Ανοιχτή επιστολή κ. Γιώργου Τριάντου, αντιδημάρχου Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Πολιτικής για το κοινωνικό ζήτημα των Ρομά Καρακόνερου

Στο πλαίσιο της έγκυρης και πλήρους ενη­μέ­ρω­σης του κοι­νω­νι­κού συνόλου και θέλο­ντας να δια­τη­ρή­σουμε ένα δίαυλο επι­κοι­νω­νίας μαζί του, έχοντας πάντα τη σύμφωνη γνώμη και απόλυτη υπο­στή­ριξη του Δημάρ­χου Ρόδου κ. Αντώνη Β. Καμπου­ράκη εκθέ­τουμε το έργο που επι­τε­λούμε ανα­φο­ρικά με το θέμα των Ρομά, μέσω της Διεύ­θυν­σης Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής και Υγείας του δήμου μας.

Αδιαμ­φι­σβή­τητα, το θέμα των Ρομά απα­σχο­λεί την τοπική κοι­νω­νία της Ρόδου του­λά­χι­στον τριάντα χρόνια. Τη τελευ­ταία δεκα­ε­τία, μετά την εφαρ­μογή του Καλ­λι­κράτη και από τις δυο προη­γού­με­νες δημο­τι­κές αρχές, ξεκί­νη­σαν προ­σπά­θειες από το Δήμο Ρόδου για την αντι­με­τώ­πισή του, οι οποίες εντά­θη­καν τελευ­ταία, αφού απο­τε­λεί επιταγή της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης η δρο­μο­λό­γηση και ορι­στική επίλυση της κοι­νω­νι­κής τους ένταξη σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Ως Δήμος, ανα­λαμ­βά­νο­ντας στο ακέραιο τις υπο­χρε­ώ­σεις μας:

1. Εκπο­νή­σαμε Επι­χει­ρη­σιακό πρό­γραμμα για την κοι­νω­νική ένταξη των Ρομά στον οικισμό Καρα­κό­νερο, κατα­γρά­φο­ντας όχι μόνο τα νοι­κο­κυ­ριά και τις ανάγκες τους, αλλά και ακο­λου­θώ­ντας ένα σχε­δια­σμό πολι­τι­κών από κάτω προς τα πάνω.

2. Ιδρύ­σαμε και λει­τουρ­γούμε Παράρ­τημα Ρομά, τα στελέχη του οποίου βρί­σκο­νται καθη­με­ρινά σε επαφή μαζί τους παρέ­χο­ντας υπη­ρε­σίες στους άξονες: Εκπαί­δευση, Υγεία, Απα­σχό­ληση και Κοι­νω­νική Μέριμνα.

Σημα­ντικό πρό­βλημα της συγκε­κρι­μέ­νης ομάδας στο καταυ­λι­σμό Καρα­κό­νερο είναι τόσο η έλλειψη αξιο­πρε­πών συν­θη­κών δια­βί­ω­σης, όσο και η κατά­ληψη χώρων που ανήκουν στο δημόσιο και σε ιδιώτες. Στο πλαίσιο των αρμο­διο­τή­των του Δήμου, αλλά και ακο­λου­θώ­ντας τις επι­τα­γές της Ε.Ε και του κράτους (άρθρο 19 της Συν­θή­κης για τη Λει­τουρ­γία της Ε.Ε, άρθρο 21 του Χάρτη των Θεμε­λιω­δών Δικαιω­μά­των της Ε.Ε, Οδηγία 2000/43/ΕΚ «Περί εφαρ­μο­γής της αρχής της ίσης μετα­χεί­ρι­σης προ­σώ­πων ασχέτως φυλε­τι­κής ή εθνο­τι­κής κατα­γω­γής», Νόμος 4443/2016) και κυρίως βασι­ζό­με­νοι στη διεθνή επι­στη­μο­νική θεωρία και μεθο­δο­λο­γία για την άρση των ανι­σο­τή­των και του απο­κλει­σμού της ρόμικης κοι­νό­τη­τας τέθηκε ως πρώτη προ­τε­ραιό­τητα το στε­γα­στικό ζήτημα, το οποίο σχε­διά­στηκε να αντι­με­τω­πι­στεί προς δυο κατευ­θύν­σεις για την αποφυγή νέας συγκέ­ντρω­σης σε ένα χώρο:

