Γ. Kαββαθάς: «Οι επιχειρήσεις δεν είναι αστυνομικοί ή υγειονομικοί σταθμοί»

Κύριε Καββαθά, τι θα φέρει το νέο εργα­σιακό νομο­σχέ­διο της κυβέρ­νη­σης;

Το εργα­σιακό νομο­σχέ­διο περι­λαμ­βά­νει σοβαρές δομικές αλλαγές στο ατομικό και συλ­λο­γικό εργα­τικό δίκαιο. Απο­τε­λεί­ται από επτά δια­κριτά μέρη, όπου θα μπο­ρού­σαν να απο­τε­λού­σαν ξεχω­ρι­στά νομο­σχέ­δια. Η δια­βού­λευση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε για τα ζητή­ματα αυτά απέχει από το να χαρα­κτη­ρι­στεί επαρκής και ικα­νο­ποι­η­τική. Όλες οι δια­δι­κα­σίες μέχρι και την τελική του ψήφιση πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν με μεθό­δους fast track. Κάτι ανε­πί­τρε­πτο για ένα τόσο σημα­ντικό ζήτημα όταν μάλιστα δεν υπήρχε και κάποιος «αντι­κει­με­νι­κός» λόγος βια­σύ­νης. Σε γενικές γραμμές το νομο­σχέ­διο αυτό κατά­φερε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να δυσα­ρε­στή­σει τους περισ­σό­τε­ρους. Έχει έρθει σε μια άσχημη συγκυ­ρία, όπου βρι­σκό­μα­στε ακόμα εν μέσω παν­δη­μίας και η πλειο­νό­τητα των επι­χει­ρή­σεων, μετά από ένα διά­στημα εκτε­τα­μέ­νων περιο­ρι­σμών, προ­σπα­θεί να σταθεί όρθια και να επι­βιώ­σει. Είναι ένα νομο­σχέ­διο που έχει πολλές ασά­φειες, προ­βλέ­πει νέα δυσβά­στα­κτα βάρη για τις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις, δημιουρ­γεί προ­βλή­ματα στη συλ­λο­γική έκφραση, τόσο των εργο­δο­τών όσο και των εργα­ζο­μέ­νων, και χτυπάει τον πυρήνα του συν­δι­κα­λι­στι­κού κινή­μα­τος που είναι οι συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις εργα­σίας. Οι θετικές ρυθ­μί­σεις που περι­λαμ­βά­νει επι­σκιά­ζο­νται από σειρά σημα­ντι­κών στρε­βλώ­σεων που θα επι­φέ­ρει η εφαρ­μογή συγκε­κρι­μέ­νων δια­τά­ξεων ιδιαί­τερα στις μικρές επι­χει­ρή­σεις. Στρε­βλώ­σεις οι οποίες ενέχουν κιν­δύ­νους για τη βιω­σι­μό­τητα των επι­χει­ρή­σεων, σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία η κυβέρ­νηση οφείλει να λαμ­βά­νει μέτρα για την επι­βί­ωση τους.

Μετά από τα δέκα μνη­μο­νιακά χρόνια βαριάς ύφεσης, η ελλη­νική οικο­νο­μία και η αγορά εργα­σίας, ήρθε αντι­μέ­τωπη με την παν­δη­μική κρίση. Κατά την άποψή σας, πότε θα μπο­ρέ­σουμε να ‘συνέλθουμε’ και να επι­στρέ­ψουμε σε ρυθμούς ανά­καμ­ψης;

