Σπ. Συρόπουλος: «Πρέπει να προσέξουμε να μη γίνει το Πανεπιστήμιο ένα κακώς νοούμενο ηλεκτρονικό πανεπιστήμιο»

Κύριε Συρό­πουλε, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε με ένα σχόλιό σας για τις πανελ­λή­νιες εξε­τά­σεις που ξεκι­νούν αύριο… Πιστεύ­ετε ότι λόγω του κορω­νοϊού οι υπο­ψή­φιοι μαθητές θα προ­σέρ­θουν στα εξε­τα­στικά κέντρα με μεγα­λύ­τερο άγχος ή του­λά­χι­στον με μεγα­λύ­τερη αγωνία;

Λόγω της πίεσης που υφί­στα­νται ήδη οι μαθητές, θεωρώ ότι έχουν την τάση να απο­μο­νώ­νουν όλες τις άλλες στρε­σο­γό­νες αιτίες. Σίγουρα τους έχει επη­ρε­ά­σει η παν­δη­μία, όμως δεν τους έχει απο­σπά­σει από το στόχο τους. Δεν πιστεύω ότι έχει επι­δρά­σει αρνη­τικά στην προ­ε­τοι­μα­σία των μαθητών και στην ψυχο­λο­γία τους η παν­δη­μία. Ίσως πρα­κτικά να υπάρ­ξουν κάποια προ­βλή­ματα λόγω των συν­θη­κών κάτω από τις οποίες θα κληθούν να εξε­τα­σθούν.

Ποιες είναι οι επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας στη διδα­σκα­λία και στη διε­ξα­γωγή της εξε­τα­στι­κής του εαρινού εξα­μή­νου; Πώς προ­σαρ­μό­στηκε το πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου στις νέες συν­θή­κες λόγω του κορω­νοϊού και της καρα­ντί­νας;

Η καρα­ντίνα επι­βλή­θηκε στην αρχή του εξα­μή­νου. Είχαν μεσο­λα­βή­σει τέσ­σε­ρις με πέντε εβδο­μά­δες μαθη­μά­των.

Κλη­θή­καμε να δια­χει­ρι­στούμε μία ιδιαί­τερη κατά­σταση, όπως βέβαια και όλα τα πανε­πι­στή­μια της χώρας. Είχαμε όμως ένα πλε­ο­νέ­κτημα. Λόγω της νησιω­τι­κής φύσης του πανε­πι­στη­μίου, είχαμε ανα­πτύ­ξει εδώ και πολύ καιρό ένα ικανό να αντε­πε­ξέλ­θει δίκτυο και είχαμε συνη­θί­σει την εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευση. Ακόμη και διάφορα ζητή­ματα που αφορούν στη διοί­κηση του πανε­πι­στη­μίου διεκ­πε­ραιώ­νο­νταν δια­δι­κτυακά, μέσα από πιστο­ποι­η­μέ­νες πλατ­φόρ­μες.

Όλα τα μαθή­ματα προ­πτυ­χιακά και μετα­πτυ­χιακά έγιναν δια­δι­κτυακά. Αξιο­ποι­ή­σαμε λοιπόν τις πλατ­φόρ­μες που δια­θέ­ταμε και ανα­πτύ­ξαμε και­νού­ριες. Όχι απλά δεν χάθηκε το εξάμηνο, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε το 95% των μαθη­μά­των.

Η συμ­με­τοχή των φοιτητών-τριών ήταν μεγάλη στην εξ απο­στά­σεως διδα­σκα­λία. Ακόμη και μία συνερ­γα­σία στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος “Παιδεία”, με φοι­τη­τές από την Αμερική, συνε­χί­σθηκε δια­δι­κτυακά.

