OTA: Απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ ανοίγει τον δρόμο για μονιμοποίηση συμβασιούχων

Σε απόφαση – σταθμό με την οποία μπορεί να να ανοίξει ο δρόμος για την μονι­μο­ποί­ηση συμ­βα­σιού­χων που απα­σχο­λού­νται με δια­δο­χι­κές συμ­βά­σεις στον τομέα της καθα­ριό­τη­τας των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, κατέ­ληξε το Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Συγκε­κρι­μένα, το ανώτατο δικαιο­δο­τικό όργανο της ΕΕ με σημε­ρινή του απόφαση δικαί­ωσε απο­λύ­τως εργα­ζό­με­νους συμ­βα­σιού­χους στον τομέα καθα­ριό­τη­τας του Δήμου Αγίου Νικο­λάου στην Κρήτη που είχαν προ­σφύ­γει στην ελλη­νική δικαιο­σύνη, καθώς έκρινε ότι η έννοια «δια­δο­χι­κές συμ­βά­σεις εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου», καλύ­πτει και την αυτο­δί­καιη παρά­ταση των συμ­βά­σεων εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου των εργα­ζο­μέ­νων στον τομέα της καθα­ριό­τη­τας των Ο.Τ.Α.

Το ιστο­ρικό

Η οδηγία 1999/70/ΕΚ σχετικά με τη συμ­φω­νία πλαίσιο για την εργασία ορι­σμέ­νου χρόνου που συνήφθη από τη CES, την UNICE και το CEEP μετα­φέρ­θηκε στο ελλη­νικό δίκαιο με το προ­ε­δρικό διά­ταγμα 164/2004, το οποίο προ­βλέ­πει μέτρα για την πρόληψη της κατα­χρη­στι­κής χρη­σι­μο­ποί­η­σης δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων ή σχέσεων εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου. Σύμφωνα με αυτό, η σύναψη δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων ορι­σμέ­νου χρόνου επι­τρέ­πε­ται, όταν αυτό δικαιο­λο­γεί­ται από αντι­κει­με­νι­κούς λόγους και τηρού­νται ορι­σμέ­νες άλλες απαι­τή­σεις, όπως η έγγραφη σύναψη κάθε νέας συμ­βά­σεως εργα­σίας, και εφόσον τηρεί­ται το ανώτατο όριο των τριών παρα­τά­σεων της διάρ­κειας των συμ­βά­σεων.

Παράλ­ληλα, παρα­μέ­νει εφαρ­μο­στέος ο νόμος 2112/1920, ο οποίος ορίζει ότι μια σύμβαση ορι­σμέ­νου χρόνου είναι άκυρη αν ο καθο­ρι­σμός της ορι­σμέ­νης διάρ­κειας δεν δικαιο­λο­γεί­ται εκ της φύσεως της συμ­βά­σεως, αλλά ετέθη σκο­πί­μως προς κατα­στρα­τή­γηση των δια­τά­ξεων περί υπο­χρε­ω­τι­κής καταγ­γε­λίας της συμ­βά­σεως εργα­σίας. Το άρθρο 103 του Συντάγ­μα­τος, μετά την ανα­θε­ώ­ρηση του 2001, απα­γο­ρεύει ρητά τη μετα­τροπή των συμ­βά­σεων ορι­σμέ­νου χρόνου του προ­σω­πι­κού του δημό­σιου τομέα σε συμ­βά­σεις αορί­στου χρόνου.

Κατά τη διάρ­κεια του 2015, ο Μ.Β. κ.λπ. απα­σχο­λή­θη­καν από τον Δήμο Αγίου Νικο­λάου με συμ­βά­σεις εργα­σίας ιδιω­τι­κού δικαίου, ορι­σμέ­νου χρόνου, στις υπη­ρε­σίες καθα­ριό­τη­τας. Οι συμ­βά­σεις αυτές, καταρ­τι­σθεί­σες αρχικά για χρονικό διά­στημα οκτώ μηνών, παρα­τά­θη­καν με διά­φο­ρες νομο­θε­τι­κές παρεμ­βά­σεις έως τις 31 Δεκεμ­βρίου 2017, ημε­ρο­μη­νία κατά την οποία, ο Δήμος Αγίου Νικο­λάου κατήγ­γειλε τις συμ­βά­σεις αυτές. Η συνο­λική τους διάρ­κεια κυμάν­θηκε μεταξύ 24 και 29 μηνών.

