Τα «αγκάθια» στη διαπραγμάτευση για το Ταμείο Ανάκαμψης

Σημα­ντικά είναι τα «αγκάθια» στη δια­πραγ­μά­τευση για το ευρω­παϊκό Ταμείο Ανά­καμ­ψης και τον επόμενο επταετή προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της ΕΕ (2021-27), λίγες ημέρες πριν τη Σύνοδο Κορυφής των Ευρω­παίων ηγετών στις Βρυ­ξέλ­λες την ερχό­μενη Παρα­σκευή και Σάββατο (17/18 Ιουλίου).

Το τελευ­ταίο διά­στημα έχουν ενταθεί από την πλευρά της Γερ­μα­νίας και της Γαλλίας -που έχουν ταχθεί υπέρ της πρό­τα­σης της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για ένα Ταμείο Ανά­καμ­ψης 750 δισ. ευρώ- οι εκκλή­σεις να υπάρξει γρήγορα μία συμ­φω­νία. Ωστόσο, δια­φο­ρές εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν, κυρίως με την ομάδα των τεσ­σά­ρων λεγό­με­νων «φει­δω­λών» χωρών του Βορρά -Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Δανία- της οποίας ηγείται ατύπως ο Ολλαν­δός πρω­θυ­πουρ­γός Μαρκ Ρούτε.

Για να γεφυ­ρώ­σει τις δια­φο­ρές αυτές, ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, Σαρλ Μισέλ, παρου­σί­ασε την Παρα­σκευή μία συμ­βι­βα­στική πρόταση με παρα­χω­ρή­σεις στις χώρες που αντι­δρούν, οι οποίες αφορούν στο ύψος του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και τις επι­στρο­φές από αυτόν καθώς και τα κρι­τή­ρια κατα­νο­μής των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Πάντως, στη συμ­βι­βα­στική πρόταση δια­τη­ρή­θηκε η πρό­βλεψη για τα 750 δισ. ευρώ και την ανα­λο­γία επι­χο­ρη­γή­σεων και δανείων (500 δισ. επι­χο­ρη­γή­σεις και 250 δισ. δάνεια). Σημειώ­νε­ται ότι, με βάση την πρόταση της Κομι­σιόν, η Ελλάδα μπορεί να λάβει 32 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, από τα οποία 22,5 δισ. ευρώ αφορούν σε επι­χο­ρη­γή­σεις. Όπως και η Κομι­σιόν, ο Σαρλ Μισέλ πρό­τεινε το μεγα­λύ­τερο μέρος των πόρων του Ταμείου να δοθεί στις χώρες του Νότου.

Από δηλώ­σεις Ευρω­παίων αξιω­μα­τού­χων και πλη­ρο­φο­ρίες προ­κύ­πτει ότι οι δια­φο­ρές που έχουν κατα­γρα­φεί στη δια­πραγ­μά­τευση αφορούν, μεταξύ άλλων, το ύψος του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και του νέου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της ΕΕ, τις επι­στρο­φές από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, την κατα­νομή των πόρων του Ταμείου μεταξύ επι­χο­ρη­γή­σεων και δανείων, καθώς και τα κρι­τή­ρια βάσει των οποίων οι χώρες θα λάβουν επι­χο­ρη­γή­σεις από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και αν αυτές θα πρέπει να συν­δέ­ο­νται με όρους. Ειδι­κό­τερα:

Το μέγεθος του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και του νέου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού

Οι λεγό­με­νες «φει­δω­λές» χώρες θέλουν έναν μικρό­τερο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό από το περίπου 1,1 τρισ. ευρώ που πρό­τεινε η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή. Την Παρα­σκευή, ο Σαρλ Μισέλ παρου­σί­ασε μία συμ­βι­βα­στική πρόταση για έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό ύψους 1,074 τρισ. ευρώ. Από την άλλη πλευρά, οι χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης αλλά και του Νότου που είναι απο­δέ­κτες αγρο­τι­κών επι­δο­τή­σεων και ανα­πτυ­ξια­κών προ­γραμ­μά­των του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της ΕΕ, θέλουν να δια­τη­ρη­θούν οι παροχές αυτές. Όσον αφορά τα επι­πλέον 750 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, τα οποία θα δανει­σθεί η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή από τις αγορές, αυτά θεω­ρού­νται πολλά από ορι­σμέ­νες χώρες. Ο Σαρλ Μισέλ δια­τή­ρησε την πρόταση της Κομι­σιόν για τα 750 δισ. ευρώ.

