Λιγότερα τμήματα ΑΕΙ στο μηχανογραφικό

Για πρώτη φορά φέτος, έπειτα από αρκετά χρόνια κατά τα οποία ο αριθμός των τμη­μά­των ΑΕΙ ακο­λου­θούσε –με απόφαση της εκά­στοτε κυβερ­νή­σεως που ικα­νο­ποιούσε και μικρο­πο­λι­τι­κούς σκοπούς– ετησίως αυξη­τική τάση ή του­λά­χι­στον παρέ­μενε ο ίδιος, ο αριθμός των τμη­μά­των στα πανε­πι­στή­μια θα είναι μειω­μέ­νος. Αυτό προ­βλέ­πει ο σχε­δια­σμός του υπουρ­γείου Παι­δείας, το οποίο κάνει το πρώτο βήμα ανα­διά­τα­ξης του χάρτη της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης με μείωση των τμη­μά­των. Στο επί­κε­ντρο των συγ­χω­νεύ­σεων θα βρεθεί το Πανε­πι­στή­μιο Πατρών, το σχέδιο ανα­διά­τα­ξης του οποίου, που προ­βλέ­πει συγ­χω­νεύ­σεις τμη­μά­των, έγινε δεκτό από την Εθνική Αρχή Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης (ΕΘΑΑΕ). Ηδη, την Τετάρτη η υπουρ­γός Παι­δείας Νίκη Κερα­μέως είχε σύσκεψη με βου­λευ­τές της Ν.Δ. στην Ηλεία, περιοχή που «χάνει» δύο τμήματα, και φυσικά αντιδρά σε αυτό.

Ειδι­κό­τερα, ο αριθμός των εισα­κτέων στα ΑΕΙ για την ακα­δη­μαϊκή χρονιά 2021-2022 θα είναι στα ίδια επίπεδα με πέρυσι. Χθες ανα­κοι­νώ­θηκε ότι δίνο­νται στα ΑΕΙ 77.415 θέσεις. Ο αριθμός θα αυξηθεί καθώς θα προ­στε­θούν οι εισα­κτέοι των σχολών αστυ­νο­μίας, στρατού κ.λπ., οι οποίες δεν επο­πτεύ­ο­νται από το υπουρ­γείο Παι­δείας. Μέχρι τώρα τα αρμόδια υπουρ­γεία έχουν ανα­κοι­νώ­σει τις θέσεις για τις στρα­τιω­τι­κές σχολές (φέτος δόθηκαν 1.335 θέσεις), αυξη­μέ­νες κατά 516 σε σχέση με πέρυσι, και τις σχολές του Λιμε­νι­κού (δίνο­νται 127 θέσεις). Ωστόσο, από το υπουρ­γείο Παι­δείας γίνεται  ανα­κα­τα­νομή του αριθμού των θέσεων υπέρ των περι­φε­ρεια­κών ΑΕΙ σε σχέση με τα κεντρικά. Στόχος να περιο­ρι­στούν οι απώ­λειες σε περι­φε­ρειακά τμήματα χαμηλής ζήτησης λόγω της ελά­χι­στης βάσης εισα­γω­γής (ΕΒΕ) που θεσμο­θε­τή­θηκε.

Ο αριθμός των τμη­μά­των ΑΕΙ θα μειωθεί από τα 430 που ήταν πέρυσι. Η απόφαση περί συγ­χώ­νευ­σης ή κατάρ­γη­σης τμη­μά­των ελήφθη από την ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας, καθώς έχει υπάρξει σχετική εισή­γηση από την Εθνική Αρχή Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης (ΕΘΑΑΕ) και απόφαση των αρμό­διων ΑΕΙ. Αυτά είναι και τα βήματα που ακο­λου­θή­θη­καν ως προς την απόφαση της Συγκλή­του του Πανε­πι­στη­μίου Πατρών για συγ­χω­νεύ­σεις τμη­μά­των, οι οποίες, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», θα είναι μεταξύ των πρώτων αλλαγών που στέλ­νουν το μήνυμα σε όλα τα ΑΕΙ για την ανάγκη ανα­διάρ­θρω­σής τους, μετά το… «ξεχεί­λωμα» δεκα­ε­τιών.Συγκε­κρι­μένα, στο Πανε­πι­στή­μιο Πατρών που έχει τμήματα, πλην της Αχαΐας, σε Ηλεία και Αιτω­λο­α­καρ­να­νία:

• Το Τμήμα Μου­σειο­λο­γίας στον Πύργο (πέρυσι είχε 260 εισα­κτέ­ους) θα συγ­χω­νευ­θεί με το Τμήμα Ιστο­ρίας – Αρχαιο­λο­γίας στην Πάτρα (170 εισα­κτέ­ους πέρυσι), το οποίο θα δια­τη­ρή­σει το όνομά του.

