Θύμησης βλέμμα: ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. για την αναπηρία

«Αόρατοι άνθρω­ποι, πνιχτοί ψίθυροι, αχνές ανάσες… Τι είναι άραγε πραγ­μα­τικό, τι είναι φάντα­σμα του ονείρου; Εγώ θα σας πω… Όλα είναι μνήμες μιας άλλης εποχής, που ζωντα­νεύ­ουν σε κάθε ανάσα που παίρ­νεις, σε κάθε λέξη που λες, στο φως που ανα­τέλ­λει… Όλα είσαι εσύ, όλα είμαι εγώ! Όλα όσα έζησα περι­μέ­νουν καρ­τε­ρικά σε μια γωνιά μέχρι να ξεπη­δή­σουν μέσα από μια μυρωδιά, ένα άγγιγμα, ένα τρα­γούδι…»

Με αυτά τα λόγια ξεκί­νησε το ταξίδι μιας έκθεσης αλλιώ­τι­κης από τις συνη­θι­σμέ­νες, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε πριν από μερικές μέρες στη Ρόδο και η οποία με έναν τρόπο διεισ­δυ­τικό αλλά και άμεσο εισή­γαγε όσους τη βίωσαν στην καθη­με­ρι­νό­τητα των ατόμων με διά­φο­ρες ανα­πη­ρίες. Πρό­κει­ται για την πολυαι­σθη­τη­ριακή έκθεση «Θύμησης βλέμμα» της ομάδας ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. (ΓΕύση-αΦΗ-όΡΑση), που στε­γά­στηκε στο χώρο της Οπλο­θή­κης De Milly με φορείς συν­διορ­γά­νω­σης το Σύλλογο Ατόμων Με Ανα­πη­ρία Ρόδου (ΣΑμεΑ), την Εθνική Ομο­σπον­δία Τυφλών, το Κέντρο Φυσικής Ιατρι­κής και Απο­κα­τά­στα­σης Ρόδου (ΚΕ.Φ.I.ΑΠ. πρώην ΚΕΚΥΚΑμεΑ), το Κέντρο Πρό­λη­ψης των Εξαρ­τή­σεων και Προ­α­γω­γής της Ψυχο­κοι­νω­νι­κής Υγείας «Δίοδος», την Εται­ρεία Ανά­πτυ­ξης Κοι­νο­τι­κών Υπη­ρε­σιών Ψυχικής Υγείας Παιδιών & Ενη­λί­κων «Πανά­κεια» και το Διεθνές Κέντρο Συγ­γρα­φέων και Μετα­φρα­στών Ρόδου-ΔΟΠΑΡ.

Η δράση είχε ως στόχο την ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών στην ισότιμη μετα­χεί­ριση των ευαί­σθητα κοι­νω­νι­κών ομάδων όπως τα ΑμεΑ, οι υπε­ρή­λι­κες και οι πάσχο­ντες με άνοια. Η έκθεση ήταν ανοιχτή στο κοινό από την Πέμπτη 20 Ιουνίου μέχρι και τη Δευτέρα 23 Ιουνίου 2019 και ο επι­σκέ­πτης είχε την ευκαι­ρία να αφυ­πνί­σει όλες του τις αισθή­σεις (ακοή, αφή, όσφρηση, γεύση) απο­κλεί­ο­ντας όμως την όραση αφού είχε τα μάτια κλειστά, δημιουρ­γώ­ντας έτσι τις δικές του εικόνες και ξυπνώ­ντας τις δικές του μνήμες. Με θεμα­τικό πυρήνα τη ζωή μιας γυναί­κας και τις ανα­μνή­σεις της από τα παιδικά της χρόνια μέχρι τα γερά­ματα, η ομάδα ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. συν­δυά­ζο­ντας τη λογο­τε­χνία, τις πλα­στι­κές τέχνες και τη μουσική δημιούρ­γησε ένα πολυαι­σθη­τη­ριακό αφήγημα σε επτά σταθ­μούς συνο­λι­κής διάρ­κειας 16 λεπτών. Ταυ­τό­χρονα, πραγ­μα­το­ποιού­νταν στην υποδοχή προ­σο­μοί­ωση οδή­γη­σης τυφλών και ενη­μέ­ρωση σχετικά με ζητή­ματα που αφορούν την καθη­με­ρι­νό­τητα των ΑμεΑ. Αξίζει να σημειω­θεί ότι σ’ αυτή την έκθεση ήταν ίσως η πρώτη φορά που δόθηκε η δυνα­τό­τητα πλήρους πρό­σβα­σης σε όλες τις κατη­γο­ρίες των συμπο­λι­τών μας, αφού υπήρξε πρό­βλεψη τόσο για τα άτομα με κινη­τικά προ­βλή­ματα, που μπο­ρού­σαν ανε­μπό­δι­στα να μετα­κι­νη­θούν στο χώρο της έκθεσης, όσο και για τους κωφούς μέσω συμπλη­ρω­μα­τι­κής προ­βο­λής βίντεο στη νοη­μα­τική γλώσσα. Όπως δήλωσε η εμπνεύ­στρια της έκθεσης Νάντια Σαρρή, δασκάλα ειδικής αγωγής, «Με σύνθημα Κλείσε τα μάτια για να δεις η έκθεση προσ­δοκά να παρα­σύ­ρει τον επι­σκέ­πτη σ’ ένα ταξίδι σε σημα­ντι­κούς σταθ­μούς για τη ζωή κάθε ανθρώ­που, όπως τα παιδικά χρόνια, ο πρώτος έρωτας, η μητρό­τητα, το γήρας…».

