Κλιματική αλλαγή: «Η Ελλάδα επηρεάζεται περισσότερο από όσο της αναλογεί»

Ένα από πιο δύσκολα και σύνθετα προ­βλή­ματα, που απα­σχο­λεί μάλιστα τη διεθνή κοι­νό­τητα εδώ και 25 χρόνια “χωρίς όμως μέχρι στιγμής σπου­δαία απο­τε­λέ­σματα” είναι αυτό της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Πρό­κει­ται για ένα πρό­βλημα που “δεν είναι απλώς ένα περι­βαλ­λο­ντικό”, αλλά που επη­ρε­ά­ζει την οικο­νο­μία, την κοι­νω­νία και απο­τε­λεί δυνάμει απειλή για εθνική ασφά­λεια και τη στα­θε­ρό­τητα, όπως λέει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων και το “Πρα­κτο­ρείο FM” η ανα­πλη­ρώ­τρια καθη­γή­τρια Διεθνών Θεσμών στο Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διευ­θύ­ντρια του Εργα­στη­ρίου Ευρω­παϊ­κής Ενο­ποί­η­σης και Πολι­τι­κής, Εμμα­νου­έλα Δούση.

“Χρειά­ζε­ται οπωσ­δή­ποτε η ενερ­γο­ποί­ηση της κοι­νω­νίας” τονίζει η κ. Δούση και προ­σθέ­τει πως οι πολίτες “θα πρέπει να ενη­με­ρω­θούν τον λόγο για τον οποίο χρειά­ζε­ται η προ­σαρ­μογή, τι όφελος θα έχουν οι ίδιοι και πώς μπορούν να συμ­βά­λουν σε αυτή την προ­σπά­θεια”. Η όποια δράση ενερ­γο­ποι­η­θεί απέ­να­ντι στο διεθνές πρό­βλημα για μια χώρα όπως η Ελλάδα όχι μόνο δεν είναι απειλή “αλλά είναι και μια ευκαι­ρία για την ελλη­νική οικο­νο­μία ώστε να προ­σαρ­μο­στεί με τις διε­θνείς εξε­λί­ξεις”, υπο­γραμ­μί­ζει.

Τον τελευ­ταίο καιρό, σύμφωνα με την κ. Δούση, έχουν πολ­λα­πλα­σια­στεί οι εκθέ­σεις διεθνών οργα­νι­σμών και εθνικών αρχών, που μελε­τούν αυτή τη διά­σταση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, η οποία συν­δέ­ε­ται με την ασφά­λεια και οι εκθέ­σεις αυτές τονί­ζουν ότι οι συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής -τόσο οι μακρο­πρό­θε­σμες όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασ­σας, όσο και οι παροδικές- “επη­ρε­ά­ζουν δρα­στικά την ποιό­τητα ζωής των πολιτών και έχουν αρνη­τι­κές συνέ­πειες για τη γεωργία, τις υπο­δο­μές, την οικο­νο­μία και τη δημόσια υγεία”

Παράλ­ληλα, μπορεί να απο­τε­λέ­σουν και πηγή νέων εντά­σεων. “Η κλι­μα­τική αλλαγή δεν απο­τε­λεί από μόνη της πηγή έντασης αλλά έχει αυτό που λέμε πολ­λα­πλα­σια­στική δράση καθώς επι­δει­νώ­νει υφι­στά­μενα προ­βλή­ματα, προ­βλή­ματα που μπορεί να έχουν σχέση με τη δια­τρο­φική, την ενερ­γειακή ασφά­λεια και τη δημόσια υγεία” εξηγεί η ανα­πλη­ρώ­τρια Καθη­γή­τρια Διεθνών Θεσμών στο ΕΚΠΑ.

Σημα­ντική παρά­με­τρος του διε­θνούς προ­βλή­μα­τος είναι και η χωρο­θέ­τησή του. “Δυστυ­χώς όλα αυτά επη­ρε­ά­ζουν ακόμη περισ­σό­τερο εκείνες τις χώρες που ευθύ­νο­νται λιγό­τερο για την πρό­κληση του προ­βλή­μα­τος”, επι­ση­μαί­νει η κ.Δούση, τονί­ζο­ντας πως η Ελλάδα έχει συμ­βά­λει πολύ λίγο στην πρό­κληση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής “αλλά επη­ρε­ά­ζε­ται πάρα πολύ”, καθώς είναι μια χώρα ευάλωτη στις συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και έτσι έχει κάθε συμ­φέ­ρον να δρο­μο­λο­γη­θούν όλα όσα έχουν συμ­φω­νη­θεί σε διεθνές επίπεδο.

