Πόσο ασφαλές είναι το άνοιγμα των σχολείων; Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει απάντηση

Αμφι­βο­λίες και διλήμ­ματα δημιουρ­γούν στους γονείς οι δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις των επι­μέ­ρους χωρών και τα αντι­κρουό­μενα επι­στη­μο­νικά μηνύ­ματα. Το πείραμα της επα­νεκ­κί­νη­σης και πως προ­σεγ­γί­ζε­ται στην Ευρώπη.

Την ώρα που ο κόσμος ετοι­μά­ζε­ται να κατα­λά­βει πώς θα ανοί­ξουν ξανά τα σχολεία, ατέ­λειωτα ερω­τή­ματα και αμφι­βο­λίες ταλαι­πω­ρούν τους γονείς…

Με την παν­δη­μία του κορω­νοϊού σε εξέλιξη, πολλοί προ­βλη­μα­τί­ζο­νται για το αν όντως πρέπει να στεί­λουν τα παιδιά τους στα σχολεία, αλλά και για το πώς θα λει­τουρ­γή­σουν αυτά, καθώς δεν φαί­νε­ται να υπάρχει ενιαία γραμμή.

Στην Ευρώπη, μπορεί εκα­τομ­μύ­ρια μαθητές να επι­στρέ­φουν στις αίθου­σες διδα­σκα­λίας, αυξά­νο­νται όμως οι φωνές γονιών και εκπαι­δευ­τι­κών που κάνουν λόγο για ένα πείραμα, στο οποίο δεν θέλουν να συμ­με­τέ­χουν. Κάθε ευρω­παϊκή χώρα δείχνει να ακο­λου­θεί άλλον δρόμο και περί­πλο­κους κανόνες, ενώ οι απο­φά­σεις δεν λαμ­βά­νο­νται απο­κλει­στικά με επι­στη­μο­νικά κρι­τή­ρια.

Οι απόψεις και οι πρα­κτι­κές χωρών, περιο­χών και κοι­νω­νιών λοιπόν διί­στα­νται, αφή­νο­ντας μπερ­δε­μέ­νους τους γονείς, που καλού­νται να απο­φα­σί­σουν τι είναι πιο σωστό για το παιδί τους.

Η νέα σχολική πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι γεμάτη ανα­πά­ντητα διλήμ­ματα: Να αφήσω το παιδί να πάει στο σχολείο; Πόσο κιν­δυ­νεύει; Να το κρατήσω στο σπίτι, μακριά από φίλους, συμ­μα­θη­τές, μαθή­ματα, κοι­νω­νι­κο­ποί­ηση και μία «κάποια κανο­νι­κό­τητα», με όσες συνέ­πειες μπορεί να έχει αυτό;

Πρέπει ή δεν πρέπει να φοράει μάσκα; Είναι ή δεν είναι απο­τε­λε­σμα­τική; Μήπως αν βάλει μάσκα είναι χει­ρό­τερα για την υγεία του; Θα μπο­ρέ­σει να κρα­τή­σει απο­στά­σεις;

Ατέ­λειωτα ερω­τή­ματα ψάχνουν δύσκο­λες απα­ντή­σεις και δίνουν «μάχη» στο μυαλό και την καρδιά των γονιών, που δεν μπορούν να είναι σίγου­ροι για την επιλογή τους.

Τι λέει η επι­στήμη για το πώς τα παιδιά μπορούν να μολυν­θούν και να δια­δώ­σουν τον ιό;

Ολοι όσοι έχουν παιδιά ξέρουν ότι όσο μικρό­τερα είναι, τόσο πιθα­νό­τερο είναι να κολ­λή­σουν κάποιο ιό που κυκλο­φο­ρεί. Με τον κορω­νοϊό όμως τα πράγ­ματα είναι δια­φο­ρε­τικά. Οι περισ­σό­τε­ροι γιατροί συμ­φω­νούν ότι τα παιδιά που θα κολ­λή­σουν σπάνια αρρω­σταί­νουν σοβαρά. Το πόσο μπορούν να δια­σπεί­ρουν τον ιό –και το εάν είναι λιγό­τερο ευάλωτα στις μολύν­σεις από τους ενήλικους- παρα­μέ­νει θέμα συζή­τη­σης μεταξύ των ειδικών.

Ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας είπε ότι πρώτες έρευνες υπο­νο­ούν ότι τα παιδιά τείνουν να μολύ­νουν όσο και οι ενή­λι­κες, ίσως γιατί οι νεώ­τε­ροι ασθε­νείς σπάνια εμφα­νί­ζουν σοβαρά συμ­πτώ­ματα και έτσι τείνουν να φτερ­νί­ζο­νται λιγό­τερο από τους μεγα­λύ­τε­ρους.

Ο Γάλλος υπουρ­γός Υγείας είπε στην Wall Street Journal ότι πρό­σφα­τες μελέτες δεί­χνουν πως παιδιά κάτω των 10 ετών είναι λιγό­τερο μετα­δο­τικά από τα μεγα­λύ­τερα. Ωστόσο, ο Christian Drosten, επι­κε­φα­λής βιο­λο­γίας σε κλινική του Βερο­λί­νου, την περα­σμένη εβδο­μάδα προει­δο­ποί­ησε κατά του ανοίγ­μα­τος των σχο­λείων αφότου βρήκε ενδεί­ξεις ότι τα μολυ­σμένα παιδιά που νοση­λεύ­τη­καν στο νοσο­κο­μείο του είχαν το ίδιο ιικό φορτίο με τους μεγα­λύ­τε­ρους.

Μελέτη που δημο­σιεύ­τηκε τα τέλη Απρι­λίου στην ιατρική εφη­με­ρίδα Lancet, που παρα­κο­λού­θησε την εξά­πλωση του ιού στην κινε­ζική Shenzhen, επίσης συμπέ­ρανε ότι ενώ τα παιδιά είναι λιγό­τερο πιθανό να έχουν σοβαρά συμ­πτώ­ματα, φέρουν τον ίδιο κίνδυνο μόλυν­σης έναντι του υπό­λοι­που πλη­θυ­σμού και πρέπει να λαμ­βά­νο­νται υπόψη σε ότι αφορά τα μέτρα ελέγχου του κορω­νοϊού.

Αλλη μελέτη στην Ουχάν, απ’ όπου ξέσπασε η παν­δη­μία δια­πι­στώ­νει ότι παιδιά κάτω των 15 ετών, είναι κατά 1/3 λιγό­τερο επιρ­ρεπή στην μόλυνση, με το ποσοστό να μειώ­νε­ται στα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας.

Την ίδια στιγμή οι γιατροί προει­δο­ποιούν για την αύξηση των κρου­σμά­των παιδιών που υπο­φέ­ρουν από μια μυστη­ριώδη ασθέ­νεια που μοιάζει με τη νόσο Kawasaki και φαί­νε­ται πως σχε­τί­ζε­ται με τον κορω­νοϊό.

Πρέπει να ανοί­ξουν τα σχολεία πρώτα για τα μικρό­τερα ή τα μεγα­λύ­τερα παιδιά;

Σχεδόν όλες οι ευρω­παϊ­κές χώρες δια­φω­νούν για το θέμα. Γερ­μα­νία και Ουγ­γα­ρία έχουν ήδη ανοίξει τα σχολεία για τα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας παιδιά που θα δώσουν εξε­τά­σεις (σ.σ. ανάλογη πολι­τική ακο­λου­θεί και η Ελλάδα). Στη Γερ­μα­νία τα μικρό­τερα παιδιά θα ακο­λου­θή­σουν με την επι­στροφή να γίνεται στα­διακά.

Γαλλία και Πολωνία κάνουν το αντί­θετο: τα μικρό­τε­ρης ηλικίας παιδιά, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων όσων πηγαί­νουν στο νηπια­γω­γείο επέ­στρε­ψαν στις τάξεις αλλά εθε­λο­ντικά. Στη Νορ­βη­γία τα δημο­τικά ανοί­γουν στις 27 Απρι­λίου.

Η Ολλαν­δία βρί­σκε­ται κάπου στη μέση. Ξεκί­νησε να ανοίγει τα σχολεία τη Δευτέρα με την προ­τε­ραιό­τητα στις πρώτες τάξεις του δημο­τι­κού και τις τελευ­ταίες του λυκείου.

