T. Xατζηλιαμής: «Χρειάζεται μια δυναμική συνεργασία ξενοδόχων, πρακτόρων και tour operators»

Κύριε Χατζη­λιαμή, ζήσαμε το πολυα­να­με­νό­μενο restart του του­ρι­σμού πριν λίγες ημέρες. Ποια είναι τα πρώτα συμπε­ρά­σματα που μπο­ρούμε να εξά­γουμε;

Η έναρξη της σεζόν έγινε ομαλά. Δεδο­μέ­νων των συν­θη­κών, μπορώ να πω ότι τα πήγαμε αρκετά καλά. Οι επι­σκέ­πτες είναι ευχα­ρι­στη­μέ­νοι που κατά­φε­ραν να ταξι­δέ­ψουν και να βρί­σκο­νται στην Ελλάδα και στη Ρόδο. Χρεια­ζό­ταν να γίνει αυτό το βήμα και να επαν­νε­κι­νη­θεί ο του­ρι­σμός. Είμαι φύσει αισιό­δο­ξος άνθρω­πος και θέλω να πιστεύω στη θετική έκβαση των πραγ­μά­των.

Τελικά πόσο δύσκολο ή πόσο εύκολο ήταν να «ξεκλει­δώ­σει» η σεζόν;

Δεν μπορώ να πω ότι η επα­νεκ­κί­νηση ήταν ιδιαί­τερα εύκολη υπόθεση. Οι του­ρι­στι­κοί πρά­κτο­ρες απο­τε­λούμε τον ενδιά­μεσο κρίκο μεταξύ των ξενο­δό­χων και των tour operators οι οποίοι ως γνωστό, δια­κι­νούν τον μεγάλο όγκο των επι­σκε­πτών. Ίσως το 20% των επι­σκε­πτών της Ρόδου να ταξι­δεύει ανε­ξάρ­τητα. Το υπό­λοιπο 80% δια­κι­νεί­ται μέσω των tour operators. Αντι­λαμ­βά­νε­στε συνεπώς τη βαρύ­τητα του ρόλου τους…

Χρειά­στηκε μία δυνα­μική συνερ­γα­σία μεταξύ των ξενο­δό­χων, των πρα­κτό­ρων και των tour operators για να κατα­φέ­ρουν οι του­ρί­στες να έρθουν στη Ρόδο. Πολλοί ξενο­δό­χοι ήταν επι­φυ­λα­κτι­κοί συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας την εφαρ­μογή των υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων, το κόστος εκκί­νη­σης, τα ποσοστά πλη­ρό­τη­τας. Αμφι­τα­λα­ντεύ­ο­νταν εάν έπρεπε να προβούν στο ηρωικό βήμα και να ανοί­ξουν ή αν θα έπρεπε να λει­τουρ­γή­σουν ξανά τις επι­χει­ρή­σεις τους το 2021. Μέσα σε όλα αυτά, υπήρχε και η ανη­συ­χία για το στίγμα του κάθε ξενο­δο­χείου σε περί­πτωση που κάποιος από τους φιλο­ξε­νού­με­νους βρεθεί θετικός στον κορω­νοϊό. Και βεβαίως επι­κρα­τεί αβε­βαιό­τητα εάν η κάθε επι­χεί­ρηση θα κατα­φέ­ρει να αντα­πο­κρι­θεί στις προσ­δο­κίες του επι­σκέ­πτη.

Εμείς-ως ενδιά­με­σος κρίκος-προσπαθούσαμε να λάβουμε υπόψη τα προ­βλή­ματα και τους προ­βλη­μα­τι­σμούς των ξενο­δό­χων στην προ­σπά­θειά μας να επε­νεκ­κι­νή­σουμε τον του­ρι­σμό, γνω­ρί­ζο­ντας παράλ­ληλα ότι ο tour operator ανα­λαμ­βά­νει ένα μεγάλο ρίσκο, δρο­μο­λο­γώ­ντας αερο­πλάνα σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Γενικώς, είχαμε να δια­χει­ρι­στούμε όλη αυτή την ιδιαί­τερη κατά­σταση, να συντο­νι­στούμε με τους ξενο­δό­χους και τους tour operators. Βλέ­πο­ντας λοιπόν το ζήτημα από αυτή την οπτική γωνία, σας απαντώ ότι δεν ήταν τόσο απλή υπόθεση το restart…

Εάν δεν εκδη­λω­θούν καθόλου κρού­σματα στην περιοχή μας, πότε πιστεύ­ετε ότι θα σημειω­θεί το peak των του­ρι­στι­κών αφίξεων;

