Ποια είναι η ΤPAO και τι πραγματικά ψάχνει στο Καστελόριζο

Κάνει λάθος όποιος θεωρεί ότι η Τουρκία επι­χεί­ρησε για πρώτη φορά τώρα να αμφι­σβη­τή­σει κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Οι πρώτοι τουρ­κι­κοί χάρτες με προς παρα­χώ­ρηση θαλάσ­σια οικό­πεδα στη Μεσό­γειο, δημο­σιεύ­τη­καν το 2007, όταν η Κύπρος ξεκι­νούσε και εκείνη τις δικές της προ­σπά­θειες που κατέ­λη­ξαν στην ανάθεση του περί­φη­μου οικο­πέ­δου 12, γνωστό και ως κοί­τα­σμα της Αφρο­δί­της, στην αμε­ρι­κα­νική εται­ρεία Noble Energy, που χθες ανα­κοι­νώ­θηκε ότι εξα­γο­ρά­στηκε από τον αμε­ρι­κα­νικό πετρε­λαϊκό κολοσσό Chevron.

Βεβαίως, οι Τούρκοι δεν είχαν την ίδια επι­τυ­χία όπως η Κύπρος: το 2012 η Τουρκία επι­χεί­ρησε να απευ­θύ­νει προ­σκλη­τή­ριο σε διε­θνείς πετρε­λαϊ­κές εται­ρείες προ­κει­μέ­νου να συμ­με­τά­σχουν στην έρευνα και εκμε­τάλ­λευση θαλάσ­σιων πετρε­λαϊ­κών οικο­πέ­δων στη Μεσό­γειο. Συγκε­κρι­μένα τον Ιανουά­ριο του 2012 η TPAO δημο­σί­ευσε χάρτη που περι­λάμ­βανε 17 θαλάσ­σια οικό­πεδα εκ των οποίων 4 ήταν χαραγ­μένα εντός της ελλη­νι­κής ΑΟΖ και 3 εντός της Κυπρια­κής. Αυτός ήταν και ο λόγος που το προ­σκλη­τή­ριο της Άγκυρας προς διε­θνείς πετρε­λαϊ­κές δεν βρήκε αντα­πό­κριση στην αγορά.

Η απο­τυ­χία αυτή πάντως δεν πτόησε την τουρ­κική πλευρά η οποία μη φει­δό­μενη οικο­νο­μι­κών πόρων, απο­φά­σισε να ανα­λά­βει από μόνη της τις έρευνες, κατα­βάλ­λο­ντας τερά­στια ποσά προ­κει­μέ­νου να αγο­ρά­σει ερευ­νη­τικά και γεω­τρη­τικά σκάφη και κατα­βάλ­λο­ντας η ίδια τα υψηλά κόστη που απαι­τού­νται για τις έρευνες. Επι­χει­ρη­σια­κός βρα­χί­ο­νας, πίσω από την προ­σπά­θεια της Άγκυρας να δημιουρ­γή­σει τετε­λε­σμένα στην περιοχή και να απα­ντή­σει στις ελλη­νι­κές και κυπρια­κές επι­τυ­χίες στην περιοχή της Ανα­το­λική Μεσό­γειο είναι η τουρ­κική κρατική εται­ρεία έρευνας και παρα­γω­γής υδρο­γο­ναν­θρά­κων, TPAO  (Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı). Πρό­κει­ται σύμφωνα με τους γνω­ρί­ζο­ντες για μια πολύ καλή εται­ρεία πετρε­λαίου, η οποία είναι άριστα στε­λε­χω­μένη και κατάλ­ληλα εξο­πλι­σμένη.