Η απόφαση της συγκλή­του, ήταν η εξέταση των μαθη­μά­των να γίνει εξο­λο­κλή­ρου δια­δι­κτυακά με ιδιαί­τε­ρες προ­βλέ­ψεις για φοιτητές-τριες που δεν μπο­ρού­σαν να ταξι­δέ­ψουν. Εξα­σφα­λί­σαμε ότι όλοι είχαν πρό­σβαση σε ηλε­κτρο­νι­κούς υπο­λο­γι­στές, ικανούς να αντε­πε­ξέλ­θουν στις τεχνι­κές δυσκο­λίες της εξέ­τα­σης…

Οι εξε­τά­σεις ξεκί­νη­σαν ήδη και τα πρώτα απο­τε­λέ­σματα ήταν θετικά. Οφεί­λουμε βέβαια να πούμε ότι η υπη­ρε­σία τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης του πανε­πι­στη­μίου μας κατέ­βαλε υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειες. Πίσω από τις υπη­ρε­σίες υπάρ­χουν άνθρω­ποι οι οποίοι νυχθη­με­ρόν ήταν παρό­ντες και παρού­σες για να εξα­σφα­λί­ζουν την απρό­σκο­πτη λει­τουρ­γία.

Μετά το πρώτο αυτό… τεστ, πιστεύ­ετε ότι η εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευση θα μπο­ρούσε να εφαρ­μό­ζε­ται περισ­σό­τερο από τα πανε­πι­στή­μια; Γενι­κό­τερα, τα ψηφιακά εργα­λεία, πιστεύ­ετε ότι μπορούν να κατα­λά­βουν μελ­λο­ντικά περισ­σό­τερο χώρο στην ανώτερη/ανώτατη εκπαί­δευση;

Μέτρον άριστον… Θεωρώ ως καθη­γη­τής ότι τίποτε δεν μπορεί να αντι­κα­τα­στή­σει τη σχέση του εκπαι­δευό­με­νου με τον εκπαι­δευτή στην τάξη.

Η αμε­σό­τητα που χρειά­ζε­ται το μάθημα, δεν μπορεί να υπάρξει μέσα από μία κάμερα. Είναι ανα­γκαίο μέρος της εκπαι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας η δια­προ­σω­πική επαφή (εκπαι­δευτή και εκπαι­δευό­με­νου).

Και είναι εντελώς δια­φο­ρε­τικό να μιλά ο εκπαι­δευ­τής επί τρεις ώρες συνε­χό­μενα σε μία οθόνη βλέ­πο­ντας μόνο ονόματα απέ­να­ντί του… γιατί συνήθως οι φοιτητές-τριες επι­λέ­γουν να μην έχουν ανοι­χτές τις κάμερες των ηλε­κτρο­νι­κών τους υπο­λο­γι­στών… Την έχουμε δοκι­μά­σει την τεχνο­λο­γία. Όπως είπα και πριν, σε ένα πανε­πι­στή­μιο σαν το δικό μας, είναι ανα­γκαία.

Σίγουρα, θα δώσουμε περισ­σό­τερη έμφαση στην εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευση για πάρα πολλούς λόγους. Γενι­κό­τερα μιλώ­ντας, θα πρέπει να προ­σέ­ξουμε όμως να μη γίνει το πανε­πι­στή­μιο, ένα κακώς νοού­μενο ηλε­κτρο­νικό πανε­πι­στή­μιο.

Δεν είναι αυτή η απο­στολή του πανε­πι­στη­μίου. Θα πρέπει να αξιο­ποι­ή­σουμε την τεχνο­λο­γία για να διευ­κο­λύ­νουμε τους φοι­τη­τές και τις φοι­τή­τριές μας. Εάν π.χ. ένα μάθημα είναι απα­ραί­τητο και υπάρχει καθη­γη­τής που το διδά­σκει σε άλλο νησί, θα μπο­ρούσε να προ­σφέ­ρε­ται δια­δι­κτυακά.

Ήδη έχουν ξεκι­νή­σει να κατα­γρά­φο­νται μαθή­ματα… Έχουν βιντε­ο­σκο­πη­θεί μαθή­ματα τα οποία αναρ­τώ­νται σε ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες, ώστε σε περί­πτωση που κάποιος δεν μπορεί να βρί­σκε­ται στη Ρόδο για τους όποιους λόγους, να έχει τη δυνα­τό­τητα να παρα­κο­λου­θή­σει τις δια­λέ­ξεις και να μη χάνει μαθή­ματα. Σε καμία περί­πτωση όμως δεν μπορεί να υπο­κα­τα­στή­σει η διδα­σκα­λία αυτή την ζωντανή δια­δι­κα­σία της τάξης.

Θα ήθελα το σχόλιό σας για την τηλεκ­παί­δευση στα δημο­τικά σχολεία, στα γυμνά­σια και στα λύκεια. Πιστεύ­ετε ότι θα μπο­ρούσε να εφαρ­μο­στεί επι­τυ­χώς σε αυτές τις βαθ­μί­δες εκπαί­δευ­σης;

Σίγουρα υπάρ­χουν πολλοί πιο ειδικοί να απα­ντή­σουν για την πρω­το­βάθ­μια ή τη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση. Εδικά όμως στην περί­πτωση της πρω­το­βάθ­μιας, είναι σημα­ντική η ικα­νό­τητα της δια­χεί­ρι­σης των παιδιών από το δάσκαλο. Αυτό δεν μπορεί να επι­τευ­χθεί μέσω του δια­δι­κτύου.

Ο δάσκα­λος δεν καλεί­ται να μετα­δώ­σει μόνο γνώσεις… αλλά τη σμί­λευση της κοι­νω­νι­κής πλευράς του μαθή­μα­τος. Τα παιδιά θα πρέπει να βρί­σκο­νται όλα μαζί, πρέπει να λει­τουρ­γούν σε ομάδες. Με λίγα λόγια δεν θα ήμουν υπέρ της εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευ­σης, του­λά­χι­στον στο δημο­τικό.

Ποιες είναι αλήθεια οι σχέσεις της τοπικής κοι­νω­νίας με το πανε­πι­στή­μιο και αντί­στροφα; Υπάρχει αλλη­λε­πί­δραση;

Όπως συμ­βαί­νει γενι­κό­τερα στις σχέσεις των ανθρώ­πων, έτσι και η σχέση της τοπικής κοι­νω­νίας της Ρόδου και του ακα­δη­μαϊ­κού ιδρύ­μα­τος ήταν διστα­κτική στην αρχή. Σε κάθε σχέση, προ­σπα­θείς αρχικά να κατα­λά­βεις ποιος είναι ο άλλος που έχεις απέ­να­ντί σου. Έτσι και το πανε­πι­στή­μιο προ­σπά­θησε να αντι­λη­φθεί τους ρυθμούς, τις απαι­τή­σεις της τοπικής κοι­νω­νίας.

Αλλά και η τοπική κοι­νω­νία έπρεπε να συνει­δη­το­ποι­ή­σει στα­διακά τι σημαί­νει να έχει ένα πανε­πι­στη­μιακό ίδρυμα στους κόλπους της. Και μπορεί να ήταν επι­φυ­λα­κτική και διστα­κτική και αν ήταν η σχέση αυτή στο ξεκί­νημά της, τα τελευ­ταία χρόνια έχουν αρθεί αυτές οι ανα­στο­λές εκα­τέ­ρω­θεν. Το πανε­πι­στή­μιο απέ­δειξε με ένα σωρό τρόπους, ότι δεν είναι ένα ελι­τί­στικο απο­μα­κρυ­σμένο κομμάτι της κοι­νω­νίας.

Αυτούς τους τρόπους είχα μάλιστα τη χαρά να παρου­σιάσω σε ένα συνέ­δριο που οργά­νωσε η Διεύ­θυνση Εκπαί­δευ­σης του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης. Παρου­σί­ασα τη Σχολή Ανθρω­πι­στι­κών Επι­στη­μών στη Ρόδο ως παρά­δειγμα ένταξης του Πανε­πι­στη­μίου στην τοπική κοι­νω­νία με ένα σωρό δράσεις που υπο­δει­κνύ­ουν το ουσια­στικό ενδια­φέ­ρον και την ανάγκη του πανε­πι­στη­μίου να αφου­γκρα­στεί την τοπική κοι­νω­νία…

Τέτοιες δράσεις είναι π.χ. οι ανοι­χτές δια­λέ­ξεις, η συμ­με­τοχή σε προ­γράμ­ματα και έρευνες που αφορούν στη λει­τουρ­γία της τοπικής κοι­νω­νίας, η υποδοχή κοι­νω­νι­κών φορέων, ομάδων, οργα­νι­σμών στις εγκα­τα­στά­σεις του πανε­πι­στη­μίου, η αντα­πό­κριση σε ουσια­στικά προ­βλή­ματα όπως το μετα­να­στευ­τικό, ή η κάλυψη των αναγκών αιμο­δο­σίας.

