Xρ. Mιχαλάκης: Eνας δραστήριος και καταξιωμένος Pόδιος της διασποράς, δίπλα στους δημοκρατικούς Προέδρους της Aμερικής

Κύριε Μιχα­λάκη, να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη λίγο ανάποδα… Είδαμε πρό­σφατα την φωτο­γρα­φία σας με τον Τζο Μπάι­ντεν να κυκλο­φο­ρεί στα social media και ήθελα να σας ρωτήσω πώς ένας Ρόδιος, έφτασε δίπλα στον νέο πρόεδρο -πλέον- της Αμε­ρι­κής;

Πριν μετα­κο­μίσω στην Ουά­σιγ­κτον, ήμουν πρό­ε­δρος του Metro Detroit AFL-CIO, που ήταν μια οργά­νωση των εργα­τι­κών συν­δι­κά­των της πόλης. Το 2012 διορ­γα­νώ­σαμε μια πραγ­μα­τικά μεγάλη εκδή­λωση για την Αμε­ρι­κα­νική Εργα­τική Ημέρα, όπου είναι συνη­θι­σμένο ο πρό­ε­δρος ή ο αντι­πρό­ε­δρος της χώρας να μιλά στους εργα­ζό­με­νους της πόλης. Μετά από μια υπέροχη ομιλία του Τζο Μπάι­ντεν, είχα την ευκαι­ρία να τον γνωρίσω και η φωτο­γρα­φία τρα­βή­χτηκε εκείνη την ημέρα. Πρέπει να σας πω ότι είναι ένας από τους πιο ζεστούς και φιλι­κούς πολι­τι­κούς που έχω γνω­ρί­σει ποτέ!

Πότε ξεκί­νησε η ενα­σχό­λησή σας με το δημο­κρα­τικό κόμμα;

Άρχισα να ασχο­λού­μαι με την πολι­τική πριν από 18 χρόνια, όταν δούλευα για τον «θείο μου» Τζιμ Πλάκα, που ήταν εκπρό­σω­πος της πολι­τείας του Μίσι­γκαν. Ήταν ο πολι­τι­κός μου μέντο­ρας και περή­φα­νος Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νός και όπως και η μητέρα μου, είχε κατα­γωγή από την Ικαρία. Το σύστημα των πολι­τι­κών κομ­μά­των στις ΗΠΑ είναι πολύ δια­φο­ρε­τικό από ό, τι στην Ελλάδα. Οι περισ­σό­τε­ροι πολι­τι­κοί σύμ­βου­λοι, δεν εργά­ζο­νται άμεσα για το κόμμα, αλλά μάλλον συνερ­γά­ζο­νται με αυτό – είτε με μια οργά­νωση είτε με μια εργα­τική ένωση, όπως κάνω εγώ τα τελευ­ταία 16 χρόνια – ή ως ανε­ξάρ­τη­τοι σύμ­βου­λοι.

Πώς βλέπετε το νέο τοπίο στην Αμερική, με την αλλαγή σκυ­τά­λης στο Λευκό Οίκο;

Παρά το γεγονός ότι, ενώ η Αμερική είναι πιο πολι­τικά διαι­ρε­μένη από ό,τι έχω δει ποτέ στη ζωή μου, νομίζω ότι υπάρχει μια βεβαιό­τητα πως επι­τέ­λους μπο­ρούμε να έχουμε κάποια στα­θε­ρό­τητα και επαγ­γελ­μα­τι­σμό στον Λευκό Οίκο.

Πάντως κύριε Μιχα­λάκη, οι Ελληνες περι­μέ­νουν στήριξη από τον Μπάι­ντεν σε ό,τι αφορά στην Τουρκία και στις διεκ­δι­κή­σεις έναντι των ελλη­νι­κών νησιών. Η εκλογή του στο Λευκό Οίκο, καλ­λιέρ­γησε προσ­δο­κίες και ειδικά στα Δωδε­κά­νησα, τα οποία έχουν βρεθεί στο στό­χα­στρο του Τούρκου Προ­έ­δρου.

