Γιάννης Ρέτσος: Η μεγάλη πρόκληση της «επόμενης μέρας»

Πώς μπορεί η ελλη­νική του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία να αντι­με­τω­πί­σει τα (πρό­σκαιρα) εμπόδια της παν­δη­μίας και πού οφείλει να στο­χεύ­σει για το μέλλον της. Αρθρο του προ­έ­δρου του ΣΕΤΕ Γιάννη Ρέτσου στην ειδική έκδοση του Euro2day.gr και των New York Times.

H παν­δη­μία του κορω­νοϊού προ­κά­λεσε και εξα­κο­λου­θεί να προ­κα­λεί τη μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μική ύφεση που έχει γνω­ρί­σει ποτέ η ανθρω­πό­τητα σε καιρό ειρήνης. Ο του­ρι­στι­κός τομέας, σε αυτή την παγκό­σμια υγειο­νο­μική κρίση, δέχθηκε το ισχυ­ρό­τερο πλήγμα στην ιστορία του.

Ο ΣΕΤΕ, από τη στιγμή της εμφά­νι­σης των πρώτων κρου­σμά­των κορω­νοϊού στην Ελλάδα, δεν υπο­τί­μησε τον κίνδυνο. Αντι­θέ­τως. Αντι­λή­φθηκε αμέσως ότι το μέγεθος των απω­λειών για την οικο­νο­μία και ειδι­κό­τερα για τον του­ρι­σμό θα είναι πολύ μεγάλο. Στο πλαίσιο αυτό, με όπλο την ωρι­μό­τητα και την ψυχραι­μία, βάζο­ντας στο περι­θώ­ριο τον εύκολο και ευχά­ρι­στο στα αυτιά ορι­σμέ­νων δρόμο του λαϊ­κι­σμού, τον δρόμο των ανε­φάρ­μο­στων λύσεων, κατέ­θεσε ρεα­λι­στι­κές προ­τά­σεις για να στη­ρι­χθούν οι επι­χει­ρή­σεις, οι εργα­ζό­με­νοι, ολό­κληρη η ελλη­νική κοι­νω­νία που άμεσα ή έμμεσα έχει σχέση με τον του­ρι­σμό.

Η μεγάλη προ­σπά­θεια για το άνοιγμα του του­ρι­σμού το καλο­καίρι έγινε με κόπο και θυσίες. Οι επι­χει­ρη­μα­τίες και οι εργα­ζό­με­νοι του του­ρι­σμού, σε πρω­τό­γνω­ρες συν­θή­κες, κατά­φε­ραν να αντε­πε­ξέλ­θουν και να σταθούν στο ύψος των περι­στά­σεων. Η χώρα έδειξε αντα­να­κλα­στικά και ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός μια αξιο­ζή­λευτη ωρι­μό­τητα και σε αυτή τη μεγάλη κρίση.

Το 2021, και υπό την προ­ϋ­πό­θεση ελέγχου της παν­δη­μίας με την πολυα­να­με­νό­μενη έναρξη των εμβο­λια­σμών το πρώτο τρίμηνο του έτους, θα ξεκι­νή­σει η δια­δι­κα­σία στα­δια­κής ανά­καμ­ψης του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, αν και το πρώτο τρίμηνο θα πρέπει να θεω­ρεί­ται ορι­στικά χαμένο, όπως και το τρίμηνο που δια­νύ­ουμε, λόγω της υγειο­νο­μι­κής κατά­στα­σης και του δεύ­τε­ρου lockdown με την άγνωστη διάρ­κεια. Με βάση ένα σχετικά ρεα­λι­στικό σενάριο, με τα τωρινά δεδο­μένα, το 2021 μπορεί η χώρα να φθάσει στο 50% των του­ρι­στι­κών εσόδων του 2019. Αυτό προ­κύ­πτει και από τις μέχρι στιγμής προ­βλέ­ψεις των μεγάλων tour operators, αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών και ευρω­παϊ­κών αερο­δρο­μίων.

