Κατατέθηκε στη Βουλή ο Προϋπολογισμός – Αύξηση του ΑΕΠ εφέτος κατά 6,9% και κατά 4,5% το επόμενο έτος

Παρα­δό­θηκε σήμερα, κατά τη διάρ­κεια συνε­δριά­σεως της Ολο­μέ­λειας της Βουλής στον Πρόεδρο του Σώματος κ. Κων­στα­ντίνο Τασούλα, σε ψηφιακή μορφή, ο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του Κράτους για το οικο­νο­μικό έτος 2022, από τον Υπουργό Οικο­νο­μι­κών κ. Χρήστο Σταϊ­κούρα.

Ο Πρό­ε­δρος της Βουλής, ανα­κοί­νωσε ότι η συζή­τηση επί του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού στην αρμόδια Διαρκή Επι­τροπή Οικο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής θα διε­ξα­χθεί σε τέσ­σε­ρις συνε­χείς συνε­δριά­σεις, από την Τρίτη 23 Νοεμ­βρίου έως την Παρα­σκευή 26 Νοεμ­βρίου 2021.

Ακο­λού­θως, η συζή­τηση στην Ολο­μέ­λεια, σύμφωνα με το άρθρο 123 παρά­γρα­φος 1 του Κανο­νι­σμού της Βουλής, θα αρχίσει στις 14 Δεκεμ­βρίου και θα ολο­κλη­ρω­θεί την 18η Δεκεμ­βρίου τα μεσά­νυ­χτα με την ψήφισή του, κατόπιν ονο­μα­στι­κής ψηφο­φο­ρίας.

Με το ΑΕΠ να αυξά­νε­ται εφέτος κατά 6,9% και κατά 4,5% το επόμενο έτος, το 2022 ανα­μέ­νε­ται να είναι έτος επα­να­φο­ράς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας σε συν­θή­κες κανο­νι­κό­τη­τας. Αυτό ανα­φέ­ρε­ται στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή και επι­ση­μαί­νε­ται, παράλ­ληλα, ότι στο δ’ τρίμηνο του έτους ανα­μέ­νε­ται να έχει ανα­κτη­θεί το σύνολο των ετήσιων απω­λειών ΑΕΠ του 2020, με το επίπεδο πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ στο τέλος του 2022 να υπερ­βαί­νει το αντί­στοιχο επίπεδο του 2019 κατά 1,7%.

Σύμφωνα με το κείμενο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, τα βασικά μεγέθη της οικο­νο­μίας έχουν ως εξής:

-Το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 6,9% εφέτος και κατά 4,5% το 2022, από πτώση κατά 9% το 2020.

-Η ανά­πτυξη αυτή, βασί­ζε­ται κυρίως στην κατα­νά­λωση, τις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις και τις εξα­γω­γές. Ειδι­κό­τερα, η ιδιω­τική κατα­νά­λωση θα αυξηθεί εφέτος κατά 3,3% και κατά 3% το 2022, από μείωση 7,9% το 2020. Οι ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις θα κινη­θούν ανοδικά κατά 11,7% εφέτος και κατά 21,9% το 2022 (λόγω και των κον­δυ­λίων από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης), από πτώση 0,3% πέρυσι. Οι εξα­γω­γές θα αυξη­θούν 14,1% εφέτος και 11,1% το επόμενο έτος, από πτώση 21,5% το 2020. Αυξη­τικά θα κινη­θούν και οι εισα­γω­γές, αλλά με χαμη­λό­τερο ρυθμό σε σχέση με τις εξα­γω­γές (+6,6% το 2021 και +8,9% το 2022, από -7,6% το 2020). Ενώ, η δημόσια κατα­νά­λωση θα αυξηθεί εφέτος 4,1% από αύξηση 2,6% πέρυσι, για να μειωθεί κατά 2,8% το 2022 λόγω και της στα­δια­κής από­συρ­σης των μέτρων στή­ρι­ξης για την παν­δη­μία.

-Η ανεργία προ­βλέ­πε­ται να απο­κλι­μα­κω­θεί περαι­τέρω στο 14,2% το 2022 από 15,9% εφέτος και 16,3% πέρυσι.