Αρχικά, δεν πιστεύω ότι θα έχουμε μηδε­νικά κρού­σματα, ακόμη και αν οι ροές αφίξεων κινη­θούν σε χαμηλά επίπεδα. Ο κορω­νο­ϊός βρί­σκε­ται ανάμεσά μας, δεν τον έχουμε ξεπε­ρά­σει. Όσο και αν προ­σέ­ξουμε εμείς και οι επι­σκέ­πτες, δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι να απο­φύ­γεις 100% το κρούσμα. Με τα μέτρα που λαμ­βά­νο­νται και το sample testing στο αερο­δρό­μιο, προ­φα­νώς και μπο­ρούμε να ελα­χι­στο­ποι­ή­σουμε τις πιθα­νό­τη­τες, είναι όμως σχεδόν ακα­τόρ­θωτο να τις εξα­λεί­ψουμε. Το ζήτημα είναι να δια­χει­ρι­στούμε με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο το κάθε συμβάν. Το νησί είναι έτοιμο. Τα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα, η προ­ε­τοι­μα­σία που έχουν κάνει οι επί­ση­μες αρχές, οι ξενο­δό­χοι και οι ενδιά­με­σοι, εγγυώ­νται τη σωστή δια­χεί­ριση. Πρέπει όμως να γίνει και σωστή επι­κοι­νω­νιακή δια­χεί­ριση.

Εν πάσει περι­πτώ­σει, εκτιμώ ότι οι ροές των επι­σκε­πτών θα αυξη­θούν μέχρι τον Σεπτέμ­βριο, εκτός απρο­ό­πτου πάντα…

Αν υπο­θέ­σουμε λοιπόν ότι όλα θα κυλή­σουν ομαλά, θα ήταν εφικτή η κάλυψη των απω­λειών σε κάποιο βαθμό;

Δύσκολη ερώτηση… Προ­φα­νώς και θα υπάρξει εισό­δημα. Θα υπάρξει ένας κάποιος τζίρος. Μη ξεχνάμε όμως ότι προ­στέ­θη­καν στα λει­τουρ­γικά έξοδα όλων, τα κόστη που προ­κύ­πτουν από την εφαρ­μογή των μέτρων που προ­βλέ­πουν τα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα, είτε πρό­κει­ται για την τοπο­θέ­τηση προ­στα­τευ­τι­κών plexiglass, είτε πρό­κει­ται για την επι­βί­βαση μικρό­τε­ρου αριθμού ατόμων στα του­ρι­στικά λεω­φο­ρεία (32 επι­βά­τες αντί 50). Όλοι μας έχουμε επι­βα­ρυν­θεί με extra κόστη. Με αυτά τα δεδο­μένα, είναι δύσκολο να… ρεφάρει μία επι­χεί­ρηση.

Προ­σω­πικά, εκτιμώ ότι ο τζίρος δεν θα ξεπε­ρά­σει το 20-25%. Στην καλύ­τερη περί­πτωση να πετύ­χουμε το break even. Και αν μείνει κάτι, θα έχει απορ­ρο­φη­θεί από την επέν­δυση που έκανε καθένας για να προ­σαρ­μο­στεί στα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα.

Όμως ο κορω­νο­ϊός ήρθε για να μείνει και να επη­ρε­ά­σει τον τρόπο που ταξι­δεύει κανείς και τον τρόπο που θα λει­τουρ­γούν οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Συνεπώς όσα ξενο­δο­χεία λει­τουρ­γούν φέτος θα είναι έτοιμα για τα επόμενα χρόνια.

Πιστεύ­ετε ότι η παν­δη­μία μπορεί να οδη­γή­σει στην μείωση του βαθμού εξάρ­τη­σης από το tour operating; Έχει ανοίξει για πολ­λο­στή φορά μία τέτοια συζή­τηση…