Σε αυτό το περι­βάλ­λον, ο ΣΕΤΕ έχει ζητήσει τη χρονική επέ­κταση των μέτρων για όλο το πρώτο εξάμηνο του 2021, κυρίως σε ό,τι έχει να κάνει με την αγορά εργα­σίας.

Στις προ­τε­ραιό­τη­τές μας πρέπει να μπει η μείωση του ΦΠΑ και στα κατα­λύ­ματα και στο του­ρι­στικό πακέτο, την κατάλ­ληλη χρονική συγκυ­ρία, έστω και πρό­σκαιρα. Για όσους μήνες το 2021 μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ομαλά ο του­ρι­σμός, θα είναι ένα βασικό εργα­λείο που θα μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν οι Έλληνες του­ρι­στι­κοί επι­χει­ρη­μα­τίες, για να ανα­κτή­σουν μέρος της κίνησης από τις ξένες αγορές. Μην ξεχνάμε ότι στη φάση της ανά­καμ­ψης του του­ρι­σμού θα βρε­θούμε αντι­μέ­τω­ποι με παγκό­σμιες δυνά­μεις, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία και άλλοι, στο­χεύ­ο­ντας στις ίδιες αγορές, αλλά με δια­φο­ρε­τική ευε­λι­ξία στην τιμο­λο­γιακή πολι­τική.

Επίσης, ιδιαί­τερη βαρύ­τητα πρέπει να δοθεί στο θέμα της ρευ­στό­τη­τας και στην ολο­κλή­ρωση του πλαι­σίου των προ­τά­σεων για χρη­μα­το­δο­τή­σεις μέσα από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Ο ΣΕΤΕ θεωρεί ότι τα κον­δύ­λια που πρό­κει­ται να διο­χε­τευ­θούν στην ελλη­νική οικο­νο­μία από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης θα στη­ρί­ξουν σημα­ντικά την προ­σπά­θεια της χώρας να εξέλθει από την πρω­το­φανή κρίση που προ­κά­λεσε η παν­δη­μία, ενώ παράλ­ληλα θα δημιουρ­γή­σουν πολ­λα­πλα­σια­στικά θετικό απο­τέ­λε­σμα στην ανα­πτυ­ξιακή δια­δι­κα­σία.

Παράλ­ληλα, για το 2021 πρέπει να επι­τευ­χθεί μια συντο­νι­σμένη δράση στα ταξίδια και η θέσπιση ενιαίων κανόνων, του­λά­χι­στον σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Να απο­φα­σι­στεί, δηλαδή, κατ’ αρχήν σε κεντρικό ευρω­παϊκό επίπεδο ότι δεν θα έχει πλέον δικαί­ωμα η κάθε χώρα να θέτει τους δικούς της κανόνες, να βάζει τις καρα­ντί­νες έτσι όπως το κρίνει, αλλά να υπάρχει ένας ενιαίος αυστη­ρός κανόνας, ο οποίος να ανα­προ­σαρ­μό­ζε­ται δυνα­μικά εφόσον οι συν­θή­κες το επι­τρέ­πουν.

Όμως, η στρα­τη­γική του ΣΕΤΕ σε αυτή τη δύσκολη συγκυ­ρία δεν είναι μόνο να βρεθούν τρόποι και εργα­λεία για την επι­βί­ωση του του­ρι­σμού, αλλά και να τεθούν οι βάσεις για την «επόμενη μέρα». Ο στόχος είναι, όταν αυτό κατα­στεί εφικτό υγειο­νο­μικά, να επι­στρέ­ψει ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός ακόμη πιο αντα­γω­νι­στι­κός και καλύ­τε­ρος απ’ ό,τι ήταν πριν από την κρίση της παν­δη­μίας.