Επίσης, την εναρ­κτή­ρια μέρα της έκθεσης πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε συμπλη­ρω­μα­τικό δρώμενο με στόχο την ευαι­σθη­το­ποί­ηση του κόσμου στο πρό­βλημα της παρα­βί­α­σης λόγω άγνοιας ή αδια­φο­ρίας των ειδικών χώρων στάθ­μευ­σης ΑμεΑ από οδηγούς. Απέ­να­ντι, λοιπόν, από το χώρο της έκθεσης, στις κοι­νό­χρη­στες θέσεις στάθ­μευ­σης, τοπο­θε­τή­θη­καν ανα­πη­ρικά αμα­ξί­δια με το σημεί­ωμα «επι­στρέφω σε 5 λεπτά», ούτως ώστε οι οδηγοί να έρθουν στη θέση των συμπο­λι­τών τους που εξαι­τίας αυτής της

απα­ρά­δε­κτης πρα­κτι­κής βιώνουν καθη­με­ρινά τον απο­κλει­σμό και την περι­θω­ριο­ποί­ηση.

Η μεγάλη αντα­πό­κριση του κοινού, που συνέρ­ρεε καθ’ όλη τη διάρ­κεια της έκθεσης, ήταν ένα μετρή­σιμο μέγεθος που μπορεί να συνυ­πο­λο­γι­στεί στην επι­τυ­χία της δράσης. Την τελευ­ταία μάλιστα ημέρα, η προ­σέ­λευση του κόσμου ήταν τόσο μεγάλη που η έκθεση λει­τούρ­γησε εκτά­κτως πέρα από το συμ­βα­τικό ωράριο από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ. Αυτό όμως που δεν μετριέ­ται, και το βίωσαν όλοι οι συντε­λε­στές στην επι­κοι­νω­νία που είχαν με τους επι­σκέ­πτες, ήταν η βαθιά συγκί­νηση και η ικα­νο­ποί­ηση στα πρόσωπα όσων παρα­βρέ­θη­καν εκείνες τις μέρες στο Οπλο­στά­σιο Ντεμιγύ, καθώς και η ειλι­κρι­νής τους διάθεση να ενδια­φερ­θούν περισ­σό­τερο για τα προ­βλή­ματα των ΑμεΑ.

