Τι µαθαίνουν στην Ιστορία οι µαθητές στα Σκόπια-Αλυτρωτικές τάσεις για τη «χαµένη πατρίδα»

H χώρα μας έχει απαι­τή­σει από την ΠΓ∆Μ να αφαι­ρέ­σει από τη διδα­κτέα ύλη της επόµενης σχο­λι­κής χρονιάς όλες τις ανα­φο­ρές που εµπεριέχουν αλυτρωτισµό ή αναθεωρητισµό, τους αµφιλεγόµενους χάρτες και σύµβολα που παραπέµπουν στην Ελλη­νική Ιστορία – ειδικά στην αρχαία Μακε­δο­νία. Στη Μεικτή ∆ιεπιστηµονική Επι­τροπή Εµπειρογνωµόνων Ελλάδας – ΠΓ∆Μ που συνε­δρί­ασε στις 2 Νοεµβρίου 2018 στη Θεσ­σα­λο­νίκη και οι δύο πλευρές δεσµεύτηκαν ότι θα εφαρµόσουν τη Συµφωνία των Πρεσπών κατά γράµµα και το διεθνές δίκαιο µε σεβασµό.

Η Επι­τροπή συγκρο­τή­θηκε σύµφωνα µε το άρθρο 8 (5) της Συµφωνίας των Πρεσπών και συµµετέχουν σε αυτήν δεκα­τέσ­σερα µέλη από τις δύο χώρες, µε τον υφυ­πουργό Εξω­τε­ρι­κών, Μάρκο Μπόλαρη, να έχει ανα­λά­βει επι­κε­φα­λής του ελλη­νι­κού τµήµατος. Στη δεύτερη συνά­ντηση, που θα γίνει στα µέσα Φεβρουα­ρίου επί εδάφους της ΠΓ∆Μ, θα τεθούν στα­διακά θέµατα ουσίας, αρχής γενοµένης από τα εγχει­ρί­δια του δηµοτικού που η ελλη­νική πλευρά έχει ήδη παρα­λά­βει, όπως και άλλα εγχει­ρί­δια.

Τα εγχει­ρί­δια του δηµοτικού της γει­το­νι­κής χώρας, αποσπάσµατα των οποίων παρου­σιά­ζει κατ’ απο­κλει­στι­κό­τητα το «Έθνος της Κυρια­κής», είναι γραµµένα σε συν­θή­κες πολιορ­κίας και «θερµοκηπίου» για τις νέες γενιές, εργα­λειο­ποί­η­σης της Ιστο­ρίας ως µέσου αυτοάµυνας, ψύχωσης στη διελ­κυ­στίνδα του ονοµατολογικού και, το πιο σηµαντικό, έχουν πάρα πολλές ανα­κρί­βειες και παρα­ποι­ή­σεις της Ιστο­ρίας.

Οι µαθητές των σχο­λείων της ΠΓ∆Μ εκπαι­δεύ­ο­νται να έχουν αλυ­τρω­τι­κές τάσεις για τη «χαµένη πατρίδα», που εµφανίζεται σε χάρτες των σχο­λι­κών βιβλίων τους να έχει έκταση µέχρι και τη ∆υτική Ελλάδα και φυσικά να βρέ­χε­ται από το Αιγαίο. Αποτέλεσµα αυτού είναι γενιές µαθητών τα τελευ­ταία 25 χρόνια να έχουν σχηµατίσει την εσφαλµένη αντί­ληψη για τη µη ελλη­νι­κό­τητα της Μακε­δο­νίας και να θεωρούν ότι έχουν το προνόµιο στη χρήση του ονόµατος, της Ιστο­ρίας και των συµβόλων που απορ­ρέ­ουν από αυτήν. Χαρα­κτη­ρι­στικό παράδειγµα είναι η οικειο­ποί­ηση αρχαιο­λο­γι­κών ευρηµάτων, µνηµείων (Πέλλα, ∆ίον), όπως η εικόνα του Φιλίπ­που Β’, η απει­κό­νιση της Μακε­δο­νι­κής Φάλαγ­γας, ο Ηλιος της Βερ­γί­νας (!), που βρί­σκο­νται στον ελλα­δικό χώρο και ανα­κα­λύ­φθη­καν από σπου­δαί­ους Ελληνες αρχαιο­λό­γους. Το µικρό δείγµα από το οπτικό υλικό που χρησιµοποιείται στα εν λόγω εγχει­ρί­δια απο­τε­λεί µόνο ένα µέρος του χον­δροει­δούς σφετερισµού της αρχαίας Ελλη­νι­κής Ιστο­ρίας που λαµβάνει χώρα στη γείτονα τα τελευ­ταία χρόνια.

