“Οταν η συνέπεια και η αξιοπιστία πάνε…περίπατο-Με αφορμή μία ακατανόητη απόφαση”

Γράφει ο Δρ. Νικό­λαος Τσ. Φρόνας

Τ. Πρό­ε­δρος Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής

Τέχνης Δήμου Ρόδου

Με μεγάλη έκπληξη πλη­ρο­φο­ρή­θηκα ότι στη τελευ­ταία συνε­δρί­αση του Διοι­κη­τι­κού

Συμ­βου­λίου του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης του Δήμου Ρόδου στις 20-8-2020, μετά από

εισή­γηση της προ­έ­δρου κας Σου­μέ­λας Καρα­χά­λιου, απο­φα­σί­σθηκε ομόφωνα να κατε­βά­σουν

προ­σω­ρινά τις μόνιμες εκθέ­σεις του Βάλια Σεμερ­τζίδη και του Δημήτρη Κούκου οι οποίες

φιλο­ξε­νού­νται στο Νεστο­ρί­δειο Μέλαθρο, στο δεύτερο όροφο και ισόγειο αντί­στοιχα, αφού

προη­γου­μέ­νως ενη­με­ρώ­σουν την κα. Ρούλη Σεμερ­τζίδη (σύζυγο του Βάλια Σεμερ­τζίδη) και τον ίδιο

τον κ. Δημήτρη Κούκο.

Σκοπός όπως ανα­φέρ­θηκε να ελευ­θε­ρω­θεί εκθε­σια­κός χώρος προ­κει­μέ­νου να εκτε­θούν με

περιο­δι­κές εκθέ­σεις τα έργα της μόνιμης συλ­λο­γής του Μου­σείου.

Θα ήθελα ως προη­γού­με­νος Πρό­ε­δρος του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης όπου επί δικής μου

θητείας στή­θη­καν οι προ­α­να­φερ­θεί­σες εκθέ­σεις να διευ­κρι­νίσω τα εξής:

– Τα έργα αυτών των δύο εκθέ­σεων απο­τε­λούν δωρεά στο Μουσείο, με τον όρο μεταξύ των άλλων

τη μόνιμη έκθεσή τους. Αθέτηση του συγκε­κρι­μέ­νου όρου απο­τε­λεί αιτία ανά­κλη­σης της δωρεάς

(Αρθρο 1, παρά­γρα­φος 1 της σύμ­βα­σης).

– Οι δύο συμ­βά­σεις είχαν γίνει ομόφωνα απο­δε­κτές από τα τότε Μέλη του Δ.Σ, δύο από τα οποία

και σήμερα απο­τε­λούν Μέλη του παρό­ντος Δ.Σ. Το ένα μάλιστα ενθου­σιω­δώς πρω­το­στά­τησε

κυρίως στην έκθεση του Σεμερ­τζίδη και μάλιστα βρήκε το συνερ­γείο για το βάψιμο των τοίχων,

το φτιά­ξιμο των γυψο­σα­νί­δων και έτρεξε για την παραγ­γε­λία και έγκαιρη παρα­λαβή των

χρω­μά­των κλπ. Πρω­το­στά­τη­σαν επίσης τις ημέρες των εγκαι­νίων με αδιά­ψευ­στο δεδο­μένο το

φωτο­γρα­φικό υλικό της εποχής. Απορώ πως συνη­γό­ρη­σαν ανε­πι­φύ­λα­κτα σε μία τέτοια

απόφαση, δεν εξέ­φρα­σαν του­λά­χι­στο κάποια επι­φύ­λαξη και συμπε­ρι­φέρ­θη­καν σαν να μη

γνώ­ρι­ζαν τα συμ­βά­ντα και τον αγώνα που προη­γή­θηκε για την από­κτηση αυτών των έργων,

γεγονός για το οποίο τότε έδιναν συγ­χα­ρη­τή­ρια στον γρά­φο­ντα.

– Οι δύο αυτές δωρεές περι­λαμ­βά­νουν συνο­λικά 183 (εκατόν ογδόντα τρία) επι­λεγ­μένα έργα

τέχνης (103 Σεμερ­τζί­δης, 80 Κούκος).

– Η χρη­μα­τική αξία αυτών των έργων σε σημε­ρι­νές τιμές υπο­λο­γί­ζε­ται πάνω από 650.000 ευρώ.

