Γιώργος Γεραπετρίτης στην «Κ»: «Θυσίες» για να ανοίξουν τα σχολεία

Προ­α­ναγ­γε­λία νέων περιο­ρι­σμών, ώστε να επι­στρέ­ψουν οι μαθητές στα σχολεία, κάνει μέσω συνέ­ντευ­ξής του στην «Κ» ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας Γιώργος Γερα­πε­τρί­της. Συγκε­κρι­μένα, ανα­φέ­ρει πως «δεν θα διστά­σουμε να πάρουμε δύσκο­λες απο­φά­σεις, να θυσιά­σουμε κάποια άλλη κοι­νω­νική ή οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα ή να περιο­ρι­στούμε περισ­σό­τερο, προ­κει­μέ­νου κατά προ­τε­ραιό­τητα να επι­στρέ­ψουν οι μαθητές στις αίθου­σες με ασφά­λεια». Παράλ­ληλα, ο υπουρ­γός, ερω­τώ­με­νος εάν το εμβόλιο μπορεί να απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση για κάποιες συγκε­κρι­μέ­νες δρα­στη­ριό­τη­τες, ανα­φέ­ρει ως παρά­δειγμα την πρό­σφατη απόφαση του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας όπου έκρινε συνταγ­μα­τική την υπο­χρέ­ωση εμβο­λια­σμού των παιδιών πριν από την ένταξή τους στο σχολικό περι­βάλ­λον. Τέλος, όσον αφορά τα ελλη­νο­τουρ­κικά, ο κ. Γερα­πε­τρί­της τονίζει ρητώς πως είναι η σειρά της Τουρ­κίας να καλέσει σε διάλογο. Εφόσον οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις δεν έχουν ευνοϊκή κατά­ληξη και η Τουρκία δεχθεί την υπο­γραφή συνυ­πο­σχε­τι­κού, τότε ανοίγει ο δρόμος για τη Χάγη.

– Κύριε υπουργέ, τη χρονιά που μόλις έφυγε, η κυβέρ­νηση είχε να αντι­με­τω­πί­σει δύο σοβαρές κρίσεις: την ελλη­νο­τουρ­κική και την παν­δη­μική. Ας ξεκι­νή­σουμε από τη δεύτερη. Θεω­ρείτε πως ειδικά στο δεύτερο κύμα θα μπο­ρούσε να είχε γίνει κάτι δια­φο­ρε­τικά; Eχει ειπωθεί, για παρά­δειγμα, πως σε αρκετές περιο­χές υπήρξε καθυ­στέ­ρηση στη λήψη απο­φά­σεων.

– Εκείνος που πιστεύει στον ορθό λόγο δεν μπορεί παρά να είναι έτοιμος για αυτο­κρι­τική. Κάνο­ντας μια ανα­σύν­θεση του παρελ­θό­ντος, προ­φα­νώς θα μπο­ρού­σαμε να είχαμε κάνει κάποια πράγ­ματα δια­φο­ρε­τικά, όπως για παρά­δειγμα να επι­βά­λουμε επι­πλέον περιο­ρι­στικά μέτρα νωρί­τερα σε ορι­σμέ­νες περιο­χές. Δεν μπορείς, όμως, να κρίνεις απο­φά­σεις με δεδο­μένα που προ­έ­κυ­ψαν εκ των υστέρων. Ακόμη και υπό τις συν­θή­κες αυτές, η κυβέρ­νηση έλαβε μέτρα ταχύ­τερα σε σχέση με τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες. Η εκθε­τική αύξηση των κρου­σμά­των στη Βόρεια Ελλάδα, που δοκί­μασε πράγ­ματι τις αντοχές του συστή­μα­τος υγείας, δεν είχε δια­γνω­στεί από κανένα προ­βλε­πτικό μοντέλο. Οι επαμ­φο­τε­ρί­ζο­ντες, που σήμερα μέμ­φο­νται την κυβέρ­νηση για το ότι δεν έλαβε εγκαί­ρως μέτρα, θα την κατη­γο­ρού­σαν με την ίδια ευκολία –αν είχε λάβει τα μέτρα αυτά– με το επι­χεί­ρημα ότι χωρίς λόγο θα περιο­ρί­ζο­νταν η αγορά και η κοι­νω­νία. Η χώρα έχει κυβέρ­νηση που σέβεται την επι­στήμη και στη­ρί­ζει κάθε απόφασή της σε επαρκή δεδο­μένα. Δεν δια­τει­νό­μα­στε ότι τα γνω­ρί­ζουμε όλα, αλλά επι­διώ­κουμε σε κάθε τομέα να έχουμε το καλύ­τερο επι­τε­λείο ειδικών. Ζητούμε από τους πολίτες υψηλό αίσθημα ευθύνης και λογο­δο­τούμε πρώτοι με σεβασμό και ταπει­νό­τητα. Εὐθύνας ἑτέρους ἀξιῶν διδόναι, καὶ αὐτὸς ὕπεχε.