-Ο εναρ­μο­νι­σμέ­νος πλη­θω­ρι­σμός προ­βλέ­πε­ται ότι θα αυξηθεί κατά 0,8% το 2022 από αύξηση 0,6% εφέτος και μείωση 1,3% το 2020.

Ανα­λυ­τικά, όπως ανα­φέ­ρε­ται στο κείμενο, πρω­τεύ­ο­ντα παρά­γο­ντα για την ώθηση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας το 2022 απο­τε­λεί το ελλη­νικό σχέδιο ανά­καμ­ψης και ανθε­κτι­κό­τη­τας, με τις πραγ­μα­το­ποιού­με­νες δαπάνες από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας. Ως απο­τέ­λε­σμα, εντός του 2022 η υλο­ποί­ηση του σχεδίου ανα­μέ­νε­ται να προσ­δώ­σει στην ελλη­νική οικο­νο­μία επι­πλέον 2,9 ποσο­στιαίες μονάδες του ΑΕΠ, χωρίς τη συμπε­ρί­ληψη της μόχλευ­σης, συμ­βάλ­λο­ντας στη μείωση του μακρο­χρό­νιου επεν­δυ­τι­κού κενού και θέτο­ντας τις βάσεις για τη δια­μόρ­φωση υψηλών ρυθμών ανά­πτυ­ξης μεσο­πρό­θε­σμα, μέσω της συμ­βο­λής του σκέλους των μεταρ­ρυθ­μί­σεων.

‘Αλλος σημα­ντι­κός παρά­γο­ντας επι­τά­χυν­σης της ανά­πτυ­ξης έναντι του 2021, είναι η στα­διακή επι­στροφή σε συν­θή­κες κανο­νι­κό­τη­τας από υγειο­νο­μι­κής άποψης στη βάση του υλο­ποιού­με­νου προ­γράμ­μα­τος εμβο­λια­σμών, η οποία με τη σειρά της θα επι­τρέ­ψει την πλήρη ομα­λο­ποί­ηση της λει­τουρ­γίας της αγοράς, αντλώ­ντας επι­πλέον οφέλη από τα «κέρδη» της περιό­δου της παν­δη­μίας σε όρους ψηφιο­ποί­η­σης και εξω­στρέ­φειας της οικο­νο­μίας. Η επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα ανα­μέ­νε­ται να διευ­κο­λύ­νει την περαι­τέρω ανά­καμψη του του­ρι­στι­κού κλάδου, με τις εισπρά­ξεις από το εξω­τε­ρικό να αυξά­νο­νται έναντι του 2021 κατά 60%, υπο­στη­ρί­ζο­ντας παράλ­ληλα την εξο­μά­λυνση των δημο­σιο­νο­μι­κών μεγεθών.

Μετά τη δια­μόρ­φωση του ελλείμ­μα­τος γενικής κυβέρ­νη­σης το 2021 κοντά στο ύψος του 2020, λόγω της ακόμα εφαρ­μο­ζό­με­νης επε­κτα­τι­κής δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής, η επι­στροφή σε συν­θή­κες ανά­πτυ­ξης το 2022 ανα­μέ­νε­ται να περιο­ρί­σει το έλλειμμα αισθητά κατά 5,6 ποσο­στιαίες μονάδες του ΑΕΠ κατά ESA, με επα­να­φορά σε πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα από το 2023. Ανάλογη βελ­τί­ωση εκτι­μά­ται και για το έλλειμμα του ισο­ζυ­γίου τρε­χου­σών συναλ­λα­γών, κατά 1,5 ποσο­στιαία μονάδα του ΑΕΠ, με προ­σέγ­γιση του προ κρίσης επι­πέ­δου του.

Ακόμα, ευνοϊ­κός παρά­γο­ντας για τη δια­μόρ­φωση υψηλού ρυθμού ανά­πτυ­ξης το 2022 είναι η έναρξη υλο­ποί­η­σης ορι­σμέ­νων ανα­πτυ­ξια­κών μέτρων στη λογική της βελ­τί­ω­σης του επεν­δυ­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος και της εισο­δη­μα­τι­κής ενί­σχυ­σης των νοι­κο­κυ­ριών, όπως είχε σχε­δια­στεί πριν την επέλαση της παν­δη­μίας. Στα μέτρα αυτά περι­λαμ­βά­νε­ται η μείωση του συντε­λε­στή φόρου εισο­δή­μα­τος νομικών προ­σώ­πων από το 24% στο 22%, η παροχή κινή­τρων για συνε­νώ­σεις και συνερ­γα­σίες μεσαίων, μικρών και πολύ μικρών επι­χει­ρή­σεων, η θέσπιση φορο­λο­γι­κών κινή­τρων για τη χρήση των ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών, η κατάρ­γηση του φόρου γονικών παροχών και δωρεών για παροχές και δωρεές έως 800.000 ευρώ και η αύξηση του κατώ­τα­του μισθού.