Η Σουηδία δεν στα­μά­τησε τα σχολεία για τις ηλικίες κάτω των 16 ετών.

Στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις, η επι­στήμη είναι ένας μόνος παρά­γο­ντας που οδηγεί τις απο­φά­σεις. Τα μικρό­τερα παιδιά είναι περισ­σό­τερο ευάλωτα σε εγχώρια βία και παρα­μέ­ληση, και αυτός είναι ένας κρί­σι­μος παρά­γο­ντας. Ταυ­τό­χρονα, απο­τε­λούν μεγα­λύ­τερο βάρος για τους γονείς, ενώ αντί­θετα οι έφηβοι χρειά­ζο­νται λιγό­τερη επι­τή­ρηση.

Το άνοιγμα των σχο­λείων είναι απα­ραί­τητο βήμα για την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας. Ενας λόγος που η Γερ­μα­νία στέλνει τα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας παιδιά στο σχολείο είναι για να απο­φύ­γει αλλαγές στις εξε­τά­σεις που θα γίνουν στο τέλος του χρόνου, κάτι που θα δημιουρ­γούσε πίεση στους μαθητές. Επι­πρό­σθετα είναι περισ­σό­τερο εφικτό να ακο­λου­θή­σουν τους κανόνες υγιει­νής και κοι­νω­νι­κής από­στα­σης αλλά και να φορέ­σουν σωστά τη μάσκα τους.

Υπάρ­χουν και τα ιδιω­τικά σχολεία, κάποια εκ των οποίων πιέζουν ώστε να ανοί­ξουν και να απο­φύ­γουν τον κίνδυνο να στα­μα­τή­σουν οι γονείς να πλη­ρώ­νουν τα δίδα­κτρα. Αντί­θετα, τα δημόσια δεν έχουν αυτή την πίεση.

Πρέπει η επι­στροφή στα σχολεία να είναι υπο­χρε­ω­τική;

Αρχικά Γαλλία και Πολωνία επέ­λε­ξαν την εθε­λο­ντική επι­στροφή. Κάποιοι ανη­συ­χούν ότι αυτό θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα τα παιδιά που χρειά­ζε­ται περισ­σό­τερο να επι­στρέ­ψουν στα θρανία να είναι αυτά που θα το κάνουν σε μικρό­τερο βαθμό. Είναι επίσης απαι­τη­τικό για τους εκπαι­δευ­τι­κούς που παράλ­ληλα με το μάθημα στην τάξη θα πρέπει να κάνουν και δια­δι­κτυακά παρα­δό­σεις.

Σε άλλες χώρες, όπως η Γερ­μα­νία, όπου τα σχολεία είναι υπο­χρε­ω­τικά και το μάθημα κατ’ οίκον συνήθως απα­γο­ρεύ­ε­ται, αρνή­θη­καν να προ­χω­ρή­σουν σε αλλαγές στο νόμο, εκτός από τις περι­πτώ­σεις παιδιών με προ­βλή­ματα υγείας τα οποία τα καθι­στούν πιο ευάλωτα στην ασθέ­νεια.

Στην πράξη πολλοί γονείς αντι­στέ­κο­νται. Στη Δανία, την πρώτη χώρα που άνοιξε τα σχολεία, χιλιά­δες κρά­τη­σαν τα παιδιά τους στο σπίτι, φοβού­με­νοι ότι οι εκπαι­δευ­τι­κοί χώροι θα γίνουν πηγές μόλυν­σης. Στο Βερο­λίνο, κάποιοι γονείς εξέ­φρα­σαν ανη­συ­χίες για το ότι δεν είναι υπο­χρε­ω­τική η χρήση μάσκας στις τάξεις.

Μια μητέρα στη Σουηδία που μεγα­λώ­νει μόνη το 8χρονο παιδί της, απο­φά­σισε να μην το στείλει σχολείο καθώς φοβάται ότι αν αρρω­στή­σει η ίδια δεν θα υπάρχει κανείς για να το φρο­ντί­σει.