– Η δωρεές αυτές προ­κά­λε­σαν αίσθηση στους φιλό­τε­χνους της χώρας μας και μεγάλη ικα­νο­ποί­ηση

στο τότε Δημο­τικό Συμ­βού­λιο και στη Ροδιακή κοι­νω­νία. Η μεγάλη εξάλλου συμ­με­τοχή του

κόσμου στις εκδη­λώ­σεις των εγκαι­νίων (Δεκέμ­βριος 2018 του Σεμερ­τζίδη, Μάιος 2019 του

Κούκου) επι­βε­βαιώ­νει του λόγου το αληθές.

Η πρόταση και η ληφθείσα απόφαση, απο­τε­λεί κατά την γνώμη μου έναν εύσχημο τρόπο

απο­ποί­η­σης των συγκε­κρι­μέ­νων δωρεών, διότι η μεθο­δευ­μένη και φαι­νο­με­νικά αθώα αυτή

ενέρ­γεια, απο­σκο­πεί στην υλο­ποί­ηση της ήδη δηλω­θεί­σας από τους δωρητές από­φα­σης να ζητή­σουν

πίσω τα έργα τους και η προ­σχη­μα­τική πρόταση να ενη­με­ρω­θούν και η υπό­σχεση ότι θα

επα­να­το­πο­θε­τη­θούν τα έργα εν «ευθέτω χρόνω» χωρίς αυτό να προσ­διο­ρί­ζε­ται

ημε­ρο­λο­γιακά επα­κρι­βώς, επι­βε­βαιώ­νει την ειλημ­μένη απόφαση.

Υπάρ­χουν επίσης και διάφορα γεγο­νότα που επι­βε­βαιώ­νουν τις παρα­πάνω σκέψεις.

– Ειπώ­θηκε ότι για λόγους ανα­καί­νι­σης θα κλείσει προ­σω­ρινά το κτήριο «Α. Ιωάννου», επι­θυ­μούν

να εκθέ­σουν τα ήδη γνωστά έργα της συλ­λο­γής του Μου­σείου και δεν υπάρχει δια­θέ­σι­μος

χώρος. Τα γνωστά «δια­μά­ντια» της πινα­κο­θή­κης μας εκτί­θε­νται συνεχώς από τις 17 Μαίου του

1964 δηλαδή επί 56 συνεχή χρόνια. Τα έχουν θαυ­μά­σει επα­νει­λημ­μένα οι Ροδίτες και όλοι οι

φιλό­τε­χνοι της Ελλάδας. Μάλιστα από τον Φεβρουά­ριο μέχρι το Μάιο του 2019 όλοι οι

φιλό­τε­χνοι Αθη­ναίοι και όχι μόνο, είχαν την ευκαι­ρία να τα ξανα­δούν, μετά την επι­τυ­χη­μένη

έκθεσή που πραγ­μα­το­ποι­ή­σαμε τότε στο Ίδρυμα Εικα­στι­κών Τεχνών και Μου­σι­κής Β. & Μ.

Θεο­χα­ράκη. Το επι­χεί­ρημα λοιπόν για την ανα­γκαιό­τητα έκθεσης των επα­νει­λημ­μέ­νως

εκτε­θέ­ντων έργων είναι σαθρό και ανί­σχυρο. Να υπεν­θυ­μίσω ότι η Εθνική Πινα­κο­θήκη

παρα­μέ­νει κλειστή του­λά­χι­στον 4 χρόνια λόγω ανα­καί­νι­σης και δεν δημιουρ­γή­θηκε κανένα θέμα.

– Η Νέα Πτέρυγα του Νεστο­ρί­δειου Μελά­θρου, με δύο συγκε­κρι­μέ­νες παρεμ­βά­σεις αποκτά

ύψιστο βαθμό ασφά­λειας και θα μπο­ρούσε να φιλο­ξε­νή­σει εκεί οποιο­δή­ποτε έργο.

– Η αίθουσα που φιλο­ξε­νεί την έκθεση Σεμερ­τζίδη, τρο­πο­ποι­ή­θηκε μετά από Μου­σειακή μελέτη

από ειδική Αρχιτέκτονα-Μουσειολόγο την κα. Κατσα­νίκα, για προ­ε­πι­λεγ­μένα συγκε­κρι­μένα έργα

του Βάλια. Επε­λέ­γη­σαν γι’ αυτό ειδικά χρώματα (αδιά­φορο εάν δεν αρέσουν σε κάποιους), και

παραγ­γέλ­θηκε εξει­δι­κευ­μέ­νος φωτι­σμός, τοπο­θε­τή­θη­καν στο τοίχο ειδικές αυτο­κόλ­λη­τες ταινίες

