«Αν φύγω εγώ, έτσι θα κάνουνε οι Τούρκοι και το πήρανε το νησί»

«Αν εγώ φύγω από εδώ, θα γίνει πλιά­τσι­κο. Κι άμα κλεί­σω τα μάτια μου, θα γίνει γκρί­ζα ζώνη. Ενα “έτσι” θα κά­νου­νε οι Τούρ­κοι και το πήραν το νησί» λέει με τη χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή ντο­πιο­λα­λιά της και με μια τρυ­φε­ρό­τη­τα για τον τόπο όπου γεν­νή­θη­κε.

Ροββά Κα­τε­ρί­να

Ηταν προ­πα­ρα­μο­νή Πρω­το­χρο­νιάς όταν μι­λή­σα­με. Κι είχε ήδη συ­μπλη­ρω­θεί ένας μήνας από την τε­λευ­ταία φορά που έδενε καΐκι στο νησί. Η Ελ­λά­δα κο­βό­ταν στα δύο από τη χιο­νο­θύ­ελ­λα και πε­ρί­με­νε πα­γω­μέ­νη το νέο έτος. Κι εκεί­νη μόνη σε 4,5 τ.χλμ., τρι­γυ­ρι­σμέ­νη από θά­λασ­σα, στα 74 της, ακου­γό­ταν στην άλλη άκρη της γραμ­μής χα­ρού­με­νη. Μια αι­σιο­δο­ξία ανα­βλύ­ζου­σα απ’ τη βαθιά πε­ποί­θη­ση πως ζει όπως εκεί­νη διά­λε­ξε.

Η Ει­ρή­νη Κα­τσο­τούρ­χη, η κυρα-Ρηνιώ της Κι­νά­ρου, μο­να­δι­κή κά­τοι­κος και επί χρό­νια «φύ­λα­κας» του ακρι­τι­κού νη­σιού, μί­λη­σε στα «ΝΕΑ» για τις χει­μω­νιά­τι­κες ημέ­ρες της.

Λίγες ώρες μετά θα ξε­κι­νού­σε μια αγω­νιώ­δης ανα­ζή­τη­ση για τον εντο­πι­σμό της, με επι­στρά­τευ­ση ακόμη και ελι­κο­πτέ­ρου Super Puma της Πο­λε­μι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας, καθώς επί τρεις ημέ­ρες θα έπαυε να δίνει ση­μά­δια ζωής. Τε­λι­κώς εντο­πί­στη­κε σώα το βράδυ της πε­ρα­σμέ­νης Πέμ­πτης: η επι­κοι­νω­νία με τα παι­διά της είχε δια­κο­πεί εξαι­τί­ας βλά­βης στην τη­λε­φω­νι­κή της σύν­δε­ση.

Τα Χρι­στού­γεν­να της κυρα-Ρη­νιώς δεν ήταν η «γλυ­κυ­τά­τη» και «συ­γκι­νη­τι­κω­τά­τη» γιορ­τή του Πα­πα­δια­μά­ντη. Απο­κλει­σμέ­νη από τον κόσμο, με μια ετοι­μόρ­ρο­πη στέγη από πάνω της και ηλε­κτρι­κό ρεύμα μόνο στο μισό της σπίτι, έζησε τις γιορ­τές σαν κα­θη­με­ρι­νή, κι όμως ήταν ημέ­ρες αυ­θε­ντι­κά χρι­στου­γεν­νιά­τι­κες, γιατί η ελ­πί­δα και η αν­θρω­πιά γεν­νιού­νται κα­θη­με­ρι­νά εκεί, στη μο­να­ξιά, στον βράχο και στην αλ­μύ­ρα του νη­σιού.

«Θα γίνει πλιά­τσι­κο» 

«Αν εγώ φύγω από εδώ, θα γίνει πλιά­τσι­κο. Κι άμα κλεί­σω τα μάτια μου, θα γίνει γκρί­ζα ζώνη. Ενα “έτσι” θα κά­νου­νε οι Τούρ­κοι και το πήραν το νησί» λέει με τη χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή ντο­πιο­λα­λιά της και με μια τρυ­φε­ρό­τη­τα για τον τόπο όπου γεν­νή­θη­κε.