Αντι­κει­με­νικά μιλώ­ντας, τα ελλη­νικά νησιά εξαρ­τώ­νται σε μεγάλο βαθμό από το tour operating. Δεν βλέπω να υπάρχει στον ορί­ζο­ντα κάποια σημα­ντική αλλαγή, ώστε να ελα­χι­στο­ποι­η­θεί η εξάρ­τηση αυτή. Δεν βλέπω κάποιο αντί­στοιχο trend σε όλη την Ευρώπη. Στην Ισπανία λ.χ. ένα βασικό αντα­γω­νι­στικό μας προ­ο­ρι­σμό, είναι ευκο­λό­τερο να επι­τευ­χθεί αυτή η… απα­γκί­στρωση. Η χώρα βασί­ζε­ται στη Βρε­τα­νική αγορά, μία ώριμη ταξι­διω­τική αγορά. Το ταξίδι π.χ. στη Μαγιόρκα είναι πολύ πιο εύκολο… Υπάρ­χουν του­λά­χι­στον 20 πτήσεις εται­ρειών χαμηλού κόστους τη μέρα από διά­φο­ρους προ­ο­ρι­σμούς και μπορείς πολύ εύκολα να συν­θέ­σεις το πακέτο και να πας. Στην Ελλάδα δεν είναι τόσο εύκολο αυτό και εν τέλει η προ­σφορά του πακέτου εντός του tour operating είναι φθη­νό­τερη. Ο tour operator έχει την ευχέ­ρεια να προ­σφέ­ρει χαμη­λό­τε­ρες τιμές. Αγο­ρά­ζει περισ­σό­τερα δωμάτια και έχει περισ­σό­τε­ρες εκπτώ­σεις τις οποίες μοι­ρά­ζει στους πελάτες.

Για να συνο­ψί­σουμε, δεν προ­βλέπω ότι άμεσα θα κατα­φέ­ρουμε να απα­γκι­στρω­θούμε από το tour operating. Ίσως να υπάρ­ξουν κάποιες αλλαγές. Μία από αυτές θα αφορά στον τρόπο με τον οποίο θα γίνο­νται τα συμ­βό­λαια. Σίγουρα δεν θα δίνο­νται πλέον οι μεγάλες προ­κα­τα­βο­λές που δίνο­νταν στο παρελ­θόν. Οι ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες φρε­νά­ρουν τα μεγάλα ανοίγ­ματα. Γι’ αυτό και ίσως δούμε την αύξηση των early bookings και επι­πλέον κίνητρα στους πελάτες να κλεί­νουν νωρί­τερα. Δεν δια­κρίνω το shift από το πακέτο του tour operator στο δυνα­μικό μοντέλο. Ο του­ρι­σμός μας βασί­ζε­ται στο μαζικό μοντέλο και η εξάρ­τησή μας από τους tour operator θα συνε­χι­σθεί, πράγμα το οποίο δεν είναι ανα­γκα­στικά κακό.

Ποια είναι η άποψή σας για την προβολή και προ­ώ­θηση του προ­ο­ρι­σμού;

Πολλά από τα μέλη της Ένωσής μας, όπως κι εγώ, έχουμε θεω­ρη­τική γνώση πάνω στο αντι­κεί­μενο. Κάποια από τα μέλη μας ήταν μεταξύ αυτών που πρω­το­στά­τη­σαν στο ξεκί­νημα του ΠΡΟΤΟΥΡ στο παρελ­θόν.

Πρό­σφατα, στο πλαίσιο της δια­βού­λευ­σης σχετικά με την νέα εποχή του ΠΡΟΤΟΥΡ, κατα­θέ­σαμε τις απόψεις μας από την πρώτη μέρα που κλη­θή­καμε να το κάνουμε.

Επειδή όμως το restart του οργα­νι­σμού συνέ­πεσε με τον κορω­νοϊό, θεω­ρούμε ότι είναι σημα­ντική η προ­ώ­θηση παράλ­ληλα με τη δια­χεί­ριση. Προ­τεί­ναμε να υπάρξει άμεση λύση στην προ­ώ­θηση του ροδια­κού του­ρι­σμού, ταυ­τό­χρονα όμως πρέπει να απο­φα­σί­σουμε πώς θα δια­χει­ρι­στούμε την επα­νεκ­κί­νηση του του­ρι­σμού κάτω από αυτές τις ιδιαί­τε­ρες συγκυ­ρίες που βιώ­νουμε. Στην πορεία μπήκε στο τραπέζι των συζη­τή­σεων η κου­βέ­ντα για τη σύσταση ενός σύγ­χρο­νου DMO. Το θέμα τέθηκε στο πλαίσιο των συζη­τή­σεων στο δήμο για τον ΠΡΟΤΟΥΡ και πιο ανα­λυ­τικά από τον περι­φε­ρειάρχη. Κατα­θέ­σαμε τις απόψεις μας τόσο στο Δήμο όσο και στην Περι­φέ­ρεια. Είμαστε μαζί τους με τις εμπει­ρίες και τις γνώσεις μας. Θα είμαστε πραγ­μα­τικά κοντά τους σε κάθε τέτοια προ­σπά­θεια. Από την πλευρά μας, θα προ­ε­τοι­μα­στούμε, θα δια­βά­σουμε, θα μελε­τή­σουμε για να προ­χω­ρή­σουμε στο… σκα­ρί­φημα ενός DMO και θα κατα­θέ­σουμε τις ανα­λυ­τι­κές προ­τά­σεις μας. Πάντως, το γεγονός και μόνο ότι ξεκι­νή­σαμε να συζη­τάμε το θέμα, σημαί­νει ότι έχουμε κάνει πολλά βήματα μπροστά. Προ­σω­πικά πιστεύω ότι φέτος προέχει η δια­χεί­ριση κρίσεων. Δεν θα βασι­στούμε στο ό,τι είμαστε ένας ασφαλής προ­ο­ρι­σμός για να προ­σελ­κύ­σουμε τους του­ρί­στες. Κανείς δεν μπορεί να είναι απόλυτα ασφαλής όσο υπάρχει ο κορω­νο­ϊός.

