Ευρωπαϊκό πρόγραμμα για «ευφυείς πόλεις»

Να ενισχύσει την ανάπτυξη των έξυπνων τεχνολογιών στις πόλεις της Ευρώπης και της Ελλάδας στοχεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την εφαρμογή σχετικού προγράμματος που έχει να κάνει και με την έρευνα.
Γνώστης του θέματος είναι και το υπουργείο Εσωτερικών που έχει ζητήσει ήδη από τους ΟΤΑ και το Δήμο Ρόδου να υποβάλουν τις προτάσεις τους μέχρι τις 4 Δεκεμβρίου προκειμένου να αξιολογηθούν.
Οπως αναφέρεται στο σχετικό κείμενο που εστάλη στο Δήμο Ρόδου από το υπουργείο Εσωτερικών, σύμφωνα με τις προβλέψεις, μέχρι το 2050, σχεδόν το 70% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει στις πόλεις, από περίπου 50% σήμερα. Τα αριθμητικά στοιχεία για την Ευρώπη είναι υψηλότερα: έως το 2050, αναμένεται να ζει στις πόλεις περίπου το 83% του πληθυσμού (σχεδόν 557 εκατ.).
Αυτά τα στοιχεία συνεπάγονται ένα ευρύ φάσμα αλληλοσυνδεόμενων προκλήσεων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής καθώς τα αστικά κέντρα καταναλώνουν το 70% της ενέργειας και είναι υπεύθυνα για το 75% των συνολικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ωστόσο, οι αστικοί οικισμοί και τα δίκτυα πόλεων έχουν εξελιχθεί σε “αιχμές δόρατος” της ανάπτυξης, όχι μόνον από κοινωνικοοικονομική άποψη αλλά και από τεχνολογική και γεωπολιτική.
Οι πόλεις είναι από μόνες τους “κόμβοι καινοτομίας”, όπου οι γνώσεις, η χάραξη πολιτικής και η πράξη συνενώνονται για να δημιουργηθούν καινοτόμες ιδέες, να χρησιμοποιηθεί νέα τεχνολογία και να εξεταστούν υπό νέο πρίσμα οι προκλήσεις και οι κινητήριες δυνάμεις, όπως και οι λύσεις στα ζητήματα αστικής ανάπτυξης.
Υπάρχουν επίσης όλο και περισσότερα στοιχεία που δείχνουν ότι τα δίκτυα σημαντικών αστικών κέντρων, που συχνά αναφέρονται ως “παγκόσμιες πόλεις”, ασκούν αυξανόμενη επιρροή σε διεθνή κλίμακα, ενώ ταυτοχρόνως θα πρέπει να αναγνωριστεί η σημασία της συμβολής των πόλεων μικρού και μεσαίου μεγέθους, κυρίως στην περιφερειακή ανάπτυξη.
Η Ευρώπη χαρακτηρίζεται από υψηλή αστική πυκνότητα και από μεγάλο αριθμό πόλεων μικρού και μεσαίου μεγέθους, των οποίων τα πλεονεκτήματα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική άποψη.
Ωστόσο, οι πόλεις αντιμετωπίζουν αρκετά εμπόδια κατά τη χρήση ευφυών και αποδοτικών τεχνολογιών, ενώ ο ιδιωτικός τομέας δείχνει απρόθυμος να υιοθετήσει καινοτόμες τεχνολογίες παρά την προοπτική εξοικονόμησης δαπάνης και μακροπρόθεσμων μειώσεων στις εκπομπές αερίων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση με τίτλο ΅Ευφυείς Πόλεις και Κοινότητες-Ευρωπαϊκή Σύμπραξη Καινοτομίας’.
Με την έναρξη της πρωτοβουλίας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την ανάπτυξη των έξυπνων τεχνολογιών στις πόλεις – με τη συγκέντρωση ερευνητικών πόρων από τους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και των ΤΠΕ, συγκεντρώνοντάς τους σε ένα μικρό αριθμό σχεδίων επίδειξης που θα υλοποιούνται σε συνεργασία με τις πόλεις.
Σκοπός των συμπράξεων είναι να συνενώνουν ευρωπαϊκούς με εθνικούς δημόσιους φορείς σε συμπράξεις δημόσιου-δημόσιου τομέα (ΣΔΔΤ) και δημόσιους με ιδιωτικούς φορείς σε συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) με σκοπό την αντιμετώπιση των μεγάλων κοινωνικών προκλήσεων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης της Ευρώπης.
Επιλέξιμες δράσεις
της πρόσκλησης
Η βασική ιδέα που διέπει την πρωτοβουλία των ευφυών πόλεων και κοινοτήτων είναι η βιομηχανία να δοκιμάσει και να εξετάσει την τεχνολογία σε τοπικό επίπεδο και να δείξει ότι μπορεί να λειτουργήσουν εφαρμογές της με χαμηλό κόστος και πολλά πλεονεκτήματα για τους πολίτες και ολόκληρη την κοινότητα.
Επομένως, τα επιδοτούμενα σχέδια προϋποθέτουν βιομηχανικές συμπράξεις από τους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των υπηρεσιών ΤΠΕ με τη συμμετοχή 1-2 πόλεων για να αναδειχθούν αυτά τα πλεονεκτήματα ούτως ώστε να ακολουθήσουν και άλλες πόλεις. Η κοινοτική χρηματοδότηση θα επικεντρωθεί σε περιορισμένο αριθμό βέλτιστων πρακτικών με μεγάλη απήχηση και γεωγραφική κάλυψη.
Εν προκειμένω, στο πλαίσιο της πρόσκλησης θα επιδοτηθούν μέσω συνεργατικών έργων (Collaborative Projects), που θα καλύπτουν από μικρές εστιασμένες ερευνητικές δράσεις μέχρι μεγάλα ολοκληρωμένα έργα τα εξής σχέδια:
_ Αξιόπιστο, ευφυές και ασφαλές διαδίκτυο για ευφυείς πόλεις.
_ Κέντρα δεδομένων σε ένα ενεργειακά αποδοτικό και περιβαλλοντικά
φιλικό διαδίκτυο.
_ Βελτιστοποίηση ενεργειακών συστημάτων σε ευφυείς πόλεις.
_ Ολοκληρωμένη προσωπική κινητικότητα για ευφυείς πόλεις.
_ Ανάπτυξη και πιστοποίηση μεθόδων και εργαλείων για ολοκληρωμένο δίκτυο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
_ Σχεδιασμός κανόνων για σύνδεση ηλεκτρικών οχημάτων με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
_ Επίδειξη βελτιστοποιημένων ενεργειακών συστημάτων για υψηλής ενεργειακής απόδοσης οικισμούς.
Οι προτάσεις θα πρέπει να υποβληθούν ηλεκτρονικά μέχρι την 4η Δεκεμβρίου 2012 (ώρα 17.00 Βρυξελλών). Στη συνέχεια, τον Ιανουάριο 2013 οι προτάσεις θα αξιολογηθούν βάσει των κριτηρίων της ποιότητας, της υλοποίησης και της απήχησης.
Ο συνολικός προϋπολογισμός για αυτούς τους τομείς δράσεων ανέρχεται συνολικά σε 209 εκατ. ευρώ (95 εκατ. ευρώ για δράσεις ΤΠΕ και 114 εκατ. ευρώ για δράσεις ενέργειας.