Το πανε­πι­στή­μιο απέ­δειξε ότι δεν είναι απλά πάροχος και πιστο­ποι­η­τής γνώσεων, αλλά είναι και δια­μορ­φω­τής του χαρα­κτήρα της τοπικής κοι­νω­νίας και σίγουρα θα συνε­χί­σει να απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της.

Η τοπική κοι­νω­νία έδειξε από την άλλη να αντα­πο­κρί­νε­ται σε αυτό το άνοιγμα. Αυτό το δια­πι­στώ­σαμε από την ουσια­στική στήριξη που είχαμε σε ηθικό και οικο­νο­μικό επίπεδο από την Περι­φέ­ρεια και το Δήμο αλλά και από την θερμή αντα­πό­κριση του κόσμου σε ό,τι κάνουμε, είτε πρό­κει­ται για ενη­με­ρω­τική εκδή­λωση είτε για την επι­στη­μο­νική συμβολή των μελών του πανε­πι­στη­μίου σε έρευνες, επι­στη­μο­νικά συμ­βού­λια, σε συλ­λό­γους και όπου αλλού μπορούν να προ­σφέ­ρουν. Είναι μία σχέση που ωρίμασε με τα χρόνια και πλέον μπο­ρούμε να απο­λαύ­σουμε την συνέρ­γεια μεταξύ τοπικής κοι­νω­νίας και πανε­πι­στη­μίου.

Διευ­θύ­νετε ένα από τα…δημο­φι­λέ­στερα προ­γράμ­ματα σπουδών του πανε­πι­στη­μίου και του τμή­μα­τος Μεσο­γεια­κών Σπουδών. Το συγκε­κρι­μένο ΠΜΣ όπως και τα υπό­λοιπα, απευ­θύ­νε­ται στην τοπική κοι­νω­νία ή πέρα από τα όρια αυτής;

Θα έλεγα ότι τα μετα­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα είναι ένα κομμάτι της εξω­στρέ­φειας του πανε­πι­στη­μίου μας…

Προ­σω­πικά έχω τη χαρά να διευ­θύνω το μετα­πτυ­χιακό πρό­γραμμα σπουδών με τίτλο «Αρχαίο Θέατρο: Εκπαι­δευ­τι­κές και Φιλο­λο­γι­κές Προ­σεγ­γί­σεις». Απευ­θύ­νε­ται στην τοπική κοι­νω­νία και εκτός αυτής, σε εκπαι­δευ­τι­κούς και σε όσους ενδια­φέ­ρο­νται για τον ελλη­νικό πολι­τι­σμό αλλά και σε όσους προ­έρ­χο­νται από τις ανθρω­πι­στι­κές και κοι­νω­νι­κές επι­στή­μες.

Προ­βάλ­λει τις δυνα­τό­τη­τές της σχολής προς τα έξω και έχουμε πολλούς φοι­τη­τές και φοι­τή­τριες από όλα τα μέρη της Ελλάδας.

Το ίδιο ισχύσει βεβαίως και για τα υπό­λοιπα 10 μετα­πτυ­χιακά που λει­τουρ­γούν στη σχολή Ανθρω­πι­στι­κών Επι­στη­μών αυτή τη στιγμή. Είναι ο πέμπτος χρόνος λει­τουρ­γίας του και μέχρι στιγμής τα μηνύ­ματα που λαμ­βά­νουμε είναι αισιό­δοξα.

Είναι ενθαρ­ρυ­ντικά τα απο­τε­λέ­σματα που απο­κο­μί­ζουμε τόσο οι διδά­σκο­ντες όσο και οι διδα­σκό­με­νοι από τη συμ­μέ­τοχη μας σε αυτό.