Καλά σχε­δια­σμένη κίνηση

Σημειώ­νε­ται ότι η TPAO δεν είναι η πρώτη φορά που επι­χει­ρεί να διε­ξα­γά­γει έρευνες στην επίμαχη περιοχή μεταξύ Ρόδου και νότια του Καστελ­λό­ρι­ζου. Η Άγκυρα πραγ­μα­το­ποί­ησε στο παρελ­θόν σει­σμι­κές έρευνες, τα απο­τε­λέ­σματα των οποίων έχει ήδη αξιο­λο­γή­σει και τώρα επι­χει­ρεί να εντο­πί­σει με συμπλη­ρω­μα­τι­κές έρευνες γεω­τρη­τι­κούς στόχους, κατά την πάγια τακτική που ακο­λου­θεί­ται στην πετρε­λαϊκή αγορά.

Πως όμως έφτασε η τουρ­κική κρατική εται­ρεία πετρε­λαίων TPAO να επι­χει­ρεί να ξεκι­νή­σει έρευνες σε περιο­χές που εμπί­πτουν εντός των ελλη­νι­κών κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των και που απο­σκο­πούν οι κινή­σεις της;

Πηγές της αγοράς πετρε­λαίου επι­ση­μαί­νουν ότι η κίνηση της Τουρ­κίας είναι πολύ καλά σχε­δια­σμένη και μελε­τη­μένη. Η NAVTEX που εξέδωσε η Άγκυρα για έρευνες του σκάφους Oruc Reis έχει συγκε­κρι­μένα γεω­γρα­φικά χαρα­κτη­ρι­στικά . Από πλευράς ερευνών δεν πρό­κει­ται να προ­σφέ­ρει ουσια­στικά απο­τε­λέ­σματα στις προ­σπά­θειες για εντο­πι­σμό πιθανών κοι­τα­σμά­των. Ωστόσο εάν οι συντε­ταγ­μέ­νες της NAVTEX συνε­χι­στούν προς τα νότια, τότε συμπί­πτουν με τις συντε­ταγ­μέ­νες του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου.

Τι σημαί­νει αυτό και που απο­σκο­πεί η τουρ­κική κίνηση; Απώ­τε­ρος σκοπός της Τουρ­κίας είναι μέσα από τις κινή­σεις αυτές να ακυ­ρώ­σει στην πράξη και την ουσία τις συμ­φω­νίες της Κύπρου με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και το Λίβανο, οι οποίες δίνουν επήρεια ΑΟΖ στα νησιά. Ο δρ. Κων­στα­ντί­νος Νικο­λάου, γεω­λό­γος πετρε­λαίων και σύμ­βου­λος εται­ρειών πετρε­λαίου με 45 χρόνια εμπει­ρίας στις έρευνες υδρο­γο­ναν­θρά­κων, ο οποίος με εκτενή αρθρο­γρα­φία του έχει προ­βλέ­ψει όλες τις κινή­σεις της Τουρ­κίας στην σκα­κιέρα της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου τονίζει στο capital.gr ότι η NAVTEX είναι πολύ καλά μελε­τη­μένη κίνηση τερά­στιας γεω­πο­λι­τι­κής σημα­σίας. Η Άγκυρα θέλει να ακυ­ρώ­σει τις συμ­φω­νίες της Κύπρου με πάγιο στόχο ενι­σχύ­σει τη θέση της ότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ.

Ταυ­τό­χρονα η Τουρκία, όπως έπραξε και με τη Λιβύη, έχει επι­χει­ρή­σει – επί αδελφών Μου­σουλ­μά­νων – να δελε­ά­σει και την Αίγυπτο, προ­τεί­νο­ντας χάραξη ΑΟΖ στη μέση γραμμή Τουρ­κίας Αιγύ­πτου, παρα­χω­ρώ­ντας στο Κάιρο μεγα­λύ­τερη ζώνη οικο­νο­μι­κής επιρ­ροής. Οι προ­σπά­θειες αυτές δεν πέτυχαν και ούτε φαί­νε­ται ότι μπορούν να βρουν πρό­σφορο έδαφος στο ορατό μέλλον. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι εάν εφαρ­μό­ζο­νταν οι τουρ­κι­κές επι­διώ­ξεις και η Κύπρος ως νησί δε διέθετε ΑΟΖ, τότε τα κοι­τά­σματα του Γλαύκου και της Καλυ­ψούς θα πήγαι­ναν στην Αίγυπτο ενώ το κοί­τα­σμα της Αφρο­δί­της στο Ισραήλ.