Υπάρχει ομο­φω­νία για τους κανόνες υγιει­νής στα σχολεία;

Ναι. Οι μαθητές σε όλη την Ευρώπη θα κληθούν να απο­φύ­γουν τις φυσικές αλλη­λε­πι­δρά­σεις. Αυτό σημαί­νει λιγό­τε­ροι μαθητές στην τάξη, ξεχω­ρι­στές εισό­δους και εξόδους, κλι­μα­κωτό ωράριο, βάρδιες όλη τη μέρα ή σε δια­φο­ρε­τι­κές ημέρες, καθώς και απο­στά­σεις στα σχολικά. Θα υπάρξει επίσης πολύ περισ­σό­τερο πλύσιμο των χεριών και συχνές απο­λυ­μάν­σεις των κτιρίων.

Ορι­σμέ­νες χώρες προ­χω­ρούν περισ­σό­τερο από άλλες. Στη Γαλλία, οι κυβερ­νη­τι­κές οδηγίες ανα­φέ­ρουν ότι οι γονείς πρέπει να μετρή­σουν τη θερ­μο­κρα­σία του παιδιού τους πριν το στεί­λουν στο σχολείο. Η κυβέρ­νηση επίσης είπε ότι θα υπάρξει όριο 10 παιδιών ανά τάξη στην προ­σχο­λική ηλικία και 15 μαθητές ανά τάξη στα σχολεία, ενώ άλλες χώρες αφήνουν τα σχολεία να απο­φα­σί­σουν το μέγεθος των μειω­μέ­νων τάξεων.

Σε ορι­σμέ­νες χώρες, η τοπική αυτο­διοί­κηση ή τα σχολεία έχουν εκφρά­σει παρά­πονα για δυσκο­λίες στην από­κτηση εξο­πλι­σμού ατο­μι­κής προ­στα­σίας. Στο Βέλγιο, όπου τα σχολεία θα ανοί­ξουν ξανά στα­διακά από τις 18 Μαΐου, ορι­σμέ­νοι περι­φε­ρεια­κοί αξιω­μα­τού­χοι προει­δο­ποιούν ότι θα τα κρα­τή­σουν κλειστά, εάν δεν υπάρ­χουν αρκετές μάσκες και αντι­ση­πτικά.

Το Λου­ξεμ­βούργο πρό­σφερε σε 6.000 μαθητές τελευ­ταίων τάξεων και 2.500 εκπαι­δευ­τι­κούς την επιλογή να κάνουν τεστ πριν ανοί­ξουν τα σχολεία στα­διακά στις 4 Μαΐου, ξεκι­νώ­ντας με εκεί­νους που έχουν τελικές εξε­τά­σεις.

Τι γίνεται με τις μάσκες;

Υπάρχει λιγό­τερη ομο­φω­νία στην Ευρώπη για τις μάσκες.

Στη Γερ­μα­νία, όπου τα κρα­τί­δια έχουν θεσπί­σει δια­φο­ρε­τι­κούς κανόνες, οι μάσκες στα σχολεία δεν είναι υπο­χρε­ω­τι­κές. Στη Βαυαρία, στη νότια Γερ­μα­νία, έχουν δοθεί συμ­βου­λές στα παιδιά και τους εκπαι­δευ­τι­κούς να φορούν μάσκες έξω από τις τάξεις, όπως σε τουα­λέ­τες, δια­δρό­μους και προ­αύ­λια ή όπου αλλού δεν μπορούν να κρα­τή­σουν την απα­ραί­τητη από­σταση.

Υπάρχει ανη­συ­χία ότι η μάσκα χάνει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της όταν κάποιος τη φοράει για ώρες, λόγω της υγρα­σίας που ανα­πτύσ­σε­ται.

Στη Γαλλία, οι μάσκες δια­τί­θε­νται στους εκπαι­δευ­τι­κούς αλλά γενικά δεν είναι υπο­χρε­ω­τι­κές. Στα δημο­τικά σχολεία, οι μαθητές που αρχί­ζουν να εμφα­νί­ζουν συμ­πτώ­ματα Covid-19 θα απο­μο­νώ­νο­νται και θα φορούν μάσκα μέχρι να πάνε στο σπίτι. Οι μάσκες δεν θα είναι υπο­χρε­ω­τι­κές ούτε στα γυμνά­σια, όταν θα ανοί­ξουν ξανά στις 18 Μαΐου, εκτός από τις περι­πτώ­σεις που δεν θα είναι εύκολο να κρα­τη­θούν απο­στά­σεις.