– Οι ειδικοί λένε πως για να φτά­σουμε στο τέλος του τούνελ, χρειά­ζε­ται να εμβο­λια­στεί το 60%-70% του πλη­θυ­σμού. Πότε θεω­ρείτε πως μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, με δεδο­μένο πως τα εμβόλια δεν έρχο­νται, ακόμα του­λά­χι­στον, με τον ρυθμό που ανα­με­νό­ταν;

– Η προ­μή­θεια των εμβο­λίων γίνεται από την Ευρω­παϊκή Eνωση και, στη συνέ­χεια, η κατα­νομή γίνεται στη βάση της πλη­θυ­σμια­κής κλείδας κάθε κράτους-μέλους. Δεν είναι επι­τρε­πτό, ούτε και συμ­βαί­νει στην πράξη, ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις να προ­μη­θεύ­ο­νται με δική τους πρω­το­βου­λία εκτός κεντρι­κής δια­νο­μής. Η μειω­μένη ροή οφεί­λε­ται εν μέρει στο ότι οι ευρω­παϊ­κές δια­δι­κα­σίες για την έγκριση των εμβο­λίων είναι, για λόγους που ανά­γο­νται στην ασφά­λεια και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του υλικού, αυστη­ρό­τε­ρες, με απο­τέ­λε­σμα να προη­γού­νται χώρες που έδωσαν έγκριση νωρί­τερα. Με αυτά τα δεδο­μένα ανα­μέ­νουμε από την Pfizer περί τις 440.000 δόσεις τον Ιανουά­ριο και 335.000 δόσεις τον Φεβρουά­ριο, και από τη Moderna περί τις 200.000 την ίδια περίοδο. Επι­πλέον, ανα­μέ­νουμε την έγκριση και του εμβο­λίου της AstraZeneca, που παρή­γαγε το Πανε­πι­στή­μιο της Οξφόρ­δης. Με τη φυσιο­λο­γική φορά των πραγ­μά­των, θα υπάρξει ευρεία γραμμή παρά­γω­γής προς Ευρώπη από Μάρτιο, οπότε και ανα­μέ­νουμε στα­διακά σημα­ντική επαύ­ξηση του εμβο­λια­σμού. Εκείνο το οποίο θα πρέπει να μερι­μνή­σουμε κατά προ­τε­ραιό­τητα είναι η πιστή εφαρ­μογή της εθνικής εκστρα­τείας εμβο­λια­σμού, που περι­λαμ­βά­νει την ενη­μέ­ρωση του κοινού για την ανάγκη ευρείας κλί­μα­κας εμβο­λια­σμού και την ασφαλή απο­θή­κευση, δια­κί­νηση και διε­νέρ­γεια των εμβο­λίων. Δεν πρέπει να υπο­τι­μάμε τον υψηλό δια­χει­ρι­στικό κίνδυνο του σχεδίου αυτού. Oχι μόνο διότι απαιτεί συντο­νι­σμό πολ­λα­πλών μηχα­νι­σμών και ειδική μέριμνα για τα ευαλ­λοί­ωτα εμβόλια, αλλά και λόγω της ειδικής γεω­μορ­φο­λο­γίας της χώρας μας, εξαι­τίας της οποίας απαι­τή­θηκε η συγκρό­τηση 1.018 εμβο­λια­στι­κών κέντρων στην Ελλάδα, πολύ περισ­σό­τε­ρων από τον ευρω­παϊκό μέσον όρο.

– Το υφι­στά­μενο lockdown λήγει στις 7 Ιανουα­ρίου. Να περι­μέ­νουμε άρση των περιο­ρι­σμών από την 8η Ιανουα­ρίου ή υπάρχει περί­πτωση παρά­τα­σής τους;

