ΠΤΙ­ΚΗ ΠΟΥ ΖΗ­ΤΑ­ΝΕ ΟΙ ΣΥ­ΜΠΟ­ΛΙ­ΤΕΣ ΜΑΣ.

ΕΧΟΥ­ΜΕ ΠΡΟ­ΓΡΑΜ­ΜΑ ΚΑΙ ΝΕΟ ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΩ­ΔΕ­ΚΑ­ΝΗ­ΣΟ, ΓΙΑ ΤΗ ΝΗ­ΣΙΩ­ΤΙ­ΚΗ ΕΛ­ΛΑ­ΔΑ».