Εντεκα νησιά μετατρέπονται σε εργαστήρια

Σε… εργα­στή­ρια τεχνο­λο­γιών αιχμής στην απο­θή­κευση ενέρ­γειας μετα­τρέ­πο­νται τα μικρά νησιά του Αιγαίου και των Κυκλά­δων που δεν θα δια­συν­δε­θούν με το ηπει­ρω­τικό σύστημα της χώρας. Τα αυτό­νομα νησιω­τικά συστή­ματα ηλε­κτρι­σμού βρί­σκο­νται διεθνώς στην πρώτη γραμμή ενδια­φέ­ρο­ντος των μεγάλων εται­ρειών που προ­ω­θούν και­νο­τό­μους υβρι­δι­κές τεχνο­λο­γίες (παρα­γωγή ενέρ­γειας από ΑΠΕ και απο­θή­κευση σε μπα­τα­ρίες), δεδο­μέ­νου ότι αυτές δεν είναι ακόμη ώριμες για να εφαρ­μο­στούν σε μεγάλης κλί­μα­κας έργα.  Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, έχοντας αξιο­λο­γή­σει ότι η απο­θή­κευση ενέρ­γειας απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση για την επί­τευξη των στόχων μηδε­νι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος άνθρακα μέχρι το 2050, μέσω της πρω­το­βου­λίας Clean Energy for EU Islands Initiative, που υπε­γράφη τον Μάιο του 2017 στη Βαλέτα της Μάλτας, άνοιξε τον δρόμο για τη στήριξη πιλο­τι­κών έργων απο­θή­κευ­σης σε 1.000 ευρω­παϊκά νησιά από 13 χώρες της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης.

Η Ελλάδα, έχοντας θέσει τους δικούς της δεσμευ­τι­κούς στόχους για την κλι­μα­τική αλλαγή, συμ­με­τέ­χει στην εν λόγω πρω­το­βου­λία προ­κρί­νο­ντας τα υβρι­δικά για την αντι­κα­τά­σταση των ρυπο­γό­νων μονάδων ντίζελ της ΔΕΗ στα μη δια­συν­δε­δε­μένα νησιά, ανοί­γο­ντας παράλ­ληλα τον δρόμο και για την ανά­πτυξη της ηλε­κτρο­κί­νη­σης.  Η περί­πτωση της Αστυ­πά­λαιας και της επέν­δυ­σης Smart & Sustainable Island της Volkswagen, η οποία θα συν­δυα­στεί και με την εγκα­τά­σταση υβρι­δι­κού συστή­μα­τος που θα συν­δυά­ζει παρα­γωγή από ΑΠΕ –αιολική και ηλιακή– με απο­θή­κευση ενέρ­γειας σε μπα­τα­ρίες, απο­τε­λεί μέρος της πρά­σι­νης ατζέ­ντας της κυβέρ­νη­σης για τη μετά­βαση των ελλη­νι­κών νησιών από τα ορυκτά καύσιμα στις καθαρές μορφές ενέρ­γειας. Εχει προη­γη­θεί η Τήλος, η οποία λει­τουρ­γεί από το 2018 υβρι­δικό σταθμό παρα­γω­γής ενέρ­γειας, έργο που εγκρί­θηκε πρώτο ανάμεσα σε 80 αντα­γω­νι­στικά ευρω­παϊκά πρό­τζεκτ, εξα­σφα­λί­ζο­ντας ευρω­παϊκή χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 11 εκατ. ευρώ. Το έργο της ελλη­νι­κής εται­ρείας Eunice, που προ­ω­θή­θηκε σε συνερ­γα­σία με τον ΔΕΔΔΗΕ, το Πανε­πι­στή­μιο Πειραιά και  τη WWE Ελλάς, περι­λαμ­βά­νει μία ανε­μο­γεν­νή­τρια, ένα φωτο­βολ­ταϊκό πάρκο, μονάδα απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας κι ένα πρω­τό­τυπο σύστημα δια­χεί­ρι­σης που ελέγχει σε πραγ­μα­τικό χρόνο την παρα­γωγή ενέρ­γειας και μέσω της μπα­τα­ρίας τρο­φο­δο­τεί το δίκτυο με σταθερή και εγγυ­η­μένη ενέρ­γεια. Από το 2019 εξάλλου τέθηκε σε λει­τουρ­γία και το υβρι­δικό της ΔΕΗ στην Ικαρία, που είχε σχε­δια­στεί 10 χρόνια νωρί­τερα. Ακόμη ένα έργο της ΤΕΡΝΑ, που κέρδισε τον δια­γω­νι­σμό του ΚΑΠΕ για τη μετα­τροπή του Aη Στράτη σε πράσινο νησί, δρο­μο­λο­γή­θηκε τις προη­γού­με­νες ημέρες. Το εμβλη­μα­τικό έργο θα γίνει με μπα­τα­ρίες Tesla, ανε­μο­γεν­νή­τριες Energon και φωτο­βολ­ταϊκά «Σπυ­ρό­που­λος» και θα καλύ­πτει σε ποσοστό πάνω από 85% τις ανάγκες του νησιού σε ηλε­κτρο­δό­τηση.