Οι εκπαι­δευ­τι­κοί στην Τσεχία και την Πολωνία έχουν δια­μαρ­τυ­ρη­θεί για την έλλειψη οδηγιών όσον αφορά το αν οι μαθητές πρέπει να φορούν μάσκα μέσα στην τάξη, και αν ναι, για πόσο καιρό. Δεν υπάρ­χουν κανόνες για τη χρήση μάσκας στα σχολεία της Σου­η­δίας, όπου λίγοι άνθρω­ποι γενικά φορούν μάσκα δημο­σίως.

Στο Βέλγιο, τα παιδιά άνω των 12 ετών θα πρέπει να φορούν μάσκα στα σχολεία, που ανοί­γουν στις 18 Μαΐου. Στην Ουγ­γα­ρία, την περα­σμένη εβδο­μάδα, η αστυ­νο­μία έκανε περι­πο­λίες στα λύκεια, καθώς οι μαθητές είχαν εξε­τά­σεις, δίνο­ντας εντολή στους μαθητές να φορούν μάσκα ή να κρατάνε από­σταση.

Δεν είναι πολύ περί­πλο­κοι οι κανόνες για να τους ακο­λου­θή­σουν τα παιδιά, ειδικά τα μικρά;

Η πολυ­πλο­κό­τητα προ­κα­λεί ανη­συ­χία σε πολλούς γονείς. Σε μία μικρή πόλη νοτιο­δυ­τικά του Παρι­σιού, η Κaren Mathers απέ­κλεισε έναν μακρύ κατά­λογο κανόνων που θα έπρεπε να ακο­λου­θή­σει ο 4χρονος γιος της, όταν θα επέ­στρεφε την επόμενη εβδο­μάδα στο προ­νή­πιο. Θα έπρεπε δηλαδή να πλένει τα χέρια του κάθε φορά που φταρ­νί­ζε­ται, να μην μοι­ρά­ζε­ται τα παι­χνί­δια του με συμ­μα­θη­τές του και να κάθεται σε ένα τραπέζι μόνος του για να φάει το μεση­με­ριανό του.

«Απλώς δεν μπορώ να τον στείλω», δήλωσε η κα Mathers.

Στη Σουηδία, η δασκάλα Natalie Hogstrom πρό­σφατα βοήθησε σε μία τάξη νηπια­γω­γείου, όπου οι 6χρονοι δεν ήταν υπο­χρε­ω­μέ­νοι να κρατούν απο­στά­σεις μεταξύ τους. «Εβαζαν τα χέρια στο στόμα τους, ενώ όλα μοι­ρά­ζο­νταν στυλό και μαρ­κα­δό­ρους», είπε.

Η Doris Hellmuth, διευ­θύ­ντρια γυμνα­σίου στο Βερο­λίνο, δήλωσε ότι ακόμη και μεγα­λύ­τερα παιδιά δυσκο­λεύ­ο­νται να κρα­τή­σουν την απα­ραί­τητη από­σταση.

Ο Γερ­μα­νός ιολόγος Alexander Kekule, έγραψε στη Die Ziet ότι η «η προ­στα­σία των παιδιών που μεγα­λώ­νουν με μάσκα και η εκπαί­δευση της υγιει­νής είναι ψευ­δαί­σθηση και θα μπο­ρούσε ενδε­χο­μέ­νως να τραυ­μα­τί­σει μία ολό­κληρη γενιά».

Η Andrea Heck, επι­κε­φαλ­λής συλ­λό­γου γονέων στο γερ­μα­νικό κρα­τί­διο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, είπε ότι λαμ­βά­νει καθη­με­ρινά εκα­το­ντά­δες email και τηλε­φω­νή­ματα από γονείς που είναι είτε αγχω­μέ­νοι είτε φοβού­νται να στεί­λουν τα παιδιά τους στο σχολείο. «Υπάρχει τερά­στια αβε­βαιό­τητα. Μοιάζει σα να είμαστε σε ένα μεγάλο πείραμα».

Πηγή: euro2day.gr