1η Κατεύ­θυνση: Ένταξη των Ρομά σε μισθω­μέ­νες κατοι­κίες. Στο πλαίσιο αυτό κατα­τέ­θηκε και εγκρί­θηκε πρό­γραμμα στο ΕΠ Νότιο Αιγαίο 2014-2020 (υπ΄α­ριθμ.3398/30.09.2019 Απόφαση Ένταξης (ΑΔΑ:ΨΡΡΧ7ΛΞ-Σ6Ψ) της Πράξης με τίτλο «Βελ­τί­ωση Συν­θη­κών Στέ­γα­σης

ΡΟΜΑ Δήμου Ρόδου»). Στο επόμενο διά­στημα θα ανα­ζη­τη­θούν προς εκμί­σθωση 17 κατοι­κίες.

2η Κατεύ­θυνση: Μετα­στέ­γαση 22 νοι­κο­κυ­ριών δημοτών Ρομά σε προ­σω­ρινό οικισμό. Στο πλαίσιο αυτό, ακο­λου­θώ­ντας όλες τις νόμιμες δια­δι­κα­σίες και αφού εκδό­θη­καν οι είκοσι οχτώ δια­φο­ρε­τι­κές προ­ε­γκρί­σεις και αξιο­λο­γή­θηκε θετικά η έκταση της προ­σω­ρι­νής μετε­γκα­τά­στα­σης, τόσο από τους ειδι­κούς συμ­βού­λους της Γενικής Γραμ­μα­τείας όσο και από το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημό­κριτο, κατα­τέ­θηκε αίτηση χρη­μα­το­δό­τη­σης στο άρθρο 159 του Ν. 4483/2017 με το υπ΄α­ριθμ πρωτ. 14/10406/26-2-2019. Η αίτηση παρ΄ό­λες τις δια­βε­βαιώ­σεις για την αρτιό­τητα του φακέλου, κατόπιν επα­νει­λημ­μέ­νων οχλή­σεων στη Γενική Γραμ­μα­τεία Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης και Κατα­πο­λέ­μη­σης της Φτώ­χειας, δεν έχει μέχρι σήμερα εγκρι­θεί. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι πανελ­λα­δικά κατα­τέ­θη­καν μόλις 4 προ­τά­σεις, από τις οποίες, μέσα σε ένα τρίμηνο εγκρί­θη­καν οι 3, ενώ η έγκριση για το Δήμο Ρόδου κωλυ­σιερ­γεί με διά­φο­ρες δικαιο­λο­γίες τους τελευ­ταί­ους 16 μήνες (ενδει­κτικά: ζητή­θηκε, ενώ δεν ανα­φε­ρό­ταν πουθενά, η συγκέ­ντρωση επι­κυ­ρω­μέ­νων υπεύ­θυ­νων δηλώ­σεων με τη σύμφωνη γνώμη για τη μετα­στέ­γαση των Ρομά του Καρα­κό­νε­ρου. Αίτημα που ικα­νο­ποι­ή­θηκε και σήμερα γνω­ρί­ζουμε ότι το 72% των νοι­κο­κυ­ριών Ρομά επι­θυ­μεί τη μετα­στέ­γασή του. Στη συνέ­χεια ζητή­θηκε η επέ­κταση της μίσθω­σης της προ­τει­νό­με­νης έκτασης από την ΕΤΑΔ, αίτημα που πάλι ικα­νο­ποι­ή­θηκε. Ως εκκρε­μό­τητα παρα­μέ­νει η σύσταση της Επι­τρο­πής Προ­σω­ρι­νής Μετε­γκα­τά­στα­σης Ειδικών Κοι­νω­νι­κών Ομάδων από την ίδια τη Γ.Γ, η οποία και θα δώσει τυπικά την έγκρισή της για να δρο­μο­λο­γη­θεί η απα­ραί­τητη ΚΥΑ, κάτι που δυστυ­χώς δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα).