Στο στό­χα­στρο ελλη­νι­κών και ξένων εται­ρειών που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στις ΑΠΕ βρί­σκο­νται συνο­λικά 11 μικρά νησιά, τα οποία δεν περι­λαμ­βά­νο­νται στα πλάνα του ΑΔΜΗΕ για δια­σύν­δεση με το ηπει­ρω­τικό σύστημα της χώρας, και συγκε­κρι­μένα:  Αγα­θο­νήσι, Αγ. Ευστρά­τιος, Ανάφη, Αντι­κύ­θηρα, Αρκιοί, Αστυ­πά­λαια, Δονούσα, Ερει­κούσα, Μεγίστη, Οθωνοί και Γαύδος. Το επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον για υβρι­δικά συστή­ματα ωστόσο δεν περιο­ρί­ζε­ται στα πολύ μικρά νησιά, αλλά επε­κτεί­νε­ται στο σύνολο των ελλη­νι­κών νησιών μη εξαι­ρου­μέ­νων των μεγάλων – τη Ρόδο και την Κρήτη. Η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση των Κυκλά­δων, των νησιών του Β. Αιγαίου και της Κρήτης δημιουρ­γεί έδαφος για αύξηση της δυνα­μι­κό­τη­τας των ΑΠΕ, ο «στο­χα­στι­κός» χαρα­κτή­ρας όμως των οποίων, για να αντι­με­τω­πι­στεί, απαιτεί και τεχνο­λο­γίες απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας. Η απο­θή­κευση θα μπορεί να δια­σφα­λί­σει ότι τα αιολικά και φωτο­βολ­ταϊκά που θα εγκα­τα­στα­θούν στο σύστημα θα μπορούν να προ­σφέ­ρουν ενέρ­γεια και ισχύ με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο, καθώς η δια­θε­σι­μό­τητα της ενέρ­γειας που παρά­γουν δεν συμπί­πτει πάντα με τη ζήτηση.

Μέχρι σήμερα έχουν χορη­γη­θεί περίπου 155 άδειες παρα­γω­γής για την εγκα­τά­σταση υβρι­δι­κών σταθμών στα μη δια­συν­δε­δε­μένα νησιά, ενώ εκκρε­μεί στη ΡΑΕ η αξιο­λό­γηση επι­πλέον περίπου 30 αιτή­σεων. Ωστόσο η απουσία ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου θεσμι­κού πλαι­σίου, που θα προ­βλέ­πει και το καθε­στώς ενί­σχυ­σης της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας, έχει «παγώσει» την υλο­ποί­ηση των υφι­στά­με­νων επεν­δυ­τι­κών σχεδίων, ενώ σε αναμονή βρί­σκο­νται και νέοι επεν­δυ­τές, μεταξύ των οποίων από τους μεγα­λύ­τε­ρους ξένους και εγχώ­ριους ομίλους, για τη δρο­μο­λό­γηση νέων επεν­δυ­τι­κών σχεδίων.

Η Αστυ­πά­λαια θα ανα­δει­χθεί σε παγκό­σμιο πρότυπο ηλε­κτρο­κί­νη­σης

Τον ενερ­γειακό κόσμο του μέλ­λο­ντος φέρνει πιο κοντά το project «Smart & Sustainable Island» της Volkswagen στην Αστυ­πά­λαια. Η επιλογή ενός μικρού νησιού μη δια­συν­δε­δε­μέ­νου με το ηπει­ρω­τικό σύστημα για την εφαρ­μογή ενός πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος ηλε­κτρο­κί­νη­σης και ενερ­γεια­κής αυτο­νό­μη­σης δεν είναι τυχαία. Το μοντέλο μιας οικο­νο­μίας με μηδε­νι­κούς ρύπους που η Ευρώπη έχει ορα­μα­τι­στεί για το 2050, σήμερα μπορεί να έχει ολο­κλη­ρω­μένη εφαρ­μογή μόνο σε μικρά αυτό­νομα συστή­ματα που δεν απαι­τούν μεγάλης κλί­μα­κας επεν­δύ­σεις σε και­νο­τό­μες τεχνο­λο­γίες, όπως η απο­θή­κευση ενέρ­γειας.

