Μπαϊράκι στην ελληνική υφαλοκρηπίδα-Κλιµάκωση τον Αύγουστο σχεδιάζει η Αγκυρα

Προ τετε­λε­σμέ­νων γεγο­νό­των στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο σχε­διά­ζει να φέρει η Αγκυρα την Αθήνα μέσα στο καλο­καίρι, με σκοπό την προβολή των διεκ­δι­κή­σεών της στη θάλασσα και στον βυθό, σε μια περίοδο κατά την οποία το ενερ­γειακό παι­χνίδι στην ευρύ­τερη περιοχή λαμ­βά­νει ολοένα και σημα­ντι­κό­τε­ρες δια­στά­σεις. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», η Αγκυρα σχε­διά­ζει απο­στολή του ερευ­νη­τι­κού πλοίου «Ορούτς Ρέις» σε μια περιοχή εντός της ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας ανα­το­λικά της Καρ­πά­θου και νότια της Ρόδου και του Καστελ­λό­ρι­ζου. Η συγκε­κρι­μένη έκταση απο­τε­λεί, ακριβώς, το πλέον κρίσιμο κομμάτι της ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, καθώς η ανα­το­λική απόληξή της, ενώ­νε­ται με την απο­κλει­στική οικο­νο­μική ζώνη (ΑΟΖ) της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Δεδο­μέ­νου ότι η Αγκυρα έχει μια πολύ δια­φο­ρε­τική άποψη για τα όρια της δικής της ΑΟΖ (η οποία συναντά την αιγυ­πτιακή) και την υφι­στά­μενη κατά­σταση στο συγκε­κρι­μένο τεταρ­τη­μό­ριο της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, η απο­στολή ενός ερευ­νη­τι­κού πλοίου σε αυτή την περιοχή, απο­τε­λεί το επόμενο βήμα για την περαι­τέρω διε­θνο­ποί­ηση των τουρ­κι­κών θέσεων.

Εν ολίγοις, την απο­τύ­πωση των τουρ­κι­κών δικαιω­μά­των από τον 28ο (νότια Ρόδου) έως και τον 32ο μεσημ­βρινό (στα ανοιχτά της Πάφου).

Το «Μπαρ­μπα­ρός»

Στην Αθήνα ήδη προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για τον τρόπο που θα αντι­με­τω­πί­σουν μια τέτοια κίνηση. Μάλιστα, εκτι­μά­ται ότι η απο­στολή που είχε κάνει το «Χαϊ­ρε­ντίν Μπαρ­μπα­ρός Πασά», «δίδυμο» ερευ­νη­τικό πλοίο του «Ορούτς Ρέις», τον περα­σμένο Οκτώ­βριο, σε ένα πολύ πιο περιο­ρι­σμένο εύρος της ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, απο­τε­λούσε δοκιμή των αντα­να­κλα­στι­κών της Αθήνας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι τότε, το «Μπαρ­μπα­ρός» έκανε σει­σμι­κές έρευνες σε ένα μικρό τμήμα της ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας (600 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα), ενώ διε­ξή­γαγε το μεγα­λύ­τερο μέρος αυτών στα οικό­πεδα 4 και 5 της κυπρια­κής ΑΟΖ. Στην Αθήνα ήδη διε­ξά­γο­νται συσκέ­ψεις σε πολ­λα­πλά επίπεδα, προ­κει­μέ­νου να υπάρχει πλήρης ετοι­μό­τητα για ένα τέτοιο σενάριο. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι την προη­γού­μενη φορά, έπλεε φρεγάτα του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού, που εξέ­πε­μπε σήμα για τις παρά­νο­μες έρευνες του «Μπαρ­μπα­ρός», το οποίο συνο­δευό­ταν από τουρ­κικά πολε­μικά που, πάντως, παρα­κο­λου­θού­σαν από από­σταση.