Ο Δήμος Ρόδου στο πλαίσιο των αρμο­διο­τή­των του έχει ανα­λά­βει τις υπο­χρε­ώ­σεις που του ανα­λο­γούν, εργα­ζό­με­νος καθη­με­ρινά βάση των κατευ­θυ­ντή­ριων γραμμών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και της Εθνικής Στρα­τη­γι­κής για την κοι­νω­νική ένταξη των Ρομά. Ξεκί­νησε χωρίς να υπάρχει προη­γού­μενο για τη συγκε­κρι­μένη ομάδα, από το γενικό και το ασαφές και μέσα από έρευνα και μελέτη έφτασε στην εξει­δί­κευση των δράσεων, που αντι­κα­το­πτρί­ζουν τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες. Όμως, ο Δήμος Ρόδου απο­τε­λεί τον τελικό δικαιούχο και όχι τη δια­χει­ρι­στική αρχή, η οποία έχει την ευθύνη της έγκρι­σης των προ­γραμ­μά­των και της κατα­νο­μής των χρη­μα­το­δο­τή­σεων. Επίσης, το φάσμα των αρμο­διο­τή­των του σχε­τί­ζο­νται με την πρόληψη και την μέριμνα και όχι με την επιβολή του νόμου ή την κατα­στολή.

Ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι:

ü ζητού­μενο είναι η πλήρης κοι­νω­νική ένταξη των Ρομά και όχι απλά η μετα­τό­πιση του προ­βλή­μα­τος σε δια­φο­ρε­τική γεω­γρα­φική περιοχή

και ταυ­τό­χρονα ότι:

ü μαγικό ραβδί για άμεσες και γρή­γο­ρες λύσεις δεν υπάρχει. Απαι­τεί­ται σε ένα πολυ­μορ­φικό κοι­νω­νικό φαι­νό­μενο, όπως είναι η ένταξη των Ρομά, σωστή οργά­νωση, συνερ­γα­σία και συνέρ­για όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων και ευρεία ενη­μέ­ρωση του κοινού σχετικά με τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, απο­φεύ­γο­ντας αυτο­δί­καιες πράξεις

Ζητούμε τη συνερ­γα­σία και τη συνέρ­για των τοπικών φορέων και δυνά­μεων, στο πλαίσιο των αρμο­διο­τή­των τους, χωρίς μετα­τό­πιση ευθυνών, για να δοθούν ορι­στι­κές λύσεις στα προ­βλή­ματα του Καρα­κό­νε­ρου τόσο για τους κατοί­κους όσο και για τους Ρομά. Λύσεις που θα προ­στα­τέ­ψουν τη Δημόσια Υγεία, το Περι­βάλ­λον, θα βελ­τιώ­σουν τις συν­θή­κες δια­βί­ω­σης των Ρομά, αλλά και των κατοί­κων της περιο­χής. Χρειά­ζε­ται να υπάρξει σχέδιο συνε­κτικό, αλλη­λο­συ­μπλη­ρού­μενο, ενδε­χο­μέ­νως μακρο­χρό­νιο, για να επι­τύ­χουμε το στόχο, που δεν είναι άλλος από το κοινό καλό της κοι­νω­νίας μας.