Παράλ­ληλα, τέτοιου είδους επεν­δύ­σεις που θα απο­τε­λέ­σουν πρότυπο για στο­χευ­μέ­νες αντί­στοι­χες εφαρ­μο­γές και σε άλλα ελλη­νικά νησιά, ανοί­γουν τον δρόμο για την ωρί­μανση της τεχνο­λο­γίας απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας που θα δώσει τη δυνα­τό­τητα σε μεγα­λύ­τε­ρης κλί­μα­κας επεν­δύ­σεις, απα­ραί­τη­τες για την επί­τευξη των ευρω­παϊ­κών στόχων για την κλι­μα­τική αλλαγή. Το project «Smart & Sustainable Island», που παρου­σί­α­σαν την περα­σμένη Τετάρτη η ελλη­νική κυβέρ­νηση και ο όμιλος Volkswagen, θα μετα­τρέ­ψει την Αστυ­πά­λαια σε παγκό­σμιο πρότυπο ηλε­κτρο­κί­νη­σης και αυτο­νό­μη­σης μέσω ΑΠΕ.

Περι­λαμ­βά­νει ολο­κλη­ρω­μένο σχέδιο μετα­κι­νή­σεων με ηλε­κτρικά οχήματα, υπο­δο­μές ολο­κλη­ρω­μέ­νου δικτύου φόρ­τι­σης, εισα­γωγή και­νο­τό­μων υπη­ρε­σιών συγκοι­νω­νίας κατά παραγ­γε­λία μέσω ψηφια­κών εφαρ­μο­γών, υπη­ρε­σίες δια­μοι­ρα­σμού οχη­μά­των, e-μοτοποδηλάτων και e-ποδηλάτων που θα μπορούν να χρη­σι­μο­ποιούν οι πολίτες οποια­δή­ποτε ώρα της ημέρας και της χρήσης ΑΠΕ, όπως και δοκιμής νέων τεχνο­λο­γιών στην αυτό­νομη οδήγηση. Τα οχήματα δημό­σιας χρήσης καθώς και τα οχήματα κοινής ωφε­λείας στο νησί –αστυ­νο­μίας, ΕΚΑΒ και δημό­σιου τομέα– θα αντι­κα­τα­στα­θούν από ηλε­κτρικά με τη βοήθεια του Volkswagen Group. Στόχος του προ­γράμ­μα­τος, όπως τονίζει στην «Κ» η γ.γ. Ενέρ­γειας Αλε­ξάν­δρα Σδούκου, είναι η κατ’ ελά­χι­στον κάλυψη της νέας ζήτησης φόρ­τι­σης των ηλε­κτρο­κί­νη­των οχη­μά­των να γίνει από ενέρ­γεια που θα προ­έρ­χε­ται από ΑΠΕ.

«Τόσο στα νησιά που δεν θα δια­συν­δε­θούν με την ηπει­ρω­τική Ελλάδα, όσο και σε αυτά που θα δια­συν­δε­θούν, το υπουρ­γείο εξε­τά­ζει τη δυνα­τό­τητα ανά­πτυ­ξης υβρι­δι­κών συστη­μά­των που θα ενι­σχύ­σουν τη διείσ­δυση της παρα­γω­γής ΑΠΕ και θα περιο­ρί­σουν την παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από τις ρυπο­γό­νες μονάδες πετρε­λαίου», ανα­φέ­ρει η κ. Σδούκου.

Επι­ση­μαί­νει επίσης ότι πέραν των μέτρων για την ανά­πτυξη της ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής από «καθαρή» ενέρ­γεια στα νησιά, λαμ­βά­νο­νται μέτρα και δίνο­νται αυξη­μένα κίνητρα σε σχέση με την υπό­λοιπη χώρα για την προ­ώ­θηση της ηλε­κτρο­κί­νη­σης. «Η εμπει­ρία από το project της Αστυ­πά­λαιας θα είναι πολύ­τιμη για την υλο­ποί­ηση στο­χευ­μέ­νων στρα­τη­γι­κών για την ηλε­κτρο­κί­νηση και σε άλλα ελλη­νικά νησιά», τονίζει η κ. Σδούκου.

Πηγή: kathimerini.gr

Χρύσα Λιάγγου