Οι δυνη­τι­κοί επι­σκέ­πτες έχουν ανάγκη αυτή τη στιγμή από θάλασσα, ήλιο και το ελλη­νικό καλο­καίρι. Θα πρέπει να τους καλούμε εδώ με βασικό όχημα τον ήλιο, τη θάλασσα, την μονα­δι­κό­τητα του ελλη­νι­κού καλο­και­ριού. Προς αυτή την κατεύ­θυνση πρέπει να πορευ­τούμε. Και μπορώ να πω ότι τόσο ο δήμος όσο και η περι­φέ­ρεια έχουν δια­μορ­φώ­σει ένα πολύ στο­χευ­μένο πλάνο δράσεων. Είμαστε ιδιαί­τερα ευχα­ρι­στη­μέ­νοι με τους άξονες προ­ώ­θη­σης και επι­κοι­νω­νίας της καμπά­νιας του­ρι­στι­κής προ­βο­λής της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για την περίοδο Ιουλίου-Οκτωβρίου 2020 και την ανάλυση των προ­τε­ραιο­τή­των από τον Δρ. Γιάννη Φώτη.

Κλεί­νο­ντας κύριε Χατζη­λιαμή, ποιες είναι οι κύριες προ­τε­ραιό­τη­τες της Ένωσης Του­ρι­στι­κών Γρα­φείων; Στο σύντομο διά­στημα που ανα­λά­βατε καθή­κο­ντα, δια­κρί­νουμε μία έντονη δρα­στη­ριό­τητα…

Οι άμεσοι στόχοι μας είναι δύο… Η βασική απο­στολή της Ένωσης είναι να ανα­δεί­ξει το ρόλο του του­ρι­στι­κού πρά­κτορα. Πολλοί από εμάς είμαστε πρά­κτο­ρες δεύ­τε­ρης γενιάς, ακο­λου­θώ­ντας τη δουλειά των πατε­ρά­δων μας. Θέλουμε να ανα­δεί­ξουμε το ρόλο μας, τον οποίο δεν γνω­ρί­ζει το ευρύ κοινό. Είμαστε οι πρε­σβευ­τές του προ­ο­ρι­σμού μας στο εξω­τε­ρικό. Ξενο­δό­χοι και πρά­κτο­ρες και δημιουρ­γούμε νέα ζήτηση για το προ­ο­ρι­σμό μας, είτε ανοί­γο­ντας νέες αγορές είτε κάνο­ντας γνωστό τον προ­ο­ρι­σμό σε πελάτες που δεν τον γνώ­ρι­ζαν και δεν είχαν ποτέ σκοπό να τον επι­σκε­φθούν. Παράλ­ληλα, στο­χεύ­ουμε στο να ενι­σχύ­σουμε την υπάρ­χουσα ζήτηση και στην επέ­κταση των προ­γραμ­μά­των των tour operators.

Η δεύτερή μας προ­τε­ραιό­τητα είναι η συνερ­γα­σία με όλους τους τοπι­κούς φορείς. Είμαστε πρό­θυ­μοι να βοη­θή­σουμε με κάθε τρόπο είτε πρό­κει­ται για προβολή είτε για δια­χεί­ριση της κρίσης. Είμαστε εδώ να βοη­θή­σουμε τον προ­ο­ρι­σμό να συνερ­γα­στούμε με τους φορείς, να δια­χει­ρι­στούμε την πρω­το­φανή κρίση που βιώ­νουμε φέτος.