Ρύθμιση-σκούπα για όλα τα χρέη των πληγέντων από την πανδημία

Την ενερ­γο­ποί­ηση μιας νέας ρύθ­μι­σης η οποία θα απευ­θύ­νε­ται σε πλη­γέ­ντες από την παν­δη­μία και όχι στο σύνολο των οφει­λε­τών του Δημο­σίου και θα καλύ­πτει το σύνολο των ληξι­πρό­θε­σμων υπο­χρε­ώ­σεών τους και όχι μόνο αυτές που μπήκαν στον «πάγο» κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας σχε­διά­ζει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών. Ναι μεν η ρύθμιση θα ανα­κοι­νω­θεί μέσα στο αμέσως επόμενο χρονικό διά­στημα προ­κει­μέ­νου οι ενδια­φε­ρό­με­νοι να κάνουν τον προ­γραμ­μα­τι­σμό τους, ωστόσο η ενερ­γο­ποί­ηση προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται για τις αρχές του 2022.

Η ρύθμιση θα είναι χαμη­λό­τοκη, ενώ οι δόσεις εκτι­μά­ται ότι θα μπορούν να φτάσουν ακόμη και στις 60 ή στις 72. Η παροχή μεγα­λύ­τε­ρου χρο­νι­κού περι­θω­ρίου προ­κει­μέ­νου να απο­πλη­ρω­θούν τα χρέη που συσ­σω­ρεύ­θη­καν κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, κρί­νε­ται πλέον επι­βε­βλη­μένη καθώς τα ποσά προ­σεγ­γί­ζουν τα 10 δισ. ευρώ.

Τι περι­λαμ­βά­νει

Ο κατά­λο­γος περιέ­χει το τμήμα των ενι­σχύ­σεων της επι­στρε­πτέας προ­κα­τα­βο­λής που δόθηκε υπό μορφή χαμη­λό­το­κου δανείου (σ.σ. το ποσό δια­μορ­φώ­νε­ται περίπου στα 5 δισ. ευρώ), τους φόρους που «πάγωσαν» καθ’ όλο το διά­στημα από τον Μάρτιο του 2020 μέχρι τώρα (σ.σ. ακόμη δεν έχει ορι­στι­κο­ποι­η­θεί μέχρι πότε θα δίνο­νται ανα­στο­λές φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων αλλά το ποσό έχει ήδη ξεπε­ρά­σει τα 2 δισ. ευρώ) αλλά και τις υπο­χρε­ώ­σεις που μπορεί να μην είχαν ανα­στα­λεί, όμως δεν πλη­ρώ­θη­καν από τους υπό­χρε­ους λόγω… ανω­τέ­ρας βίας.

Το «κούρεμα» οφειλών (του­λά­χι­στον το… άμεσο «κούρεμα») δεν είναι στα σχέδια του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου.

Αντί­θετα, είναι στα σχέδια η παροχή νέας ευκαι­ρίας σε όσους έχασαν παλαιές ρυθ­μί­σεις 100 ή 120 δόσεων εν μέσω παν­δη­μίας, να εντα­χθούν εκ νέου σε αυτές. Επίσης, το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο τηρεί στάση ανα­μο­νής προ­κει­μέ­νου να εξει­δι­κευ­θούν τα σχέδια που ανα­κοί­νωσε η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για μετα­φορά ζημιών σε προη­γού­με­νες χρήσεις. Αυτό το μέτρο θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε έμμεσο «κούρεμα» φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων, ωστόσο μένει να φανεί με ποιο τρόπο θα μπορεί να γίνει πρα­κτική εφαρ­μογή στην Ελλάδα και σε ποιους φορο­λο­γού­με­νους θα απευ­θύ­νε­ται τελικώς το μέτρο.

Η συζή­τηση που έχει ανοίξει όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς για την ανα­γκαιό­τητα ρύθ­μι­σης των οφειλών που συσ­σω­ρεύ­θη­καν εν μέσω παν­δη­μίας –με το προ­φα­νές και λογικό επι­χεί­ρημα ότι για τα χρέη αυτά δεν υπάρχει ευθύνη των φορο­λο­γου­μέ­νων από τη στιγμή κατά την οποία υπο­χρε­ώ­θη­καν να ανα­στεί­λουν την επι­χει­ρη­μα­τική τους δρα­στη­ριό­τητα– έχει καλ­λιερ­γή­σει πολλές προσ­δο­κίες.

Ωστόσο, στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο υπάρχει πλέον η διάθεση να κατέβει ο πήχυς των προσ­δο­κιών, καθώς με την επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα θα τεθεί ανοικτά και το θέμα της επι­στρο­φής και στη δημο­σιο­νο­μική κανο­νι­κό­τητα, δηλαδή στην παρα­γωγή πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των. Κάτι άλλωστε που έχει ήδη απο­τυ­πω­θεί και στο Σχέδιο Δημο­σιο­νο­μι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας.