«Η συνε­δρί­αση της άµισθης Μεικτής Επι­τρο­πής για τα σχολικά εγχει­ρί­δια έγινε σε πολύ καλό κλίµα, χωρίς να ζητηθεί τίποτα από την πλευρά της ΠΓ∆Μ. Ολα όσα δηµοσιεύθηκαν σε διά­φο­ρες ιστο­σε­λί­δες για δήθεν απαι­τή­σεις της άλλης πλευράς, όπως ο Βασί­λειος Β’ Βουλ­γα­ρο­κτό­νος να µην ονοµάζεται πλέον έτσι στα ελλη­νικά εγχει­ρί­δια, ότι µόνο η δυνα­στεία των αρχαίων Μακε­δό­νων ήταν ελλη­νική, να απα­λει­φθεί η ένοπλη φάση του Μακε­δο­νι­κού Αγώνα (1904-1908), είναι αποκυήµατα νοσηρής φαντα­σίας» ανα­φέ­ρει στο «Έθνος της Κυρια­κής» ο κ. Σπυ­ρί­δων Σφέτας, καθη­γη­τής Νεό­τε­ρης και Σύγ­χρο­νης Βαλ­κα­νι­κής Ιστο­ρίας του ΑΠΘ και µέλος της ∆ιεπιστηµονικής Επι­τρο­πής.

«Αν είχαµε κατα­λή­ξει σε συµφωνία µε την ΠΓ∆Μ στη δεκα­ε­τία του ’90 επί του νου­νε­χούς Κίρο Γκλι­γκό­ροφ, ο σφετερισµός της αρχαιό­τη­τας δεν θα υπήρχε στα εγχει­ρί­δια. Η αδρά­νεια δεν λει­τούρ­γησε υπέρ ηµών» εξηγεί ο καθη­γη­τής. Η εντολή να τυπω­θούν τα νέα βιβλία, σύµφωνα µε ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρίες, θα δοθεί από τη σκο­πιανή κυβέρ­νηση τον Μάρτιο. Επίσης µπορεί εύκολα να κατα­νο­ή­σει κανείς πως µια συζή­τηση που θα εξέταζε γραµµή προς γραµµή τα ιστο­ρικά βιβλία, θα οδη­γούσε σε διελ­κυ­στίν­δες και θα χρεια­ζό­ταν πάρα πολλά χρόνια. Να θυµίσουµε ότι το έργο της αντί­στοι­χης Επι­τρο­πής που έχει δηµιουργηθεί και ασχο­λεί­ται µε τα βιβλία της Αλβα­νίας, δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί έπειτα από 17 χρόνια προ­σπα­θειών.

Κιτς εξαρ­χαϊ­σμού

Υπό το κλίµα της διέ­νε­ξης µε την Ελλάδα για το όνοµα, ιδίως µετά το 2008, ο Γκρού­εφ­σκι, όπως εξηγεί ο κ. Σφέτας, περιστοιχιζόµενος από και­ρο­σκό­πους αρχαιο­λό­γους -που επι­δί­ω­καν τη λήψη κον­δυ­λίων για ανασκαφές-, εγκαι­νί­ασε τη γνωστή πολι­τική του κιτς εξαρχαϊσµού, κάτι που, στην ιστο­ριο­γρα­φία και κατ’ επέ­κταση στα σχολικά εγχει­ρί­δια, εκφρά­στηκε µε τον σφετερισµό της ελλη­νι­κής αρχαιό­τη­τας και µε τη χάραξη µιας δια­χω­ρι­στι­κής γραµµής µεταξύ αρχαίων Ελλήνων και αρχαίων Μακε­δό­νων ως δήθεν προ­γό­νων των κατοί­κων της ΠΓ∆Μ.

«Ο Πάσκο Κούζµαν, αρχαιο­λό­γος και πολι­τι­κός µέντορας του Γκρού­εφ­σκι, πατέρας της πολι­τι­κής του κιτς εξαρχαϊσµού (συνε­λή­φθη αργό­τερα για αρχαιο­κα­πη­λία στο Μαυ­ρο­βού­νιο), επεσήµανε χαρα­κτη­ρι­στικά ότι ‘‘η Μακε­δο­νία µπορεί να υπε­ρα­σπι­στεί το όνοµά της µονάχα αν απο­δεί­ξει ότι ο µακεδονικός λαός έχει αρχαίες ρίζες και όχι ότι είναι σλα­βι­κός. Η κύρια προβληµατική µε το όνοµα είναι ο ισχυρισµός ότι οι Σλάβοι είναι ένα συστα­τικό της εθνο­γέ­νε­σής µας.

