“Καμπανάκι” Κομισιόν: Αύξηση 29% στις αφίξεις μεταναστών στα ελληνικά νησιά

Έκκληση για ανάληψη επεί­γου­σας δράσης απευ­θύ­νει η Κομι­σιόν ανα­φο­ρικά με το μετα­να­στευ­τικό σε νέα έκθεσή της με εκτενή αναφορά στην Ελλάδα. Κατα­γρά­φει αύξηση κατά 29% στις αφίξεις μετα­να­στών στα ελλη­νικά νησιά φέτος, αλλά και καθί­ζηση στις επι­στρο­φές προς την Τουρκία.

Η έκθεση της Κομι­σιόν για την υλο­ποί­ηση του ευρω­παϊ­κού προ­γράμ­μα­τος δράσης για τη μετα­νά­στευση ανα­φέ­ρει ότι “πρό­σφατα σημειώ­θηκε σημα­ντική αύξηση των αφίξεων στα ελλη­νικά νησιά”.

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι από την αρχή του 2019 μέχρι τις 6 Οκτω­βρίου κατα­γρά­φη­καν πάνω από 47.500 αφίξεις στην Ελλάδα (διά θαλάσ­σης και ξηράς), ήτοι αύξηση κατά 29% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2018. “Το μεγα­λύ­τερο μέρος αυτής της αύξησης οφεί­λε­ται στις αφίξεις στα νησιά του Αιγαίου, με επι­τά­χυνση από τον Ιούνιο. Αντι­θέ­τως, οι αφίξεις μέσω των χερ­σαίων συνόρων το 2019 είναι κατά 27% χαμη­λό­τε­ρες σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2018”, επι­ση­μαί­νε­ται.

Τους μήνες του Ιουλίου, του Αυγού­στου και του Σεπτεμ­βρίου 2019 κατα­γρά­φη­καν τα υψη­λό­τερα μηνιαία επίπεδα αφίξεων από τότε που τέθηκε σε ισχύ η δήλωση ΕΕ-Τουρκίας. “Απο­τέ­λε­σμα ήταν η περαι­τέρω επι­δεί­νωση των συν­θη­κών στα νησιά του Αιγαίου, όπου η κατά­σταση είναι όλο και πιο δύσκολη, με την παρου­σία, στις 6 Οκτω­βρίου, περισ­σό­τε­ρων από 31.000 ατόμων σε κέντρα υπο­δο­χής και ταυ­το­ποί­η­σης (“hotspots”), που ήταν σχε­δια­σμένα για μέγιστο αριθμό περίπου 8.000 ατόμων – παρά τις άνω των 20.000 μετα­φο­ρές προς την ηπει­ρω­τική χώρα κατά το τρέχον έτος”, ανα­φέ­ρει η Επι­τροπή.

Αντί­θετα, “ο αριθμός των ατόμων που επέ­στρε­ψαν στην Τουρκία βάσει της δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας έχει μειωθεί στο χαμη­λό­τερο επίπεδο από το 2016”, εξηγεί. Σύμφωνα με την Επι­τροπή, οι Αφγανοί είναι η κύρια ιθα­γέ­νεια που φθάνει στα νησιά του Αιγαίου, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας το 41% των συνο­λι­κών αφίξεων για το 2019. Οι Τούρκοι υπήκοοι κυριαρ­χούν στα χερσαία σύνορα το 2019, καλύ­πτο­ντας περίπου τα τρία τέταρτα των αφίξεων.

Η Κομι­σιόν ανα­φέ­ρει ότι “οι προη­γού­με­νες εκθέ­σεις προόδου τόνισαν την επεί­γουσα ανάγκη για περαι­τέρω πρόοδο στην Ελλάδα. Οι αυξη­μέ­νες αφίξεις από το καλο­καίρι έχουν τονίσει και πάλι την ανάγκη ανά­λη­ψης δράσης, κυρίως όσον αφορά τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών υπο­δο­χής στα ελλη­νικά νησιά, και την ουσια­στική αύξηση του ρυθμού των επι­στρο­φών από την Ελλάδα βάσει της δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας”.

Εξηγεί ότι τα πρώτα βήματα έγιναν με νέες εθνικές στρα­τη­γι­κές για την υποδοχή των μετα­να­στών και για τους ασυ­νό­δευ­τους ανη­λί­κους, και η κυβέρ­νηση δεσμεύ­θηκε επίσης να επα­νε­ξε­τά­σει πτυχές του νομικού πλαι­σίου για το άσυλο με στόχο την ταχύ­τερη διεκ­πε­ραί­ωση και την αύξηση των επι­στρο­φών. “Ωστόσο, οι δύσκο­λες συν­θή­κες που προ­κα­λού­νται από την αύξηση των αφίξεων και την έλευση του χειμώνα τονί­ζουν την ανάγκη για επεί­γουσα δράση”, προ­σθέ­τει.