Θεω­ρούμε αρχικά ότι πρέπει να διεκ­δι­κή­σουμε δυνα­μικά, ως τοπική κοι­νω­νία, την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας ένταξης της αίτησης χρη­μα­το­δό­τη­σης του άρθρου 159 του Ν. 4483/2017 με τη σύσταση της αρμό­διας επι­τρο­πής του Υπουρ­γείου Εργα­σίας και την απόφαση έκδοσης Κοινής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης για την έγκριση χρη­μα­το­δό­τη­σης, η οποία εκκρε­μεί από τον Φεβρουά­ριο του 2019, για να μπορούν να υπάρ­χουν εναλ­λα­κτι­κές λύσεις στο στε­γα­στικό θέμα των Ρομά. Στον προ­σω­ρινό οικισμό έχουμε μερι­μνή­σει τη συστέ­γαση υπη­ρε­σιών του Δήμου, για την απο­τροπή ενός νέου άβατου. Επίσης, ζητούμε την υπο­στή­ριξή σας στην προ­σπά­θεια ανεύ­ρε­σης μισθω­μέ­νων κατοι­κιών σε όλο το νησί, για τη δια­σπορά των νοι­κο­κυ­ριών Ρομά και τον ευκο­λό­τερο κοι­νω­νικό τους έλεγχο. Με την υλο­ποί­ηση του σχεδίου της στε­γα­στι­κής ένταξης των Ρομά, απο­δει­κνύ­ε­ται ότι υπάρχει μέριμνα για τα στε­γα­στικά δικαιώ­ματα της ευά­λω­της ομάδας και χωρίς κυρώ­σεις από το διεθνές δίκαιο μπορούν να εφαρ­μο­στούν τα πρω­τό­κολλα διοι­κη­τι­κής απο­μά­κρυν­σης και κατε­δά­φι­σης καθώς και οι δικα­στι­κές απο­φά­σεις, αφού κατα­πα­τώ­νται εκτά­σεις χαρα­κτη­ρι­σμέ­νες ως λιμε­νι­κές και αρχαιο­λο­γι­κές. Οφεί­λουμε να εφαρ­μό­σουμε ισόνομα τις επι­τα­γές του νόμου, γιατί εάν δεν το πρά­ξουμε, αιω­ρεί­ται ότι συντε­χνιακά, προ­σω­πικά ή άλλα συμ­φέ­ρο­νται είναι υπεράνω νόμων και δια­τά­ξεων και μάλιστα εις βάρος του κοι­νω­νι­κού συνόλου, της υγείας και της ασφά­λειας των πολιτών της Ρόδου.

Ευελ­πι­στώ­ντας ότι όπου υπάρχει τοπικό σχέδιο δράσης, μέσω συγκε­κρι­μέ­νου σχε­δια­σμού υπάρ­χουν και σημα­ντικά απο­τε­λέ­σματα και ενδε­χο­μέ­νως συνο­λική ανα­τροπή του σκη­νι­κού σε τοπικό επίπεδο και χωρίς να παρα­κάμ­πτε­ται ότι η επέν­δυση στον άνθρωπο έχει μακρο­χρό­νια απόδοση και ποτέ δεν φαί­νε­ται άμεσα, αλλά απο­τε­λεί το εχέγγυο για καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής οδη­γώ­ντας στη δια­μόρ­φωση μιας δια­φο­ρε­τι­κής κοι­νω­νίας ως προς τις αντι­λή­ψεις, τις νοο­τρο­πίες, τις ικα­νό­τη­τες, τις ευαι­σθη­σίες, ανα­μέ­νουμε τις τεκ­μη­ριω­μέ­νες προ­τά­σεις/παρα­τη­ρή­σεις για την έμπρα­κτη συμβολή σας σε ένα καθο­λικά απο­δε­κτό σχέδιο δράσης. Όποιος επι­θυ­μεί μπορεί να κατα­θέ­σει τις προ­τά­σεις/παρα­τη­ρή­σεις του τεκ­μη­ριω­μένα στο email: [email protected] γιατί σε αυτή την προ­σπά­θεια οφεί­λουμε να ακού­σουμε όλες τις απόψεις και από κοινού να επι­λύ­σουμε το πρό­βλημα.