Süddeutsche Zeitung: «Είμαστε όλοι Έλληνες»

Μακρο­σκε­λές αφιέ­ρωμα για την Ελλη­νική Επα­νά­σταση του 1821 παρου­σιά­ζει η Süddeutsche Zeitung του Μονάχου με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων, σημειώ­νο­ντας ότι «πρό­κει­ται για μια διαμάχη που ρίχνει τις σκιές της μέχρι σήμερα». Ο δημο­σιο­γρά­φος Τομπίας Τσικ στο ιστο­ρικό ρεπορ­τάζ με τίτλο «Είμαστε όλοι Έλληνες» εξι­στο­ρεί καρέ-καρέ το ξέσπα­σμα της Ελλη­νι­κής Επα­νά­στα­σης, «που ξεκί­νησε στις 25 Μαρτίου του 1821, ή του­λά­χι­στον αυτό λέει η παρά­δοση. Μπροστά από το μονα­στήρι της Αγίας Λαύρας, στην Πελο­πόν­νησο, ο Μητρο­πο­λί­της Παλαιών Πατρών Γερ­μα­νός ευλογεί το λάβαρο, έναν μπλε σταυρό σε λευκό φόντο και μετά το σηκώνει ψηλά. Η εξέ­γερση ενάντια στους Οθω­μα­νούς έχει πλέον τις ευλο­γίες της εκκλη­σίας. Το σύνθημα είναι απλό: “Ελευ­θε­ρία ή θάνατος!”». Ποια ήταν όμως η κατά­σταση στον ελλη­νικό χώρο την εποχή εκείνη;

«Οι Οθω­μα­νοί κυριάρ­χη­σαν στην Ελλάδα για σχεδόν τέσ­σε­ρις αιώνες. Αν και οι Έλληνες έμποροι και οι Ορθό­δο­ξοι κλη­ρι­κοί απο­λάμ­βα­ναν ορι­σμένα προ­νό­μια στην οθω­μα­νική περίοδο, μεγάλο μέρος του πλη­θυ­σμού ζούσε σε συν­θή­κες φτώ­χειας. Οι αγρότες έπρεπε να εκμι­σθώ­νουν γη από Τούρ­κους γαιο­κτή­μο­νες, δεν τους επι­τρε­πό­ταν να φέρουν όπλα, ούτε να έχουν άλογα, και έπρεπε να πλη­ρώ­νουν σημα­ντικά υψη­λό­τε­ρους φόρους από τους μου­σουλ­μά­νους. Όποιος δεν ασπα­ζό­ταν το Ισλάμ παρέ­μενε πολίτης δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας» ανα­φέ­ρει η SZ «(…) Επο­μέ­νως δεν ήταν καθόλου σίγουρη η επι­τυ­χία της Επα­νά­στα­σης. Η πραγ­μα­τική της έναρξη μάλιστα απέτυχε.» Αυτό συνέβη με τις πρώτες επα­να­στα­τι­κές ενέρ­γειες που εκδη­λώ­θη­καν εκτός ελλη­νι­κού χώρου, στις παρα­δου­νά­βιες ηγε­μο­νίες, με έντονο τότε ελλη­νικό στοι­χείο. Το ρεπορ­τάζ ανα­φέ­ρε­ται στις επα­να­στα­τι­κές προ­σπά­θειες του Αλέ­ξαν­δρου Υψη­λά­ντη, στο ρόλο της Φιλικής Εται­ρείας αλλά και στο πώς το επα­να­στα­τικό ρεύμα έφτασε στην Πελο­πόν­νησο. Επίσης γίνεται μνεία στη «θρη­σκευ­τική συνι­στώσα της επα­νά­στα­σης, «Χρι­στια­νοί ενα­ντίον Μου­σουλ­μά­νων» αλλά και στο πρώτο επα­να­στα­στικό «προ­σω­ρινό» Σύνταγμα που δια­κή­ρυττε μεταξύ άλλων ότι: «Όλοι οι αυτό­χθο­νες κάτοι­κοι της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας που πιστεύ­ουν στον Ιησού Χριστό είναι Έλληνες.»

Φιλελ­λη­νι­σμός, Μεγάλες Δυνά­μεις, Όθωνας

Εκτενής αναφορά γίνεται επίσης στο κίνημα του Φιλελ­λη­νι­σμού στη Δυτική Ευρώπη.«Στη Γερ­μα­νία, την Αγγλία, την Ελβετία, τη Γαλλία, την Ιταλία και ακόμη και στις ΗΠΑ συγκρο­τού­νται ‘φιλελ­λη­νι­κές επιτροπές’. Τυπώ­νο­νται φυλ­λά­δια, συλ­λέ­γο­νται χρήματα και οργα­νώ­νο­νται δωρεές όπλων για τους εξε­γερ­μέ­νους. Ο ενθου­σια­σμός τρο­φο­δο­τεί­ται από έναν θαυ­μα­σμό για την κλασική αρχαιό­τητα, όπως αυτόν του Γιόχαν Βόλ­φανγκ φον Γκαίτε». Ή του Βρε­τα­νού ρομα­ντι­κού ποιητή και Φιλέλ­ληνα Πέρσι Σέλλεϋ, ο οποίος είχε γράψει: «Είμαστε όλοι Έλληνες». Το ρεπορ­τάζ δια­τρέ­χει σημα­ντι­κές στιγμές του ελλη­νι­κού αγώνα για την ανε­ξαρ­τη­σία, κρί­σι­μες μάχες και κομ­βι­κές στιγμές, όπως η Έξοδος του Μεσο­λογ­γίου, και αναλύει τον ρόλο των Μεγάλων Δυνά­μεων, κυρίως προς το τέλος των επα­να­στα­τι­κών χρόνων και μέχρι την ίδρυση του Ελλη­νι­κού Κράτους: από τον Ιωάννη Καπο­δί­στρια μέχρι την εγκα­θί­δρυση της Βασι­λείας του Βαυαρού Όθωνα, κάτι που ήθελαν οι Μεγάλες Δυνά­μεις, «οι απρό­θυ­μες μαίες» του νεο­σύ­στα­του ελλη­νι­κού κράτους, όπως τις χαρα­κτη­ρί­ζει. Όσο για το εγχεί­ρημα του Όθωνα «να ανα­θέ­σει την οργά­νωση του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού σε ομάδα έμπει­ρων βαυαρών αξιω­μα­τού­χων», αυτό προ­κά­λεσε μόνο «μέτριο ενθου­σια­σμό μεταξύ των Ελλήνων μαχητών της ελευ­θε­ρίας. Αντί­θετα, πολλοί εξ αυτών επι­δό­θη­καν στη Μεγάλη Ιδέα, το όνειρο ενός μεγάλου ελλη­νι­κού κράτους εντός των συνόρων της παλιάς Βυζα­ντι­νής Αυτο­κρα­το­ρίας.»

Πηγή DW