Σε έναν οικο­νο­μικό απο­λο­γι­σμό, εξηγεί ότι  η χρη­μα­το­δό­τηση της ΕΕ ξεπέ­ρασε τα 2,2 δισ. ευρώ από το 2015 (Στήριξη από το Ταμείο Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης, το Ταμείο Εσω­τε­ρι­κής Ασφά­λειας και τον Μηχα­νι­σμό Στή­ρι­ξης Έκτα­κτης Ανάγκης). Η ενερ­γο­ποί­ηση του μηχα­νι­σμού στή­ρι­ξης έκτα­κτης ανάγκης, που παρείχε στήριξη για την κάλυψη των ανθρω­πι­στι­κών αναγκών των μετα­να­στών και των προ­σφύ­γων που έχουν εγκλω­βι­στεί στην Ελλάδα, έληξε τον Μάρτιο του 2019. Σε διά­στημα τριε­τίας, χορη­γή­θη­καν συνο­λικά άνω των 643 εκατ. ευρώ.

Κατά τη διάρ­κεια του 2019, το πρό­γραμμα “Στήριξη έκτα­κτης ανάγκης για την ένταξη και τη στέγαση” (ΕΣΤΙΑ), το οποίο υλο­ποιεί η Ύπατη Αρμο­στεία των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τους Πρό­σφυ­γες (UNHCR), εξα­κο­λού­θησε να παρέχει στέγαση μέσω ενοι­κί­α­σης κατα­λυ­μά­των σε πάνω από 25.000 αιτού­ντες άσυλο και πρό­σφυ­γες, καθώς και μηνιαία επι­δό­ματα σε μετρητά σε πάνω από 72.000 άτομα. Η ΕΕ χρη­μα­το­δό­τησε επίσης το έργο του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Μετα­νά­στευ­σης και του Ταμείου των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τα Παιδιά, για την παροχή επι­τό­πιας στή­ρι­ξης στις εγκα­τα­στά­σεις υπο­δο­χής στην ηπει­ρω­τική χώρα.

Συνο­λικά, ανά την ΕΕ η χρη­μα­το­δό­τηση για τη μετα­νά­στευση υπερ­δι­πλα­σιά­στηκε από την έναρξη της κρίσης και υπερέβη τα 10 δισ. ευρώ.  Συνο­λικά, 34.700 άτομα έχουν μετε­γκα­τα­στα­θεί εντός της ΕΕ από την Ιταλία και από την Ελλάδα, στο πλαίσιο ειδικών προ­γραμ­μά­των. Επίσης, 1.103 άτομα έχουν μετε­γκα­τα­στα­θεί από το καλο­καίρι του 2018 στο πλαίσιο εθε­λο­ντι­κών μετε­γκα­τα­στά­σεων, ενός εγχει­ρή­μα­τος που συντο­νί­ζει η Επι­τροπή από τον Ιανουά­ριο του 2019.

Το πρό­βλημα

Βάσει της δήλωσης, η Τουρκία έχει δεσμευ­θεί να απο­τρέ­ψει την αύξηση των παρά­τυ­πων μετα­να­στευ­τι­κών ροών, “κάτι που απο­δεί­χθηκε προ­βλη­μα­τικό, όπως προ­κύ­πτει από την πρό­σφατη αύξηση των αφίξεων στην Ελλάδα και την Κύπρο”, ανα­φέ­ρει η Επι­τροπή. Η επι­στροφή παρά­τυ­πων μετα­να­στών “από την Ελλάδα στην Τουρκία βάσει της δήλωσης απο­τε­λεί διαρκή πρό­κληση. Η Ελλάδα κατά­φερε να επι­στρέ­ψει μόνο 1.908 μετα­νά­στες βάσει της δήλωσης, με ρυθμό που επι­βρα­δύ­νε­ται κατά περίπου 100 επι­στρο­φές εφέτος. Αυτό απο­τε­λεί σημα­ντικό εμπόδιο για να επι­τευ­χθεί πρόοδος, κάτι που συν­δέ­ε­ται επίσης με τις χρο­νο­βό­ρες δια­δι­κα­σίες χορή­γη­σης ασύλου στην Ελλάδα”, ανα­φέ­ρε­ται.

Η Επι­τροπή συνε­χί­ζει τις προ­σπά­θειές της για στήριξη τόσο των επα­νε­γκα­τα­στά­σεων, όσο και της επι­τά­χυν­σης των επι­στρο­φών. Η βελ­τί­ωση της διεκ­πε­ραί­ω­σης των αιτή­σεων ασύλου, τόσο στην ηπει­ρω­τική χώρα όσο και στα νησιά, θα συνέ­βαλε σημα­ντικά στην επι­τά­χυνση των επι­στρο­φών.