Ερώτηση Ιωάννη Παππά και12 βουλευτών της ΝΔ, για τη στήριξη της δια βίου εκπαίδευσης των ΑμεΑ

Το σημα­ντικό κενό στο εκπαι­δευ­τικό σύστημα για άτομα με ανα­πη­ρίες, όπως είναι οι από­φοι­τοι των Εργα­στη­ρίων Ειδικής Επαγ­γελ­μα­τι­κής Εκπαί­δευ­σης & Κατάρ­τι­σης (ΕΕΕΕΚ), ανα­δει­κνύ­ουν με κοι­νο­βου­λευ­τική ερώτησή τους 13 βου­λευ­τές της Νέας Δημο­κρα­τίας.

Στην χώρα μας λει­τουρ­γούν εκπαι­δευ­τι­κές δομές ΑμεΑ σε πρω­το­βάθ­μιο επίπεδο (Ειδικά Νηπια­γω­γεία & Δημο­τικά) και δευ­τε­ρο­βάθ­μιο επίπεδο (ΕΕΕΕΚ & ΕΕΛ), μέχρι την ηλικία των 20-22 ετών. Δεδο­μέ­νου όμως ότι οι μαθητές των ΕΕΕΕΚ είναι στην πλειο­νό­τητά τους άτομα με σοβαρές ανα­πη­ρίες και βαριά νοητική υστέ­ρηση, όταν απο­φοι­τούν από τα ΕΕΕΕΚ επι­στρέ­φουν στο οικο­γε­νειακό τους περι­βάλ­λον και απο­κό­πτο­νται από οποια­δή­ποτε περαι­τέρω πρό­σβαση σε εκπαί­δευση, επαγ­γελ­μα­τική φρο­ντίδα ή κατάρ­τιση. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να μην συνε­χί­ζε­ται η εκμά­θηση δεξιο­τή­των, να σταματά η προ­ε­τοι­μα­σία τους για αυτό­νομη δια­βί­ωση, να χάνο­νται στα­διακά όσα κατα­κτή­θη­καν κατά την διάρ­κεια των σπουδών τους και να επι­βα­ρύ­νε­ται σε σημα­ντικό βαθμό η ψυχο­λο­γική και σωμα­τική τους κατά­σταση. Επι­πλέον σε πολλές περι­πτώ­σεις το οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον αδυ­να­τεί να παρέχει επαρκή φρο­ντίδα, λόγω σοβαρών προ­βλη­μά­των που και αυτό αντι­με­τω­πί­ζει.

Για τους λόγους αυτούς, 36 σύλ­λο­γοι γονέων & κηδε­μό­νων μαθητών ΕΕΕΕΚ σε όλη την χώρα έχουν κινη­το­ποι­η­θεί τα τελευ­ταία χρόνια, προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γη­θεί μια νέα μετα-γυμνασιακή δομή διά βίου εκπαί­δευ­σης, εργα­σίας και φρο­ντί­δας, η οποία να απο­τε­λεί συνέ­χεια των ΕΕΕΕΚ και να περι­λαμ­βά­νει διδα­σκα­λία βασικών μαθη­μά­των, καθώς και ποι­κί­λες δρα­στη­ριό­τη­τες εργα­σιο­θε­ρα­πείας, φυσι­κο­θε­ρα­πείας, ψυχο­κι­νη­τι­κής αγωγής, ιππο­θε­ρα­πείας, κλπ.

Σε αυτό το κοι­νω­νικό αίτημα αντα­πο­κρί­νο­νται οι ερω­τώ­ντες βου­λευ­τές, απο­σκο­πώ­ντας στην περαι­τέρω ανά­δειξη του ζητή­μα­τος και στην δρο­μο­λό­γηση λύσεων από την πλευρά των αρμό­διων υπουρ­γείων.

Ακο­λου­θεί το πλήρες κείμενο της ερώ­τη­σης:

Προς: 1. Υπουργό Παι­δείας & Θρη­σκευ­μά­των, Νίκη Κερα­μέως

2. Υπουργό Εργα­σίας & Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων, Ιωάννη Βρούτση

Θέμα: «Διά βίου εκπαί­δευση, κατάρ­τιση και φρο­ντίδα ενη­λί­κων ΑμεΑ»

Αξιό­τι­μοι κύριοι υπουρ­γοί,

Η ελλη­νική πολι­τεία, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τα δικαιώ­ματα των ατόμων με ανα­πη­ρία στην εκπαί­δευση, όπως αυτά απορ­ρέ­ουν από το Σύνταγμα της χώρας, αλλά και από την Σύμβαση των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τα δικαιώ­ματα των ατόμων με ανα­πη­ρία, έχει ανα­λά­βει την ευθύνη να δια­σφα­λί­ζει ότι τα άτομα με ανα­πη­ρία θα έχουν πρό­σβαση στην εκπαί­δευση, την επαγ­γελ­μα­τική κατάρ­τιση, την εκπαί­δευση ενη­λί­κων και τη διά βίου μάθηση, χωρίς δια­κρί­σεις και σε ίση βάση με τους άλλους.

Σε αυτό το πλαίσιο, στη χώρα μας λει­τουρ­γούν εκπαι­δευ­τι­κές δομές για τα ΑμεΑ, οι οποίες αφορούν αφενός στην Πρω­το­βάθ­μια Ειδική Εκπαί­δευση (Ειδικά Νηπια­γω­γεία & Ειδικά Δημο­τικά Σχολεία) και αφε­τέ­ρου στη Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Ειδική Εκπαί­δευση [Ειδικά Εργα­στή­ρια Επαγ­γελ­μα­τι­κής Εκπαί­δευ­σης & Κατάρ­τι­σης (ΕΕΕΕΚ) και Ειδικά Επαγ­γελ­μα­τικά Γυμνά­σια & Λύκεια (ΕΕΛ)]. Στα ΕΕΕΕΚ εγγρά­φο­νται μαθητές με βαριές ανα­πη­ρίες και βαριά νοητική υστέ­ρηση, ενώ στα ΕΕΛ εγγρά­φο­νται μαθητές με

ελα­φρύ­τε­ρες ανα­πη­ρίες και ήπια νοητική υστέ­ρηση. Χαρα­κτη­ρι­στικό στοι­χείο της δια­φο­ρο­ποί­η­σης ανάμεσα στους μαθητές ΕΕΕΕΚ και τους μαθητές ΕΕΛ είναι το γεγονός ότι οι δεύ­τε­ροι συμ­με­τέ­χουν σε προ­α­γω­γι­κές και απο­λυ­τή­ριες εξε­τά­σεις στα γνω­στικά αντι­κεί­μενα που διδά­σκο­νται, ενώ οι πρώτοι δεν είναι σε θέση να αντα­πο­κρι­θούν σε αντί­στοι­χες δοκι­μα­σίες.

Τα ΕΕΕΕΚ έχουν υπο­χρε­ω­τι­κές παρου­σίες και είναι εξα­τά­ξια, ωστόσο η φοίτηση σε αυτά διαρκεί συνήθως από 6-8 έτη και εξαρ­τά­ται από την ηλικία της πρώτης εγγρα­φής, τη συνέ­πεια και συνέ­χεια της φοί­τη­σης, κλπ. Οι μαθητές διδά­σκο­νται μαθή­ματα Γενικής Παι­δείας (π.χ. Γλώσσα, Μαθη­μα­τικά, Γυμνα­στική, Μουσική, Καλ­λι­τε­χνικά, κλπ.), καθώς και απο­κτούν γενικές κοι­νω­νι­κές δεξιό­τη­τες, δεξιό­τη­τες ανε­ξάρ­τη­της δια­βί­ω­σης και προ-επαγγελματικές δεξιό­τη­τες, ενώ συνήθως παράλ­ληλα συμ­με­τέ­χουν και σε εργα­στη­ριακά μαθή­ματα (π.χ. Κηπου­ρική, Μαγει­ρική, Αργυ­ρο­χρυ­σο­χοΐα, κλπ.). Ουσια­στικά τα ΕΕΕΕΚ απο­τε­λούν μια φυσική συνέ­χεια των Ειδικών Νηπια­γω­γείων και Ειδικών Δημο­τι­κών Σχο­λείων και παρέ­χουν εκπαί­δευση σε πολ­λα­πλά επίπεδα και στάδια, έως την ηλικία των 20-22 ετών.

Δεδο­μέ­νου όμως ότι οι μαθητές των ΕΕΕΕΚ είναι στην πλειο­ψη­φία τους άτομα με βαριά νοητική υστέ­ρηση και διάφορα σύνοδα σύν­δρομα, όπως μη λει­τουρ­γι­κός αυτι­σμός ή σύν­δρομο Down, με την απο­φοί­τησή τους από τα ΕΕΕΕΚ, δεν μπορούν να δια­βιώ­σουν και να εργα­στούν αυτό­νομα και ανα­γκά­ζο­νται να επι­στρέ­ψουν στο στενό οικο­γε­νειακό τους περι­βάλ­λον, χωρίς καμία περαι­τέρω παροχή εκπαί­δευ­σης, επαγ­γελ­μα­τι­κής φρο­ντί­δας ή κατάρ­τι­σης. Σε αυτό ακριβώς το σημείο ανα­κύ­πτει ένα πολύ σοβαρό και ιδιαί­τερο ζήτημα, που δύναται να κατα­στεί απει­λη­τικό ακόμα και για την ίδια τους την ζωή.