Από την πρόληψη στην αντι­με­τώ­πιση της “ζημιάς” στον πλανήτη μας

Σύμφωνα με την ανα­πλη­ρώ­τρια καθη­γή­τρια του ΕΚΠΑ, αυτό που πρέπει ακόμη να τονι­στεί είναι πως -μέχρι στιγμής- η προσοχή είχε επι­κε­ντρω­θεί σε ένα μόνο σκέλος της αντι­με­τώ­πι­σης της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, το επο­νο­μα­ζό­μενο mitigation (σ.σ τον μετρια­σμό των εκπο­μπών των αερίων που προ­κα­λούν το πρό­βλημα), “μια δράση που συν­δέ­ε­ται με τον πρόληψη και τον περιο­ρι­σμό της επι­βλα­βούς δρα­στη­ριό­τη­τας που προ­κα­λεί την κλι­μα­τική αλλαγή”.

Τώρα πλέον, σύμφωνα με την ίδια, οι στρα­τη­γι­κές πρέπει να προ­σαρ­μο­στούν καθώς η επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα εστιά­ζει στο ότι “μεγα­λύ­τερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην προ­σαρ­μογή, δηλαδή στην αντι­με­τώ­πιση της ζημιάς που έχει ήδη συμβεί από την κλι­μα­τική αλλαγή και στην προ­ε­τοι­μα­σία για την αντι­με­τώ­πιση αρνη­τι­κών επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής”, ένα ζήτημα που αφορά την Ελλάδα “άμεσα, αφού είναι μια χώρα ευάλωτη στην κλι­μα­τική αλλαγή”.

Ποιες θα πρέπει να είναι οι δράσεις σε εθνικό επίπεδο

Σημείο ανα­φο­ράς πλέον για την Ελλάδα, σύμφωνα με την κ.Δούση, είναι το ανα­πτυ­ξιακό μέλλον της χώρας. “Αυτό πρέπει να ενσω­μα­τώ­σει τη διά­σταση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής σε όλα του τα επίπεδα, τόσο σε κεντρικό όσο και σε περι­φε­ρειακό και τοπικό και όχι μόνο σε επίπεδο γενικής επι­δί­ω­ξης”, ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά η Ελλη­νίδα καθη­γή­τρια, που μιλά για την ανάγκη ενσω­μά­τω­σης επι­χει­ρη­σια­κής δράσης σε όλα αυτά πλέον τα επίπεδα διοί­κη­σης.

Σε αυτό το πλαίσιο ανα­φέ­ρει πως έχουν πράγ­ματι γίνει ορι­σμένα βήματα προς αυτή την κατεύ­θυνση καθώς, όπως επι­ση­μαί­νει, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος εξέδωσε το 2017 τη στρα­τη­γική για την προ­σαρ­μογή σε ό,τι αφορά την κλι­μα­τική αλλαγή, δημιούρ­γησε και το Εθνικό Συμ­βού­λιο για τη Κλι­μα­τική Αλλαγή ενώ και οι Περι­φέ­ρειες έχουν επίσης αρχίσει να κινη­το­ποιού­νται προς την κατεύ­θυνση αυτή της προ­σαρ­μο­γής.

Αυτό, σύμφωνα με την ίδια, είναι και το πιο δύσκολο στάδιο, αφού πρό­κει­ται για το στάδιο της υλο­ποί­η­σης, της ενσω­μά­τω­σης των δεδο­μέ­νων που σχε­τί­ζο­νται με την κλι­μα­τική αλλαγή στο ανα­πτυ­ξιακό σχέδιο της χώρας. “Θα πρέπει, να απο­κτή­σουμε, τόσο σε κεντρικό επίπεδο όσο και σε περι­φε­ρειακό ειδικά, επι­χει­ρη­σιακά σχέδιο, οδικούς χάρτες που θα μας λένε τι θα πρέπει να κάνουμε και ποια θα πρέπει να είναι τα μέτρα που θα πρέπει να πάρουμε και για την προ­λη­πτική δράση αλλά και για την εκ των υστέρων αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής”, εξηγεί η κ. Δούση.

Σε ό,τι αφορά δε τις εκτι­μή­σεις κόστους σε εθνικό επίπεδο και το τι σημαί­νει αυτή η προ­σαρ­μογή στα νέα δεδο­μένα για μια χώρα όπως η Ελλάδα, εκφρά­ζει την εκτί­μηση πως σε κάθε περί­πτωση “η αδρά­νεια θα κοστί­ζει ακόμη περισ­σό­τερο”, ενώ ο επι­με­ρι­σμός των εξόδων που προ­κύ­πτουν από μια τέτοια μεγάλης κλί­μα­κας εθνική προ­ε­τοι­μα­σία θα γίνει και σε εθνικό αλλά και σε προ­σω­πικό επίπεδο. “Αφενός το κράτος θα πρέπει να πλη­ρώ­σει (σ.σ την προ­ε­τοι­μα­σία για) αλλά και οι ίδιες οι επι­χει­ρή­σεις θα πρέπει να συμ­βά­λουν προς αυτή την κατεύ­θυνση διότι αυτός είναι ένας τρόπος για να προ­φυ­λα­χθούμε (σ.σ από τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής)”, ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά η διευ­θύ­ντρια του Εργα­στη­ρίου Ευρω­παϊ­κής Ενο­ποί­η­σης και Πολι­τι­κής.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