– Η κυβέρ­νηση θα απο­φα­σί­σει με βάση τα επί­καιρα δεδο­μένα και τις ειση­γή­σεις των ειδικών. Με την ανα­γκαία μέριμνα για τη δημόσια υγεία, η πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα είναι να ανοί­ξουν τα σχολεία, τα οποία έκλει­σαν στο πλαίσιο της επι­δί­ω­ξης συνο­λι­κού περιο­ρι­σμού της κινη­τι­κό­τη­τας. Oπως απο­δεί­χθηκε, τα σχολεία δεν συνι­στούν πεδία υπερ­με­τά­δο­σης του ιού: από την έναρξη της σχο­λι­κής χρονιάς στην Ελλάδα και έως τα μέσα Νοεμ­βρίου έκλεισε λόγω κρου­σμά­των με βάση τα –αυστηρά– υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα λιγό­τερο από το 1% των τμη­μά­των και των σχο­λείων της χώρας, ενώ και με βάση τα στοι­χεία του Ευρω­παϊ­κού Κέντρου Πρό­λη­ψης και Ελέγχου Νόσων, που κυκλο­φό­ρη­σαν στις 23 Δεκεμ­βρίου, η έναρξη του σχο­λι­κού έτους στην Ευρώπη δεν οδήγησε σε αύξηση του ποσο­στού κρου­σμά­των μεταξύ των μαθητών. Ανε­ξαρ­τή­τως της επι­τυ­χίας της τηλεκ­παί­δευ­σης, το να γυρί­σουν τα παιδιά στο φυσικό τους περι­βάλ­λον είναι ανα­γκαία συνθήκη για την ψυχική τους υγεία και τη συνέ­χεια του εκπαι­δευ­τι­κού έργου, ώστε να μη δημιουρ­γού­νται δευ­τε­ρο­γε­νείς ανι­σό­τη­τες μεταξύ των μαθητών. Δεν θα διστά­σουμε να πάρουμε δύσκο­λες απο­φά­σεις, να θυσιά­σουμε κάποια άλλη κοι­νω­νική ή οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα ή να περιο­ρι­στούμε περισ­σό­τερο, προ­κει­μέ­νου κατά προ­τε­ραιό­τητα να επι­στρέ­ψουν οι μαθητές στις αίθου­σες με ασφά­λεια. Εμείς δεν είμαστε για τα ήδιστα, αλλά για τα βέλ­τι­στα.

– Με την εστίαση τι μέλλει γενέ­σθαι; Κάποιοι λένε πως τα μέτρα μπορεί να παρα­τα­θούν έως την άνοιξη. Υπάρχει τέτοιο σενάριο;

– Είναι πολύ πρώιμη η συζή­τηση για τον χρονικό ορί­ζο­ντα των μέτρων, όταν το φαι­νό­μενο είναι ακόμη σε δυνα­μική φάση. Το βέβαιο είναι ότι η πολι­τεία, για όσο χρόνο απαι­τη­θεί, θα σταθεί αρωγός στις επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης, όπως και σε κάθε άλλη πλητ­τό­μενη επι­χεί­ρηση. Hδη έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί για το 2021 ποσό 7,5 δισ. για την παροχή οικο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης, ενώ τα μέτρα για τη δια­τή­ρηση της εργα­σίας θα συνε­χι­στούν για να παρα­μεί­νουμε σε περί­ο­πτη θέση μεταξύ των χωρών με ελά­χι­στες απώ­λειες κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας. Και, εύλογα, θα ήθελα να εξάρω τα εξαι­ρε­τικά αντα­να­κλα­στικά που επέ­δειξε ο χώρος της εστί­α­σης, προ­σαρ­μό­ζο­ντας την παροχή υπη­ρε­σίας, όπου αυτό ήταν δυνατόν, με παρα­λαβή από το κατά­στημα ή με διανομή κατ’ οίκον.

– Ποιες είναι οι προ­τε­ραιό­τη­τες της κυβέρ­νη­σης για τους επό­με­νους δύο μήνες;

– Οι προ­σε­χείς δράσεις της κυβέρ­νη­σης περι­λαμ­βά­νουν την ανα­μόρ­φωση του ΑΣΕΠ, το νέο και­νο­τόμο πλαίσιο ανά­θε­σης και εκτέ­λε­σης δημό­σιων συμ­βά­σεων, την ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών και του εξο­πλι­σμού των Ενόπλων Δυνά­μεων, την ενσω­μά­τωση του ενω­σια­κού δικαίου που αφορά τη λει­τουρ­γία των μέσων μαζικής επι­κοι­νω­νίας, το σχέδιο για την ανά­πτυξη της νησιω­τι­κό­τη­τας, την ανα­βάθ­μιση της νομο­θε­σίας για την εργασία και την απλο­ποί­ηση της αδειο­δό­τη­σης επι­χει­ρη­μα­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των. Και, βέβαια, θα ενερ­γο­ποι­η­θούν οι δύο επό­με­νες φάσεις ολο­κλή­ρω­σης του επι­τε­λι­κού κράτους, δηλαδή η εδραί­ωση της πολυ­ε­πί­πε­δης δια­κυ­βέρ­νη­σης μέσω της παρα­χώ­ρη­σης αρμο­διο­τή­των και πόρων στους Οργα­νι­σμούς Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης και ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός του κράτους, που ήδη συντε­λεί­ται με εντυ­πω­σιακά απο­τε­λέ­σματα.

