Στο φως το μυστικό κείμενο της συμφωνίας Γερμανίας – Ελλάδας για το προσφυγικό

Στο φως φέρνουν οι οργα­νώ­σεις ProAsyl και Υπο­στή­ριξη Προ­σφύ­γων στο Αιγαίο το μέχρι σήμερα μυστικό κείμενο της πρό­σφα­της συμ­φω­νίας Γερ­μα­νίας και Ελλάδας για το προ­σφυ­γικό, γνωστό σαν «Διοι­κη­τική Διευ­θέ­τηση». Η ανά­γνωση του κει­μέ­νου απο­κα­λύ­πτει μια διμερή πολι­τική συμ­φω­νία που παρα­κάμ­πτει ευθέως το ευρω­παϊκό δίκαιο και παρα­βιά­ζει βασικές δια­τά­ξεις του.

«Πρό­κει­ται ουσια­στικά για μια ταχεία εφαρ­μογή δια­δι­κα­σιών απέ­λα­σης σε περι­πτώ­σεις για τις οποίες ο Κανο­νι­σμός του Δου­βλί­νου έχει ήδη θεσπί­σει συγκε­κρι­μέ­νους κανόνες και δια­δι­κα­σίες. Οι δια­δι­κα­σίες που προ­βλέ­πο­νται στην “Διοι­κη­τική Διευ­θέ­τηση” παρα­βλέ­πουν όλες τις νομικές δικλεί­δες ασφα­λείας και τις εγγυ­ή­σεις της ευρω­παϊ­κής νομο­θε­σίας. Η αξιο­ση­μεί­ωτη μυστι­κό­τητα με την οποία περιέ­βα­λαν ένα τόσο σημα­ντικό έγγραφο τα δύο κράτη μέλη απο­τε­λεί από μόνη της σκάν­δαλο», σημειώ­νουν οι δύο οργα­νώ­σεις.

Το περιε­χό­μενο της συμ­φω­νίας είχε ανα­κοι­νω­θεί από τον υπουργό Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής Δημήτρη Βίτσα, ωστόσο το ίδιο το κείμενό είχε κρα­τη­θεί μυστικό παρά τις επί­μο­νες αιτή­σεις οργα­νώ­σεων για τη δημο­σιο­ποί­ησή του.

Η συμ­φω­νία φέρει τον τίτλο «Διοι­κη­τική Διευ­θέ­τηση μεταξύ του υπουρ­γείου Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας και του Ομο­σπον­δια­κού Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, Κατα­σκευών και Κοι­νό­τη­τας της Ομο­σπον­δια­κής Δημο­κρα­τίας της Γερ­μα­νίας στο ζήτημα της συνερ­γα­σίας σε περι­πτώ­σεις άρνησης εισόδου σε πρόσωπα που ανα­ζη­τούν προ­στα­σία στο πλαίσιο των προ­σω­ρι­νών ελέγχων στα εσω­τε­ρικά σύνορα Γερ­μα­νίας – Αυστρίας».

Αν και η συμ­φω­νία ανα­φέ­ρει ότι βασί­ζε­ται στο εθνικό και διεθνές δίκαιο και ότι βρί­σκε­ται σε συμ­φω­νία με το ενω­σιακό δίκαιο, η πραγ­μα­τι­κό­τητα φαί­νε­ται ότι είναι τελείως δια­φο­ρε­τική.

Επι­ση­μαί­νουν οι δύο οργα­νώ­σεις: «Πρώτον, η Διευ­θέ­τηση έχει τα ίδια θεσμικά (ή παρα­θε­σμικά) χαρα­κτη­ρι­στικά με την ευρω­τουρ­κική συμ­φω­νία. . Απο­τε­λεί προιόν δια­πραγ­μα­τεύ­σεων που επι­διώ­κουν να ρυθ­μί­σουν δια­δι­κα­σίες που εντάσ­σο­νται στην πολι­τική της ΕΕ, χωρίς να πηγάζει από μια θεσμική δια­δι­κα­σία σε επίπεδο ΕΕ. Κατα­στρα­τη­γεί την ευρω­παϊκή νομο­θε­σία (τον κανο­νι­σμό του Δου­βλί­νου) προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τή­σει τα συμ­φέ­ρο­ντα μιας ομάδας συγκε­κρι­μέ­νων κρατών μελών. Είναι επο­μέ­νως αδιευ­κρί­νι­στο το καθε­στώς της εντός του νομικού μηχα­νι­σμού της ΕΕ και του διε­θνούς δικαίου. Δεύ­τε­ρον, η “Διευ­θέ­τηση” εισάγει μια γκρίζα ζώνη (εκ προ­θέ­σεως αν όχι με τη γεω­γρα­φική σημασία του όρου) στην οποία μια διμερής συμ­φω­νία μεταξύ χωρών αποκτά υπεροχή έναντι της ευρω­παϊ­κής (κανο­νι­σμός του Δου­βλί­νου) και διε­θνούς νομο­θε­σίας (Σύμβαση της Γενεύης). Απο­τε­λεί επο­μέ­νως ένα σημα­ντικό έγγραφο που θα έπρεπε να μελε­τη­θεί σε βάθος και με κριτικό πνεύμα από όλους τους ερευ­νη­τές και τους εμπει­ρο­γνώ­μο­νες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο πεδίο της προ­στα­σίας των προ­σφύ­γων, καθώς στερεί από όσους ζητούν άσυλο τα δικαιώ­ματά τους και απο­τε­λεί ξεκά­θαρη παρα­βί­αση της ευρω­παϊ­κής νομο­θε­σίας».

Τι περιέ­χει το κείμενο της «Διοι­κη­τι­κής Διευ­θέ­τη­σης» Γερ­μα­νίας και Ελλάδας

Στο πρώτο μέρος, η «Διοι­κη­τική Διευ­θέ­τηση» ρυθ­μί­ζει ζητή­ματα σχετικά με την άρνηση εισόδου σε άτομα που ανα­ζη­τούν διεθνή προ­στα­σία στο πλαίσιο των προ­σω­ρι­νών ελέγχων στα σύνορα Γερ­μα­νίας και Αυστρίας. Η άρνηση εισόδου αφορά άτομα που εντο­πί­ζο­νται κατά τη διάρ­κεια των συνο­ρια­κών ελέγχων και τα οποία δεν είναι ασυ­νό­δευ­τοι ανή­λι­κοι, έχουν εκφρά­σει επι­θυ­μία για διεθνή προ­στα­σία και έχουν κατα­γρα­φεί στο σύστημα Eurodac στην Ελλάδα μετά την 1 Ιουλίου 2017. Η Ελλάδα θα ξανα­δε­χτεί στο έδαφός της τα άτομα αυτά, αφού ειδο­ποι­η­θεί ότι η Γερ­μα­νία τους αρνή­θηκε την είσοδο.

Η επι­στροφή γίνεται αερο­πο­ρι­κώς προς το Διεθνή Αερο­λι­μένα Αθηνών το αργό­τερο μέσα σε 48 ώρες μετά τη σύλληψη του ατόμου στα σύνορα, εκτός αν αρνηθεί την επι­στροφή η Ελλάδα μέσα σε έξι ώρες αφού ειδο­ποι­η­θεί, ανα­φέ­ρο­ντας τους λόγους. Αν η Ελλάδα δείξει μέσα σε επτά ημέρες μετά την επι­στροφή ότι δεν πλη­ρού­νται τα κρι­τή­ρια, η Γερ­μα­νία θα ξανα­δε­χτεί το άτομο χωρίς καθυ­στέ­ρηση.

Τα έξοδα της επι­στρο­φής του ατόμου μέχρι την είσοδό του σε ελλη­νικό έδαφος βαρύ­νουν τη Γερ­μα­νία, όπως και τα έξοδα τυχόν επα­νεισ­δο­χής του ατόμου στη Γερ­μα­νία.

Στο δεύτερο μέρος, η «Διοι­κη­τική Διευ­θέ­τηση» ρυθ­μί­ζει το ζήτημα των οικο­γε­νεια­κών επα­νε­νώ­σεων. Η Γερ­μα­νία θα ολο­κλη­ρώ­σει τις οικο­γε­νεια­κές επα­νε­νώ­σεις στο πλαίσιο του κανο­νι­σμού του Δου­βλί­νου σε περι­πτώ­σεις που το αίτημα οικο­γε­νεια­κής επα­νέ­νω­σης έχει εγκρι­θεί από τη Γερ­μα­νία πριν τη 1 Αυγού­στου 2018. Η Γερ­μα­νία θα εξε­τά­σει μέσα σε δύο μήνες από την έναρξη της συνερ­γα­σίας των δύο χωρών τα αιτή­ματα οικο­γε­νεια­κής επα­νέ­νω­σης που υπο­βλή­θη­καν πριν τη 1 Αυγού­στου αλλά δεν έχουν εξε­τα­στεί. Το μηνιαίο ανώτερο όριο για τη μετα­φορά ατόμων από την Ελλάδα στη Γερ­μα­νία ανέρ­χε­ται σε 600 άτομα. Οι μετα­φο­ρές θα γίνουν με πτήσεις τσάρτερ και εμπο­ρι­κές πτήσεις. Οι οικο­γε­νεια­κές επα­νε­νώ­σεις θα ολο­κλη­ρω­θούν στο τέλος του 2018.

Η Γερ­μα­νία θα εξε­τά­σει χωρίς καθυ­στέ­ρηση όλες τις αιτή­σεις επα­νε­ξέ­τα­σης που έχουν υπο­βλη­θεί πριν την 1 Αυγού­στου 2018. Αν μια αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης γίνει δεκτή, η μετα­φορά του ατόμου θα γίνει μέσα σε έξι μήνες από την αποδοχή της αίτησης.

Το κόστος για τη μετα­φορά των ατόμων στη Γερ­μα­νία στο πλαίσιο της οικο­γε­νεια­κής επα­νέ­νω­σης βαρύνει την Ελλάδα, όπως προ­βλέ­πε­ται στον Κανο­νι­σμό του Δου­βλί­νου.

Το τρίτο μέρος ρυθ­μί­ζει ζητή­ματα συνερ­γα­σίας. Κάθε χώρα μπορεί να ζητήσει την παρου­σία συν­δέ­σμου στις αρχές της άλλης χώρας. Τα δύο κράτη θα συγκρο­τή­σουν εξαμελή επι­τροπή με αντι­κεί­μενο την ανα­θε­ώ­ρηση της εφαρ­μο­γής της Διοι­κη­τι­κής Διευ­θέ­τη­σης ανά τρεις μήνες. Τυχόν δια­φω­νίες ως προς την ερμη­νεία ή την εφαρ­μογή της Διευ­θέ­τη­σης θα λύνο­νται απο­κλει­στικά μέσω δια­πραγ­μά­τευ­σης. Η συνερ­γα­σία μπορεί να λυθεί μονο­με­ρώς. Το κράτος που επι­θυ­μεί τη διακοπή της συνερ­γα­σίας πρέπει να ενη­με­ρώ­σει γραπτά το άλλο κράτος του­λά­χι­στον τρεις εβδο­μά­δες νωρί­τερα. Η Διοι­κη­τική Διευ­θέ­τηση θα δια­κο­πεί όταν εφαρ­μο­στεί το ανα­θε­ω­ρη­μένο Κοινό Ευρω­παϊκό Σύστημα Ασύλου.