Είναι ακόμα πολύ δύσκολο να γίνουν ασφα­λείς προ­βλέ­ψεις σχετικά με το πότε θα επα­νέλ­θει η αγορά και η κοι­νω­νία στην λεγό­μενη κανο­νι­κό­τητα, όπως του­λά­χι­στον την ορίζαμε πριν την υγειο­νο­μική κρίση. Σύμφωνα με τις πιο πρό­σφα­τες έρευνες του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ περίπου 1 στους 2 συμπο­λί­τες μας εκτιμά ότι η κρίση που προ­κλή­θηκε από την παν­δη­μία θα διαρ­κέ­σει 2 ή και περισ­σό­τερα χρόνια. Όσον αφορά στα βασικά δημο­σιο­νο­μικά μεγέθη οι πιο πρό­σφα­τες εκτι­μή­σεις ανα­φέ­ρο­νται σε αύξηση του ΑΕΠ το 2021 κατά 4% και σε δια­τή­ρηση της ανερ­γίας στα επίπεδα του 2020, δηλαδή στο υψηλό 16,5%. Από τα στοι­χεία αυτά είναι προ­φα­νές πως απέ­χουμε ακόμα από το να φτά­σουμε στα προ παν­δη­μίας επίπεδα. Το ίδιο σε γενικές γραμμές ανα­μέ­νε­ται και για τον Του­ρι­σμό. Το 2021 θα είναι καλύ­τερο από το 2020 αλλά σημα­ντικά χαμη­λό­τερο σε σχέση με το 2019. Από την άλλη μεριά η πρόοδος που συντε­λεί­ται στους εμβο­λια­σμούς απο­τε­λεί ένα θετικό γεγονός που βελ­τιώ­νει σημα­ντικά την επι­δη­μιο­λο­γική κατά­σταση της χώρας και σε συν­δυα­σμό με τις κλι­μα­το­λο­γι­κές συν­θή­κες έχουν επι­τρέ­ψει το άνοιγμα σχεδόν όλων των δρα­στη­ριο­τή­των και παράλ­ληλα τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων σε πολύ καλύ­τε­ρες συν­θή­κες σε σχέση με τους προη­γού­με­νους μήνες. Ωστόσο, παρα­μέ­νει η αβε­βαιό­τητα για το μέλλον. Το ενδε­χό­μενο εκδή­λω­σης ενός τέταρ­του κύματος έξαρσης της παν­δη­μίας λόγω των μεταλ­λά­ξεων είναι κάτι που προ­βλη­μα­τί­ζει. Θα πρέπει συνεπώς να ληφθούν τα μέτρα εκείνα ώστε να απο­φύ­γουμε μια τέτοια δυσμενή εξέλιξη που θα έχει ανυ­πο­λό­γι­στες οικο­νο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές συνέ­πειες.

Τα απανωτά lockdown έφεραν αλυ­σι­δω­τές αντι­δρά­σεις και δημιούρ­γη­σαν συσ­σω­ρευ­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις αλλά και πολλά ‘λουκέτα’ σε διά­φο­ρους κλάδους. Θα ήθελα το σχόλιό σας. Τι μπορεί να γίνει εφεξής για να βοη­θη­θούν οι επαγ­γελ­μα­τίες;

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να συνε­χι­στούν τα μέτρα στή­ρι­ξης για τις δρα­στη­ριό­τη­τες και τις επι­χει­ρή­σεις εκείνες που ακόμα δεν μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν ή/και υπο­λει­τουρ­γούν. Επι­πλέον τα μέτρα που λαμ­βά­νο­νται για την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας και την στήριξη της ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων που επλή­γη­σαν δυσα­νά­λογα από την παν­δη­μία χρειά­ζε­ται να διευ­ρυν­θούν. Τα προ­γράμ­ματα επι­δό­τη­σης παγίων δαπανών που έχουν εκπο­νη­θεί προ­φα­νώς και είναι θετικά και αντα­πο­κρί­νο­νται στις ανάγκες των επι­χει­ρή­σεων, ωστόσο, δεν επαρ­κούν για να καλύ­ψουν το σύνολο των επι­χει­ρή­σεων που κιν­δυ­νεύ­ουν λόγω της παν­δη­μίας, αλλά και ένα σημα­ντικό μέρος των απω­λειών που υπέ­στη­σαν. Αυτό άλλωστε είναι κάτι που το βιώσαμε και κατά τη διάρ­κεια των εκτε­τα­μέ­νων περιο­ρι­σμών στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα, όπου τα μέτρα στή­ρι­ξης δεν επαρ­κού­σαν για να καλύ­ψουν ένα σημα­ντικό μέρος των απω­λειών των επι­χει­ρή­σεων. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως στην τελευ­ταία έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το οικο­νο­μικό κλίμα στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις, η χρη­μα­το­δό­τηση που παρα­σχέ­θηκε μέσω των επι­στρε­πτέων ήταν μόλις έως 5.000€ για το 54,1% των επι­χει­ρή­σεων, ενώ οι 6 στις 10 επι­χει­ρή­σεις δήλωσαν πως η ενί­σχυση που έλαβαν δεν ήταν αρκετή για να καλύψει ένα σημα­ντικό μέρος των αναγκών τους. Ένα επίσης σημα­ντικό ζήτημα είναι τα χρέη που δημιούρ­γη­σαν οι επι­χει­ρή­σεις κατά την διάρ­κεια της παν­δη­μίας. Εάν δεν δημιουρ­γη­θούν χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα υπό τη μορφή των επι­δο­τή­σεων ή δεν διευ­ρυν­θούν τα υφι­στά­μενα προ­γράμ­ματα ώστε να μπορούν να καλύ­ψουν και τις οφειλές που δημιουρ­γή­θη­καν κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας τότε θα πρέπει να συζη­τή­σουμε σοβαρά και το ενδε­χό­μενο δια­γρα­φής των οφειλών αυτών ειδικά σε σχέση με το Δημόσιο (εφορία και ασφα­λι­στικά ταμεία). Τέλος, κατ΄ επα­νά­ληψη έχουμε τονίσει την ανάγκη εκπό­νη­σης προ­γραμ­μά­των επι­δό­τη­σης του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους για την δια­τή­ρηση των υφι­στά­με­νων θέσεων εργα­σίας και ιδιαί­τερα εκείνων που το προη­γού­μενο διά­στημα τελού­σαν ή/και τελούν σε ανα­στολή.

Οι εμβο­λια­σμοί προ­χω­ρούν αλλά υπάρ­χουν άνθρω­ποι που δεν θέλουν να κάνουν εμβόλιο. Ο πρω­θυ­πουρ­γός από το βήμα της Βουλής μίλησε για προ­νό­μια στους εμβο­λια­σμέ­νους και ανέφερε μεταξύ άλλων πως ‘ουδείς το Φθι­νό­πωρο θα μπορεί να απα­γο­ρεύ­σει για παρά­δειγμα σε έναν επι­χει­ρη­μα­τία της εστί­α­σης να πει ότι δέχεται στο μαγαζί του μόνο εμβολιασμένους’. Πώς το σχο­λιά­ζετε;

Το Μάρτιο του 2021 το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ δημο­σί­ευσε έρευνα που είχε γίνει στον γενικό πλη­θυ­σμό σύμφωνα με την οποία ένα σημα­ντικό ποσοστό συμπο­λι­τών μας και συγκε­κρι­μένα το 34,4% είχε δηλώσει πως δεν ήταν δια­τε­θει­μένο να κάνει το εμβόλιο. Ήδη από τότε, δηλαδή σε μια περίοδο όπου ο αριθμός των εμβο­λίων ήταν περιο­ρι­σμέ­νος, είχαμε τονίσει την ανάγκη καλύ­τε­ρης ενη­μέ­ρω­σης καθώς και την ανάγκη υιο­θέ­τη­σης κινή­τρων υπέρ του εμβο­λια­σμού. Με άλλα λόγια, επι­ση­μαί­ναμε, ότι θα έπρεπε να γίνουν περισ­σό­τερα προ­κει­μέ­νου να πει­στούν οι συμπο­λί­τες μας να εμβο­λια­στούν. Η πλήρης ενη­μέ­ρωση, τα παρα­δείγ­ματα που πρέπει προ­βάλ­λο­νται και τα κατάλ­ληλα κίνητρα θεωρώ ότι είναι η καλύ­τερη στρα­τη­γική προ­κει­μέ­νου να πεί­σουμε όλο και περισ­σό­τε­ρους να εμβο­λια­στούν. Προ­σω­πικά όταν άνοιξε η πλατ­φόρμα για την δική μου ηλι­κιακή ομάδα έκλεισα αμέσως ραντε­βού και εμβο­λιά­στηκα με το AstraZeneca. Αυτό έχει βοη­θή­σει να πείσω αρκε­τούς συνα­δέλ­φους που είχαν εύλογες αμφι­βο­λίες και φόβους να εμβο­λια­στούν. Πιστεύω, συνεπώς, πως ο εμβο­λια­σμός δεν πρέπει να λάβει υπο­χρε­ω­τικό χαρα­κτήρα. Θα εντεί­νει τις εύλογες αμφι­βο­λίες και θα δώσει τροφή στις θεωρίες συνο­μω­σίας. Όσον αφορά στην αναφορά του Πρω­θυ­πουρ­γού, τονίζω πως οι επι­χει­ρή­σεις δεν είναι αστυ­νο­μι­κοί ή υγειο­νο­μι­κοί σταθμοί. Κάνουμε αυτό που απαι­τεί­ται με βάση τη συγκυ­ρία, δηλαδή να τηρούμε τα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα ώστε να κρατάμε όσο το δυνατόν τους πελάτες μας και τους εργα­ζό­με­νους ασφα­λείς. Πέραν τούτου δεν νομίζω πως υπάρ­χουν πολλοί επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου που θα απο­κλεί­σουν πελάτες επειδή δεν έχουν εμβο­λια­στεί.

Τι γίνεται με τη διευ­κό­λυνση των ΜμΕ να μετα­βούν στην ψηφιακή εποχή; Ξεκί­νησε η συνερ­γα­σία του Κέντρου Κατάρ­τι­σης της ΓΣΕΒΕΕ και της Mastercard που είχατε ανα­κοι­νώ­σει;

Οπως ξέρετε η παν­δη­μική κρίση συμπί­πτει με σημα­ντι­κές ψηφια­κές και τεχνο­λο­γι­κές αλλαγές στις επι­χει­ρή­σεις και την οικο­νο­μία. Σε αυτήν τη δύσκολη συγκυ­ρία, οι μικρές επι­χει­ρή­σεις κιν­δυ­νεύ­ουν να χάσουν το τρένο του ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού. Το εκπαι­δευ­τικό πρό­γραμμα του ΚΕΚ ΓΣΕΒΕΕ και της Mastercard απαντά σε αυτή την ανάγκη, παρέ­χο­ντας μία σειρά σεμι­να­ρίων που θα βοη­θή­σουν κάθε επι­χεί­ρηση να κάνει τα πρώτα της βήματα στην ψηφιακή εποχή. Τα μαθή­ματα πραγ­μα­το­ποιού­νται με τη μέθοδο της εξ απο­στά­σεως ασύγ­χρο­νης εκπαί­δευ­σης, έχουν διάρ­κεια 12 ωρών το καθένα, και καλύ­πτουν τις θεμα­τι­κές: Ψηφια­κές συναλ­λα­γές – Ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές, Ψηφιακό Μάρ­κε­τινγκ με τη χρήση μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και Βασικές αρχές επι­κοι­νω­νίας στην εξυ­πη­ρέ­τηση πελατών. Η πρό­σβαση στα ψηφιακά μαθή­ματα είναι ελεύ­θερη για όλους τους εργο­δό­τες μικρών επι­χει­ρή­σεων και τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες – αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους. Οι εγγρα­φές έχουν ξεκι­νή­σει από τις 7 Ιουνίου και υπάρχει έντονο ενδια­φέ­ρον συμ­με­το­χής. Ήδη, του­λά­χι­στον 50 συμ­με­τέ­χο­ντες έχουν ξεκι­νή­σει τα σεμι­νά­ρια τους και θα τα ολο­κλη­ρώ­σουν τις προ­σε­χείς ημέρες.