– Εάν οι πολίτες δεν πει­σθούν στον βαθμό που πρέπει να εμβο­λια­στούν, σκέ­φτε­ται η κυβέρ­νηση να λάβει κάποια μέτρα; Να είναι δηλαδή το εμβόλιο προ­ϋ­πό­θεση για κάποιες δρα­στη­ριό­τη­τες, όπως η επι­βί­βαση στο αερο­πλάνο;

– Το ζήτημα των διεθνών μετα­φο­ρών εκτιμώ ότι κατά ένα μέρος θα απο­φα­σι­στεί από την Ευρω­παϊκή Eνωση και κατά ένα μέρος θα αυτορ­ρυθ­μι­στεί από τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες. Θα ακο­λου­θή­σουμε, προ­φα­νώς, αυτές τις κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές. Είναι, όμως, κρίσιμο να κατα­νο­ή­σουμε ότι ο εμβο­λια­σμός δεν είναι πρω­τί­στως ζήτημα κρα­τι­κού κατα­να­γκα­σμού, ούτε καν αυτο­προ­στα­σίας. Είναι, πάνω από όλα, έκφραση κοι­νω­νι­κής αλλη­λεγ­γύης και σεβα­σμού στην κοι­νό­τητα, που δεν μπορεί να ανέ­χε­ται λαθρε­πι­βά­τες της δημό­σιας υγείας. Oπως προ­σφυώς έθεσε το θέμα σε πρό­σφατη απόφασή του το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, κρί­νο­ντας συνταγ­μα­τική την υπο­χρέ­ωση εμβο­λια­σμού των παιδιών πριν από την ένταξή τους στο σχολικό περι­βάλ­λον, θα ήταν αντί­θετη στην αρχή της ισό­τη­τας η αξίωση κάποιου να μην εμβο­λια­στεί επι­κα­λού­με­νος ότι δεν δια­τρέ­χει ατομικό κίνδυνο, εφόσον δια­βιώ­νει σε ασφαλές περι­βάλ­λον οφει­λό­μενο στο γεγονός ότι τα άλλα πρόσωπα του περι­βάλ­λο­ντός του έχουν εμβο­λια­στεί.

– Κεφά­λαιο ελλη­νο­τουρ­κικά. Πότε θεω­ρείτε πως θα εκκι­νή­σει ο διά­λο­γος με την Τουρκία; Εάν η Aγκυρα βάλει στο τραπέζι θέματα που εμείς δεν συζη­τάμε, ποιο είναι το επόμενο βήμα; Υπάρχει περί­πτωση ακόμα και απο­χώ­ρηση από το τραπέζι;

– Για να απο­χω­ρή­σουμε από το τραπέζι, θα πρέπει πρώτα να κατα­στούμε ομο­τρά­πε­ζοι. Και για να συμβεί αυτό, θα πρέπει η ίδια η Τουρκία, που κατά τη διπλω­μα­τική αλλη­λου­χία θα φιλο­ξε­νή­σει τον επόμενο 61ο γύρο των επαφών, να προ­σκα­λέ­σει την Ελλάδα. Είναι σαφές ότι οι διε­ρευ­νη­τι­κές επαφές θα συνε­χι­στούν από το σημείο στο οποίο διε­κό­πη­σαν τον Μάρτιο του 2016. Αυτό το έχει απο­δε­χθεί και δηλώσει δημόσια και η τουρ­κική πλευρά. Η Ελλάδα του 2021 με τις πολυ­με­ρείς διπλω­μα­τι­κές συνέρ­γειες, την οριο­θέ­τηση με Ιταλία και Αίγυπτο, την επι­κεί­μενη επέ­κταση των χωρικών υδάτων έως το ακρω­τή­ριο Ταίναρο και με την ενί­σχυση των μέσων απο­τρο­πής των Ενόπλων Δυνά­με­νων, είναι σε εξαι­ρε­τικά ισχυρή διπλω­μα­τική και επι­χει­ρη­σιακή θέση.