Δεν είναι μυστικό ότι ο Τραμπ έχει μια οικεία σχέση με τον Ερντο­γάν. Είμαι πεπει­σμέ­νος ότι ο εκλεγ­μέ­νος Πρό­ε­δρος Μπάι­ντεν θα έχει τα συμ­φέ­ρο­ντα της Ελλάδας και της Δωδε­κα­νή­σου στην καρδιά του χωρίς βεβαίως να θίγο­νται τα συμ­φέ­ρο­ντα της Αμε­ρι­κής. Ο Μπάι­ντεν έχει μια μακρά και ισχυρή σχέση με την ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νική κοι­νό­τητα, που χρο­νο­λο­γεί­ται από την εποχή του στη Γερου­σία, όταν υπη­ρέ­τησε με τον Γερου­σια­στή John Sarbanes. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι πως όταν μίλησε στους New York Times, τα σχόλια του Μπάι­ντεν σχετικά με τη μετα­χεί­ριση των Κούρδων από την κυβέρ­νηση του Ερντο­γάν, προ­κά­λε­σαν ανα­στά­τωση και σύγχυση στην τουρ­κική κυβέρ­νηση (πηγή: https://www.pappaspost.com/turkish-government-slams-joe-biden-for-calling-erdogan-an-autocrat).

Πώς είναι το πολι­τικό κλίμα σήμερα στην Αμερική;

Τετα­μένο, αλλά νομίζω ελπι­δο­φόρο! Ο Τραμπ δεν έχει απο­δε­χθεί την ξεκά­θαρη νίκη του Μπάι­ντεν και έχει περάσει το χρόνο του τρο­φο­δο­τώ­ντας φυλε­τι­κές δια­φο­ρές, παί­ζο­ντας παράλ­ληλα πολι­τικά παι­χνί­δια με τον κορω­νοϊό. Παρά το γεγονός ότι θα χρεια­στεί χρόνος για να επι­λύ­σουμε τα θεμε­λιώδη προ­βλή­ματά μας, έχοντας πλέον έναν Πρόεδρο ο οποίος, κατά τη γνώμη μου, δεν θα επι­δει­νώ­σει τις κακές κατα­στά­σεις, ήδη αυτό θα είναι μια ανα­κού­φιση για τις ΗΠΑ.

Εσείς είστε Ελληνας, δεύ­τε­ρης γενιάς. Πώς βρέθηκε η οικο­γέ­νειά σας στην Αμερική;

Δεν θα απο­κα­λούσα τον εαυτό μου Ελληνα δεύ­τε­ρης γενιάς – είμαι πρώην και -Θεού θέλο­ντος – μελ­λο­ντι­κός (του­λά­χι­στον κατά ένα μέρος του έτους) κάτοι­κος του νησιού! Η μητέρα μου γεν­νή­θηκε στο Ντι­τρόιτ, από γονείς με κατα­γωγή από την Ικαρία. Ο πατέρας μου μετα­κό­μισε στο Γουίν­τσορ του Οντάριο στον Καναδά για λίγο, όπου γεν­νή­θηκα εγώ, και έμεινε για να ανα­ζη­τή­σει το «Αμε­ρι­κά­νικο Ονειρο».

Δύσκολα χρόνια τότε;

Όπως κάθε άλλη οικο­γέ­νεια μετα­να­στών, βιώσαμε τις δυσκο­λίες της δια­φο­ρε­τι­κής κουλ­τού­ρας. Ωστόσο, επειδή ο πατέρας μου μπόρεσε να βρει δουλειά σε ένα εργο­στά­σιο αυτο­κι­νή­των που χάρη στην ένωσή του – τους United Auto Workers – εξα­σφά­λισε καλή αμοιβή και παρείχε μια καλή ζωή για την οικο­γέ­νειά μας, είχαμε μια πολύ άνετη ζωή. Μια ζωή όπου θα μπο­ρού­σαμε να περά­σουμε καλο­καί­ρια με την γιαγιά στο χωριό μας, τα Απόλ­λωνα στη Ρόδο! Αυτός είναι ένας μεγάλος λόγος για τον οποίο ήθελα να εργαστώ στο εργα­τικό κίνημα. Πιστεύω ότι όλοι οι εργα­ζό­με­νοι δικαιού­νται τις ανέσεις και τα προ­νό­μια με τις οποίες εγώ μεγά­λωσα, ως απο­τέ­λε­σμα της εργα­σίας του πατέρα μου.