Η παραλία Κου­τσο­μύτη στην Αστυ­πά­λαια. Το «πράσινο» project που θα υλο­ποι­η­θεί στο νησί δείχνει τον δρόμο για ανά­λο­γες δράσεις, καθώς (και) του­ρι­στική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα χωρίς προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, δεν μπορεί να υπάρξει. shutterstock / leoks

Ο του­ρι­σμός, με βάση τα μονα­δικά φυσικά, πολι­τι­στικά και κοι­νω­νικά χαρα­κτη­ρι­στικά του κάθε προ­ο­ρι­σμού, μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως εφαλ­τή­ριο για την οικο­νο­μική, κοι­νω­νική και αειφόρο ανά­πτυξη.

Και αυτό σημαί­νει ότι ο ΣΕΤΕ, παράλ­ληλα με τη δια­χεί­ριση της κρίσης, θα συνε­χί­σει να επι­διώ­κει την υιο­θέ­τηση ενός επεν­δυ­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος φιλικού και ευέ­λι­κτου για νέες μεγάλες επεν­δύ­σεις, με απλού­στευση των δια­δι­κα­σιών, χωρίς γρα­φειο­κρα­τία, με ασφά­λεια δικαίου και με ένα σύγ­χρονο, απλό και δίκαιο φορο­λο­γικό πλαίσιο, που θα βοηθά την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και θα συμ­βάλ­λει και αυτό με τη σειρά του στην προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων.

Ο ΣΕΤΕ θα συνε­χί­σει να προωθεί με συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις την καλύ­τερη δυνατή δια­χεί­ριση των προ­ο­ρι­σμών, που στη­ρί­ζε­ται σε συνο­λική βελ­τί­ωση των υπο­δο­μών (δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των – υγρών απο­βλή­των, ενερ­γειακή και υδατική επάρ­κεια, υλο­ποί­ηση τοπικών χωρο­τα­ξι­κών σχεδίων, δια­χεί­ριση του χώρου και του περι­βάλ­λο­ντος κ.ά.). Γιατί του­ρι­στική επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα χωρίς προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος δεν μπορεί να υπάρξει.

Η ισόρ­ροπη και μακρο­χρό­νια του­ρι­στική ανά­πτυξη συν­δέ­ε­ται άμεσα με την έννοια της αει­φο­ρίας με έναν ολι­στικό τρόπο. Και αυτό σημαί­νει προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, κοι­νω­νική αντα­πο­δο­τι­κό­τητα, ενί­σχυση της τοπικής απα­σχό­λη­σης, δια­τή­ρηση και ανά­δειξη του τοπικού πολι­τι­σμού. Η ολι­στική βιώσιμη ανά­πτυξη είναι ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θεση για να μπο­ρέ­σει η Ελλάδα να πρω­τα­γω­νι­στή­σει με αξιώ­σεις και την επόμενη, μετά την παν­δη­μία, εποχή.

Είναι καθήκον μας, παρά τη σφο­δρό­τητα αυτής της κρίσης, να βλέ­πουμε, να σχε­διά­ζουμε και να προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε για τη νέα σελίδα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Με το βλέμμα στραμ­μένο στην «επόμενη μέρα», να απο­δεί­ξουμε για ακόμα μία φορά ότι μπο­ρούμε να βγαί­νουμε νικητές από κάθε κρίση που αντι­με­τω­πί­ζουμε.

*Ο κ. Γιάννης Ρέτσος είναι Πρό­ε­δρος Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) – Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος και από τους βασι­κούς μετό­χους της εται­ρείας Electra Hotels & Resorts. Πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων (ΠΟΞ) από τον Απρίλιο του 2011 έως τον Ιούλιο του 2017 και Πρό­ε­δρος των Ξενο­δό­χων Αθηνών-Αττικής-Αργοσαρωνικού (ΕΞΑΑΑ) από το 2009 έως το 2012.

Πηγή: euro2day.gr