Τι θα συμβεί σε ένα ΑμεΑ εάν η οικο­γέ­νειά του πάψει να είναι σε θέση να το φρο­ντί­σει; Πώς θα απο­φευ­χθεί ο εγκλει­σμός σε ίδρυμα; Πώς θα δια­τη­ρη­θούν οι γνώσεις, οι ικα­νό­τη­τες και οι δεξιό­τη­τες που έχουν έως τώρα κατα­κτη­θεί μέσω της φοί­τη­σης σε οργα­νω­μένα εκπαι­δευ­τικά πλαίσια; Σε περί­πτωση που βρεθεί νέα δομή εκπαί­δευ­σης ή απα­σχό­λη­σης, πώς θα δια­σφα­λι­στεί ότι θα υπάρχει συνέ­χεια της έως τώρα εκπαί­δευ­σης και θα γίνεται χρήση των όποιων δεξιο­τή­των έχουν έως τώρα κατα­κτη­θεί; Πώς θα απο­φευ­χθούν η σύγχυση, η αβε­βαιό­τητα και η θλίψη, η περαι­τέρω σωμα­τική και ψυχο­λο­γική επι­βά­ρυνση που συνήθως φέρνει ο εγκλει­σμός στο σπίτι ή σε ένα άσυλο; Πώς θα μπο­ρέ­σουν αυτά τα άτομα να απο­φύ­γουν την κοι­νω­νική απο­μό­νωση που τους προ­δια­γρά­φει η βαριά νοητική τους ανα­πη­ρία και πώς θα μπο­ρέ­σουν γίνουν μέρος της κοι­νω­νι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, με βάση όμως τις πραγ­μα­τι­κές τους δυνα­τό­τη­τες;

Είναι άλλωστε χαρα­κτη­ρι­στικό για τους μαθητές των ΕΕΕΕΚ ότι στην συντρι­πτική τους πλειο­νό­τητα δεν επι­θυ­μούν να απέχουν καμία ημέρα από τις σχο­λι­κές τους δρα­στη­ριό­τη­τες, ακόμα και όταν πρό­κει­ται για τις θεσμο­θε­τη­μέ­νες αργίες και δια­κο­πές. Το σχολείο είναι για αυτούς το πλαίσιο που τους απα­σχο­λεί δημιουρ­γικά, που τους εκπαι­δεύει, που τους συνο­δεύει στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους, που τους εντάσ­σει σε ένα πολύ σημα­ντικό κοι­νω­νικό περι­βάλ­λον, που τους γεμίζει χαρά, ικα­νο­ποί­ηση, δημιουρ­γι­κό­τητα και που εντός του βιώνουν την ανθρώ­πινη επαφή, δημιουρ­γούν σχέσεις και γεύ­ο­νται μια όσο το δυνατόν πιο πλήρη και ικα­νο­ποι­η­τική εμπει­ρία ζωής. Το εκπαι­δευ­τικό τους πλαίσιο είναι για αυτούς μια δεύτερη οικο­γέ­νεια, με την οποία πηγαί­νουν εκδρο­μές, παρα­κο­λου­θούν θεα­τρι­κές παρα­στά­σεις, πραγ­μα­το­ποιούν επι­σκέ­ψεις, συμ­με­τέ­χουν σε εκθέ­σεις, γιορτές, χορω­δίες, ομάδες και δράσεις, μαθαί­νουν να κυκλο­φο­ρούν με ασφά­λεια, απο­κτούν εφόδια ώστε να αυξή­σουν τον βαθμό

αυτο­νο­μίας τους, μαθαί­νουν να επι­κοι­νω­νούν καλύ­τερα και εν τέλει κοι­νω­νι­κο­ποιού­νται και στα­διακά εντάσ­σο­νται πλη­ρέ­στερα στο κοι­νω­νικό σύνολο. Πώς μπορούν να ανα­πλη­ρω­θούν όλες αυτές οι θετικές επι­δρά­σεις, όταν μετά την απο­φοί­τηση από το ΕΕΕΕΚ ακο­λου­θούν οι περιο­ρι­σμοί ενός στενού οικο­γε­νεια­κού πλαι­σίου ή, ακόμα χει­ρό­τερα, ενός εγκλει­σμού σε ίδρυμα;

Με βάση την ανωτέρω προ­σέγ­γιση γίνεται φανερό ότι υφί­στα­ται μια έντονη κοι­νω­νική ανάγκη για τη σύσταση μιας νέας μετα-γυμνασιακής δομής διά βίου εκπαί­δευ­σης, εργα­σίας και φρο­ντί­δας των απο­φοί­των των ΕΕΕΕΚ. Μια τέτοια δομή θα μπο­ρούσε να υπά­γε­ται διοι­κη­τικά στη Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Εκπαί­δευση, η φοίτηση σε αυτή να είναι διά βίου και ουσια­στικά να απο­τε­λεί συνέ­χεια των ΕΕΕΕΚ, με τα οποία να σχε­τί­ζε­ται οργα­νω­τικά και διοι­κη­τικά, έτσι ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται η ομαλή μετά­βαση από τη μία δομή στην επόμενη. Στο γνω­στικό αντι­κεί­μενο θα μπο­ρού­σαν να περι­λαμ­βά­νο­νται δρα­στη­ριό­τη­τες διδα­σκα­λίας βασικών μαθη­μά­των, εργα­σιο­θε­ρα­πείας, λογο­θε­ρα­πείας, εργο­θε­ρα­πείας, φυσι­κο­θε­ρα­πείας, ιππο­θε­ρα­πείας, ψυχο­κι­νη­τι­κής και μου­σι­κής αγωγής, αθλη­τι­σμού και φυσικής αγωγής, παρα­γω­γής, τυπο­ποί­η­σης και διά­θε­σης βιο­τε­χνι­κών προ­ϊ­ό­ντων, καλ­λιέρ­γειας γεωρ­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων, ζαχα­ρο­πλα­στι­κής, κ.ο.κ. Επι­πλέον θα μπο­ρούσε να δημιουρ­γη­θεί το κατάλ­ληλο θεσμικό πλαίσιο έτσι ώστε να συνά­πτο­νται συμ­βά­σεις συνερ­γα­σίας με τοπικές επι­χει­ρή­σεις, προ­κει­μέ­νου να γίνεται απορ­ρό­φηση και περαι­τέρω προ­ώ­θηση των προ­ϊ­ό­ντων της παρα­γω­γής ή της μετα­ποί­η­σης.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερω­τά­σθε:

1. Ποιες πολι­τι­κές προ­τί­θε­στε να εφαρ­μό­σετε προ­κει­μέ­νου να βελ­τιω­θεί η κοι­νω­νική και παρα­γω­γική ενσω­μά­τωση των ΑμεΑ στο κοι­νω­νικό σύνολο;

2. Ποιος είναι ο σχε­δια­σμός του υπουρ­γείου σας για την διά βίου εκπαί­δευση, φρο­ντίδα και εργασία των απο­φοί­των των ΕΕΕΕΚ;

3. Εντάσ­σε­ται στα σχέδιά σας η δημιουρ­γία μιας νέας μετα-γυμνασιακής δομής, όπως περι­γρά­φε­ται ανωτέρω;

Οι ερω­τώ­ντες βου­λευ­τές

Ιωάννης Παππάς Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου Περι­κλής Μαντάς Βου­λευ­τής Μεσ­ση­νίας Γεώρ­γιος Αμυράς Βου­λευ­τής Ιωαν­νί­νων

Ανα­στά­σιος Μπαρ­τζώ­κας Βου­λευ­τής Ημαθίας Χρήστος Δερ­μεν­τζό­που­λος Βου­λευ­τής Έβρου

Θεμι­στο­κλής Χει­μά­ρας Βου­λευ­τής Φθιώ­τι­δας Κων­στα­ντί­νος Μαρα­βέ­γιας Βου­λευ­τής Μαγνη­σίας

Ξενοφών Μπα­ρα­λιά­κος Βου­λευ­τής Πιερίας Μαρία Ελένη Σούκουλη-Βιλιάλη Βου­λευ­τής Κοριν­θίας

Σπυ­ρί­δων Τσι­λιγ­γί­ρης Βου­λευ­τής Ξάνθης Ανδρέας Νικο­λα­κό­που­λος Βου­λευ­τής Ηλείας

Αθα­νά­σιος Λιούτας Βου­λευ­τής Τρι­κά­λων Βασί­λειος Βασι­λειά­δης Βου­λευ­τής Πέλλας