• Το Τμήμα Γεω­πο­νίας στην Αμα­λιάδα (230 θέσεις εισα­κτέων πέρυσι) θα «μετα­φερ­θεί» στο Μεσο­λόγγι, όπου θα συγ­χω­νευ­θεί με το Τμήμα Επι­στή­μης Βιο­συ­στη­μά­των και Γεωρ­γι­κής Μηχα­νι­κής (210 εισα­κτέοι πέρυσι) και το Τμήμα Επι­στή­μης Φυτικής Παρα­γω­γής (πέρυσι 210 θέσεις). Το νέο τμήμα θα ονο­μά­ζε­ται Επι­στή­μης Φυτικής Παρα­γω­γής και σε αυτό δόθηκαν 250 θέσεις.

• Το Τμήμα Επι­στή­μης Διοί­κη­σης Επι­χει­ρή­σεων Αγρο­τι­κών Προ­ϊ­ό­ντων και Τρο­φί­μων (200 θέσεις πέρυσι) θα συγ­χω­νευ­θεί με το Τμήμα Επι­στή­μης και Τεχνο­λο­γίας Τρο­φί­μων (145 θέσεις δόθηκαν πέρυσι), το οποίο θα ονο­μα­το­δο­τή­σει το νέο τμήμα, που φέτος πήρε 280 θέσεις. Και τα δύο τμήματα είναι στο Αγρίνιο, όπου θα παρα­μεί­νουν.

• Το Τμήμα Μηχα­νι­κών Περι­βάλ­λο­ντος στο Αγρίνιο θα παρα­μεί­νει ως έχει με 174 εισα­κτέ­ους. Η πρόταση του ΑΕΙ ήταν να μετε­ξε­λι­χθεί σε Τμήμα Αει­φο­ρι­κής Γεωρ­γίας και μαζί με τα δύο προη­γού­μενα τμήματα θα συγκρο­τή­σουν Σχολή Γεω­πο­νίας στην Αιτω­λο­α­καρ­να­νία.

Το υπουρ­γείο Παι­δείας επι­διώ­κει να στείλει μήνυμα προς τα ΑΕΙ να προ­χω­ρή­σουν σε απο­φά­σεις ανα­διά­τα­ξης των τμη­μά­των τους. Πάντως, η απόφαση της Συγκλή­του του Παν. Πατρών είναι γενναία καθώς, όπως ανέφερε στην «Κ» ο πρύ­τα­νης του ιδρύ­μα­τος Χρήστος Μπούρας, υπήρξαν ισχυ­ρό­τα­τες αντι­δρά­σεις από βου­λευ­τές και τοπι­κούς παρά­γο­ντες της Ηλείας κατά της απώ­λειας τμη­μά­των από τον νομό.

Ο ρόλος της ΕΒΕ

Κρί­σι­μος παρά­γο­ντας για τον αριθμό των θέσεων που θα καλυ­φθούν είναι η ελά­χι­στη βάση εισα­γω­γής (ΕΒΕ) που θα εφαρ­μο­στεί από φέτος. Η ΕΒΕ θα προ­κύ­πτει κάθε χρόνο από τον μέσο όρο των επι­δό­σεων των υπο­ψη­φίων κάθε επι­στη­μο­νι­κού πεδίου –συνο­λικά 4– πολ­λα­πλα­σια­ζό­μενο με συντε­λε­στή, τον οποίο θα απο­φα­σί­ζει κάθε Τμήμα ΑΕΙ, που είναι ενταγ­μένο στο πεδίο. Ενδει­κτικά, πέρυσι ο μέσος όρος των επι­δό­σεων των υπο­ψη­φίων στο 1ο επι­στη­μο­νικό πεδίο (ανθρω­πι­στι­κές σπουδές) ήταν 11,1, στο 2ο επ. πεδίο (θετικές – τεχνο­λο­γι­κές επι­στή­μες) 11,44, στο 3ο (υγείας) 11,56 και στο 4ο επ. πεδίο (οικο­νο­μίας – πλη­ρο­φο­ρι­κής) 9,81.  Η τελική βάση εισα­γω­γής σε κάθε τμήμα θα προ­κύ­ψει από τον μέσο όρο των επι­δό­σεων των υπο­ψη­φίων πολ­λα­πλα­σια­ζό­μενο με τον συντε­λε­στή που όρισε κάθε τμήμα. Το υπουρ­γείο όρισε ότι το εύρος των συντε­λε­στών είναι από 0,8 έως 1,2.  Η «Κ» παρου­σί­ασε κατ’ απο­κλει­στι­κό­τητα (2 Απρι­λίου) τους συντε­λε­στές που όρισαν τα τμήματα. Από τις απο­φά­σεις των ΑΕΙ προ­κύ­πτει ότι τα περισ­σό­τερα τμήματα των κεντρι­κών ΑΕΙ επέ­λε­ξαν συντε­λε­στές πάνω από 1. Αντί­θετα, τα τμήματα των περι­φε­ρεια­κών ΑΕΙ έχουν προ­τι­μή­σει να κινη­θούν πέριξ του 0,8. Δηλαδή, να οδη­γή­σουν τη βάση εισα­γω­γής τους κάτω από τον μέσο όρο των επι­δό­σεων των υπο­ψη­φίων τους.

