Το πακέτο επανεκκίνησης της οικονομίας μετά την πανδημία

Ενα σχέδιο για την επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας, όταν η κρίση του κορω­νοϊού θα αρχίσει να υπο­χω­ρεί, επι­χει­ρεί να δια­μορ­φώ­σει τώρα η κυβέρ­νηση, με την ελπίδα να επα­να­κτή­σει η χώρα όσο γίνεται γρη­γο­ρό­τερα μια δυνα­μική επι­στρο­φής σε ανα­πτυ­ξιακή κατεύ­θυνση. Το σχέδιο περι­λαμ­βά­νει ένα πλαίσιο για την τόνωση του του­ρι­σμού, φορο­ε­λα­φρύν­σεις και μείωση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, αλλά και μέτρα για την ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας. Μεταξύ άλλων, στο τραπέζι έχει πέσει η ιδέα επι­τά­χυν­σης των απο­σβέ­σεων για επεν­δύ­σεις.

Πρό­κει­ται για ένα εγχεί­ρημα που σκιά­ζε­ται από τη μεγάλη αβε­βαιό­τητα για τη διάρ­κεια της κρίσης, αλλά και για τις ιατρι­κές εξε­λί­ξεις στον τομέα της διά­γνω­σης και της θερα­πείας της νόσου. Δεν είναι τυχαίο ότι σε σχετική σύσκεψη σε κυβερ­νη­τικό επίπεδο εκλήθη ο λοι­μω­ξιο­λό­γος καθη­γη­τής Σωτήρης Τσιό­δρας, προ­κει­μέ­νου να ενη­με­ρώ­σει για τα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα, ώστε να δια­μορ­φω­θεί ανα­λό­γως ο οικο­νο­μι­κός σχε­δια­σμός.

Ο του­ρι­σμός πρω­τα­γω­νι­στεί ασφαλώς στις ανη­συ­χίες και τα ενδια­φέ­ρο­ντα της κυβέρ­νη­σης, η οποία επι­χει­ρεί να βρει λύσεις για να δια­σω­θεί του­λά­χι­στον ένα τμήμα της κίνησης. «Η μεγάλη δυσκο­λία είναι τα σύνορα», σχο­λιά­ζει παράγων του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου, σημειώ­νο­ντας ότι ακόμη και αν στην Ελλάδα σημειω­θεί υπο­χώ­ρηση της κρίσης, άλλες χώρες, από τις οποίες δέχεται επι­σκέ­πτες, ίσως καθυ­στε­ρή­σουν.

Εξε­τά­ζε­ται, στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο παρά­γο­ντα, το ενδε­χό­μενο να δέχεται του­ρί­στες από ορι­σμέ­νες μόνο χώρες, όπως της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης, όπου φαί­νε­ται ότι η ένταση είναι μικρό­τερη, ή να ανοί­ξουν μόνο τα οδικά σύνορα.

Επίσης, την κυβέρ­νηση ενδια­φέ­ρει, σύμφωνα με την ίδια πηγή, αν θα υπάρχει πρα­κτικά η δυνα­τό­τητα να ελέγ­χε­ται η επι­κιν­δυ­νό­τητα των επι­σκε­πτών, είτε με γρήγορα τεστ είτε με πιστο­ποι­η­τικά ότι έχουν περάσει τη νόσο και είναι υγιείς.

Για τη στήριξη του του­ρι­σμού, εξάλλου, στη φάση της επα­νεκ­κί­νη­σης, κάποια στιγμή το καλο­καίρι, όπως ελπί­ζουν στην κυβέρ­νηση, εξε­τά­ζε­ται το ενδε­χό­μενο να καταρ­γη­θεί το τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Παράλ­ληλα, το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο σχε­διά­ζει να επα­να­φέ­ρει, ανάλογα και με τις δυνα­τό­τη­τες που θα υπάρ­χουν, τα μέτρα της οικο­νο­μι­κής του πολι­τι­κής, τα οποία έβαλε στην άκρη αυτές τις δύσκο­λες μέρες, και συγκε­κρι­μένα τη μείωση εισφο­ρών κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης και φόρων. Παράλ­ληλα με τον του­ρι­σμό, σημειώ­νει η πηγή, το ενδια­φέ­ρον της κυβέρ­νη­σης επι­κε­ντρώ­νε­ται στην ενί­σχυση της απα­σχό­λη­σης.