Η νέα ρύθμιση που θα παρου­σιά­σει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών θα πρέπει να ισορ­ρο­πή­σει ανάμεσα στην ανάγκη μιας ρεα­λι­στι­κής λύσης για τον κάθε επαγ­γελ­μα­τία που θα κληθεί να καλύψει από μόνος του τις υπο­χρε­ώ­σεις του ύστερα από 14-15 μήνες κρα­τι­κής αρωγής αλλά και στην ανάγκη να καλυ­φθεί από το 2022 το τερά­στιο δημο­σιο­νο­μικό κενό το οποίο και φέτος θα ξεπε­ρά­σει τα 12 δισ. ευρώ.

Βγαί­νο­ντας από την παν­δη­μία, οι φορο­λο­γού­με­νοι θα πρέπει να απο­πλη­ρώ­σουν:

1. Τις φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις που έχουν ανα­στα­λεί τους τελευ­ταί­ους 14 μήνες και οι οποίες έχουν ήδη ξεπε­ρά­σει τα 2 δισ. ευρώ.

2. Τις φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις που δεν μπό­ρε­σαν να πλη­ρώ­σουν και οι οποίες έχουν ήδη κατα­στεί ληξι­πρό­θε­σμες (κάτι που σημαί­νει ότι προς το παρόν μπορούν να τακτο­ποι­η­θούν μόνο με την πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων η οποία όμως έχει πολύ υψηλό επι­τό­κιο).

3. Το επι­στρε­πτέο τμήμα των επι­στρε­πτέων προ­κα­τα­βο­λών ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ.

4. Τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές που επίσης «πάγωσαν» μέσα στην καρα­ντίνα. Εννο­εί­ται ότι μαζί με όλα αυτά θα πρέπει να κατα­βάλ­λο­νται και οι τρέ­χου­σες υπο­χρε­ώ­σεις.

Το ζητού­μενο με τη νέα ρύθμιση είναι να αυξηθεί και η «περί­με­τρος» (δηλαδή να καλυ­φθούν περισ­σό­τερα χρέη που μαζεύ­τη­καν μέσα στην παν­δη­μία όπως για παρά­δειγμα ο φόρος εισο­δή­μα­τος ή ο ΕΝΦΙΑ) αλλά και ο αριθμός των δόσεων. Ενα ρεα­λι­στικό σενάριο είναι η αύξηση των δόσεων σε 60 ή 72 και αυτό προ­κει­μέ­νου να κατέβει ακόμη περισ­σό­τερο το ποσό που θα πρέπει να πλη­ρώ­νει κάθε μήνα ο οφει­λέ­της. Στόχος να μην απο­τε­λέ­σει η παν­δη­μία την αιτία για να δημιουρ­γη­θεί μια και­νούρ­για γενιά φορο­λο­γου­μέ­νων που θα βρεθούν με δεσμευ­μέ­νους τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς, κατά συνέ­πεια και εκτός αγοράς.

Ποιους αφορά

Σε κάθε περί­πτωση, καθί­στα­ται σαφές ότι η ρύθμιση θα αφορά πλητ­τό­με­νους και όχι στο σύνολο. Αρα μιλάμε για:

• Επι­χει­ρή­σεις που ανέ­στει­λαν τη λει­τουρ­γία τους με κρατική εντολή.

• Επι­χει­ρή­σεις, επαγ­γελ­μα­τίες που επλή­γη­σαν οικο­νο­μικά από την κρίση του κορω­νοϊού, λόγω κάθετης πτώσης του κύκλου εργα­σιών.

• Εργα­ζο­μέ­νους που βρέ­θη­καν σε προ­σω­ρινό καθε­στώς ανα­στο­λής σύμ­βα­σης εργα­σίας και έλαβαν την απο­ζη­μί­ωση ειδικού σκοπού.

• Ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των που εισέ­πρα­ξαν μειω­μένα ενοίκια επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης, πρώτης κατοι­κίας ή φοι­τη­τι­κής στέγης.

Οι 3 εκκρε­μό­τη­τες του μεγάλου «λογα­ρια­σμού»

Η έκταση των χρεών προς πληρωμή που θα αφήσει πίσω της η παν­δη­μία, δεν έχει ορι­στι­κο­ποι­η­θεί ακόμη. Ναι μεν οδεύ­ουμε προς το τέλος της πολύ­μη­νης περι­πέ­τειας, ωστόσο υπάρχει ακόμη δρόμος για να γίνει ο τελικός απο­λο­γι­σμός. Τρεις είναι οι βασικές εκκρε­μό­τη­τες:

1. Η πρώτη έχει να κάνει με την ορι­στι­κο­ποί­ηση του ποσού της επι­στρε­πτέας προ­κα­τα­βο­λής που θα πρέπει να γυρίσει πίσω στο κράτος από τις αρχές του 2022. Ουσια­στικά, το τελικό ύψος αυτού του ποσού θα «κλει­δώ­σει» στο τέλος του 2021. Το αμέσως επόμενο χρονικό διά­στημα, η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων, θα αναρ­τή­σει στο Taxis το ποσό που έχει λάβει ο κάθε επαγ­γελ­μα­τίας ανά φάση επι­στρε­πτέας προ­κα­τα­βο­λής (σ.σ. έγιναν συνο­λικά 7). Στη συνέ­χεια, ο κάθε επαγ­γελ­μα­τίας θα κληθεί να κάνει τις τελικές επι­λο­γές του. Η πρώτη δυνα­τό­τητα που του δίνεται είναι να επι­στρέ­ψει εφάπαξ το σύνολο του δανείου, εξα­σφα­λί­ζο­ντας πρό­σθετο «κούρεμα» της τάξεως του 15%. Η δεύτερη επιλογή που του δίνεται –και αυτό αφορά μόνο σε όσους είχαν μέσα στο 2020 μείωση εσόδων άνω του 30%– είναι να «ανταλ­λά­ξει» το «κούρεμα» των χρη­μά­των που δόθηκαν στο πλαίσιο των τριών πρώτων φάσεων, με μια πρό­σθετη χρη­μα­το­δό­τηση 35% για την πληρωμή φόρων. Και η τρίτη επιλογή είναι να δια­τη­ρη­θεί κανο­νικά το δικαί­ωμα «κου­ρέ­μα­τος» των τριών πρώτων φάσεων και να απο­πλη­ρω­θεί ολό­κληρο το ποσό σε 60 δόσεις. Επο­μέ­νως, ένας επαγ­γελ­μα­τίας που έχει λάβει συνο­λικά 46.000 ευρώ από τις επι­στρε­πτέες προ­κα­τα­βο­λές εκ των οποίων τις 6.000 ευρώ στις τρεις πρώτες φάσεις, θα έχει τρεις επι­λο­γές:

• Να επι­στρέ­ψει 23.000 ευρώ σε 60 δόσεις των 390 ευρώ, εξα­σφα­λί­ζο­ντας «κούρεμα» 50% για όλο το ποσό των ενι­σχύ­σεων.

• Να κατα­βά­λει εφάπαξ 19.550 ευρώ μέχρι το τέλος του 2021 και να κλείσει κάθε εκκρε­μό­τητα.

• Να απο­πλη­ρώ­σει 26.000 ευρώ σε 60 δόσεις των 441 ευρώ και ταυ­τό­χρονα να λάβει μια χρη­μα­το­δό­τηση 2.100 ευρώ για να πλη­ρώ­σει τους φετι­νούς φόρους.

Αφού όλοι οι δικαιού­χοι των επι­στρε­πτέων προ­κα­τα­βο­λών λάβουν τις σχε­τι­κές απο­φά­σεις, θα φανεί και το τελικό ποσό που θα πρέπει να επι­στρα­φεί. Σε κάθε περί­πτωση, αυτό εκτι­μά­ται ότι θα κινηθεί από τα 4,2 έως τα 5 δισ. ευρώ.

2. Η δεύτερη συν­δέ­ε­ται με το χρονικό διά­στημα κατά το οποίο θα δοθεί η δυνα­τό­τητα ανα­στο­λής φορο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών υπο­χρε­ώ­σεων. Ηδη το ποσό που έχει συσ­σω­ρευ­θεί έχει ξεπε­ρά­σει τα 2 δισ. ευρώ, χωρίς να υπο­λο­γί­ζο­νται οι «παγω­μέ­νες» ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές. Οσο ανοί­γουν οι οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες τόσο και θα περιο­ρί­ζο­νται οι δικαιού­χοι της ανα­στο­λής φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων, ενώ μέχρι το τέλος Ιουνίου εκτι­μά­ται ότι ουσια­στικά και αυτό το μέτρο στή­ρι­ξης θα έχει τελειώ­σει.

3. Η 3η εκκρε­μό­τητα έχει να κάνει με την «κατα­γραφή» των φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων που έχουν κατα­στεί ληξι­πρό­θε­σμες μέσα στην παν­δη­μία και οι οποίες θα επι­τρα­πεί να εντα­χθούν στη νέα ρύθμιση. Μόνο από τις αρχές του 2021, στο καλάθι των νέων ληξι­πρό­θε­σμων υπο­χρε­ώ­σεων έχουν συσ­σω­ρευ­θεί πάνω από 2 δισ. ευρώ, ενώ πέρυσι συγκε­ντρώ­θη­καν άλλα 7 δισ. ευρώ. Φυσικά, δεν θα μπορεί να μπει όλο αυτό το ποσό σε ρύθμιση. Θα αφαι­ρε­θούν τα ποσά που δεν αφορούν πλητ­τό­με­νους, αυτά που έχουν ήδη εισπρα­χθεί ή ρυθ­μι­στεί αλλά και όσα προ­έρ­χο­νται από προ­σαυ­ξή­σεις παλαιών ληξι­πρό­θε­σμων υπο­χρε­ώ­σεων. Σε κάθε περί­πτωση, και η 3η αυτή πηγή ανα­μέ­νε­ται να βγάλει ποσά αρκετών εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ.

Πηγή: kathimerini.gr