Κατά τους ενά­γο­ντες, η χρήση δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου είναι κατα­χρη­στική και αντι­βαί­νει στον σκοπό και στο πνεύμα της συμφωνίας-πλαισίου και για το λόγο αυτό, προ­σέ­φυ­γαν ενώπιον του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Λασι­θίου ζητώ­ντας αφενός να ανα­γνω­ρι­στεί η ακυ­ρό­τητα της καταγ­γε­λίας των συμ­βά­σεων εργα­σίας τους και αφε­τέ­ρου να υπο­χρε­ω­θεί ο ενα­γό­με­νος Δήμος να τους απα­σχο­λεί δυνάμει συμ­βά­σεων εργα­σίας αορί­στου χρόνου.

Το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Λασι­θίου (αιτούν δικα­στή­ριο) απο­φά­σισε να ανα­στεί­λει τη δια­δι­κα­σία και να υπο­βά­λει στο ΔΕΕ τρία προ­δι­κα­στικά ερω­τή­ματα. Με το πρώτο προ­δι­κα­στικό ερώτημα, ζητεί να διευ­κρι­νι­στεί αν, κατά τη ρήτρα 1 και ρήτρα 5, σημείο 2, της συμφωνίας-πλαισίου, στην έννοια «δια­δο­χι­κές συμ­βά­σεις εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου» υπό­κει­ται και η αυτο­δί­καιη παρά­ταση συμ­βά­σεων εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου εργα­ζο­μέ­νων στον τομέα της καθα­ριό­τη­τας των Ο.Τ.Α, στην περί­πτωση κατά την οποία, η παρά­ταση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε δυνάμει εθνικών δια­τά­ξεων και χωρίς τη τήρηση έγγρα­φου τύπου.

Με το δεύτερο και το τρίτο προ­δι­κα­στικό ερώτημα, το αιτούν δικα­στή­ριο ζητεί, να διευ­κρι­νι­στεί, αν η ρήτρα 5, σημείο 1, της συμφωνίας-πλαισίου έχει την έννοια ότι, σε περί­πτωση κατα­χρη­στι­κών δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου, η υπο­χρέ­ωση του αιτού­ντος δικα­στη­ρίου να ερμη­νεύ­σει και να εφαρ­μό­σει, όλες τις κρί­σι­μες δια­τά­ξεις του εσω­τε­ρι­κού δικαίου με στόχο την επιβολή προ­ση­κου­σών κυρώ­σεων, περι­λαμ­βά­νει την εφαρ­μογή εθνικής διά­τα­ξης που επι­τρέ­πει τη μετα­τροπή δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων ορι­σμέ­νου χρόνου σε συμ­βά­σεις εργα­σίας αορί­στου χρόνου, παρά την ύπαρξη εθνικής διά­τα­ξης συνταγ­μα­τι­κής περιω­πής που απα­γο­ρεύει τέτοια μετα­τροπή στον δημόσιο τομέα.

Με την σημε­ρινή απόφαση, το ΔΕΕ κρίνει, σχετικά με το πρώτο ερώτημα, ότι η έννοια «δια­δο­χι­κές συμ­βά­σεις εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου» της συμφωνίας-πλαισίου, καλύ­πτει και την αυτο­δί­καιη παρά­ταση των συμ­βά­σεων εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου των εργα­ζο­μέ­νων στον τομέα της καθα­ριό­τη­τας των Ο.Τ.Α, η οποία έλαβε χώρα δυνάμει ρητών εθνικών δια­τά­ξεων και παρά τη μη τήρηση του έγγρα­φου τύπου που προ­βλέ­πε­ται κατ’ αρχήν για τη σύναψη των δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων εργα­σίας.

Ανα­φο­ρικά με το δεύτερο και τρίτο ερώτημα, κρίνει ότι η συμφωνία-πλαίσιο έχει την έννοια ότι, όταν έχει σημειω­θεί κατα­χρη­στική χρη­σι­μο­ποί­ηση δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων εργα­σίας ορι­σμέ­νου χρόνου, η υπο­χρέ­ωση του αιτού­ντος δικα­στη­ρίου να ερμη­νεύ­σει και να εφαρ­μό­σει, όλες τις κρί­σι­μες δια­τά­ξεις του εσω­τε­ρι­κού δικαίου κατά τρόπο ώστε να επι­βλη­θεί η προ­σή­κουσα κύρωση για την κατά­χρηση, περι­λαμ­βά­νει την εκτί­μηση για το αν μπορεί να εφαρ­μο­στεί προ­γε­νέ­στερη αλλά, εν ισχύ, εθνική ρύθμιση που επι­τρέ­πει τη μετα­τροπή δια­δο­χι­κών συμ­βά­σεων ορι­σμέ­νου χρόνου σε συμ­βά­σεις εργα­σίας αορί­στου χρόνου παρά την ύπαρξη διά­τα­ξης συνταγ­μα­τι­κής περιω­πής που απα­γο­ρεύει τέτοια μετα­τροπή στον δημόσιο τομέα.