Κοι­νο­τι­κοί πόροι

Η δημο­σιο­νο­μική πίεση, βεβαίως, θα είναι τερά­στια, αλλά η κυβέρ­νηση ποντά­ρει στη στήριξη από την Ευρω­παϊκή Ενωση. Τα μέτρα επα­νεκ­κί­νη­σης θα βασι­στούν σε μεγάλο βαθμό σε κοι­νο­τι­κούς πόρους: Η Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων θα χορη­γή­σει ρευ­στό­τητα στις τρά­πε­ζες 2 δισ. ευρώ, προ­κει­μέ­νου αυτές με τη σειρά τους να προ­χω­ρή­σουν σε νέες πιστώ­σεις δανείων και ανάλογα με την απόφαση του Eurogroup της προ­σε­χούς Τρίτης τα ποσά μπορεί να είναι ακόμη μεγα­λύ­τερα, θα δημιουρ­γη­θεί εγγυο­δο­τικό ταμείο, με πόρους του ΕΣΠΑ και της Ανα­πτυ­ξια­κής Τρά­πε­ζας, συνο­λι­κού ύψους 1 δισ. ευρώ, ώστε να δοθούν δάνεια για κεφά­λαια κίνησης άνω των 3,5 δισ. ευρώ προς μικρο­με­σαίες και μεγάλες επι­χει­ρή­σεις, ενώ άλλος εγγυο­δο­τι­κός μηχα­νι­σμός θα δημιουρ­γη­θεί για δάνεια επεν­δυ­τι­κού σκοπού.

Εξάλλου, μετά την εξα­σφά­λιση της ευε­λι­ξίας στη χρήση πόρων του ΕΣΠΑ, έως και 6,5 δισ. ευρώ απο­δε­σμεύ­ο­νται από εθνι­κούς πόρους, προ­κει­μέ­νου να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για σκοπούς σχε­τι­κούς με την αντι­με­τώ­πιση της κρίσης του κορω­νοϊού.

Παρεμ­βά­σεις και τον Μάιο 

Προτού περάσει στη φάση της επα­νεκ­κί­νη­σης, η οικο­νο­μία έχει ακόμη μακρύ δρόμο να δια­νύ­σει στο στάδιο της κρίσης και το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο δρο­μο­λο­γεί νέα μέτρα για να ενι­σχύ­σει το δίχτυ ασφα­λείας. Σύμφωνα με τα στελέχη του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου, τώρα βρι­σκό­μα­στε στην αρχή της δεύ­τε­ρης φάσης των μέτρων αυτών. Η πρώτη φάση, εξηγούν, είχε κυρίως κλαδική διά­σταση και στη­ρι­ζό­ταν σε ανα­στο­λές φορο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών υπο­χρε­ώ­σεων για τις επι­χει­ρή­σεις, καθώς και την ενί­σχυση ειδικού σκοπού για τους εργα­ζο­μέ­νους.

Στη δεύτερη φάση, συνε­χί­ζουν, θα υπάρχει εξα­το­μί­κευση της ενί­σχυ­σης κατά επι­χεί­ρηση, η οποία θα στη­ρι­χθεί στον τζίρο της και σε άλλα στοι­χεία της. Η αρχή γίνεται με την επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή, που ξεκί­νησε την Παρα­σκευή και αφορά την ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων με 1 δισ. ευρώ. Θα ακο­λου­θή­σουν, με το ίδιο σκε­πτικό, οι εγγυ­ή­σεις δανείων επι­χει­ρή­σεων, που από τη φύση τους εμπε­ριέ­χουν αξιο­λό­γηση των επι­χει­ρή­σεων εκ μέρους των τρα­πε­ζών, οι οποίες θα χορη­γούν τα δάνεια.

Στα­διακά, υπο­στη­ρί­ζουν οι πηγές του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου, θα περά­σουμε και σε απο­τύ­πωση των ενι­σχύ­σεων της ρευ­στό­τη­τας, ώστε να μην υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις που υπε­ρω­φε­λού­νται και άλλες όχι. Η εκτί­μηση είναι ότι και τον Μάιο θα πρέπει να εξα­κο­λου­θή­σει η στήριξη και δεν θα έχει έρθει ακόμη η ώρα της επα­νεκ­κί­νη­σης. Ο κ. Σταϊ­κού­ρας επέ­μεινε την Παρα­σκευή πως η υπο­λο­γι­ζό­μενη ύφεση θα δια­μορ­φω­θεί στο επίπεδο του 3-4%, αλλά οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι μεταξύ των ευρω­παϊ­κών οργάνων δια­τυ­πώ­νο­νται προ­βλέ­ψεις για ύφεση ακόμη και της τάξης του 9-10% για την Ελλάδα.

Αλλωστε, αυτό προ­κύ­πτει και από την εκτί­μηση του Ινστι­τού­του Bruegel, το οποίο υπο­λό­γισε ότι για κάθε μήνα με κλει­στές επι­χει­ρή­σεις χάνεται 3% του ΑΕΠ, ενώ ο ΟΟΣΑ εκτιμά πως χάνεται 2% του ΑΕΠ.

Επο­μέ­νως, αν χαθούν τρεις μήνες για την οικο­νο­μία, η ύφεση θα είναι 9% σύμφωνα με το Bruegel ή 6% σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ. Kαι αυτό, βεβαίως, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι δεν θα υπάρξει δεύτερο κύμα της παν­δη­μίας τον Σεπτέμ­βριο.