με ανα­γραφή κει­μέ­νων, βιο­γρα­φι­κού, ταμπε­λά­κια αυτο­κόλ­λητα για κάθε έργο. Την έκθεση

επι­με­λή­θηκε ο γνωστός Καθη­γη­τής Ιστο­ρίας της Τέχνης σε πανε­πι­στή­μιο της Γερ­μα­νίας και της

Κρήτης κ. Νίκος Χατζη­νι­κο­λάου, παγκο­σμίως γνωστός για τις μελέτες του και το επι­στη­μο­νικό του

έργο για τον Δομή­νικο Θεο­το­κό­πουλο. Είναι αυτός που επι­με­λή­θηκε μεταξύ των άλλων και την

επι­τυ­χη­μένη έκθεση του Βάλια Σεμερ­τζίδη πριν 5 χρόνια στο Μπε­νά­κειο Μουσείο Αθηνών. Θα

κατε­βά­σουν αυτή την έκθεση και όλα τα παρελ­κό­μενα για να την ξανα­στή­σουν αργό­τερα? Δεν

κατα­λα­βαί­νουν ότι κατα­στρέ­φουν όλη τη δομή της έκθεσης? Απο­λύ­τως τίποτε δεν θα είναι το

ίδιο όπως πριν, απλά μια πραγ­μα­τική ιερο­συ­λία.

Τα Μέλη της Κ.Ε του Μου­σείου τα οποία είναι επαγ­γελ­μα­τίες της Τέχνης τι λένε γι΄αυτό ?

Μπορεί να ξανα­στη­θεί όπως είναι τώρα αυτή η επι­τυ­χη­μένη έκθεση ? Η απόφαση είναι

προ­φα­νής.

Η υλο­ποί­ηση λοιπόν μιας τέτοιας από­φα­σης σίγουρα θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα την απώλεια των

δωρεών και αρνη­τικό αντί­κτυπο για την αξιο­πι­στία και φερεγ­γυό­τητα του Μου­σείου και της

Δημο­τι­κής Αρχής γενι­κό­τερα. Είμαι σίγου­ρος ότι ο Δήμαρ­χος και ο Αντι­δή­μαρ­χος Πολι­τι­σμού

αγνοούν τις ακα­τα­νό­η­τες αυτές απο­φά­σεις που θα έχουν ως απο­τέ­λε­σμα να χαθούν από τη

συλλογή του Μου­σείου έργα τόσο μεγάλης χρη­μα­τι­κής, εικα­στι­κής και συναι­σθη­μα­τι­κής αξίας

όχι με υπαι­τιό­τητα των δωρητών.

Κανείς σώφρων Ροδίτης δεν Θα δεχθεί να χαθεί από το Μουσείο περιου­σία τέτοιας αξίας και να

κατευ­θυν­θεί σε άλλες πινα­κο­θή­κες της χώρας μας.

Ήδη το ίδρυμα Λασκα­ρίδη στο Πειραιά που κατέχει μία μικρή συλλογή έργων του Βάλια

Σεμερ­τζίδη για την οποία αισθά­νε­ται υπε­ρή­φανο και την εκθέτει μόνιμα, καρα­δο­κεί και

περι­μέ­νει με ανοι­χτές αγκάλες.

Για τον Βάλια Σεμερ­τζίδη να αναφέρω ότι απο­τε­λεί έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους

ζωγρά­φους της γενιάς του 1930. Aγωνιστής στον στίβο της κοι­νω­νι­κής δικαιο­σύ­νης, του

ανθρώ­πι­νου μόχθου, της αξιο­πρέ­πειας και της τέχνης. Από το 1964 έως το θάνατό του το

Φεβρουά­ριο του 1983 έζησε στη Ρόδο. την οποία θεω­ρούσε δεύτερη πατρίδα του. Την

ερεύ­νησε και την αγάπησε, όσο ελά­χι­στοι καλ­λι­τέ­χνες, μαθαί­νο­ντάς μας κι εμάς να την

βλέ­πουμε μέσα από ένα βαθύ­τερο και συναι­σθα­ντικό πρίσμα. Οι πολι­τι­κές του πεποι­θή­σεις και

ο πολι­τι­κός διωγμός που υπέστη μετά τον εμφύλιο τον κατα­δί­κα­σαν καλ­λι­τε­χνικά. Εδώ και

μερικά χρόνια όμως δικαιώ­θηκε για το καλ­λι­τε­χνικό του έργο και σήμερα κατα­τάσ­σε­ται στους

αξιο­λο­γό­τε­ρους και περι­ζή­τη­τους καλ­λι­τέ­χνες της γενιάς του.