Επι­στρο­φές από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό

Οι τέσ­σε­ρις «φει­δω­λές» χώρες θέλουν να δια­τη­ρή­σουν τις μειώ­σεις στις εισφο­ρές τους στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της ΕΕ, ενώ άλλες χώρες θέλουν να στα­μα­τή­σουν αυτές οι επι­στρο­φές. Ο Σαρλ Μισέλ πρό­τεινε να υπάρ­ξουν οι επι­στρο­φές.

Επι­χο­ρη­γή­σεις και δάνεια

Οι χώρες του Νότου θέλουν οι πόροι του Ταμείου Ανά­καμ­ψης να δοθούν κυρίως με τη μορφή επι­χο­ρη­γή­σεων, ενώ η Ολλαν­δία θέλει μόνο δάνεια. Ο Σαρλ Μισέλ δια­τή­ρησε την πρόταση της Κομι­σιόν για επι­χο­ρη­γή­σεις 500 δισ. ευρώ και δάνεια 250 δισ. ευρώ.

Κρι­τή­ρια κατα­νο­μής των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης

Ανα­το­λι­κές χώρες -μεταξύ των οποίων η Λιθουα­νία και η Βουλγαρία- είναι αντί­θε­τες στην πρόταση της Κομι­σιόν να δοθούν οι περισ­σό­τε­ροι πόροι του Ταμείου στις χώρες του Νότου, με βάση τα υψηλά ποσοστά ανερ­γίας που είχαν πριν από την παν­δη­μία. Για να ενι­σχύ­σουν το δικό τους μερίδιο, θεωρούν ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλα κρι­τή­ρια, όπως η μείωση του πλη­θυ­σμού ή τα κρι­τή­ρια να συν­δέ­ο­νται μόνο με τα πλήγ­ματα που έχουν υποστεί οι οικο­νο­μίες από την COVID-19. Ο Σαρλ Μισέλ πρό­τεινε ένα μέρος των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης να δοθούν με βάση την έκταση της ύφεσης που θα έχουν οι χώρες λόγω του κορο­νοϊού.

Όροι για τη χορή­γηση των πόρων

Οι πλού­σιες χώρες του Βορρά λένε ότι η υλο­ποί­ηση οικο­νο­μι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων πρέπει να είναι προ­ϋ­πό­θεση για την εκτα­μί­ευση πόρων από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Αυτό το απορ­ρί­πτουν κατη­γο­ρη­μα­τικά οι χώρες του Νότου. Οι περισ­σό­τε­ρες χώρες της ΕΕ θέλουν να μη χορη­γού­νται πόροι στις χώρες που δεν σέβο­νται βασικές δημο­κρα­τι­κές αρχές, μία προει­δο­ποί­ηση που αφορά την Πολωνία και την Ουγ­γα­ρία. Ο Σαρλ Μισέλ είπε ότι προ­ϋ­πό­θεση για τη χορή­γηση των πόρων θα είναι ο σεβα­σμός του κράτους δικαίου.

Απο­πλη­ρωμή του χρέους

Ο Σαρλ Μισέλ πρό­τεινε η απο­πλη­ρωμή του χρέους των 750 δισ. ευρώ που θα εκδώσει η Κομι­σιόν να αρχίσει από τον επόμενο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 2021-27, νωρί­τερα από ό,τι είχε προ­τα­θεί πριν. Το πώς θα απο­πλη­ρω­θεί το χρέος αυτό δεν έχει ακόμη συμ­φω­νη­θεί, με τις προ­τά­σεις για επιβολή μεγα­λύ­τε­ρης φορο­λο­γίας στην ΕΕ σε εκπο­μπές διο­ξει­δίου του άνθρακα ή σε πλα­στικά μίας χρήσης να συνα­ντούν αντι­δρά­σεις, μικρό­τε­ρες ωστόσο σε σχέση με άλλες προ­τά­σεις για την επιβολή νέων ψηφια­κών ή χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών φόρων.

Χρονικό πλαίσιο

Οι χώρες του Βορρά και του Νότου δια­φω­νούν σχετικά με το πότε οι πόροι του Ταμείου Ανά­καμ­ψης θα αρχί­σουν και πότε θα στα­μα­τή­σουν να δίνο­νται.

^{Πηγή: :  kathimerini.gr}