Με τι ασχο­λεί­στε εσείς στην Αμερική;

Είμαι αυτό που απο­κα­λούν μέρος του «λόμπι» στο Κάπιτολ Χιλ. Συνερ­γά­ζο­μαι με μέλη του Κογκρέ­σου και το προ­σω­πικό τους, σε θέματα πολι­τι­κής που επη­ρε­ά­ζουν τα 1,3 εκα­τομ­μύ­ρια μέλη της συν­δι­κα­λι­στι­κής μου οργά­νω­σης – the United Food and Commercial Workers International Union! Εκπρο­σω­πούμε τους εργα­ζό­με­νους σε παντο­πω­λεία και μονάδες επε­ξερ­γα­σίας τρο­φί­μων στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες και τον Καναδά.

Ανα­φερ­θή­κατε πριν στο χωριό σας, στα Απόλ­λωνα… Επι­σκέ­πτε­στε τακτικά τη Ρόδο;

Ναι, όποτε μπορώ, αλλά αυτό δεν είναι ποτέ αρκετό! Όταν ήμουν φοι­τη­τής, ερχό­μουν στη Ρόδο κάθε 2 χρόνια και έμενα για μήνες… Τώρα ως ενή­λι­κας επι­σκέ­πτο­μαι μόνο για μία ή δύο εβδο­μά­δες τη Ρόδο, κάθε 2 ή 3 χρόνια. Αλλά ελπίζω αυτό να κατα­φέρω να το αλλάξω κάποια μέρα!

Τι σας λείπει από το νησί;

Μου λείπουν τόσα πολλά πράγ­ματα! Προ­φα­νώς μου λείπει περισ­σό­τερο η οικο­γέ­νεια και οι φίλοι μου… Είμαι πολύ ευλο­γη­μέ­νος που έχω υπέ­ρο­χες και στορ­γι­κές θείες, θείους και ξαδέλ­φια, καθώς και φίλους με τους οποίους μεγα­λώ­σαμε μαζί. Μου λείπουν οι παρα­λίες μας, τα βουνά μας, η όμορφη πόλη μας – από την Παλαιά Πόλη έως το Μαν­δράκι – και μου λείπει η γαλήνια ζωή του χωριού μου, των Απολ­λώ­νων. Νομίζω ότι αυτό που μου αρέσει στη Ρόδο είναι το ωραίο παρα­δο­σιακό σπίτι που έχουμε σε ένα όμορφο, ήσυχο χωριό. Αυτό που μου αρέσει πολύ και μου λείπει από τη Ρόδο – είναι η ήσυχη ζωή στο χωριό και η νυχτε­ρινή ζωή της πόλης, κι όλα αυτά ταυ­τό­χρονα σε ένα κατα­πλη­κτικό νησί.

Πολλοί ομο­γε­νείς, που βρί­σκο­νται μακριά από την πατρίδα τους, ονει­ρεύ­ο­νται να βοη­θή­σουν και να στη­ρί­ξουν τον τόπο τους. Εσείς τι επι­θυ­μείτε, τι ονει­ρεύ­ε­στε για τον τόπο σας;

Προ­σπαθώ να παρα­μείνω ενεργός στις ενώσεις της Ρόδου και της ελλη­νι­κής δια­σπο­ράς εδώ στην Αμερική. Είμαι ο αντι­πρό­ε­δρος της Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ένωσης Ροδίων στο Εξω­τε­ρικό, μέλος του Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου Αμε­ρι­κής «Aπόλλων» – τόσο στις Ενώσεις της Βαλ­τι­μό­ρης όσο και του Ντι­τρόιτ, καθώς και μέλος του «AHEPA» (American Hellenic Educational and Progressive Association), της Πανι­κα­ρια­κής Αδελ­φό­τη­τας Αμε­ρι­κής και της Ελλη­νορ­θό­δο­ξης Εκκλη­σίας της Αγίας Σοφίας στην Ουά­σιγ­κτον. Είμαι περή­φα­νος για το έργο που επι­τε­λεί ο Παρ­ρο­δια­κός Σύλ­λο­γος Αμε­ρι­κής, έχοντας ανα­λά­βει και στη­ρί­ξει πολλές και σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες, όπως το καλο­και­ρινό κάμπινγκ στα Κολύ­μπια της Ρόδου, το άγαλμα του Δωριέα και τόσα άλλα… Θα ήταν ευχής έργον, εμείς οι Ελληνες της Δια­σπο­ράς να μπο­ρούμε να έχουμε περισ­σό­τε­ρες ευκαι­ρίες για να συμ­με­τέ­χουμε σε μεγάλα projects στο νησί.

Η Δωδε­κα­νη­σιακή κοι­νό­τητα στην Αμερική πάντως, μιας και κάνατε ιδιαί­τερη αναφορά, είναι αρκετά ισχυρή και κατά καιρούς, συν­δρά­μει με όποιο τρόπο μπορεί στην ενί­σχυση και στην ανά­πτυξη των νησιών μας. Τι σας προ­βλη­μα­τί­ζει περισ­σό­τερο από όσα συμ­βαί­νουν σήμερα, στην πατρίδα;

Αυτή είναι μια πολύ ενδια­φέ­ρουσα ερώτηση για διά­φο­ρους λόγους. Πρώτον – επι­τρέψτε μου να πω απλώς ότι δεν παρα­κο­λουθώ την ελλη­νική πολι­τική τόσο στενά όσο θα ήθελα και ότι οι παρα­τη­ρή­σεις μου είναι από μια πολύ περιο­ρι­σμένη και μακρινή προ­ο­πτική – αλλά μια προ­ο­πτική που πιστεύω ότι θα βρείτε ενδια­φέ­ρουσα.

Ενώ οι εντά­σεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας ανά­γο­νται χιλιά­δες χρόνια, η κορύ­φωση της όξυνσης που παρα­κο­λου­θούμε τελευ­ταίως, είναι πολύ αντι­προ­σω­πευ­τική αυτού που βλέ­πουμε σε όλο τον κόσμο – ο αγώνας μεταξύ μιας ανοι­χτής και δημο­κρα­τι­κής κοι­νω­νίας ενάντια σε μια αυταρ­χική και απο­λυ­ταρ­χική. Κοι­τάξτε πώς έθνη όπως οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες υπό τον Τραμπ και η Τουρκία υπό τον Ερντο­γάν, απέ­τυ­χαν να αντι­με­τω­πί­σουν τις προ­κλή­σεις του 21ου αιώνα, όπως με επι­τυ­χία έκαναν οι Ελληνες. Όταν οι πρό­σφυ­γες έφυγαν από τα σπίτια τους για καλύ­τερη ζωή για να μετα­κι­νη­θούν στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες ή την Ευρω­παϊκή Ένωση, η απά­ντηση του Τραμπ ήταν να «χτίσει ένα τείχος», ενώ ο Ερντο­γάν θεω­ρούσε αυτήν την κρίση ως έναν τρόπο για να κερ­δί­σει πολι­τικά οφέλη από τη Δύση. Η Ελλάδα από την άλλη πλευρά – παρά το γεγονός ότι βρι­σκό­ταν σε μια κατα­στρο­φική οικο­νο­μική κρίση έκανε ό, τι μπο­ρούσε για να βοη­θή­σει τους ανθρώ­πους που έχουν ανάγκη.

Όταν ο COVID-19 χτύπησε, η ελλη­νική κυβέρ­νηση ενήρ­γησε γρήγορα και σταθερά – ενώ οι άνθρω­ποι παρέ­μει­ναν πολι­τι­σμέ­νοι και ήρεμοι, μένο­ντας στο σπίτι, μένο­ντας ασφα­λείς και στα­μα­τώ­ντας τη διάδοση. Οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες έκαναν το αντί­θετο και τώρα, ως απο­τέ­λε­σμα, θα συνε­χί­σουν να υπο­φέ­ρουν.

Όταν η Ελλάδα είχε μια πολύ δρα­στική αλλαγή εξου­σίας, από το ΣΥΡΙΖΑ στη Νέα Δημο­κρα­τία – ήταν (από όσο γνωρίζω) ειρη­νική και χωρίς επεισόδια- σε αντί­θεση με αυτό που βλέ­πουμε τώρα στις ΗΠΑ και σε αντί­θεση με αυτό που βλέ­πουμε στην Τουρκία.

Όταν ο φασι­σμός εξα­πλώ­θηκε και στις δύο χώρες μας, τα ελλη­νικά δικα­στή­ρια κήρυξαν τη Χρυσή Αυγή εγκλη­μα­τική οργά­νωση – απόφαση που χαι­ρέ­τη­σαν οι ηγέτες όλων των μεγάλων κομ­μά­των της Ελλάδας – συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη. Εν τω μεταξύ, στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, ο Πρό­ε­δρος Τραμπ σε εθνική τηλε­ο­πτική κάλυψη, αρνή­θηκε να απο­κη­ρύ­ξει και να κατα­δι­κά­σει τους υπέρ­μα­χους της λευκής υπε­ρο­χής, καλώ­ντας την ομάδα «Proud Boys» (μια ομάδα με πολύ παρό­μοιες ιδέες και δομή με τη Χρυσή Αυγή) να είναι σε ετοι­μό­τητα.

Τέλος – κατά την επί­σκεψή του στην Ουά­σινγ­κτον, πέρυσι- είχα την ευκαι­ρία να ακούσω τον Πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη να μιλά στο Atlantic Council όπου, μεταξύ άλλων, μίλησε ανοιχτά για το πώς η κυβέρ­νησή του προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για την κλι­μα­τική αλλαγή. Ο λαός και η κυβέρ­νηση της Ελλάδας κοι­τά­ζουν ήδη μπροστά για να προ­ε­τοι­μα­στούν για την επόμενη κρίση, ενώ τα μεγάλα κόμματα σε έθνη όπως οι ΗΠΑ και η Τουρκία συνε­χί­ζουν να αρνού­νται την κλι­μα­τική αλλαγή. Το λέω όλα αυτά για δύο λόγους. Πρώτα απ ‘όλα, το «μικρό έθνος» μας έχει κατα­φέ­ρει τόσο πολλά αυτήν την τελευ­ταία δεκα­ε­τία παρά το γεγονός ότι έχει περισ­σό­τερα εμπόδια και προ­κλή­σεις από οποιο­δή­ποτε άλλο δυτικό έθνος, και πιστεύω ότι είναι σημα­ντικό να το υπεν­θυ­μί­σουμε αυτό – και να είμαστε περή­φα­νοι γι’ αυτό. Έχουμε συνε­χί­σει να είμαστε φάρος δημο­κρα­τίας και πολι­τι­σμού σε αυτές τις δύσκο­λες στιγμές, όπως και σε κάθε δύσκολη περίοδο.

Δεύ­τε­ρον, τα λέω όλα αυτά επειδή εάν ο Ερντο­γάν απο­κτή­σει με οποιον­δή­ποτε τρόπο επιρροή και λόγο στο Αιγαίο, στα Δωδε­κά­νησα, θα είναι η πρώτη φορά σε αυτόν τον αιώνα, σε αυτό το γεω­πο­λι­τικό περι­βάλ­λον που ένα αυταρ­χικό καθε­στώς θα το επι­τύ­χει αυτό εις βάρος μιας ελεύ­θε­ρης, ανοι­χτής και δημο­κρα­τι­κής κοι­νω­νίας. Δεν μπορώ να φαντα­στώ μια πιο ανη­συ­χη­τική κατά­σταση… Ωστόσο, πιστεύω στη διοί­κηση του Προ­έ­δρου Μπάι­ντεν και δεν σταματώ να ελπίζω για το μέλλον της Ελλάδας.