Στο φως τα πρακτικά για τον Καλλικράτη

Τρία σενάρια εξε­τά­ζει το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών για τη δια­χεί­ριση του θέματος της χωρο­τα­ξι­κής διαί­ρε­σης του ενιαίου Δήμου της Ρόδου στα πλαίσια του νομο­σχε­δίου για τη βελ­τί­ωση του Καλ­λι­κράτη, που προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται να κατα­τε­θεί άμεσα στη Βουλή.

Το πρώτο σενάριο θέλει την κατά­θεση νομο­σχε­δίου με ένα άρθρο, που θα προ­βλέ­πει την διαί­ρεση των μεγάλων ενιαίων νησιω­τι­κών Δήμων συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Ρόδου ή την κατά­θεση ενός Ν/Σ, ενιαίου, στο οποίο θα περι­λαμ­βά­νε­ται και η διά­σπαση.

Το δεύτερο την απά­λειψη της Ρόδου εξαι­τίας των αντι­δρά­σεων του “βαθέος ΠΑΣΟΚ» ή έστω την κατά­τμηση του εναίου άρθρου σε επι­μέ­ρους, προ­κει­μέ­νου να επι­χει­ρη­θεί η κατα­ψή­φισή τους.

Το τρίτο σενάριο θέλει πέντε βου­λευ­τές να έχουν έτοιμη προς κατά­θεση τρο­πο­λο­γία που θα προ­βλέ­πει πράγ­ματι τη διαί­ρεση των νησιω­τι­κών Δήμων σε περί­πτωση που απο­φα­σι­στεί να μην αγγι­χθεί το θέμα του χωρο­τα­ξι­κού.

Σημειώ­νε­ται ότι θεω­ρεί­ται σχεδόν σίγουρη η διά­σπαση της Λέσβου, της Κέρ­κυ­ρας και της Κεφα­λο­νιάς ενώ υπάρ­χουν πιέσεις για να απα­λει­φθούν η Ρόδος και η Σάμος, πράγμα, όμως, που θα σήμαινε δημο­κρα­τική εκτροπή, ίσως και συνταγ­μα­τική.

Υπο­στη­ρί­ζε­ται μάλιστα ότι σε περί­πτωση που απα­λει­φθούν τα δύο προ­α­να­φε­ρό­μενα νησιά, η ομόθυμη στήριξη των 153 βου­λευ­τών της συγκυ­βέρ­νη­σης, θα πρέπει να θεω­ρεί­ται δεδο­μένη!

Στον αντί­ποδα όμως τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και οι ΑΝΕΛ έχουν ταχθεί υπέρ της διά­σπα­σης των ενιαίων νησιω­τι­κών Δήμων.

Ενώπιον της Διαρ­κούς Επι­τρο­πής Δημό­σιας Διοί­κη­σης, Δημό­σιας Τάξης και Δικαιο­σύ­νης, που εξέτασε το υπό κατά­θεση νομο­σχέ­διο, που θα περι­λαμ­βά­νει και τα άρθρα για την τρο­πο­ποί­ηση του Καλ­λι­κράτη, είχαν ειπωθεί ουκ ολίγα για τις προ­θέ­σεις του υπουρ­γείου.

Η συζή­τηση, όπως απε­κά­λυψε η “δημο­κρα­τική”, είχε γίνει την 22α Ιανουα­ρίου 2014 στην Αίθουσα «Προ­έ­δρου Αθα­να­σίου Κων. Τσαλ­δάρη», του Μεγάρου της Βουλής.

Θέμα της ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης ήταν η σύσταση Ομάδας Εργα­σίας για την επε­ξερ­γα­σία της επό­με­νης φάσης του Προ­γράμ­μα­τος «Καλ­λι­κρά­της – Νέα Αρχι­τε­κτο­νική της Αυτο­διοί­κη­σης και της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης».

Στο πρα­κτικό της επι­τρο­πής, που φέρνει η «δ» σήμερα στο φως της δημο­σιό­τη­τας, ο Υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών ενη­μέ­ρωσε εισα­γω­γικά ότι το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών έχει κάνει ήδη ορι­σμένα βήματα για το νοι­κο­κύ­ρεμα και τον εξορ­θο­λο­γι­σμό της λει­τουρ­γίας των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης.

Ο κ. Παύλος Βογια­τζής έθεσε πρώτος το θέμα του χωρο­τα­ξι­κού των Δήμων.

Απευ­θυ­νό­με­νος στον Υπουργό είπε και τα εξής:

“Οι νησιω­τι­κές περιο­χές είναι ένα ειδικό κομμάτι του «Καλ­λι­κράτη», το οποίο δεν πήγε καλά και θα πρέπει να το επα­νε­ξε­τά­σουμε”.

Η κ. Μαρίνα Χρυ­σο­βε­λώνη, ανέφερε τα εξής:

“Ο ν. 3852/2010 προ­σπά­θησε να θέσει τους ΟΤΑ μέσα σε ένα εντελώς ανε­λα­στικό πλαίσιο, ιδιαί­τερα μέσω ανα­γκα­στι­κών συνε­νώ­σεων. Και λέω, κύριε Πρόεδρε, «συνε­νώ­σεων» και όχι «συγ­χω­νεύ­σεων», γιατί, όπως έδειξε η πράξη, σε πολλές περι­πτώ­σεις επρό­κειτο απλώς για διοι­κη­τι­κές συρ­ρα­φές, οι οποίες δεν εξυ­πη­ρέ­τη­σαν κανέναν απο­λύ­τως σκοπό. Έτσι, λοιπόν, είχαμε την δημιουρ­γία τερά­στιων μη λει­τουρ­γι­κών δήμων, και φέρνω ένα παρά­δειγμα, τη Λέσβο, που μόνο κατ’ όνομα ενο­ποι­ή­θη­καν οι προ­ϋ­πάρ­χο­ντες ΟΤΑ σε ένα νέο «καλ­λι­κρα­τικό» μόρφωμα.

Όπως έχει δείξει και η σχετική μελέτη του Ινστι­τού­του Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, πρέπει να υπάρξει σε τέτοιες περι­πτώ­σεις ένας νέος χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός με την δημιουρ­γία περισ­σό­τε­ρων δήμων. Αναφέρω χαρα­κτη­ρι­στικά, κύριε Υπουργέ, την πρόταση του Ινστι­τού­του Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης για τη δημιουρ­γία 5 δήμων στη Λέσβο. Όπως μου θύμισε χθες ο Γραμ­μα­τέας του Κινή­μα­τός μας, κ. Γαληνός, υπάρχει μάλιστα και σχετική δέσμευση του Πρω­θυ­πουρ­γού, ως τότε Αρχηγού της Αξιω­μα­τι­κής Αντι­πο­λί­τευ­σης, για την εφαρ­μογή της μελέτης του Ινστι­τού­του της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης”.

Ο κ. Νικό­λαος Καρα­θα­να­σό­που­λος ανέφερε τα εξής:

“Η χωρο­τα­ξία δεν είναι το Α και το Ω του «Καλ­λι­κράτη». Θεω­ρούμε ότι ήταν μια συνει­δητή επιλογή, εντασ­σό­μενη στις συνο­λι­κό­τε­ρες προ­σαρ­μο­γές του αστικού κράτους και των δομών του – τόσο σε περι­φε­ρειακό, όσο σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο – στις νέες ανάγκες που έχει σήμερα το κεφά­λαιο”.

Ο Υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών ανέφερε επί του προ­κει­μέ­νου τα εξής:

“Δεν βάζουμε αυτή τη στιγμή μια συζή­τηση εάν ο «Καλ­λι­κρά­της» είναι σωστός, εάν δεν είναι σωστός, εάν δεν έπρεπε να γίνει, εάν λει­τούρ­γησε σωστά ή δεν λει­τούρ­γησε σωστά. Υπάρχει αυτή τη στιγμή μια μεγάλη μεταρ­ρύθ­μιση η οποία έχει γίνει.

Αυτή τη στιγμή με αυτό τον τρόπο γίνεται η δια­χεί­ριση των τοπικών κοι­νω­νιών. Αυτό το νομο­θε­τικό πλαίσιο που υπάρχει από την εφαρ­μογή του έχει συγκε­κρι­μένα προ­βλή­ματα, έχει συγκε­κρι­μέ­νες δυσλει­τουρ­γίες. Αυτό, λοιπόν, που εγώ παρα­καλώ και το ξανα­θέτω στο τραπέζι είναι να δούμε πέρα από τις ιδε­ο­λο­γι­κές και πολι­τι­κές δια­φο­ρές μας, να βάλουμε κάτω να δούμε την επόμενη φάση του «Καλ­λι­κράτη», που ούτως ή άλλως πρέπει να γίνει, να μπο­ρέ­σουμε πραγ­μα­τικά να δώσουμε αυτές τις αλλαγές που θα κάνουν πιο απο­τε­λε­σμα­τική τη λει­τουρ­γία των Οργα­νι­σμών της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Ζητού­μενο είναι οι πολίτες, οι δημότες, να έχουν μια καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής όσον αφορά το θέμα των σχέσεών τους με τους δήμους.

Μπαίνω σε συγκε­κρι­μένα ζητή­ματα. Χωρο­τα­ξικό: Έχω τοπο­θε­τη­θεί, έχω δια­βου­λευ­τεί με την ΚΕΔΕ, νομίζω ότι είναι σε όλους γνωστό ότι με βάση και την πρόταση της ΚΕΔΕ για τα πέντε μεγάλα νησιά υπήρχε μια τοπο­θέ­τηση να σπάσουν αυτά, διότι δεν ήταν λει­τουρ­γικά. Θα αναφέρω ένα απλό παρά­δειγμα. Θα αναφέρω δύο δήμους, τον δήμο της Λέσβου και το δήμο του Ρεθύ­μνου. Αναφέρω δύο παρα­δείγ­ματα για να δείτε τη διαφορά, είναι μια προ­σω­πική άποψη και επειδή την έθεσαν πολλοί συνά­δελ­φοι, θα ήθελα να την κατα­θέσω.

Πριν από τον «Καλ­λι­κράτη», αν θυμάμαι καλά, στο δήμο Ρεθύ­μνου ήταν 11 δήμοι και έμειναν 5 μετά τον «Καλ­λι­κράτη», ο δήμος Λέσβου ήταν 13 δήμοι και έγινε 1. Ο δήμος Λέσβου είναι σαφώς πολύ μεγα­λύ­τε­ρος από το Ρέθυμνο και σε έκταση και σε πλη­θυ­σμό. 11 στο Ρέθυμνο έγιναν 5 και 13 στη Λέσβο και έγιναν 1. Το αναφέρω ως παρά­δειγμα για τη λογική της δυσλει­τουρ­γίας. Στο συγκε­κρι­μένο θέμα υπήρχαν συγκε­κρι­μέ­νες ενστά­σεις και γι’ αυτό το λόγο αυτή τη στιγμή δεν μπαίνει στο τραπέζι. Από κει και πέρα, επειδή με ρώτησε και ο συνά­δελ­φος από τη Ν.Δ., εάν αυτό το πράγμα θα μπει, είναι θέμα της Επι­τρο­πής. Εάν η Επι­τροπή κρίνει ότι θα πρέπει να το ανοί­ξουμε, δεν έχουμε κανένα λόγο να μην το ανοί­ξουμε. Είπα από την αρχή ότι δεν βάζουμε κάποιο συγκε­κρι­μένο πλαίσιο – αυτό το αγγί­ζουμε, αυτό δεν το αγγί­ζουμε, αυτό το συζη­τάμε, το άλλο δεν το συζη­τάμε. Εδώ πραγ­μα­τικά μπορούν να μπουν όλα τα θέματα με αφορμή την επόμενη φάση του «Καλ­λι­κράτη», την οποία σας θυμίζω ξανά θα έπρεπε να την έχουμε κάνει από τα τέλη του 2012….

Ακού­στηκε από πολλούς συνα­δέλ­φους ότι αυτό έρχεται λίγο πριν από τις εκλογές, ειδικά αυτό το ζήτημα θα ήθελα να ξέρω τί σχέση έχει με τις εκλογές. Δηλαδή, μην προ­σπα­θούμε όλα να τα ανα­γά­γουμε στις όποιες πολι­τι­κές μας δια­φο­ρές. Αυτό έχει να κάνει με τη λει­τουρ­γία της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, με τη λει­τουρ­γία των δήμων και την λει­τουρ­γία των περι­φε­ρειών. Αυτό έχει να κάνει με το τώρα, που είναι στην προ­ε­κλο­γική περίοδο, αλλά κυρίως έχει να κάνει με το μετά, όπου οι νέες Αρχές που θα εκλε­γούν από τις εκλογές θα έχουν να δια­χει­ρι­στούν τα θέματα των δήμων τους. Εκεί πραγ­μα­τικά είναι η ουσία. Δεν έχει να κάνει κάτι με το προ­ε­κλο­γικό παι­χνίδι που έχει να κάνει με τις δημο­τι­κές εκλογές, δεν είναι δια­κύ­βευμα αυτό για τον «Α» υπο­ψή­φιο, τον «Β» υπο­ψή­φιο, για το «Α» κόμμα ή το «Β» κόμμα. Έχει να κάνει πραγ­μα­τικά με το πώς θα λει­τουρ­γή­σουν οι δήμοι την επομένη, πώς θα λει­τουρ­γή­σουν οι δήμοι αύριο είτε αυτό είναι σε περίοδο προ­ε­κλο­γική είτε δεν είναι σε προ­ε­κλο­γική περίοδο. Έχει να κάνει με την καθη­με­ρι­νό­τητα”.

Ο κ. Πανα­γιώ­της Ρήγας εξέ­φρασε την άποψη ότι “με αυτή την οικο­νο­μική συγκυ­ρία και με αυτές τις ανάγκες δια­χεί­ρι­σης των δημο­σιο­νο­μι­κών της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, η ύπαρξη εκα­το­ντά­δων ή χιλιά­δων Οργα­νι­σμών Αυτο­διοί­κη­σης, όπως κάποιοι θέλουν να επα­νέλ­θουμε, θα ήταν ουσια­στικά η ταφό­πλακα στην Αυτο­διοί­κηση”.

Ο κ. Ν. Σηφου­νά­κης μίλησε στη συνέ­χεια για έναν δογ­μα­τι­σμό ασύλ­λη­πτο ως προς τα νησιά:

“Κάθε νησί και Δήμος. Η Λέσβος είναι το δεύτερο νησί μετά την Κρήτη. Είναι ο μεγα­λύ­τε­ρος σε έκταση δήμος, είχε 13 δήμους κάνει ένα. Το Ρέθυμνο είναι το 1/4 σε έκταση σε σχέση με το νομό Ρεθύ­μνου, και είναι το 1/2 σε πλη­θυ­σμό. Αυτός έχει πέντε δήμους, εμείς έχουμε έναν. Δεν είναι ακόμα κι εκεί το θέμα. Το θέμα ποιο είναι; Ότι εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει, και λυπάμαι που το λέω, και μεταξύ κάποιων συνα­δέλ­φων ένας δογ­μα­τι­σμός.

Εμείς θέλουμε να είναι απο­τε­λε­σμα­τική η Βουλή εκεί που δια­πι­στώ­νουμε λάθη, και τα οποία πρέπει να τα διορ­θώ­νουμε. Γιατί αυτά τα λάθη πρέπει να διορ­θω­θούν όταν δούμε όλο το πλέγμα του «Καλ­λι­κράτη» ανά την Ελλάδα, όταν δεν λει­τουρ­γεί τίποτα συγκε­κρι­μένο;…

Έχετε την μελέτη του Ινστι­τού­του Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, που μιλούσε για 4 Δήμους, έχετε της ΚΕΔΕ που μιλούσε για 5. Εγώ ήρθα σε κόντρα τότε με τον κ. Ραγκούση, γιατί αλλού πήραμε τις θέσεις της ΚΕΔΕ και τις υλο­ποι­ή­σαμε σε όσους δήμους έλεγε, και όπου δεν θέλαμε δεν τις πήραμε, γιατί είχαμε ένα δογ­μα­τι­σμό, όσον αφορά τα νησιά. Ένα δογ­μα­τι­σμός που δεν ήταν και πολύ αθώος.

Εύχομαι κ. Υπουργέ στο επόμενο νομο­σχέ­διο, και θέλω να πιστεύω με τη συμ­φω­νία όλων, ότι για αυτό θα υπάρξει. Αυτή την αδικία δεν πρέπει να την παρα­πέμ­ψουμε στις καλέν­δες”.

Ο κ. Βασί­λειος Υψη­λά­ντης ανε­φε­ρό­με­νος στο ζήτημα τόνισε ότι οι βου­λευ­τές ανα­γκά­στη­καν σε μια νύχτα να επι­βά­λουν χωρο­τα­ξικά, να επι­βά­λουν θέσεις με δήθεν ακρο­ά­σεις και δήθεν συζη­τή­σεις….

“Οι κοι­νω­νίες μας βράζουν. Ιδιαί­τερα, όπως είπε και ο συνά­δελ­φος, ο κ. Σηφου­νά­κης, οι νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες. Ήταν παρα­ζάλη η δημιουρ­γία μιας Περι­φέ­ρειας 47 νησιών. Κύριε Υπουργέ, αυτή η αντια­να­πτυ­ξιακή, η μη συμβατή με την ιστορία μας και τον πολι­τι­σμό μας, συνέ­νωση 47 νησιών, από την Κάσο μέχρι την Μύκονο και μέχρι την Σαντο­ρίνη, θα πρέπει εδώ και τώρα να στα­μα­τή­σει. Ο χωρι­σμός της Περι­φέ­ρειας αυτής είναι ήδη έτοιμος. Έχουμε ανε­ξάρ­τη­τες οικο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες, ανε­ξάρ­τη­τους οργα­νι­σμούς και είναι ευκαι­ρία τώρα, όπως είπε ο κ. Σηφου­νά­κης, μαζί με κάποιους Δήμους, άμεσα με το νομο­σχέ­διο που θα διορ­θώ­νει καθη­με­ρι­νές ελλεί­ψεις του «Καλ­λι­κράτη», να τις προ­χω­ρή­σουμε. Κύριε Υπουργέ, δεν μπο­ρούμε να περι­μέ­νουμε 5 χρόνια και νομίζω, ότι η Βουλή, όπως έχει δια­χρο­νικά μέσα από πορί­σματά της ανα­γνω­ρί­σει τον ρόλο των Δωδε­κα­νή­σων, τον ρόλο των Κυκλά­δων, των νησιών μας σαν ξεχω­ρι­στές οντό­τη­τες μέσα σε αυτήν την Ελλη­νική κοι­νω­νία, θα το δεχθεί άμεσα χωρίς περι­στο­λές και ανα­στο­λές.

Επι­πλέον, κάτι ακόμα. Ας αφή­σουμε αυτόν τον ελλη­νικό επαρ­χιω­τι­σμό. Τί θα πει η Ευρώπη; Η Ευρώπη μας επι­βάλ­λει μεγάλες Περι­φέ­ρειες ή μεγάλα νησιά; Η Ευρώπη επι­βάλ­λει κάποιους βαθμούς Αυτο­διοί­κη­σης. Δεν θα μας πουν οι Γερ­μα­νοί, ή οι Άγγλοι, ή οι Γάλλοι πού θα δημιουρ­γή­σουμε τις δικές μας ανάγκες σε μια ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα”.

Ο κ. Σηφου­νά­κης απευ­θυ­νό­με­νος στον κ. Μιχε­λάκη τόνισε ότι το θέμα της διαί­ρε­σης των ενιαίων νησιω­τι­κών δήμων είναι πάνδημο και έλαβε την εξής απά­ντηση: “Είναι πάνδημο, αλλά μην το λέτε σε μένα, κ. Σηφου­νάκη. Εμείς το κατε­βά­σαμε, εγώ το υπο­στή­ριξα και δημόσια. Αλλού να το πείτε, και εκεί που θα το πείτε, να το φέρουμε στη Βουλή να το ψηφί­σουμε”. Ο κ. Σηφου­νά­κης ζήτησε να κατα­τε­θεί και “να πάρει ο καθένας τις ευθύνες του”.

Απευ­θυ­νό­με­νος στον κ. Υψηλάνη ο κ. Μιχε­λά­κης, τόνισε ότι η Ρόδος… “είναι μέσα στα νησιά για τα οποία έχω προ­τεί­νει να σπάσει ο ένας Δήμος. Όσον αφορά το θέμα της Περι­φέ­ρειας, στην Επι­τροπή – μετέ­χετε σε αυτήν την Επι­τροπή – αν μπει το θέμα, ναι, κανο­νικά θα πρέπει να υπάρ­χουν δύο Περι­φέ­ρειες. Ξαναλέω, για αυτό την κάνουμε την Επι­τροπή, έτσι ώστε ο καθένας να βάλει τα θέματά του”. Ο κ. Μ. Ταμήλος εξέ­φρασε την άποψη ότι το χωρο­τα­ξικό είναι μεγάλη παγίδα διότι “θα υπάρξει όξυνση του πολι­τι­κού κλί­μα­τος και σύγχυση στις τοπικές κοι­νω­νίες ενόψει δημο­τι­κών εκλογών”. Πρό­τεινε έτσι η επι­τροπή να μη θίξει το χωρο­τα­ξικό… “Αν υπάρχει ανάγκη για κάτι, ας την πάρει το Υπουρ­γείο με δική του ευθύνη, να φέρει νόμο εντός του Ιανουα­ρίου που να πει αν η Λέσβος ή τα Δωδε­κά­νησα ή η Κέρκυρα πρέπει να γίνουν άλλοι δήμοι. Όχι Επι­τροπή, γιατί αν η Επι­τροπή πει για τα νησιά, θα πούμε και εμείς για τα ορεινά”.

Ο κ. Τέρενς Κουίκ ανα­φε­ρό­με­νος στο θέμα μίλησε για μια “εύθραυ­στη κυβερ­νη­τική πλειο­ψη­φία”, με ένα ΠΑ.ΣΟ.Κ. να επι­μέ­νει πάνω στη «Ραγκού­σιο» λογική, που δεν επι­τρέ­πει να απο­φα­σι­στεί αν θα προ­χω­ρή­σουν σημα­ντικά ζητή­ματα, όπως είναι αυτά της Λέσβου, που τοπο­θε­τή­θηκε ο κ. Σηφου­νά­κης, της Ρόδου που τοπο­θε­τή­θηκε ο κ.Υψη­λά­ντης, της Σάμου και της Κέρ­κυ­ρας. Ζήτησε από τον Υπουργό να πάρει πρω­το­βου­λία, τονί­ζο­ντας ότι το έδαφος είναι ώριμο και από πλευράς ΠΑ.ΣΟ.Κ. με την πίεση των τοπικών του ομάδων.

Ο κ. Ηλίας Βλα­χο­γιάν­νης τόνισε με τη σειρά του ότι συνε­νώ­θη­καν ανόμοια πράγ­ματα και γεω­γρα­φικά και κοι­νω­νικά και πολι­τι­στικά….

“Ας τολ­μή­σουμε κάποιες αλλαγές στα νησιά, κάποιες οριακές εκεί που πρέπει να γίνουν, και να το φέρουμε. Αν χρεια­στεί να παρα­τα­θούν οι εκλογές τον Σεπτέμ­βριο, δεν πει­ρά­ζει. Να αρχίσει η θητεία των επό­με­νων δημο­τι­κών αρχών από την 1.1.2015”.