NYT για Γλυπτά Παρθενώνα: Ενώ η Ευρώπη επιστρέφει τεχνουργήματα, η Βρετανία παραμένει σιωπηλή

Τα Γλυπτά του Παρ­θε­νώνα στο Λονδίνο είναι πιθανόν τα πιο γνωστά δια­φι­λο­νι­κού­μενα μου­σειακά εκθέ­ματα στον κόσμο, ανα­φέ­ρει άρθρο της αμε­ρι­κα­νι­κής εφη­με­ρί­δας New York Times. Ωστόσο, η βρε­τα­νική κυβέρ­νηση υπο­στη­ρί­ζει ότι η τύχη των γλυπτών δεν την αφορά, επι­ση­μαί­νε­ται στο δημο­σί­ευμα

Τα Γλυπτά του Παρ­θε­νώνα στο Λονδίνο είναι πιθανόν τα πιο γνωστά δια­φι­λο­νι­κού­μενα μου­σειακά εκθέ­ματα στον κόσμο, ανα­φέ­ρει άρθρο της αμε­ρι­κα­νι­κής εφη­με­ρί­δας New York Times. Ωστόσο, η βρε­τα­νική κυβέρ­νηση υπο­στη­ρί­ζει ότι η τύχη των γλυπτών δεν την αφορά, επι­ση­μαί­νε­ται στο δημο­σί­ευμα.

Όπως τονί­ζουν οι ΝΥΤ, το 1984, ο Νιλ Κίνοκ, ο τότε επι­κε­φα­λής του αντι­πο­λι­τευό­με­νου Εργα­τι­κού Κόμ­μα­τος στη Βρε­τα­νία, έκανε κάτι που λίγοι πολι­τι­κοί έχουν τολ­μή­σει: δεσμεύ­τηκε να επι­στρα­φούν τα Γλυπτά του Παρ­θε­νώνα. Είναι «ηθικό ζήτημα», δήλωσε ο Κίνοκ σε δημο­σιο­γρά­φους κατά τη διάρ­κεια επί­σκε­ψής του στην Αθήνα. «Ο Παρ­θε­νώ­νας χωρίς τα μάρμαρα είναι σαν χαμό­γελο που του λείπει ένα δόντι», πρό­σθεσε. Τα σχόλια του Κίνοκ έγιναν πρω­το­σέ­λιδο εκείνη την εποχή, αλλά όταν ο ίδιος επέ­στρεψε στο Λονδίνο, ανα­κά­λυψε ότι λίγοι στο κόμμα του συμ­με­ρί­ζο­νται τις απόψεις του – και ακόμα λιγό­τε­ροι μεταξύ των Συντη­ρη­τι­κών μελών της κυβέρ­νη­σης της Μάρ­γκα­ρετ Θάτσερ.

Την περα­σμένη εβδο­μάδα το θέμα των μαρ­μά­ρων επέ­στρεψε στον δημόσιο λόγο ύστερα από το παρα­τε­τα­μένο κλεί­σιμο των ελλη­νι­κών αιθου­σών του μου­σείου λόγω της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού και εργα­σιών συντή­ρη­σης. Επέ­στρεψε καθώς ακτι­βι­στές σε όλη την Ευρώπη δια­μαρ­τύ­ρο­νται προ­κει­μέ­νου να απο­κα­τα­στα­θούν ιστο­ρι­κές αδικίες, όπως τις χαρα­κτη­ρί­ζουν. Και πάλι ωστόσο η ιδέα της επι­στρο­φής των γλυπτών στην Αθήνα φαί­νε­ται να έχει μικρή πολι­τική στήριξη, όπως και στις ημέρες του Κίνοκ.

Σύμφωνα με τους New York Times, η επίσημη θέση της βρε­τα­νι­κής κυβέρ­νη­σης είναι ότι δεν είναι υπεύ­θυνη για την τύχη των μαρ­μά­ρων: αυτό, λέει, είναι θέμα για τους δια­χει­ρι­στές του Βρε­τα­νι­κού Μου­σείου, οι περισ­σό­τε­ροι εκ των οποίων διο­ρί­ζο­νται από τον πρω­θυ­πουργό. Και ο πρω­θυ­πουρ­γός Μπόρις Τζόνσον έχει κατ’ επα­νά­ληψη δηλώσει ότι τα γλυπτά είναι ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της απο­στο­λής του μου­σείου να παρου­σιά­σει την παγκό­σμια Ιστορία.

Καθ’ όλο το 2021, άλλες ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις ανα­κοί­νω­σαν πολι­τι­κές απο­κα­τά­στα­σης και επέ­στρε­ψαν διάφορα αντι­κεί­μενα. Τον Απρίλιο, η Γερ­μα­νία ανα­κοί­νωσε ότι θα ξεκι­νή­σει από τις αρχές του επό­με­νου έτους να επι­στρέ­φει από τα μουσεία της στη Νιγηρία περίπου 1.100 λεη­λα­τη­μένα τεχνουρ­γή­ματα, γνωστά ως ‘Χάλκινα του Μπενίν’. Τον Ιούνιο, η κυβέρ­νηση του Βελγίου συμ­φώ­νησε σε σχέδιο για τη μετα­φορά της ιδιο­κτη­σίας κλεμ­μέ­νων αντι­κει­μέ­νων από τα μουσεία της στις αφρι­κα­νι­κές χώρες προ­έ­λευ­σης. Τον Οκτώ­βριο, ο Γάλλος πρό­ε­δρος Εμα­νουέλ Μακρόν επέ­στρεψε 26 λεη­λα­τη­μένα αντι­κεί­μενα στο Μπενίν, κάνο­ντας πράξη μια δέσμευση του 2017 για επι­στροφή αφρι­κα­νι­κής τέχνης από τα μουσεία της χώρας.