Για την καλ­λι­τε­χνική αξία του Δημήτρη Κούκου, «ομιλούν» η τεχνο­τρο­πία της αφαι­ρε­τι­κής

από­δο­σης των θεμάτων του, τα ιμπρε­σιο­νι­στικά στοι­χεία με τον κυρί­αρχο ρόλο του φωτός και

τη λυρική ατμό­σφαιρα, στοι­χεία που τον καθι­στούν στη συγκε­κρι­μένη τεχνο­τρο­πία μονα­δικό

στη Χώρας μας, το βιο­γρα­φικό του, οι επι­τυ­χη­μέ­νες εκθέ­σεις του στην Ελλάδα και στο

εξω­τε­ρικό, το διδα­κτικό του έργο στην ΑΣΚΤ Αθήνας, η υπο­ψη­φιό­τητά του για την Ακα­δη­μία

Αθηνών, η τερά­στια πολύ­χρονη αγάπη του για τη Ρόδο την οποία πολ­λά­κις απο­τύ­πωσε στους

καμ­βά­δες του.

Κα. Πρόεδρε και Μέλη του Δ.Σ το Μουσείο έχει συνέ­χεια.

Ελπίζω να πρυ­τα­νεύ­σει η λογική και όχι η ανα­κο­λου­θία.

Σας καλώ να σεβα­στείτε τις απο­φά­σεις του προη­γού­με­νου Δ.Σ, όπως εμείς σεβα­στή­καμε και

φέραμε εις πέρας όλα τα θέματα που κλη­ρο­νο­μή­σαμε από το προη­γού­μενο από εμάς Δ.Σ, αυτό

της κας. Καμπου­ρο­πού­λου.

ΥΓ: Το παρα­πάνω κείμενο στάλ­θηκε ηλε­κτρο­νικά ως επι­στολή δια­μαρ­τυ­ρίας στα γραφεία του

Μου­σείου την Τετάρτη πρωί 23 Σεπτεμ­βρίου με σκοπό να μη δημο­σιο­ποι­η­θεί. Το πρωί της ίδιας

ημέρας πλη­ρο­φο­ρή­θηκα ότι πριν 4 ημέρες, δηλαδή το Σάββατο 19 Σεπτεμ­βρίου τα έργα του

Δημήτρη Κούκου είχαν ήδη καθαι­ρε­θεί και αμπα­λα­ρι­στεί!! Το τραγικό στην ιστορία είναι ότι

κανείς δεν μπήκε στον ελά­χι­στο κόπο να ενη­με­ρώ­σει εγγρά­φως η του­λά­χι­στον τηλε­φω­νικά τον

καλ­λι­τέ­χνη όπως είχαν στοι­χειώδη υπο­χρέ­ωση. Η ενέρ­γειά αυτή απο­τε­λεί την επιτομή της

αγέ­νειας, της αφε­ρεγ­γυό­τη­τας και της έλλει­ψης σεβα­σμού προς τον δωρητή.

Γιατί τέτοια απα­ξί­ωση?

Την Πέμπτη 24 Σεπτεμ­βρίου στάλ­θηκε ηλε­κτρο­νική επι­στολή ολίγων γραμμών με την απόφαση –

ανα­κοί­νωση στην κα. Ρούλη Σεμερ­τζίδη, όπου της ανα­κοι­νώ­νε­ται η επι­κεί­μενη καθαί­ρεση της

έκθεσης Σεμερ­τζίδη.

Τα γεγο­νότα λοιπόν αυτά έρχο­νται ως αδιά­ψευ­στος μάρ­τυ­ρας να κατα­δεί­ξουν την εκ μέρους της

Διοί­κη­σης του Μου­σείου ώθηση των δωρητών να ανα­κα­λέ­σουν τις σημα­ντι­κό­τα­τες αυτές

δωρεές, πράγμα που ήδη ξεκί­νη­σαν απευ­θυ­νό­με­νοι στους Δικη­γό­ρους τους.

Τον λόγο τώρα έχει ο Δήμαρ­χος και ο ανα­με­νό­με­νος να ορισθεί Αντι­δή­μαρ­χος Πολι­τι­σμού.

Η πρώτη σε σημα­ντι­κό­τητα έργων τέχνης περι­φε­ρειακή πινα­κο­θήκη της χώρας, δεν έχει ανάγκη

τέτοιου είδους υπο­βάθ­μιση στα μάτια και αυτιά των φιλό­τε­χνων της πόλης μας και της Ελλάδας.