Πέραν των ανωτέρω μέτρων, τον Σεπτέμ­βριο εφέτος μία ακόμη δέσμη μέτρων ενσω­μα­τώ­θηκε στον πολι­τικό σχε­δια­σμό, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν οι επι­πτώ­σεις των παρο­δι­κών πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων που κατα­γρά­φο­νταν διεθνώς το τρέχον διά­στημα, να απο­σο­βη­θεί ο κίν­δυ­νος υστε­ρή­σεων στην αγορά εργα­σίας κατά τη μετα­βα­τική περίοδο μετά την παν­δη­μία και να απο­φευ­χθούν ανι­σό­τη­τες πρό­σβα­σης στην ψηφιακή μετά­βαση. Μεταξύ αυτών, συγκα­τα­λέ­γο­νται, η προ­σαυ­ξη­μένη έκπτωση για δαπάνες που αφορούν σε πράσινη οικο­νο­μία/ενέρ­γεια/ψηφιο­ποί­ηση, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη νεολαία, με την παροχή κινή­τρων για ένταξη των νέων στην αγορά εργα­σίας (πρώτο ένσημο), η μείωση του τέλους συν­δρο­μη­τών κινητής τηλε­φω­νίας, η κατάρ­γηση για τους νέους έως 29 ετών και η σύσταση του Ταμείου Ενερ­γεια­κής Μετά­βα­σης.

Η αύξηση της πραγ­μα­τι­κής ιδιω­τι­κής κατα­νά­λω­σης το 2022 ανα­μέ­νε­ται να στη­ρι­χθεί, πέρα από τη χρήση των συσ­σω­ρευ­μέ­νων απο­τα­μιεύ­σεων, στην αύξηση της απα­σχό­λη­σης κατά 2,6% (με το 83,3% των νέων θέσεων εργα­σίας να αφορά θέσεις μισθω­τής απα­σχό­λη­σης) αλλά και στην αύξηση του ονο­μα­στι­κού μέσου μισθού κατά 1,1%. Από τις εκτι­μή­σεις αυτές προ­κύ­πτει ώθηση των αμοιβών εξαρ­τη­μέ­νης εργα­σίας κατά 4,1% πάνω από το επίπεδο του 2021. Ο ρυθμός πλη­θω­ρι­σμού ανα­μέ­νε­ται μετριο­πα­θώς θετικός στο σύνολο του 2022 (0,8%), καθώς οι πλη­θω­ρι­στι­κές τάσεις του 2021 ανα­μέ­νε­ται να αρχί­σουν να υπο­χω­ρούν κατά τη διάρ­κεια του β’ τρι­μή­νου του 2022, επι­τρέ­πο­ντας όφελος σε όρους πραγ­μα­τι­κού μέσου μισθού κατά 0,2% έναντι του 2021 στο σύνολο του έτους.

Η επι­τά­χυνση του ρυθμού αύξησης των πραγ­μα­τι­κών επεν­δύ­σεων το 2022 στη­ρί­ζε­ται στην υλο­ποί­ηση των έργων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, με άνω του 88% της συνο­λι­κής κατα­νο­μής επι­χο­ρη­γή­σεων και δανείων για το έτος να κατευ­θύ­νο­νται σε επεν­δύ­σεις, εκ των οποίων το 41,6% σε δημό­σιες επεν­δύ­σεις με υψηλή πολ­λα­πλα­σια­στική επί­δραση. Από την άλλη πλευρά, ο όγκος δημό­σιας κατα­νά­λω­σης ανα­μέ­νε­ται το 2022 να προ­σαρ­μο­στεί εγγύ­τερα στα προ παν­δη­μίας επίπεδα, μειού­με­νος κατά 2,8% σε ετήσια βάση, ενώ το έλλειμμα του εμπο­ρι­κού ισο­ζυ­γίου σε όρους όγκου ανα­μέ­νε­ται να επι­δει­νω­θεί κατά 1,8 ποσο­στιαία μονάδα του ΑΕΠ, εν μέσω της αύξησης εισα­γω­γών εξο­πλι­σμού στο πλαίσιο του «Ελλάδα 2.0».