Ολες αυτές οι πλη­ρο­φο­ρίες που κατα­φθά­νουν στην Αθήνα από διά­φο­ρους διαύ­λους, επι­βε­βαιώ­νουν κάτι πολύ ευρύ­τερο από μια ακόμα τουρ­κική επί­δειξη ναυ­τι­κής ισχύος στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Οι Τούρκοι επι­θυ­μούν να εκμε­ταλ­λευ­θούν την παρα­λυ­σία που εκτι­μούν ότι επι­φέ­ρει στο ελλη­νικό πολι­τικό σύστημα η προ­ε­κλο­γική περί­ο­δος και να εδραιώ­σουν τις θέσεις τους στο ενερ­γειακό παι­χνίδι που ήδη βρί­σκε­ται σε εξέλιξη στην περιοχή. Η επόμενη κυβέρ­νηση στην Αθήνα, είτε οι εθνικές εκλογές διε­ξα­χθούν τον Ιούνιο είτε τον Οκτώ­βριο, θα έχει να αντι­με­τω­πί­σει μια εξαι­ρε­τικά πιε­στική πραγ­μα­τι­κό­τητα, καθώς είναι σαφές ότι πέρα από τις ΑΟΖ Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύ­πτου υπάρχει ευρύ­τερο ενδια­φέ­ρον για την επέ­κταση των ερευνών για υδρο­γο­νάν­θρα­κες σε όλη την Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Η Αγκυρα, μέσω πολύ σοβαρών και στο­χευ­μέ­νων επεν­δύ­σεων που έχει κάνει σε αυτό τον τομέα, έχει «προι­κί­σει» την τουρ­κική εται­ρεία πετρε­λαίων (ΤΡΑΟ) όχι μόνο με ερευ­νη­τικά πλοία, αλλά και με δύο πλωτά γεω­τρύ­πανα, τα οποία ανα­μέ­νε­ται, όπως ουσια­στικά ήδη προ­α­ναγ­γέλ­θηκε και στον ΟΗΕ, να δρα­στη­ριο­ποι­η­θούν τους επό­με­νους μήνες ακόμα και μέσα στην κυπριακή ΑΟΖ. Τα πλέον επίφοβα για τουρ­κική δρα­στη­ριο­ποί­ηση, οικό­πεδα, είναι τα 1, 4, 5 και 7, τα οποία δεν έχουν ακόμα δημο­πρα­τη­θεί, ενώ ανη­συ­χία υπάρχει και στο τεμάχιο 3, στα νότια της Καρ­πα­σίας, όπου η Τουρκία έχει ήδη μια φορά επέμβει και έχει ακυ­ρώ­σει τη δοκι­μα­στική γεώ­τρηση της κοι­νο­πρα­ξίας ENI/KOGAS (Ιταλία/Νότια Κορέα).

Η απο­τύ­πωση των τουρ­κι­κών διεκ­δι­κή­σεων έχει διπλή αιτιο­λό­γηση. Η πρώτη, βεβαίως, αφορά τις διεκ­δι­κή­σεις της Αγκυρας, όπως αυτές ξεδι­πλώ­νο­νται από τη δεκα­ε­τία του ’90. Η δεύτερη, ωστόσο, αφορά την αίσθηση ότι Ελλάδα, Κυπριακή Δημο­κρα­τία και Ισραήλ απο­τε­λούν άξονα περι­κύ­κλω­σης, που υπο­στη­ρί­ζε­ται ενεργά από τις ΗΠΑ, προ­κει­μέ­νου η εξόρυξη των υδρο­γο­ναν­θρά­κων της περιο­χής να μην περι­λά­βει την Τουρκία. Η συγκε­κρι­μένη αντί­ληψη είναι και εκείνη που λει­τουρ­γεί ως αιτιο­λο­γία σκλή­ρυν­σης της τουρ­κι­κής στάσης και στο Κυπριακό. Η Αγκυρα δεν αντι­με­τω­πί­ζει την ενέρ­γεια ως κατα­λύτη για την επίλυση του Κυπρια­κού, αλλά ως έναν ακόμη παρά­γο­ντα υπο­νό­μευ­σης των συμ­φε­ρό­ντων της.

Νευ­ρι­κό­τητα

Επι­πλέον, η τουρ­κική επα­να­φορά των ζητη­μά­των που αφορούν το καθε­στώς των νησιών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, ανα­δει­κνύει τη νευ­ρι­κό­τητα της Αγκυρας, πρώτον, για την αμε­ρι­κα­νική de facto υπο­στή­ριξη της Αθήνας με την απο­στολή πολε­μι­κών στα Δωδε­κά­νησα. Και, δεύ­τε­ρον, για τις κινή­σεις που ανα­μέ­νε­ται να κάνει η Αθήνα το αμέσως επόμενο χρονικό διά­στημα σε σχέση με την επέ­κταση της αιγια­λί­τι­δας ζώνης από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια, του­λά­χι­στον στο δυτικό μέρος της ηπει­ρω­τι­κής χώρας (Ιόνιο και δυτικά των  Κυθήρων). Την τουρ­κική νευ­ρι­κό­τητα επι­τεί­νει η δια­φαι­νό­μενη επι­κρά­τηση στη Λιβύη, ενός καθε­στώ­τος αρνη­τι­κού, αν όχι εχθρι­κού, έναντι της Αγκυρας. Σε περί­πτωση οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ προς τα νότια, το μεγα­λύ­τερο μέρος της δια­πραγ­μά­τευ­σης που θα πρέπει να κάνει η Ελλάδα, αφορά την ακτή της Λιβύης, η οποία αντί­κει­ται της Πελο­πον­νή­σου και του μεγα­λύ­τε­ρου μέρους της Κρήτης.

Υπό αυτές τις συν­θή­κες, είναι απο­λύ­τως κατα­νοητό, ότι την Αθήνα ανα­κου­φί­ζει ιδιαι­τέ­ρως η απόφαση της Ουά­σιγ­κτον να αυξήσει συνο­λικά τη ναυτική παρου­σία στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και, επα­κό­λουθα και στην Ελλάδα. Αν και η αύξηση της παρου­σίας αφορά κατά κύριο λόγο την προβολή αμε­ρι­κα­νι­κής ισχύος, έναντι της ρωσικής επιρ­ροής, η εμφά­νιση αμε­ρι­κα­νι­κών πλοίων στο Αιγαίο είναι περισ­σό­τερο από ευπρόσ­δε­κτη.