Ο κ. Νικο­λάου εκτιμά ότι η Τουρκία δε θα προ­χω­ρή­σει σε περαι­τέρω κλι­μά­κωση αφού έχει επι­τύ­χει το στόχο της, μέσω της ανα­κοί­νω­σης του State Department, η οποία κάνει λόγο για αμφι­σβη­τού­με­νες περιο­χές. Ταυ­τό­χρονα προ­βλέ­πει ότι δε θα υπάρξει κίνηση από πλευράς Τουρ­κίας για έρευνες νοτίως της Κρήτης καθώς δεν μπορεί να τους δώσει εκχώ­ρηση περιο­χής και άδεια η Λιβύη, με δεδο­μένο ότι η περιοχή της Βεγ­γά­ζης δεν ελέγ­χε­ται από τον Σάρατζ αλλά από τον στρα­τάρχη Χαφτάρ.

Προ­βλέ­ψιμη στρα­τη­γική

Στην αρθρο­γρα­φία του ο κ. Νικο­λάου έχει περι­γρά­ψει ανα­λυ­τικά τα βήματα και τη στρα­τη­γική που ακο­λου­θεί η Τουρκία:

-Το πρώτο βήμα είναι η έκδοση χαρτών παρα­χω­ρή­σεων και οι ανα­κοι­νώ­σεις σε διεθνή φόρουμ

-Το δεύτερο στάδιο είναι η διε­νέρ­γεια σει­σμι­κών ερευνών για τον εντο­πι­σμό γεω­τρη­τι­κών στόχων. Καθώς η αγορά αρνεί­ται να προ­χω­ρή­σει σε παρά­νο­μες έρευνες, για το σκοπό αυτό έχει εξο­πλι­στεί με ειδικά σκάφη αξίας εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρίων, η TPAO.

-Το επόμενο στάδιο είναι οι γεω­τρή­σεις πάλι με ιδιό­κτητα σκάφη, με στόχο την ανα­κά­λυψη υδρο­γο­ναν­θρά­κων και τη δημιουρ­γία τετε­λε­σμέ­νων με την εγκα­τά­σταση εξεδρών παρα­γω­γής.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα δηλαδή, οι κινή­σεις της Τουρ­κίας επι­χει­ρούν να απα­ντή­σουν στο γεγονός ότι τα τελευ­ταία χρόνια η Άγκυρα έχει απο­μο­νω­θεί και βρί­σκε­ται εκτός των εξε­λί­ξεων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, όπου έχουν εντο­πι­στεί σημα­ντικά απο­θέ­ματα υδρο­γο­ναν­θρά­κων. Σε κάθε περί­πτωση, οι κινή­σεις της Τουρ­κίας φαί­νε­ται ότι εντάσ­σο­νται στο πλαίσιο μιας συγκε­κρι­μέ­νης μακρο­χρό­νιας στρα­τη­γι­κής, η οποία έχει συγκε­κρι­μέ­νες στο­χεύ­σεις και επι­χει­ρεί να ανα­κτή­σει για την Τουρκία το χαμένο έδαφος των τελευ­ταίων ετών στην ευρύ­τερη περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Ο χάρτης των τουρ­κι­κών παρα­χω­ρή­σεων της TPAO- Χάρτης περιο­χών εκμε­τάλ­λευ­σης Τουρ­κίας 

Πηγή: Τουρ­κικό υπουρ­γείο Ενέρ­γειας και Φυσικών Πόρων 

Ημε­ρο­μη­νίες δημο­σί­ευ­σης 2011 – 2013

Πηγή: capital.gr

Του Χάρη Φλου­δό­που­λου