«Το νησί της Ρόδου παρουσιάζει άναρχα χαρακτηριστικά»

«Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας. Η οποιαδήποτε καθυστέρηση στον σχηματισμό κυβέρνησης μειώνει τις δυνατότητες αντίδρασης και την αποτελεσματικότητα των ενεργειών για αντιστροφή του κλίματος στον τουρισμό. Ας μη ξεχνάμε πως η οποιαδήποτε μέρα χάνεται, καταγράφεται ως απώλεια που δεν μπορεί να αναπληρωθεί».
Αυτό δηλώνει σε συνέντευξή του στη «δ» ο πρόεδρος του τουριστικού τμήματος του ΕΒΕΔ κ. Κώστας Καστελοριζιός θέλοντας να εκφράσει την αγωνία που διακατέχει μετά τις εκλογές της 6ης Μαΐου τους φορείς του τουρισμού.
«Εκτιμώ πως η φετινή σεζόν θα εξελιχθεί σε επίπεδο αφίξεων δυστυχώς πτωτικά σε σχέση με την προηγούμενη. Το ζητούμενο και η ανησυχία θα πρέπει να είναι αν η φετινή πορεία σηματοδοτεί την αρχή μιας σειράς συνεχών υφεσιακών τουριστικά περιόδων ή απλώς αποτελεί μια ακόμη από τις πολλές δυσάρεστες περιόδους τις οποίες βίωσε αλλά αντιμετώπισε επιτυχώς ο τουρισμός», αναρωτιέται ο κ. Καστελοριζιός.
Ο πρόεδρος του τουριστικού τμήματος του ΕΒΕΔ κατηγορεί το Δήμο Ρόδου για αδράνεια και απροθυμία στη διαχείριση και αντιμετώπιση προβλημάτων που δεν άπτονται μόνο της καθημερινότητας των πολιτών. «Η ικανοποίηση του επισκέπτη συνδυάζεται άμεσα και από την όλη την κατάσταση του προορισμού. Δυστυχώς το νησί της Ρόδου σε πολλές περιπτώσεις παρουσιάζει άναρχα χαρακτηριστικά και εμφανίζει σημάδια εγκατάλειψης και προχειρότητας».
Η συνέντευξη του προέδρου του τουριστικού τμήματος του ΕΒΕΔ κ. Κώστα Καστελοριζιού, αναλυτικά:
• Πώς εξελίσσεται η κατάσταση στον τουρισμό ειδικά μετά τις εκλογές της 6ης Μαΐου;
Δυστυχώς ο μη σχηματισμός κυβέρνησης μετά τις εκλογές της 6ης Μαϊου επιβάρυνε τον ήδη μειωμένο ρυθμό κρατήσεων. Επιπρόσθετα υπάρχουν και περιπτώσεις, ευτυχώς ελάχιστες, ακυρώσεων. Γεγονός πάντως αποτελεί πως η «πολιτική» αστάθεια της Ελλάδας που προβάλλεται από τα ξένα μέσα μαζικής ενημέρωσης σε συνδυασμό με τις αρνητικές εικόνες που φροντίσαμε να προβάλουμε κατά το παρελθόν επηρεάζουν αρνητικά την όλη κατάσταση.
• Είναι δυνατό να αναστραφεί η κατάσταση ή οι προσπάθειες των ξενοδόχων θα επικεντρωθούν στο να περιοριστούν όσο είναι δυνατό οι απώλειες;
Θεωρώ πως είναι προφανές πως ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας. Η οποιαδήποτε καθυστέρηση μειώνει τις δυνατότητες αντίδρασης, και την αποτελεσματικότητα των ενεργειών για αντιστροφή του κλίματος. Ας μη ξεχνάμε πως η οποιαδήποτε μέρα χάνεται, καταγράφεται ως απώλεια που δεν μπορεί να αναπληρωθεί. Είναι σαφές και λογικό επόμενο ο κάθε επιχειρηματίας του τουρισμού να προσπαθήσει πρωταρχικά να περιορίσει τις απώλειές του. Το ζητούμενο είναι η οποιαδήποτε προσπάθεια να μην είναι προϊόν πανικού και σπασμωδική και να είναι στοχευμένη.
• Ασκούν πιέσεις οι ξένοι “tour operator” για μειώσεις τιμών και για υπογραφή των συμβολαίων με ρήτρα δραχμής;
Είναι αναμενόμενο να εμφανιστούν τέτοια φαινόμενα. Βέβαια η σύναψη και υπογραφή συμβολαίων για την επομένη τουριστική περίοδο μπορεί μεν να έχει ξεκινήσει αλλά δεν έχει ενταθεί. Παρατηρείται μια στάση αναμονής, τόσο ενόψει του ακριβούς καθορισμού της εξέλιξης της φετινής τουριστικής περιόδου όσο και της σταθεροποίησης της πολιτικής προοπτικής της χώρας. Δυστυχώς το γενικότερο κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί επηρεάζουν, όπως είναι αναμενόμενο, το οικονομικό περιβάλλον και επομένως το τουριστικό επιχειρείν.