Οι αβε­βαιό­τη­τες

Ωστόσο, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στο κείμενο, οι προ­ο­πτι­κές της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας περι­βάλ­λο­νται σήμερα από αυξη­μέ­νους εξω­τε­ρι­κούς κιν­δύ­νους, δεδο­μέ­νων των αβε­βαιο­τή­των που συναρ­τώ­νται, πρώτον με την εξέλιξη της παν­δη­μίας (εμφά­νιση μεταλ­λά­ξεων και συν­θη­κών υψη­λό­τε­ρης μετά­δο­σης του ιού, δια­τή­ρηση εμβο­λια­στι­κής κάλυψης του πλη­θυ­σμού), δεύ­τε­ρον με τον τυχόν πιο μόνιμο χαρα­κτήρα των τρε­χου­σών πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων διεθνώς και τρίτον με τις γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις και μετα­να­στευ­τι­κές ροές στην ευρύ­τερη περιοχή της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Επι­πρό­σθε­τοι εξω­γε­νείς κίν­δυ­νοι για την ελλη­νική ανά­καμψη δια­μορ­φώ­νο­νται δυνη­τικά από τον κλι­μα­τικό παρά­γο­ντα. Η όλο και συχνό­τερη επέλαση φυσικών κατα­στρο­φών επιδρά αρνη­τικά στην ελλη­νική οικο­νο­μία τόσο βρα­χυ­πρό­θε­σμα (όπως το οικο­νο­μικό και δημο­σιο­νο­μικό κόστος των πυρ­κα­γιών του Αυγού­στου 2021), όσο και μακρο­πρό­θε­σμα σε όρους δια­τη­ρη­σι­μό­τη­τας των υψηλών ρυθμών ανά­πτυ­ξης και δυνα­το­τή­των ανά­πτυ­ξης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Στο πλαίσιο αυτό, τον Σεπτέμ­βριο εφέτος συστά­θηκε αυτό­νομο υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, με απο­στολή τη δια­χεί­ριση φυσικών κατα­στρο­φών και κρίσεων και την αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Από το 2022 έως το 2025, ο σχε­τι­κός πολι­τι­κός σχε­δια­σμός προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στη δια­μόρ­φωση ενός δικτύου πρό­λη­ψης και άμεσης αντί­δρα­σης σε φυσικές κατα­στρο­φές, με κάλυψη μέρους της χρη­μα­το­δό­τη­σης από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας και το ΕΣΠΑ.

Από την άλλη πλευρά, ενδο­γε­νείς κίν­δυ­νοι για την ευόδωση των οικο­νο­μι­κών προ­ο­πτι­κών του 2022 είναι τα τυχόν εμπόδια στην έγκαιρη υλο­ποί­ηση του σχεδίου ανά­καμ­ψης και ανθε­κτι­κό­τη­τας, καθώς και το ενδε­χό­μενο εμφά­νι­σης υστε­ρή­σεων ή «μόνιμων ουλών» από την παν­δη­μία στον παρα­γω­γικό ιστό της οικο­νο­μίας και στην αγορά εργα­σίας, μετά τη λήξη των κυβερ­νη­τι­κών μέτρων οικο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης.

Το σύνολο των ως άνω (κυρίως εξω­γε­νών) κιν­δύ­νων, δημιουρ­γεί ένα περι­βάλ­λον έντονων επι­σφα­λειών για τις μακρο­οι­κο­νο­μι­κές και τις δημο­σιο­νο­μι­κές προ­βλέ­ψεις, καθώς κάθε μετα­βολή στις συγκε­κρι­μέ­νες εξω­τε­ρι­κές υπο­θέ­σεις έχει σημα­ντική επί­δραση στο απο­τέ­λε­σμα της προ­βλε­πτι­κής δια­δι­κα­σίας.