Με έναν γιο να ζει στην Κά­λυ­μνο και μια κόρη στην Αυ­στρα­λία, η κυρα-Ρηνιώ είχε την επι­λο­γή να ζήσει τις φε­τι­νές γιορ­τές στην αγκα­λιά μιας πόλης. «Δεν μπορώ, όμως, να αφήσω το σπίτι μο­νά­χο, έχω τις κα­τσί­κες, έχω τα μωρά τους τώρα» συ­νε­χί­ζει. «Τις γιορ­τές τις πέ­ρα­σα κά­νο­ντας ό,τι συ­νή­θως» λέει η ίδια. «Ση­κώ­νο­μαι νωρίς. Τάισα τα ζώα μου, με αυτά ασχο­λού­μαι κα­θη­με­ρι­νά – πάνε χρό­νια που δεν έχω ψα­ρέ­ψει. Κι έπει­τα ανέ­βη­κα στον Αϊ-Γιώρ­γη, που είναι θαυ­μα­τουρ­γός, κι άναψα το κα­ντη­λά­κι του. Οσο έχει μέρα, είμαι έξω. Αγαπώ όλο το νησί. Οπου και να πάω, Κί­να­ρος είναι…» γε­λά­ει. «Μετά τρώω. Τι; Απλά πράγ­μα­τα. Πού να φτιά­ξω κάτι γιορ­τι­νό; Τόσες μέρες που ‘χει να πιά­σει το καΐκι κό­ντε­ψα να κάνω Χρι­στού­γεν­να χωρίς ψωμί…» λέει. Μία ως μιά­μι­ση ώρα από την Αμορ­γό είναι η Κί­να­ρος, μα η από­στα­ση γί­νε­ται απρο­σπέ­λα­στη λόγω και­ρού. «Αμα πε­ρά­σουν οι γιορ­τές με το καλό και φτιά­ξει ο και­ρός, θα ‘ρθου­νε κι οι δικοί μου να με δουν» λέει. «Σαν πέσει το φως, η ημέρα τε­λειώ­νει για μένα. Τότε έχω συ­ντρο­φιά την τη­λε­ό­ρα­ση. Ομως πάντα έτσι θυ­μά­μαι τα Χρι­στού­γεν­να εδώ, ακόμη κι όταν ζού­σαν κι άλλοι, όλοι έπε­φταν νωρίς για ύπνο, κου­ρα­σμέ­νοι οι άν­θρω­ποι από δου­λειά όλη την ημέρα, τι να κά­νουν…».

Η κυρα-Ρηνιώ είναι κα­θι­σμέ­νη μπρο­στά σε ένα τρα­πέ­ζι με καρό τρα­πε­ζο­μά­ντι­λο κι έχει μια κορ­νί­ζα ακου­μπι­σμέ­νη πάνω του: είναι οι φω­το­γρα­φί­ες των σμη­να­γών που χά­θη­καν στην Κί­να­ρο όταν το ελι­κό­πτε­ρό τους, ένα Αγκού­στα Μπελ, συ­νε­τρί­βη στο νησί τον Φε­βρουά­ριο του 2016. Τους θυ­μά­ται πάντα, ει­δι­κά ημέ­ρες που είναι. «Ακόμη κλαίω γι’ αυτά τα παι­διά» λέει. «Στε­νο­χω­ριέ­μαι για τις οι­κο­γέ­νειές τους. Δεν θέλω ούτε να θυ­μά­μαι τις ει­κό­νες όταν τους αντί­κρι­σα νε­κρούς». Σε αυτό το δω­μά­τιο η ίδια υπο­δέ­χτη­κε πριν από μία εβδο­μά­δα, τέσ­σε­ρις ημέ­ρες πριν από το τέλος του 2019, και τον υφυ­πουρ­γό Εθνι­κής Αμυ­νας Αλ­κι­βιά­δη Στε­φα­νή. «Του είπα τα προ­βλή­μα­τά μας, τη στέγη που έχει κα­τα­στρα­φεί, το κομ­μέ­νο ρεύμα, είπε θα βοη­θή­σει, για να δούμε…» εξη­γεί. Την Κί­να­ρο όμως, λέει με πα­ρά­πο­νο, την έχουν κα­τα­γρά­ψει ως ακα­τοί­κη­τη νη­σί­δα.

Μόνη από το 2013

Το σπίτι της, στο λι­μά­νι της Κι­νά­ρου, απέ­χει του­λά­χι­στον ένα χι­λιό­με­τρο από τα εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­να κτί­σμα­τα που χρη­σι­μο­ποιού­σαν οι άλλες δύο οι­κο­γέ­νειες που ζού­σαν στο νησί μέχρι πριν από 20 χρό­νια. Ως τη δε­κα­ε­τία του ’60 ζού­σαν συ­νο­λι­κά οκτώ οι­κο­γέ­νειες. «Εγώ γεν­νή­θη­κα εδώ, πα­ντρεύ­τη­κα στην Κά­λυ­μνο, έζησα στην Κά­λυ­μνο, έζησα στην Αυ­στρα­λία, όμως όπου κι αν πή­γαι­να την Κί­να­ρο ανα­ζη­τού­σα.

Ετσι πήρα την από­φα­ση μαζί με τον άντρα μου να επι­στρέ­ψου­με στο νησί πριν από 20 χρό­νια» λέει η 74χρονη γυ­ναί­κα. «Από το 2013 που πέ­θα­νε ο άντρας μου έμει­να μόνη. Ομως δεν μπορώ να φύγω τώρα. Ναι, είναι δύ­σκο­λα, αλλά γί­νε­σαι δυ­να­τός, θες – δεν θες. Και τις γιορ­τές εγώ εδώ ήθελα να είμαι» συ­νε­χί­ζει. Το απέ­δει­ξε την Πέμ­πτη όταν οι δια­σώ­στες του Super Puma τής πρό­τει­ναν να τη με­τα­φέ­ρουν αλλού μέχρι να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες στο νησί, ωστό­σο εκεί­νη αρ­νή­θη­κε να το εγκα­τα­λεί­ψει. «Να σου πω κάτι;» λέει. «Μέχρι που είμαι καλά, εδώ θα μείνω, άμα φύγω, θα ‘χω φύγει για πάντα να ξέ­ρεις…».

ΠΗΓΉ tanea.gr