• Πώς εκτιμάτε ότι θα εξελιχθεί τελικά η φετινή τουριστική σεζόν;
Εκτιμώ πως η φετινή τουριστική περίοδος θα εξελιχθεί σε επίπεδο αφίξεων δυστυχώς πτωτικά σε σχέση με την προηγούμενη. Το ζητούμενο και το μεγάλο ερωτηματικό είναι αν το ποσοστό μείωσης των εσόδων θα συγκρατηθεί στα επίπεδα μείωσης του ποσοστού αφίξεων. Γεγονός πάντως αποτελεί πως η περσινή τουριστική περίοδος λόγω των γνωστών ευτυχών συγκυριών αποτέλεσε μια ευχάριστη έκπληξη. Το ζητούμενο και η ανησυχία θα πρέπει να είναι αν η φετινή πορεία σηματοδοτεί την αρχή μιας σειράς συνεχών υφεσιακών τουριστικά περιόδων ή απλώς αποτελεί μια ακόμη από τις πολλές δυσάρεστες περιόδους τις οποίες βίωσε αλλά αντιμετώπισε επιτυχώς ο Ελληνικός Τουρισμός.
• Υπάρχουν αγορές που μπορούν να καλύψουν το κενό που θα δημιουργηθεί από τους Ευρωπαίους που προγραμμάτιζαν να κάνουν διακοπές και στη Ρόδο; Έχει χαθεί και φέτος η υπόθεση του εσωτερικού τουρισμού;
Πράγματι οι αγορές, πλην αυτών των Ευρωπαϊκών, διαφαίνεται πως εμφανίζουν ενδιαφέρον για τη Ρόδο. Συνέπεια αυτού είναι και να παρουσιάζεται αύξηση του τουριστικού ρεύματος από αυτές. Όμως δυστυχώς κατά κοινή ομολογία η αύξηση αυτή δεν θα μπορέσει να καλύψει το κενό που παρατηρείται από
τις κύριες παραδοσιακές τουριστικές αγορές. Θα πρέπει λοιπόν να ενταθούν οι προσπάθειες για περαιτέρω ανάπτυξη των νέων αυτών αγορών. Βέβαια έχουν γίνει προσπάθειες σε επίπεδο φορέων, Περιφέρειας και Υπουργείου Τουρισμού και Πολιτισμού (όπως για παράδειγμα συμμετοχή σε εκθέσεις, συνέδρια, VISA CENTERS κ.α.) που απέφεραν αποτελέσματα. Όμως θα πρέπει να ενταθούν περισσότερο ώστε να μπορέσει η Ρόδος να καθιερωθεί και να εδραιωθεί στις αγορές αυτές. Βέβαια αυτονόητο είναι πως προαπαιτείται να μην υπάρξει εφησυχασμός. Επίσης θα πρέπει παράλληλα να γίνουν προσπάθειες ανάκτησης του «χαμένου εδάφους» από τις παραδοσιακές αγορές μας.
Σε ό,τι αφορά την πορεία του εσωτερικού τουρισμού είναι δεδομένο πως όλοι οι ελληνικοί οικογενειακοί προϋπολογισμοί έχουν πληγεί. Τα χρηματικά διαθέσιμα του κάθε Ελληνα είναι περιορισμένα και σε συνδυασμό με τη γενικότερη αβεβαιότητα και την έλλειψη «διάθεσης» που επικρατεί δεν δικαιολογείται αισιοδοξία για την πορεία του «εσωτερικού» τουρισμού.