Η μεγάλη «έκρηξη» και οι διελ­κυ­στίν­δες

Ενα στα πέντε τμήματα των ΤΕΙ, δηλαδή περίπου 30 με 40 τμήματα, πρέπει να καταρ­γη­θούν. Αυτό παρα­δέ­χθηκε, μιλώ­ντας στην «Κ», υψη­λό­βαθμο στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Παι­δείας, στα τέλη του 2012. Στο «κόκκινο» ήταν τα τμήματα, οι θέσεις των οποίων κάθε χρονιά μένουν στα αζήτητα από τους υπο­ψη­φί­ους του λυκείου. Τμήματα που ιδρύ­θη­καν από τα μέσα της δεκα­ε­τίας του ’90 και μετά, κατά κύριο λόγο με ευρω­παϊκά κον­δύ­λια, για να τονώ­σουν τις τοπικές οικο­νο­μίες, καθώς οι φοι­τη­τές ξόδευαν για στέγη, σίτιση και δια­σκέ­δαση. Κάπως έτσι εκτυ­λί­χθηκε το άνοιγμα της πανε­πι­στη­μια­κής εκπαί­δευ­σης. Με κύριο μέλημα την ικα­νο­ποί­ηση των μικρο­πο­λι­τι­κών στόχων της κυβέρ­νη­σης, των βου­λευ­τών, των νομαρ­χών και των δημάρ­χων δημιουρ­γή­θη­καν τμήματα με αντι­κεί­μενα που είχαν ελά­χι­στες επαγ­γελ­μα­τι­κές προ­ο­πτι­κές ή άλλα με αντι­κεί­μενα που θα ταί­ρια­ζαν απλώς σε ένα μετα­πτυ­χιακό πρό­γραμμα. «Εγινε πανε­πι­στή­μιο το πήδημα της μύγας», είχε παρα­τη­ρή­σει μέσα σε υπουρ­γικό συμ­βού­λιο πρω­το­κλα­σάτο στέ­λε­χος της κυβέρ­νη­σης Σημίτη, για να εξορ­γί­σει τον τότε υπουργό Π. Ευθυ­μίου.

Ειδι­κό­τερα, περίπου 60 νέα πανε­πι­στη­μιακά τμήματα δημιουρ­γή­θη­καν από το 1998 έως τα τέλη της δεκα­ε­τίας του 2000. Ηταν η μεγάλη έκρηξη που κάθε πόλη ζητούσε και τμήμα πανε­πι­στη­μίου ή ΤΕΙ. Μάλιστα, υπήρξαν πολλές διελ­κυ­στίν­δες ανάμεσα σε πόλεις για ένα τμήμα. Χαρα­κτη­ρι­στικά, το Αργος και το Ναύπλιο ήταν πάντοτε δύο πόλεις που η μία κοίταζε με… μισό μάτι την άλλη. «Μία από τις πολλές γνωστές έριδες σε όλη την Ελλάδα», θα πουν πολλοί. Λάδι στη… φωτιά έριξε το γεγονός ότι το 2003 το Ναύπλιο απέ­κτησε ένα τμήμα, όχι όμως και το Αργος, που ακόμη να δει… άσπρη μέρα. Τότε, ένα αίτημα του Αργους ήταν για ίδρυση τμή­μα­τος TEI με τίτλο «Eκπαιδευτών Oδηγών».

Ωστόσο, τα περισ­σό­τερα τμήματα δημιουρ­γή­θη­καν με ευρω­παϊκά κον­δύ­λια, και όταν αυτά στέ­ρε­ψαν άρχισαν τα προ­βλή­ματα. Η οικο­νο­μική κρίση από το 2010 επι­τά­χυνε τις εξε­λί­ξεις. Τον Μάρτιο του 2013 η τότε ηγεσία του υπ. Παι­δείας παρου­σί­ασε το σχέδιο «Αθηνά» για ανα­διά­ταξη του πανε­πι­στη­μια­κού χάρτη. Ομως, οι περισ­σό­τε­ρες αλλαγές ήταν συγ­χω­νεύ­σεις τμη­μά­των σε ένα τμήμα με δύο κατευ­θύν­σεις. Η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ την άνοιξη του 2019 λίγο πριν από τις εθνικές εκλογές ίδρυσε νέα τμήματα.  Σήμερα, δια­θέ­τουμε 23 πανε­πι­στή­μια, και ένα ΤΕΙ, με 430 τμήματα. Συνο­λικά 55 πόλεις –πρω­τεύ­ου­σες νομών και κωμο­πό­λεις– δια­θέ­τουν ένα του­λά­χι­στον πανε­πι­στη­μιακό τμήμα.

Πηγή: kathimerini.gr