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι επίσης το γεγονός ότι η ομάδα ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. και οι εθε­λο­ντές που συνερ­γά­στη­καν με αυτή, πέρα από την πρω­το­βου­λία, τη διορ­γά­νωση και τη διε­ξα­γωγή της δράσης, ανέ­λα­βαν πλήρως και το δημιουρ­γικό κομμάτι της έκθεσης, αφού όλα τα έργα που την απάρ­τι­ζαν (μουσική, κατα­σκευές, λογο­τε­χνικά κείμενα) ήταν δικές τους δημιουρ­γίες. Αυτό όμως που προ­σέ­δωσε επι­πλέον αξία στη δράση δεν ήταν μόνο η συμβολή καθενός από τους συμ­με­τέ­χο­ντες σε αυτήν, αλλά και ο τρόπος που συνερ­γά­στη­καν αρμο­νικά τόσο μεταξύ τους όσο και με τους συμ­βαλ­λό­με­νους φορείς, ούτως ώστε να προ­κύ­ψει αυτό το τόσο επι­τυ­χη­μένο οργα­νω­τικά και καλ­λι­τε­χνικά απο­τέ­λε­σμα.

Την ομάδα ΓΕ.ΦΗ.ΡΑ. απο­τε­λούν τα μέλη Νίκος Κατσά­νος (μου­σι­κός), Αργύρης Κόσκο­ρος (βιβλιοθηκονόμος-φιλόλογος), Άρης Μακρής (δάσκα­λος Ειδικής Αγωγής), Θάλεια Οικο­νό­μου (μαθη­μα­τι­κός), Νάντια Σαρρή (δασκάλα Ειδικής Αγωγής), Χρυ­σό­στο­μος Τάκας (δάσκα­λος Ειδικής Αγωγής) και Νίκος Χατζη­κα­λη­μέ­ρης (τυπο­γρά­φος). Το βίντεο προ­ώ­θη­σης της έκθεσης δημιούρ­γησε η Πόπη Μαγκλή και είναι δια­θέ­σιμο στο youtube (https://www.youtube.com/watch?v=v_1e8ybHBJ0). Την εκδή­λωση στή­ρι­ξαν με την παρου­σία τους ο Γιάννης Μαρ­κα­ντώ­νης, η Ευαγ­γε­λία Βατσάκη, η Ηλιάνα Χατζη­ιω­αν­νί­δου, η Ραφαέλα Τρια­ντα­φύλ­λου, η Αλε­ξάν­δρα Σαρη­γιαν­νί­δου, ο Ζεφ Αγα­δά­κης, ο Δημή­τρης Αντω­νίου, η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Ψίνθου και ο Πρό­ε­δρός της Κυριά­κος Καρίκης. Ξεχω­ρι­στές ευχα­ρι­στίες τα μέλη της ομάδας οφεί­λουν στους μου­σι­κούς Αντώνη Λιοπύρη (κλασική κιθάρα) και Θανάση Βερ­δελλή (σαξό­φωνο), καθώς και στο μουσικό σύνολο “Sol-ίστες” του Ροδίων Ωδείου των εκπαι­δευ­τη­ρίων Ροδίων Παιδεία υπό τη διεύ­θυνση του Τάσου Αθα­να­σιάδη και την Άντζελα Σπανού στο πιάνο, που πλαι­σί­ω­σαν με τις μου­σι­κές τους την εκδή­λωση. Τη δράση βοή­θη­σαν με τις πολύ­τι­μες χορη­γίες τους η Σχολή Ελλη­νι­κής Νοη­μα­τι­κής Γλώσσας Smiyl, τα σου­περ­μάρ­κετ «Σκλα­βε­νί­της», το ζαχα­ρο­πλα­στείο «Στάνη», η Ιβίσκος ΑΕ, η καφε­τέ­ρια «Μύγα», το εστια­τό­ριο «Γκρι­νιά­ρης», το Colorado club, η εται­ρεία Barista Pro, το κατά­στημα νυφικών GIO M exclusives, το κατά­στημα ναυ­τι­λια­κών ειδών «Zairis Marine Shop», η Κοιν.Σ.Επ. «Ασκλη­πειά­δες» και το Μεζε­δο­κα­φε­νείο «Αυλή». Χορηγοί επι­κοι­νω­νίας ήταν η εταιρία βιντε­ο­σκο­πή­σεων «Creative moments», το Τυπο­γρα­φείο 1985 και το Ραδιό­φωνο Λυχνάρι.

Η έκθεση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε υπό την αιγίδα της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου.