Χωροταξική διάρθρωση και διοικητική διαίρεση Δήμου Ρόδου

Με αμεί­ω­τους ρυθμούς οργα­νώ­νο­νται οι πρό­ε­δροι των τοπικών συμ­βου­λίων του νησιού προ­κει­μέ­νου να προ­ω­θή­σουν το αίτημά τους για διά­σπαση του ενιαίου Δήμου Ρόδου.

Η πρω­το­βου­λία, που πλέον προ­σλαμ­βά­νει γενι­κευ­μέ­νες δια­στά­σεις ανά τη χώρα, ανήκει στον πρόεδρο της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Αρχαγ­γέ­λου κ. Νίκο Διμέλη με την στήριξη πλέον και της ισχυρής πλειο­νό­τη­τας των προ­έ­δρων των υπο­λοί­πων τοπικών συμ­βου­λίων του νησιού. Στόχος είναι, μέχρι το Πάσχα να έχουν ληφθεί οι σχε­τι­κές απο­φά­σεις από τα τοπικά συμ­βού­λια, ώστε να τεθεί το αίτημα στα αρμόδια όργανα με χρονικό ορί­ζο­ντα να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί οι δια­δι­κα­σίες πριν από τις επό­με­νες εκλογές της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης (Οκτώ­βριος 2023).

Ηδη, η ενιαία πρόταση για τη διά­σπαση του Δήμου Ρόδου την οποία παρου­σιά­ζει σήμερα η «δημο­κρα­τική», έχει απο­στα­λεί στα περισ­σό­τερα τοπικά συμ­βού­λια προς ψήφιση από τον πρόεδρο της δημο­τι­κής κοι­νό­τη­τας Αφάντου κ. Γιώργο Μπακίρη, ο οποίος έχει ανα­λά­βει να διεκ­πε­ραιώ­σει τη δια­δι­κα­σία.

Αφού τα τοπικά συμ­βού­λια λάβουν τη σχετική απόφαση, θα προ­ω­θη­θεί προς το δημο­τικό συμ­βού­λιο Ρόδου με το αίτημα να προ­χω­ρή­σουν οι δια­δι­κα­σίες προς αυτή την κατεύ­θυνση. Η πρότασή τους επίσης, πέρα από το δημο­τικό συμ­βού­λιο Ρόδου, θα κοι­νο­ποι­η­θεί στους βου­λευ­τές του νομού καλώ­ντας τους να πάρουν θέση, όπως επίσης και στο Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών προ­κει­μέ­νου να κινήσει τις δια­δι­κα­σίες.

Η πρόταση των τοπικών συμ­βου­λίων που επι­θυ­μούν τη διά­σπαση

Νέος χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης Ρόδου για τη δημιουρ­γία νέων Δήμων με διοι­κη­τική αυτο­τέ­λεια και οικο­νο­μική βιω­σι­μό­τητα.

Έντεκα χρόνια μετά από την εφαρ­μογή του Νόμου 3852/2010 «Νέα Αρχι­τε­κτο­νική της Αυτο­διοί­κη­σης και Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Πρό­γραμμα Καλ­λι­κρά­της» κατά τον οποίο τα νησιά δια­μορ­φώ­θη­καν ως ενιαίοι δήμοι συνε­χί­ζουν να υπάρ­χουν προ­βλή­ματα τόσο σε θεσμικό όσο και σε χωρο­τα­ξικό επίπεδο από την εφαρ­μογή του δόγ­μα­τος «κάθε νησί και δήμος» ιδιαί­τερα για τα μεγάλα νησιά, όπως η Ρόδος.

Σε πολλούς νησιω­τι­κούς Ο.Τ.Α. οι συνε­νώ­σεις που έγιναν με τον ν. 3852/2010 είχαν ως απο­τέ­λε­σμα την περαι­τέρω υπο­βάθ­μιση των παρε­χό­με­νων προς τους πολίτες υπη­ρε­σιών λόγω της έλλει­ψης πόρων και προ­σω­πι­κού, στοι­χείο που έγινε ιδιαί­τερα αισθητό στους κατοί­κους των Δήμων που προ­έ­κυ­ψαν από εκτε­τα­μέ­νες και σε κάποιες περι­πτώ­σεις, δυσλει­τουρ­γι­κές συνε­νώ­σεις.

Το δόγμα «κάθε νησί και δήμος» έχει απο­δει­χθεί στην πράξη μέχρι σήμερα ως άκρως οπι­σθο­δρο­μικό, εμπο­δί­ζο­ντας την ανα­πτυ­ξιακή, κοι­νω­νική και οικο­νο­μική ανα­συ­γκρό­τηση των τοπικών κοι­νω­νιών έχοντας δημιουρ­γή­σει σε κάποιες περι­πτώ­σεις, όπως στον Δήμο Ρόδου, τερά­στιους και μη λει­τουρ­γι­κούς Δήμους.

Το δόγμα «κάθε νησί και δήμος» δημιούρ­γησε ένα υδρο­κέ­φαλο, γρα­φειο­κρα­τικό μοντέλο που ακύρωσε την απο­κέ­ντρωση, το δομικό στοι­χείο της αυτο­διοί­κη­σης.

Ο συγκε­ντρω­τι­σμός αυτός έχει απο­κλεί­σει τους πολίτες από την άμεση πρό­σβαση και την εξυ­πη­ρέ­τησή τους στον δήμο. Οι πολίτες δεν εξυ­πη­ρε­τού­νται, η σχέση τους με το Δήμο είναι ανύ­παρ­κτη και απρό­σωπη.

Η άμεση σχέση πολίτη-Αυτοδιοίκησης έδωσε τη θέση της στην απο­ξέ­νωση.

Το θεσμικό πλαίσιο που εγκα­θί­δρυσε ο «Καλ­λι­κρά­της», οδήγησε την Τοπική Αυτο­διοί­κηση του νησιού σε συνο­λική απα­ξί­ωση.

Η βίαιη συνέ­νωση Δήμων με δια­φο­ρε­τικό ανα­πτυ­ξιακό προ­σα­να­το­λι­σμό και ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, οδήγησε στη σημε­ρινή κατά­σταση που όλοι βιώ­νουμε.

Τα χωριά μας και οι πρώην Δήμοι βιώνουν συν­θή­κες εγκα­τά­λει­ψης.

Οι κοι­νω­νι­κές δομές δια­λύ­θη­καν ή επιει­κώς απο­δυ­να­μώ­θη­καν.

Τα τοπικά συμ­βού­λια έχουν δια­κο­σμη­τικό ρόλο. Είναι ανύ­παρ­κτα, χωρίς ουσια­στι­κές αρμο­διό­τη­τες, πόρους και διοι­κη­τι­κές υπο­δο­μές.

Ο Ενιαίος Δήμος μετα­τρά­πηκε σε ένα δυσκί­νητο μηχα­νι­σμό και μειώ­θηκε εμφανώς και σε σημα­ντικά μεγάλο βαθμό η ποιό­τητα των υπη­ρε­σιών που προ­σφέ­ρει πλέον στους δημότες, ειδι­κό­τερα στα χωριά μας, συγκρι­νό­με­νος με την πριν από τον “Καλ­λι­κράτη” εποχή στους πρώην Δήμους.

Βασικές υπη­ρε­σίες όπως η καθα­ριό­τητα και οι συντη­ρή­σεις στον αστικό ιστό αλλά και στα χωριά υπο­βαθ­μί­στη­καν δρα­μα­τικά από την έλλειψη προ­σω­πι­κού και μηχα­νη­μά­των.

Τα σχολεία συντη­ρού­νται οριακά και απλά προ­στί­θε­νται στις αυλές τους προ­κα­τα­σκευα­σμέ­νες μεταλ­λι­κές αίθου­σες, λες και βρι­σκό­μα­στε σε σει­σμό­πλη­κτη περιοχή αντί για μια νέα χωρο­τα­ξική κατα­νομή με την ανέ­γερση και λει­τουρ­γία νέων σχο­λείων.

Τα δημο­τικά γήπεδα και οι αθλη­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις είναι εγκα­τα­λειμ­μένα.

Ο Ενιαίος Δήμος δεν μπορεί να προ­σφέ­ρει υπη­ρε­σίες στους πολίτες, απου­σιά­ζει η αμε­σό­τητα στη δράση και η ευε­λι­ξία. Απου­σιά­ζει η άμεση γνώση των προ­βλη­μά­των, η άμεση σχέση με τον πολίτη.

Ο Ενιαίος Δήμος δεν μπορεί να ανα­λά­βει τοπικές ανα­πτυ­ξια­κές πρω­το­βου­λίες, γιατί δεν μπορεί να συγκε­ρά­σει τους δια­φο­ρε­τι­κούς ανα­πτυ­ξια­κούς προ­σα­να­το­λι­σμούς και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των πρώην δήμων και των δια­φο­ρε­τι­κών χωρικών ενο­τή­των που απο­τε­λούν το νησί.

Η αδυ­να­μία του Δήμου να σχε­διά­σει και να δια­μορ­φώ­σει έναν ολο­κλη­ρω­μένο σχε­δια­σμό οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης σε κάθε περιοχή είναι εμφανής.

Ο Ενιαίος Δήμος κλη­ρο­νό­μησε από τους πρώην Καπο­δι­στρια­κούς Δήμους τερά­στια ακίνητη περιου­σία η οποία παρα­μέ­νει ανα­ξιο­ποί­ητη τόσα χρόνια χωρίς κανένα ολο­κλη­ρω­μένο σχε­δια­σμό και προ­τά­σεις αξιο­ποί­η­σής της.

Κανένα σημα­ντικό έργο δεν εκτε­λέ­στηκε στον τόπο από το 2010 μέχρι σήμερα που να μας θυμίζει τελικά την αλλαγή του πρό­σφα­του παρελ­θό­ντος με την απαρχή του Καλ­λι­κρα­τι­κού μέλ­λο­ντος.

Ο Ενιαίος Δήμος Ρόδου δημιούρ­γησε πλήθος λει­τουρ­γι­κών, οικο­νο­μι­κών και κοι­νω­νι­κών προ­βλη­μά­των, καθώς δεν υπήρξε στήριξη κεντρικά με πόρους και στελέχη ώστε να μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί στο έργο του.

Η εφαρ­μογή του δόγ­μα­τος, “κάθε νησί και δήμος”, έχει δημιουρ­γή­σει σημα­ντικά προ­βλή­ματα στη λει­τουρ­γία του ενιαίου δήμου Ρόδου στα τελευ­ταία 11 χρόνια και στην πραγ­μα­τι­κό­τητα λει­τούρ­γησε ως το «μνη­μό­νιο» στην αυτο­διοί­κηση και προ­κά­λεσε πλήθος αρνη­τι­κών εξε­λί­ξεων σε βάρος της τοπικής οικο­νο­μίας και σε βάρος των πολιτών.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, ο “Καλ­λι­κρά­της” έχει οδη­γη­θεί όλα αυτά τα χρόνια σε απο­τυ­χία. Όπως σε πολλούς Δήμους σε όλη την Ελλάδα έτσι και στον ενιαίο Δήμο Ρόδου έχει απο­τύ­χει πατα­γω­δώς. Η περί­φημη διοι­κη­τική μεταρ­ρύθ­μιση στην πράξη προ­κά­λεσε σοβαρά προ­βλή­ματα και δυσλει­τουρ­γίες που καθη­με­ρινά απο­βαί­νουν σε βάρος των πολιτών. Το συγκε­κρι­μένο μοντέλο απο­τέ­λεσε τελικά βαρίδι ανά­πτυ­ξης για κάθε περιοχή και για τη δική μας.

Στον Ενιαίο Δήμο Ρόδου εδώ και 11 χρόνια ανέ­κυ­ψαν διοι­κη­τικά και λει­τουρ­γικά προ­βλή­ματα, αφενός λόγω της μεγάλης έκτασης και της ιδιαί­τε­ρης μορ­φο­λο­γίας του εδάφους και αφε­τέ­ρου λόγω του μεγάλου πλη­θυ­σμού και της πυκνό­τη­τάς του (162,81 κάτ./χλμ²).

Στο νησί των 160 χιλ. κατοί­κων και των 42 κοι­νο­τή­των καθί­στα­ται εμφανές ότι απαι­τεί­ται ένας νέος χωρο­τα­ξι­κός, διοι­κη­τι­κός και λει­τουρ­γι­κός σχε­δια­σμός, για την απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των που έχουν ανα­κύ­ψει από την μέχρι τώρα λει­τουρ­γία του ενιαίου Δήμου. Ενός υδρο­κέ­φα­λου, δημαρ­χο­κε­ντρι­κού δήμου που το μόνο που απέφερε στην ροδί­τικη ύπαιθρο, ήταν η τερα­τώ­δης άμβλυνση των προ­βλη­μά­των.

Η συζή­τηση για να επα­να­σχε­δια­στεί ο χάρτης της αυτο­διοί­κη­σης στο νησί, επι­βάλ­λε­ται από τις ίδιες τις συν­θή­κες και από τα τραγικά αδιέ­ξοδα που δημιούρ­γησε ο Ενιαίος Δήμος. Η συζή­τηση αυτή άνοιξε γιατί οι ίδιοι οι πολίτες βιώνουν αυτά τα αδιέ­ξοδα.

Ο επι­βε­βλη­μέ­νος χωρο­τα­ξι­κός επα­να­σχε­δια­σμός του δήμου Ρόδου απο­τε­λεί βούληση της πλειο­ψη­φίας των Ροδίων.

Η διά­σπαση του ενιαίου Δήμου Ρόδου σε μικρό­τε­ρους πιο ευέ­λι­κτους και λει­τουρ­γι­κούς Δήμους απο­τε­λεί μονό­δρομο.

Εμείς, οι πρό­ε­δροι των Τοπικών Κοι­νο­τή­των, άνθρω­ποι της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης και ενεργοί πολίτες, παίρ­νουμε ανοιχτή και ξεκά­θαρη θέση.

Ζητούμε να θεσπι­στεί ένα ευέ­λι­κτο και λει­τουρ­γικό μοντέλο με την διά­σπαση του Ενιαίου Δήμου Ρόδου σε μικρό­τε­ρους Δήμους με τοπικά γεω­γρα­φικά ανα­πτυ­ξιακά χαρα­κτη­ρι­στικά, που να μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν από την πρώτη ημέρα και να προ­σφέ­ρουν υπη­ρε­σίες στους πολίτες.

Δήμοι που να μπορούν να προ­χω­ρή­σουν και να υλο­ποι­ή­σουν ένα ανα­πτυ­ξιακό σχέδιο για την περιοχή τους, να κάνουν τα μικρά αλλά τόσο ανα­γκαία έργα στα χωριά.

Τώρα είναι η ώρα για τη δια­μόρ­φωση ενός νέου και λει­τουρ­γι­κού αυτο­διοι­κη­τι­κού μοντέ­λου.

Η μελέτη και η δια­μόρ­φωση ενός νέου χωρο­τα­ξι­κού χάρτη της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης με την διά­σπαση του Ενιαίου Δήμου Ρόδου και τη δημιουρ­γία νέων ευέ­λι­κτων Δήμων με διοι­κη­τική αυτο­τέ­λεια και οικο­νο­μική βιω­σι­μό­τητα επι­βάλ­λε­ται και θα πρέπει να γίνει πριν από τις δημο­τι­κές εκλογές του Οκτω­βρίου του 2023.