– Η Χάγη σε ένα τέτοιο ενδε­χό­μενο πόσο κοντά ή μακριά είναι;

– Δου­λεύ­ουμε για την ειρήνη και εμπι­στευό­μα­στε το διεθνές δίκαιο. Εφόσον οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις δεν έχουν ευνοϊκή κατά­ληξη και η Τουρκία δεχθεί την υπο­γραφή συνυ­πο­σχε­τι­κού με το οποίο θα ορί­ζε­ται το εύρος της δια­φο­ράς και η δεσμευ­τι­κό­τητα της από­φα­σης του διε­θνούς δικα­στη­ρίου, το ενδε­χό­μενο παρα­μέ­νει ανοικτό.

– Κατά το πρό­σφατο Συμ­βού­λιο Κορυφής η Ελλάδα δεν πήρε όσα ανέμενε. Μήπως ο πήχυς, όσον αφορά του­λά­χι­στον το εμπάρ­γκο όπλων, πήγε πιο πάνω από όσο έπρεπε;

– Η Ευρώπη δια­χει­ρί­ζε­ται μεί­ζο­νες δια­κυ­βεύ­σεις την εποχή αυτή, όπως το Brexit και την ενερ­γο­ποί­ηση του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και Ανα­συ­γκρό­τη­σης. Υπό τις συν­θή­κες αυτές, η επιβολή περιο­ρι­σμών στην πώληση οπλικών συστη­μά­των στην Τουρκία δεν απε­τέ­λεσε κύρια προ­τε­ραιό­τητα, αλλά πλέον έχει τεθεί στο τραπέζι. Πάντως, οι απο­φά­σεις για τα ευρω-τουρκικά στο τελευ­ταίο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο δεν είναι καθόλου ασή­μα­ντες. Η διεύ­ρυνση του κατα­λό­γου των κυρώ­σεων και η εξου­σιο­δό­τηση στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και στον ύπατο εκπρό­σωπο για την ευρω­παϊκή Εξω­τε­ρική Πολι­τική, με την οποία πρα­κτικά συν­δέ­ε­ται η ευρω-τουρκική σχέση με τη συνο­λική της στάση στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, δια­μορ­φώ­νουν ένα νέο, αυστη­ρό­τερο και ωφέλιμο πλαίσιο, που συνιστά ακόμη ένα βήμα προς τη σωστή κατεύ­θυνση. Πάνω από όλα, η πραγ­μα­τική αξία της από­φα­σης έγκει­ται στην ομόθυμη κατα­δίκη της Ευρώπης απέ­να­ντι στην εχθρο­παθή πολι­τική της Τουρ­κίας.

Η ανά­καμψη

– Η ύφεση το 2020 θα ξεπε­ρά­σει το 10%. Τι περι­θώ­ρια ανά­καμ­ψης έχουμε το 2021 και σε ποιους πυλώνες θα στη­ρι­χθεί η προ­σπά­θεια;

– Η Ελλάδα κατά­φερε εν μέσω παν­δη­μίας να βελ­τιώ­σει τη διεθνή οικο­νο­μική της παρά­σταση. Ανα­βαθ­μί­στηκε η πιστο­λη­πτική της ικα­νό­τητα από τη Moody’s, δανεί­στηκε με ιστο­ρικά χαμηλά επι­τό­κια και προ­σείλ­κυσε επεν­δύ­σεις από επι­χει­ρη­μα­τι­κούς κολοσ­σούς, όπως η Microsoft, η Pfizer και η Volgswagen. Επι­πλέον, εξα­σφά­λισε ένα μεγάλο οικο­νο­μικό μέρισμα από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, υπο­βάλ­λο­ντας μάλιστα μεταξύ των πρώτων κρατών-μελών έναν, κατά κοινή ευρω­παϊκή ομο­λο­γία, άρτιο φάκελο για την απορ­ρό­φηση των κον­δυ­λίων αυτών με έμφαση στην Υγεία και στην Παιδεία, στο ψηφιακό κράτος, στην πράσινη ανά­πτυξη, στο βιώσιμο ανα­πτυ­ξιακό μοντέλο που δημιουρ­γεί στα­θε­ρές και καλά αμει­βό­με­νες θέσεις εργα­σίας, στην και­νο­το­μία και στην έρευνα. Μπο­ρούμε, πιστεύω, να δια­τη­ρούμε σε δύσκο­λους καιρούς μια βιώσιμη αισιο­δο­ξία ότι, βγαί­νο­ντας από την υγειο­νο­μική κρίση, θα υπάρξει μεγάλη ώθηση. Μιλώ­ντας τη γλώσσα της αλή­θειας και με το βλέμμα στις επό­με­νες γενιές.

Πηγή: kathimerini.gr

Σταύρος Παπα­ντω­νίου