Διεθνής Ημέρα Πρόσφυγα: Ο τραγικός απολογισμός του 2021 – Εκτοπισμένο το 1% της ανθρωπότητας

Πρό­κει­ται για την ένατη στη σειρά χρονιά που σημειώ­νε­ται αύξηση του φαι­νο­μέ­νου του βίαιου εκτο­πι­σμού παγκο­σμίως. Σήμερα, το 1% της ανθρω­πό­τη­τας έχει εκτο­πι­στεί, ενώ έχει διπλα­σια­στεί ο αριθμός των ανθρώ­πων που έχουν ανα­γκα­στεί να αφήσουν τα σπίτια τους σε σύγκριση με το 2011, όταν έφταναν στο σύνολο σχεδόν τα 40 εκα­τομ­μύ­ρια.

Ως Διεθνής Ημέρα του Πρό­σφυγα έχει οριστεί η 20η Ιουνίου από τον ΟΗΕ.

Με αφορμή τη συγκε­κρι­μένη ημέρα, η Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες δημο­σί­ευσε την έκθεση «Παγκό­σμιες Τάσεις – Βίαια εκτο­πι­σμέ­νοι το 2020», σύμφωνα με την οποία σημειώ­θηκε αύξηση του αριθμού εκτο­πι­σμέ­νων κατά 4% σε σχέση με το 2019, παρά την παν­δη­μία.

Πρό­κει­ται για την ένατη στη σειρά χρονιά που σημειώ­νε­ται αύξηση του φαι­νο­μέ­νου του βίαιου εκτο­πι­σμού παγκο­σμίως. Σήμερα, το 1% της ανθρω­πό­τη­τας έχει εκτο­πι­στεί, ενώ έχει διπλα­σια­στεί ο αριθμός των ανθρώ­πων που έχουν ανα­γκα­στεί να αφήσουν τα σπίτια τους σε σύγκριση με το 2011, όταν έφταναν στο σύνολο σχεδόν τα 40 εκα­τομ­μύ­ρια.

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της έκθεσης, στο τέλος του 2020, 48 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι ήταν εκτο­πι­σμέ­νοι στο εσω­τε­ρικό της χώρας τους (αριθμός αυξη­μέ­νος κατά περισ­σό­τερο από 2,3 εκα­τομ­μύ­ρια), ενώ 4,1 εκα­τομ­μύ­ρια ήταν αιτού­ντες άσυλο.

Οι Παλαι­στί­νιοι πρό­σφυ­γες ήταν 5,7 εκα­τομ­μύ­ρια και οι Βενε­ζου­ε­λά­νοι 3,9 εκα­τομ­μύ­ρια. Το 42% των εκτο­πι­σμέ­νων ήταν παιδιά κάτω των 18 ετών, ενώ εκτι­μή­σεις της Ύπατης Αρμο­στείας δεί­χνουν ότι σχεδόν ένα εκα­τομ­μύ­ριο παιδιά γεν­νή­θη­καν ως πρό­σφυ­γες από το 2018 ως το 2020.

Περισ­σό­τε­ροι από τα δύο τρίτα του συνόλου των ανθρώ­πων που εκτο­πί­στη­καν (68%) προ­έρ­χο­νται από μόλις πέντε χώρες: τη Συρία (6,7 εκα­τομ­μύ­ρια), τη Βενε­ζου­έλα (4 εκα­τομ­μύ­ρια), το Αφγα­νι­στάν (2,6 εκα­τομ­μύ­ρια), το Νότιο Σουδάν (2,2 εκα­τομ­μύ­ρια) και τη Μυανμάρ (1,1 εκα­τομ­μύ­ρια). Το 73% των προ­σφύ­γων παγκο­σμίως δια­μέ­νουν σε γει­το­νι­κές με τις πατρί­δες τους χώρες.

Στην έκθεση σημειώ­νε­ται επίσης ότι στο απόγειο της παν­δη­μίας το 2020 περισ­σό­τε­ρες από 160 χώρες έκλει­σαν τα σύνορά τους, με 99 κράτη να μην κάνουν καμία εξαί­ρεση για όσους ανα­ζη­τού­σαν προ­στα­σία. Για έβδομη συνεχή χρονιά η Τουρκία φιλο­ξε­νεί το μεγα­λύ­τερο προ­σφυ­γικό πλη­θυ­σμό παγκο­σμίως (3,7 εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες), ενώ ακο­λου­θούν η Κολομ­βία (1,7 εκα­τομ­μύ­ρια), το Πακι­στάν (1,4 εκα­τομ­μύ­ρια), η Ουγκά­ντα (1,4 εκα­τομ­μύ­ρια) και η Γερ­μα­νία (1,2 εκα­τομ­μύ­ρια).

Η Ελλάδα συγκα­τα­λέ­γε­ται στις δέκα χώρες που κατέ­γρα­ψαν το μεγα­λύ­τερο αριθμό αιτή­σεων ασύλου (37.800), μετά τις ΗΠΑ (250.800), τη Γερ­μα­νία (102.600), την Ισπανία (88.800), τη Γαλλία (87.700), το Περού (52.600) και το Μεξικό (41.200). Επίσης, κατα­γρά­φε­ται ως μία από τις χώρες, μαζί με τη Γερ­μα­νία, που κατά­φε­ραν το 2020 να μειώ­σουν τις εκκρε­μείς αιτή­σεις ασύλου (backlog).

Περίπου 3,2 εσω­τε­ρικά εκτο­πι­σμέ­νοι και μόλις 251.000 πρό­σφυ­γες επέ­στρε­ψαν στα σπίτια τους, μείωση της τάξης του 40% και του 21% αντί­στοιχα σε σύγκριση με το 2019. Επίσης, δρα­μα­τική πτώση σημεί­ωσε η επα­νε­γκα­τά­σταση προ­σφύ­γων σε τρίτες χώρες, καθώς μόλις 34.400 πρό­σφυ­γες επα­νε­γκα­τα­στά­θη­καν και αυτό απο­τε­λεί το χαμη­λό­τερο αριθμό των τελευ­ταίων είκοσι ετών και σύμφωνα με το διεθνή οργα­νι­σμό απο­τε­λεί συνέ­πεια του μειω­μέ­νου αριθμού θέσεων επα­νε­γκα­τά­στα­σης και του κορο­ναϊού.

Η Ύπατη Αρμο­στεία απευ­θύ­νει έκκληση στους παγκό­σμιους ηγέτες να εντεί­νουν τις προ­σπά­θειές τους για την επί­τευξη ειρήνης, στα­θε­ρό­τη­τας και συνερ­γα­σίας, ώστε να στα­μα­τή­σει και να αρχίσει να αντι­στρέ­φε­ται η αυξη­τική τάση που παρα­τη­ρεί­ται τα τελευ­ταία δέκα χρόνια στον εκτο­πι­σμό λόγω βίας και διώξεων.