Ωστόσο στη Βρε­τα­νία, τα οποίας τα μουσεία είναι γεμάτα με θησαυ­ρούς από πρώην κατα­κτή­σεις, το θέμα της απο­κα­τά­στα­σης δεν είναι καν στην πολι­τική ατζέντα. Ούτε η κυβέρ­νηση, ούτε το αντι­πο­λι­τευο­μένο Εργα­τικό Κόμμα έχουν εκδώσει δήλωση για το θέμα αυτό και δεν έχει υπάρξει συζή­τηση για αυτό στο Κοι­νο­βού­λιο.

Οι ακτι­βι­στές υπο­στη­ρί­ζουν, σύμφωνα με τους New York Times, ότι η κυβέρ­νηση θα μπο­ρούσε να ανα­λά­βει δράση για τα Γλυπτά του Παρ­θε­νώνα, εάν το ήθελε, καθώς ορίζει τους κανόνες για μεγάλα μουσεία και συχνά διο­ρί­ζει τους δια­χει­ρι­στές τους.

Τον Σεπτέμ­βριο, επι­τροπή της UNESCO για την επι­στροφή δια­φι­λο­νι­κού­με­νων τεχνουρ­γη­μά­των ανέφερε ότι η διαμάχη για τα μάρμαρα «έχει δια­κυ­βερ­νη­τικό χαρα­κτήρα και κατά συνέ­πεια, η υπο­χρέ­ωση να επι­στρα­φούν τα μάρμαρα του Παρ­θε­νώνα ενα­πό­κει­ται ξεκά­θαρα στην κυβέρ­νηση του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου». Ωστόσο, οι βου­λευ­τές επι­μέ­νουν ότι το ζήτημα δεν είναι στο χέρι τους, σύμφωνα με την αμε­ρι­κα­νική εφη­με­ρίδα.

Από τον Σεπτέμ­βριο, το συμ­βού­λιο δια­χει­ρι­στών του Βρε­τα­νι­κού Μου­σείου τελεί υπό τον Τζορτζ Όσμπορν, πρώην βου­λευτή των Συντη­ρη­τι­κών που ήταν υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της Βρε­τα­νίας από το 2010 έως το 2016. Ο Όσμπορν δεν απά­ντησε στα αιτή­ματα για συνέ­ντευξη στους New York Times, αλλά σε άρθρο γνώμης στους Times of London νωρί­τερα αυτό τον μήνα ανέφερε ότι το μουσείο είναι «ανοικτό στον δανει­σμό των τεχνουρ­γη­μά­των οπου­δή­ποτε μπορούν να τα φρο­ντί­σουν και να εξα­σφα­λί­σουν την ασφαλή επι­στροφή τους», συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Ελλάδας.

Ο Χαρτ­γουιγκ Φίσερ, διευ­θυ­ντής του Βρε­τα­νι­κού Μου­σείου, επίσης αρνή­θηκε να δώσει συνέ­ντευξη αλλά ανέφερε σε δήλωση του μέσω ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου ότι τα μάρμαρα βοηθούν τους επι­σκέ­πτες «να έχουν μια εικόνα για τους πολι­τι­σμούς του κόσμου και το πώς δια­συν­δέ­ο­νται μέσα στον χρόνο».

Η Τζάνετ Σούζμαν, ηθο­ποιός και επι­κε­φα­λής της Βρε­τα­νι­κής Επι­τρο­πής για την Επα­νέ­νωση των Μαρ­μά­ρων του Παρ­θε­νώνα, ανέφερε ότι ελπίζει η αλλαγή στάση σε όλο τον κόσμο για το πού ανήκουν τα αφρι­κα­νικά τεχνουρ­γή­ματα θα επη­ρε­ά­σει τις απόψεις και για τα μάρμαρα.

Ωστόσο με τον διο­ρι­σμό του Όσμπορν, οι ελπίδες της περιο­ρί­στη­καν για το θέμα αυτό. «Κανείς δεν διο­ρί­ζε­ται στο Βρε­τα­νικό Μουσείο εκτός κι αν ορκι­στεί στον τάφο της μητέρας του ότι δεν θα επι­στρέ­ψει τίποτα», είπε η ίδια.

Ο Κίνοκ είπε ότι νιώθει στε­να­χω­ρη­μέ­νος όταν σκέ­φτε­ται τις πιθα­νό­τη­τες επι­στρο­φής των μαρ­μά­ρων. Η αλλαγή στη Βρε­τα­νία «θα επέλθει μόνο με μία δια­φο­ρε­τική κυβέρ­νηση που (…) θα προ­σπα­θή­σει να βελ­τιώ­σει την αντί­ληψη του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου για την Ιστορία του», είπε. «Τότε», πρό­σθεσε ο ίδιος, «θα υπάρχει ισχυρή πιθα­νό­τητα η θαυ­μα­στή μας χώρα να γίνει Μεγάλη Βρε­τα­νία σε όρους του 21ου αιώνα».

Πηγή: New York Times, ΑΠΕ-ΜΠΕ