Σύνοδος Κορυφής: Ενστάσεις εντός της Ε.Ε. για κοινό δανεισμό

Ισχυρές είναι οι αντι­στά­σεις στο εσω­τε­ρικό της Ε.Ε. κατά νέων υπερ­βά­σεων για την αντι­με­τώ­πιση της πολυ­σχι­δούς κρίσης που ξέσπασε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρα­νία.

Στη δήλωσή της, κατα­φθά­νο­ντας στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής, η πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν έδωσε το στίγμα, τονί­ζο­ντας ότι «πρέπει να απα­γκι­στρω­θούμε από την εξάρ­τηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα», εγχεί­ρημα που απαιτεί «τερά­στιες επεν­δύ­σεις» στις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας. Από την πλευρά της, η Σουηδή πρω­θυ­πουρ­γός Μαγκ­ντα­λένα Αντερ­σον είπε ευθέως ότι «θα πρέπει να ξοδέ­ψουμε περισ­σό­τερα στην άμυνα».

Ωστόσο σε τρία κρίσιμα μέτωπα –νέες κυρώ­σεις, χορή­γηση καθε­στώ­τος υπο­ψή­φιας προς ένταξη χώρας στην Ουκρα­νία και την εκ νέου προ­σφυγή σε κοινό δανει­σμό για τη χρη­μα­το­δό­τηση των ανα­γκαίων επεν­δύ­σεων και τη στήριξη των κατα­να­λω­τών– δεν ανα­μέ­νε­ται να υπάρξει κάτι χει­ρο­πια­στό στην κοινή δια­κή­ρυξη των «27». Η δια­κή­ρυξη ανα­μέ­νε­ται ότι θα ανα­φέ­ρει πως «η Ουκρα­νία ανήκει στην ευρω­παϊκή μας οικο­γέ­νεια» και ότι «θα ενι­σχύ­σουμε περαι­τέρω τους δεσμούς μας και θα εμβα­θύ­νουμε την εται­ρική μας σχέση». Πέντε έως έξι χώρες επέ­με­ναν έως χθες σε μια πιο ξεκά­θαρη δια­τύ­πωση υπέρ της μελ­λο­ντι­κής ένταξης της Ουκρα­νίας στην Ε.Ε. Μεγάλος αριθμός κρατών-μελών, ωστόσο (περίπου οι μισές, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα), δεν επι­θυ­μούν να κινη­θούν σε αυτήν την κατεύ­θυνση. «Δεν υφί­στα­ται η έννοια της fast track ένταξης», δήλωσε προ­σερ­χό­με­νος στη Σύνοδο ο Ολλαν­δός πρω­θυ­πουρ­γός Μαρκ Ρούτε (η Ολλαν­δία είναι υπέρ­μα­χος της τήρησης των κανόνων της εντα­ξια­κής δια­δι­κα­σίας). Ο κ. Ρούτε πρό­σθεσε ότι με τη θέση αυτή συμ­φω­νούν όλες οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης.

Στο επί­κε­ντρο της Συνόδου Κορυφής η ενερ­γειακή ανε­ξαρ­τη­σία της Ενωσης, το ευρω­ο­μό­λογο και το ενδε­χό­μενο νέων κυρώ­σεων προς τη Ρωσία.

«Δεν θέλουμε να δώσουμε υπο­σχέ­σεις που δεν θα μπο­ρέ­σουμε να τηρή­σουμε», όπως το έθεσε μία ευρω­παϊκή διπλω­μα­τική πηγή. Υψη­λό­βαθ­μος Ευρω­παίος διπλω­μά­της ανέφερε ως εναλ­λα­κτι­κές στην αναφορά σε προ­ο­πτι­κές ένταξης το ενδε­χό­μενο να συμπε­ρι­λη­φθεί η Ουκρα­νία στο πρό­γραμμα Erasmus, να απο­κτή­σει πρό­σβαση σε χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα και να συμ­με­τέ­χει τακτικά σε συνα­ντή­σεις του Συμ­βου­λίου της Ε.Ε.

