Πρωτοβουλία ΞΕΕ για να μη «χαθούν» οι πόλεις απ’το Airbnb

Η έρευνα της Grant Thornton ακτι­νο­γρα­φώ­ντας τις κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων, τόσο σε ποσο­τικό όσο και σε ποιο­τικό επίπεδο, δια­πι­στώ­νει :

–       Tην ύπαρξη του φαι­νό­με­νου «εκτο­πι­σμού» ακι­νή­των από τις μακρο­χρό­νιες στις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις. Παρα­τη­ρεί­ται ότι το πλήθος των ακι­νή­των βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ανα­πτύσ­σε­ται με μεγα­λύ­τερο ρυθμό από αυτόν των ακι­νή­των μακρο­χρό­νιας μίσθω­σης. Κατά αυτόν τον τρόπο προ­κα­λεί­ται ανι­σορ­ρο­πία στην ανά­πτυξη του του­ρι­στι­κού και του υπό­λοι­που οικι­στι­κού περι­βάλ­λο­ντος με αύξηση των τιμών ενοι­κί­α­σης και  επι­βά­ρυνση των οικο­νο­μικά ασθε­νέ­στε­ρων.

–       Η οικο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού διευ­ρύ­νει το φαι­νό­μενο «εκτο­πι­σμού» και αύξησης τιμών (crowding out and price effect), ενώ ειδι­κό­τερα στις κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις σε επίπεδο αγοράς ακι­νή­των συμπε­ραί­νει ότι :

α) στην Αθήνα, 1 ακίνητο στην οικο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού στερεί 2 ακίνητα  από τις μακρο­χρό­νιες μισθώ­σεις, ενώ προ­κα­λεί­ται αύξηση 9,3% στις τιμές των ενοι­κίων

β) σε επίπεδο χώρας, προ­κα­λεί­ται μείωση δια­θέ­σι­μων ακι­νή­των για μακρο­χρό­νια μίσθωση, ενώ την ίδια ώρα δια­μορ­φώ­νε­ται ποσο­στιαία αύξηση 8,3% στα ενοίκια, με συνα­κό­λουθη επι­βά­ρυνση των οικο­νο­μικά αδύ­να­μων ομάδων.

Τη μείωση των δημο­σίων εσόδων (η καθαρή απώλεια δημο­σίων εσόδων από την τριετία 2016-2018 εκτι­μά­ται στα 300 εκατ. ευρώ περίπου) και συνα­κό­λουθα τον περιο­ρι­σμό πόρων κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής, την απώλεια θέσεων εργα­σίας (36.560 την τελευ­ταία τριετία), αλλοί­ωση του εργα­σια­κού μοντέ­λου με αβέ­βαιες συν­θή­κες και δημιουρ­γία της αθέατης εργα­σίας. (“invisible work”).

–       Ακόμη επαυ­ξά­νε­ται το φαι­νό­μενο «υπο­τρο­πής» στο περι­βάλ­λον (21% μεγα­λύ­τερη επι­βά­ρυνση στη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των), και προ­κα­λεί­ται κοι­νω­νική αντι­μα­χία.

–       Αρνη­τι­κές επι­δρά­σεις σε επίπεδο κοι­νω­νι­κής συνοχής με αλλοί­ωση αστικού περι­βάλ­λο­ντος, με στρεβλή ανά­πτυξη. Τα εμπο­ρικά κατα­στή­ματα και οι υπη­ρε­σίες εστί­α­σης ανα­προ­σαρ­μό­ζο­νται και στρέ­φο­νται σχεδόν απο­κλει­στικά στην εξυ­πη­ρέ­τηση των αναγκών των επι­σκε­πτών. Απο­τέ­λε­σμα αυτού είναι η περαι­τέρω αλλοί­ωση της φυσιο­γνω­μίας των περιο­χών και η μετα­τροπή τους σε του­ρι­στικά «γκέτο». Τέλος δια­πι­στώ­νε­ται αύξηση δικα­στι­κών δια­μα­χών, με συν­δυα­στική πρό­κληση ζητη­μά­των δημό­σιας ασφά­λειας, Ως εκ τούτου ελλο­χεύει άμεσα ο κίν­δυ­νος γενι­κό­τε­ρης υπο­βάθ­μι­σης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της χώρας.

Τι κάνουν οι ξένοι;

Οι προ­τει­νό­με­νες παρεμ­βά­σεις που κατα­γρά­φο­νται στη διεθνή πρα­κτική και ανα­φέ­ρο­νται στη μελέτη είναι : 1. η δημιουρ­γία προ­δια­γρα­φών λει­τουρ­γίας των ακι­νή­των βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, 2. να καθο­ρι­στεί άμεσα όριο στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και 3. να προ­βλε­φθούν σαφείς υπο­χρε­ώ­σεις που οφεί­λουν να ακο­λου­θούν οι ιδιο­κτή­τες των ακι­νή­των.

Ανα­λυ­τικά διεθνώς κατα­γρά­φε­ται: 1. Η εγγραφή του ακι­νή­του σε σχετικό μητρώο και τήρηση τεχνι­κών και λει­τουρ­γι­κών προ­δια­γρα­φών, 2. Ο προσ­διο­ρι­σμός ορίου στις ημέρες μίσθω­σης και καθο­ρι­σμός μέγι­στου αριθμού ακι­νή­των ανά ιδιο­κτήτη προς διάθεση, 3. Η εξα­σφά­λιση της προ­στα­σίας των κατοί­κων με πρό­βλεψη κανόνων / οδηγιών κοι­νω­νι­κής συμπε­ρι­φο­ράς. 4. Η Φορο­λό­γηση με πρό­βλεψη ισο­δύ­να­μης φορο­λο­γι­κής επι­βά­ρυν­σης, 5. Η θέσπιση σχε­τι­κού νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου με σαφείς κανόνες λει­τουρ­γίας, 6. Η ύπαρξη μηχα­νι­σμών παρα­κο­λού­θη­σης της εφαρ­μο­γής των κανο­νι­στι­κών ρυθ­μί­σεων που τίθε­νται, 7. η συνερ­γα­σία ρυθ­μι­στι­κών αρχών με δια­με­σο­λα­βη­τές υπη­ρε­σιών οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού με σύναψη πρω­το­κόλ­λων συνερ­γα­σίας για την τεχνική σύνδεση των συστη­μά­των και την ανταλ­λαγή δεδο­μέ­νων.

Σχο­λιά­ζο­ντας τα απο­τε­λέ­σματα της μελέτης της Grant Thornton, ο πρό­ε­δρος του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου της Ελλάδος κ. Αλέ­ξαν­δρος Βασι­λι­κός, τόνισε :

«Το ΞΕΕ τοπο­θε­τεί­ται πάντα με τεκ­μη­ριω­μέ­νες θέσεις, συμ­με­τέ­χο­ντας υπεύ­θυνα στο δημόσιο διάλογο. Με τη σφρα­γίδα της αξιο­πι­στίας της Grant Thornton, με την οποία συνε­χί­ζουμε την απο­δο­τική συνερ­γα­σία μας, παρου­σιά­ζουμε σήμερα τα ευρή­ματα της μελέτης που τεκ­μη­ριώ­νουν πέραν πάσης αμφι­σβή­τη­σης το αρνη­τικό κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων. Έχοντας επι­ση­μά­νει ήδη από το 2012 τις αρνη­τι­κές συνέ­πειες του φαι­νο­μέ­νου όταν εξε­λίσ­σε­ται ανε­ξέ­λεγ­κτα, σήμερα κατα­δει­κνύ­ουμε τα τερά­στια κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα που δημιουρ­γού­νται. Δεν είναι τι χάνουν οι ξενο­δό­χοι, είναι τι χάνει η κοι­νω­νία, όσο η συγκε­κρι­μένη δρα­στη­ριό­τητα παρα­μέ­νει επί της ουσίας χωρίς ρύθμιση και έλεγχο εφαρ­μο­γής των ρυθ­μί­σεων. Η φορο­λό­γηση δεν επιλύει κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα. Γι’ αυτό και θεω­ρούμε υπο­χρέ­ωσή μας να ξεκι­νή­σουμε άμεσα έναν ευρύ κοι­νω­νικό διάλογο με φορείς και συλ­λο­γι­κό­τη­τες της κοι­νω­νίας των πολιτών στη βάση των συμπε­ρα­σμά­των της μελέτης και πολύ σύντομα να κατα­θέ­σουμε συγκε­κρι­μέ­νες εφαρ­μό­σι­μες προ­τά­σεις,  με γνώμονα την κοι­νω­νία και τις ανάγκες της».