Το όνοµα Μακε­δο­νία υπάρχει πολύ πριν από τους Σλάβους, και αν ισχυριστούµε ότι η κατα­γωγή µας ανά­γε­ται στον 5ο και τον 6ο αιώνα, θάβουµε το όνοµα Μακε­δο­νία, διότι αυτό ανήκει στους αρχαί­ους και δεν είναι σλαβικό. Το όνοµα αυτό υπάρχει πριν από τους Σλάβους και είναι προβληµατικός ο ισχυρισµός ότι οι Σλάβοι είναι µέρος της εθνο­γέ­νε­σής µας (Dnevnik, φ. 19.6.2009)’’. Εννο­εί­ται ότι εδώ η Επι­τροπή θα δώσει µάχη για την απά­λειψη αυτών των σοφισµάτων έχοντας ακλό­νητα ιστο­ρικά επιχειρήµατα, όπως προ­βλέπει η Συµφωνία των Πρεσπών» υπογραµµίζει ο καθη­γη­τής.

Η γλώσσα

Για τη γλώσσα των αρχαίων Μακε­δό­νων, εκτός των άλλων, σύµφωνα µε τον κ. Σφέτα, υπάρ­χουν και τα πορίσµατα διακεκριµένων γλωσ­σο­λό­γων, ακόµα και του απο­βιώ­σα­ντος Βούλ­γα­ρου Vladimir Georgiev που κατόπιν ερευνών κατέ­ληξε στο συµπέρασµα ότι «όλο το υλικό που αναλύσαµε απο­δει­κνύει ότι η µακεδονική έχει πάρα πολύ στενή σχέση µε την ελλη­νική». Ετσι, οι Σλάβοι του 6ου-7ου αιώνα κληρονόµησαν το όνοµα από τους αρχαί­ους Μακε­δό­νες µε τους οποίους αναµείχθηκαν. «Βέβαια, ο Κούζµαν συνέ­χισε το παραλήρηµά του λέγο­ντας ‘‘αν θέλω να είµαι Μακε­δό­νας πρέπει να δεχτώ ότι και πριν από τους Σλάβους υπήρχε βάση πάνω στην οποία οικοδοµηθήκαµε… Τι έχετε από τον Σαµουήλ εκτός από το όνοµα και το φρούριο. ∆εν γνωρίζω τι έκανε 40 χρόνια. Υπήρχε, όµως πουθενά δεν ανέφερε τη Μακεδονία’’.

Βέβαια υπήρχαν και νηφά­λιες φωνές που αντέ­κρουαν τον Κούζµαν από τότε, όπως ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός Λιούµπτσο Γκε­ορ­γκιέφ­σκι, που από το 2009 προει­δο­ποιούσε ότι ‘‘η ∆ηµοκρατία της Μακε­δο­νίας δεν µπορεί να επι­κα­λεί­ται ότι είναι κληρονόµος των αρχαίων Μακε­δό­νων. Το κράτος του Φιλίπ­που και του Αλε­ξάν­δρου ήταν σε άλλη περιοχή, στο πλαίσιο της Ελλάδας. Οταν ήρθαν οι Σλάβοι, στους χώρους µας ζούσαν οι σηµερινοί Βλάχοι και Ελληνες’’. Αλλά τότε οι νηφά­λιες φωνές κατα­πνί­γο­νταν από τη δικτα­το­ρία του Γκρού­εφ­σκι, που ήταν η βαλ­κα­νική παραλ­λαγή του Ερντο­γάν σε όλα τα επίπεδα» σηµειώνει ο κ. Σφέτας.

Μετά την υπο­γραφή της Συµφωνίας των Πρεσπών, επίσηµα η Ακαδηµία Επιστηµών και Τεχνών κατα­δί­κασε την αρχαιο­πλη­ξία και τόνισε τη σλαβική κατα­γωγή των κατοί­κων της ΠΓ∆Μ, ενώ πρό­σφατα ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Ντιµιτρόφ, δήλωσε ότι «είµαστε έθνος µε συµπλέγµατα, µπορούµε να είµαστε Μακε­δό­νες και χωρίς τον Μέγα Αλέ­ξαν­δρο. Αντί να βλέπουµε µπροστά, γυρίζουµε χρόνια πίσω, από θύµατα γίναµε θύτες άλλων».

«Στη Μεικτή Επι­τροπή για τα σχολικά εγχει­ρί­δια µε τη Βουλ­γα­ρία, η σλαβοµακεδονική πλευρά παρα­δέ­χτηκε ότι το µεσαιωνικό κράτος του Σαµουήλ ήταν βουλ­γα­ρικό, στην οποία ανήκε και το έδαφος της σηµερινής ΠΓ∆Μ, όπως τόνισε και ο Βούλ­γα­ρος συνά­δελ­φος Ιβάν Ιλτσεφ, µέλος της Επι­τρο­πής» απο­κα­λύ­πτει ο καθη­γη­τής. «Στην Ιστορία της 9ης ∆ηµοτικού στο σχολικό βιβλίο της ΠΓ∆Μ, στη σελίδα 30, υπάρχει ένας χάρτης της Οθωµανικής Αυτο­κρα­το­ρίας του 1807, ενώ εµφανίζεται και ο όρος ‘‘Μακεδονία’’. Τον 19ο-20ό αιώνα ως γεω­γρα­φι­κός όρος υπήρχε η µείζων Μακε­δο­νία µε ασαφή όρια (πέραν των ορίων της ιστο­ρι­κής Μακε­δο­νίας), αλλά ως διοι­κη­τι­κός όρος δεν υπήρχε στο Οθωµανικό Κράτος. ∆εν υπήρχε Βιλαέτι Μακε­δο­νίας!

Είναι εµφανής όµως στα εγχει­ρί­δια η πρόθεση να προ­βλη­θεί ένας ενιαίος ιστο­ρι­κός χώρος της Μακε­δο­νίας που ‘‘διαµελίστηκε’’ το 1913 µεταξύ Σερβίας, Βουλ­γα­ρίας και Ελλάδας, απέ­κτησε κράτος το 1944-45 στο έδαφος του πρώην σερ­βι­κού τµήµατος της Μακε­δο­νίας και είτε είχε εδα­φι­κές διεκ­δι­κή­σεις το 1946-49 είτε ανα­κι­νούσε ζήτηµα µειονοτήτων. Η Επι­τροπή έχει επί­γνωση των δυσκο­λιών του έργου της, αλλά όπως ανα­φέ­ρει και η Συµφωνία, όλα πρέπει να στη­ρί­ζο­νται σε τεκµήρια όταν τίθε­νται ζητήµατα αλλαγών. ∆ιαφο­ρε­τικά µπλοκάρεις την ευρω­παϊκή πορεία της άλλης πλευράς, θέτο­ντας το θέµα και στην UNESCO» τονίζει ο κ. Σφέτας.

Και συνε­χί­ζει: «Με ποια επιχειρήµατα θα προ­βά­λουν την αξίωση ότι άλλο ο αρχαίος ελλη­νι­κός και άλλο ο αρχαίος µακεδονικός πολιτισµός, όταν επίσηµα και o πρό­ε­δρος της ΜΑΝU (Μακε­δο­νι­κής Ακαδηµίας Επιστηµών και Τεχνών, τώρα θα ονοµαστεί Ακαδηµία Επιστηµών και Τεχνών της Βορείου Μακεδονίας-ANUSM-ANUS!, λένε σκω­πτικά οι αντί­πα­λοι του Ζάεφ, που τον κατη­γο­ρούν για εσχάτη προ­δο­σία) τόνισε ότι δεν έχουµε καµία σχέση µε τους αρχαί­ους Μακε­δό­νες;

Η Επι­τροπή είναι καλά εφοδιασµένη για την αντιµετώπιση και των σύγ­χρο­νων ζητηµάτων που όντως απαι­τούν βαθιές γνώσεις. Αν αφήσουµε τα πράγµατα όπως έχουν, οι παρα­χα­ρά­ξεις παγιώ­νο­νται και θα εξα­κο­λου­θούν να γαλου­χούν και τις νέες γενιές εκεί. Οσον αφορά στα δικά µας εγχει­ρί­δια, εµείς ούτε καν τους αναφέρουµε. Τώρα που επι­κυ­ρώ­θηκε και από εµάς η Συµφωνία των Πρεσπών, θα δοθεί ο σύγ­χρο­νος Μακε­δο­νι­κός Αγώνας µέσα από τα σχολικά εγχει­ρί­δια, όχι στο πεζοδρόµιο» κατα­λή­γει ο κ. Σφέτας.

πηγή ethnos.gr

Μαρίνα Ζιώζιου