Αντί­στοιχα απρό­θυ­μες –σε αυτή τη φάση του­λά­χι­στον– είναι χώρες όπως η Γερ­μα­νία και η Ολλαν­δία να εξε­τά­σουν το ενδε­χό­μενο νέου κοινού δανει­σμού στα πρότυπα του Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Η πρόταση είναι της γαλ­λι­κής προ­ε­δρίας. Οπως ανέφερε ο οικο­δε­σπό­της της Συνόδου, Εμα­νουέλ Μακρόν, «χρεια­ζό­μα­στε ιδιω­τι­κές, δημό­σιες και κοινές ευρω­παϊ­κές δαπάνες» για τα μεγάλα στρα­τη­γικά ζητή­ματα της ενέρ­γειας, της άμυνας, της δια­τρο­φής και της βιο­μη­χα­νίας. Η Γαλλία απο­λαύει της πλήρους στή­ρι­ξης της Ιταλίας στο θέμα του κοινού δανει­σμού. Η Ισπανία δηλώνει κι αυτή ανοιχτή στο να το εξε­τά­σει, όπως –πιο απροσ­δό­κητα– και η Αυστρία, σύμφωνα με δηλώ­σεις χθες του καγκε­λα­ρίου Καρλ Νεχάμερ. Ο ίδιος υψη­λό­βαθ­μος Ευρω­παίος διπλω­μά­της, ωστόσο, σημεί­ωνε λίγο πριν από την έναρξη της Συνόδου ότι η πρόταση για κοινά ομόλογα «δεν είναι στο τραπέζι» στις Βερ­σαλ­λίες. Tόνιζε δε ότι υπάρ­χουν μεγάλα περι­θώ­ρια αξιο­ποί­η­σης πόρων που δεν έχουν ακόμα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί, τόσο από το αρχικό πακέτο του Eurogroup για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας (Απρί­λιος 2020) όσο και από τα δάνεια του RRF (231 δισ. από το RRF έχουν μείνει στο συρτάρι καθώς πολλά κράτη-μέλη δεν τα έχουν αιτηθεί). Σχετικά με το ενδε­χό­μενο νέων κυρώ­σεων, στο προ­σχέ­διο κοινής δια­κή­ρυ­ξης τα κράτη-μέλη δήλωναν την ετοι­μό­τητά τους να υιο­θε­τή­σουν νέα περιο­ρι­στικά μέτρα (η φράση «αν χρεια­στεί», που υπήρχε σε προη­γού­μενο προ­σχέ­διο, έχει απα­λει­φθεί). Ο Λετονός πρω­θυ­πουρ­γός Κρι­στιά­νις Κάρινς, στη δική του δήλωση, τάχθηκε υπέρ ενός συνο­λι­κού εμπάρ­γκο κατά των ρωσικών ενερ­γεια­κών προ­ϊ­ό­ντων.

Ωστόσο και στο μέτωπο αυτό η Γερ­μα­νία, συνε­πι­κου­ρού­μενη από την Ολλαν­δία και από χώρες με υψηλό βαθμό εξάρ­τη­σης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα (Αυστρία, Ουγ­γα­ρία, Βουλ­γα­ρία), μπλο­κά­ρει την επιβολή εμπάρ­γκο στο ρωσικό πετρέ­λαιο. «Πρέπει να φρο­ντί­σουμε ο αντί­κτυ­πος [από πιθανό περιο­ρι­σμό στις εισα­γω­γές ρωσικών ορυκτών καυ­σί­μων] να είναι ο ελά­χι­στος δυνατός», δήλωσε χθες ο Ολαφ Σολτς. Ιταλική κυβερ­νη­τική πηγή, πάντως, ανέφερε στην «Κ» ότι η Ρώμη «δεν θα μπλο­κά­ρει τα μέτρα για την ενέρ­γεια, όποια κι αν είναι αυτά».

Το Βερο­λίνο και η Χάγη, επίσης, τάσ­σο­νται κατά του απο­κλει­σμού των ρωσικών πλοίων από ευρω­παϊκά λιμάνια, με το επι­χεί­ρημα ότι είναι ένα μέτρο που είναι πολύ δύσκολο να εφαρ­μο­στεί και που θα πλήξει το εμπόριο με τη Ρωσία και σε τομείς που δεν περι­λαμ­βά­νο­νται στις κυρώ­σεις.

Πηγή kathimerini.gr