• Ποιες είναι οι πρωτοβουλίες που θα αναλάβει το τουριστικό τμήμα του ΕΒΕΔ για τη στήριξη του κλάδου ειδικά τώρα;
Θα πρέπει να είμαστε ρεαλιστές. Ενδεχομένως να θεωρούν πολλοί πως το Επιμελητήριο Δωδεκανήσου είναι υπεύθυνο για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, καταλογίζοντας του ευθύνες που δεν του ανήκουν. Όπως για παράδειγμα αυτό της αδράνειας ή της αδιαφορίας. Επιπρόσθετα ότι έχει τη δυνατότητα παρέμβασης σε πολλά ζητήματα που απασχολούν τον τουρισμό. Πρέπει, όμως να γίνει σαφές πως ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του Επιμελητηρίου, ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, προσδιορίζονται και περιγράφονται, από την επιμελητηριακή νομοθεσία που διέπει τη λειτουργία του. Πάντοτε το Επιμελητήριο «εξέπεμπε» ανησυχίες και προβληματισμούς και πάντοτε προέβαινε σε παρεμβάσεις και καταθέσεις προτάσεων. Η λήψη όμως ενός μηνύματος προϋποθέτει πέρα του πομπού και τον κατάλληλο δέκτη που να διαθέτει την ικανότητα λήψης του μηνύματος. Το τουριστικό τμήμα στα πλαίσια της γενικότερης λειτουργίας του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου σαφώς, έχει και θα συνεχίσει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, που να αφορούν όχι μόνο τη στήριξη του τουριστικού κλάδου αλλά γενικότερα της οικονομικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας στη Ρόδο και στη Δωδεκάνησο. Οι όποιες πρωτοβουλίες όμως πρέπει να περιβάλλονται και από την αποδοχή και στήριξη, τόσο των επιμέρους κλαδικών φορέων όσο και της υποστήριξης της πολιτικής εξουσίας σε τοπικό επίπεδο. Όμως θεωρώ, πως προτιμότερο είναι να ανακοινώνεται το οτιδήποτε όταν έχει ολοκληρωθεί και όχι σε επίπεδο επιγραμματικού προσχεδίου πρότασης. Ήδη υπάρχουν ορισμένες προτάσεις που ελπίζω ότι θα ολοκληρωθούν.
• Στη συνεδρίαση του ΕΒΕΔ καταθέσατε εισήγηση για τις τουριστικές σχολές του νησιού μας. Τι θα πρέπει να γίνει για να μην απαξιωθούν πλήρως;
Η καταξίωση της οποιασδήποτε εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι η συνισταμένη και ο συγκερασμός πολλών ζητουμένων που προέρχονται τόσο από κοινωνικές αναγκαιότητες απαιτήσεις και προϋποθέσεις. Η απορροφητικότητα από την αγορά εργασίας και οι επαγγελματικές προοπτικές του αποφοίτου, η σφαιρική αλλά και το μέγεθος και το είδος της κατάρτισης αλλά και του ποσοστού εξειδίκευσης, το είδος του γνωστικού περιεχόμενου των μαθημάτων και η ταχύτητα επικαιροποίησής τους, τα «ποιοτικά» χαρακτηριστικά των διδασκόντων αλλά και των διδασκομένων, η αρτιότητα και επάρκεια των υλικοτεχνικών υποδομών κατά τη γνώμη μου είναι μερικά από τα ουσιαστικά ποιοτικά χαρακτηριστικά του οποιουδήποτε εκπαιδευτικού ιδρύματος. Θα πρέπει όμως να τονισθεί πως το Επιμελητήριο δεν έχει την πρόθεση να εμπλακεί, όπως είναι άλλωστε φυσικό, στη λειτουργία των σχολών. Η εισήγηση που έγινε στο Επιμελητήριο αποσκοπούσε και στόχευε πως η Ρόδος και η Δωδεκάνησος θα πρέπει να βρίσκονται, σε επαγρύπνηση και ετοιμότητα στην διαφαινόμενη απορρόφηση της ΑΣΤΕΡ από το οικείο πανεπιστημιακό ίδρυμα δηλαδή το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και της ΤΕΣΤΕ από τα ΙΕΚ που είναι αρμοδιότητα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Θα πρέπει λοιπόν από τώρα, να αναληφθούν οι κατάλληλες πρωτοβουλίες και να γίνουν οι απαιτούμενες ενέργειες ώστε η μεν ΑΣΤΕΡ και εάν ακόμα απορροφηθεί από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αυτή να εξακολουθήσει να έχει την έδρα της στη Ρόδο, για τη δε ΤΕΣΤΕ, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου να είναι προετοιμασμένη ώστε να καλύψει τις δομές και τον ρόλο της ώστε όχι μόνο να μην προκληθεί περαιτέρω αναστάτωση και διατάραξη της λειτουργίας τους αλλά να καταβληθούν προσπάθειες ώστε να θεραπευτούν και τα προβλήματα δυσλειτουργίας που έχουν εμφανιστεί.
• Ποιες κινήσεις μπορούν να γίνουν για την προβολή της Ρόδου και των άλλων νησιών;
Η σημερινή κατάσταση, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί σε επίπεδο τουριστικής κίνησης, όπως είναι γνωστό, είναι απόρροια της κακής εικόνας της Ελλάδας στο εξωτερικό. Αν δεν σταθεροποιηθούμε πολιτικά και χρηματοοικονομικά τότε όπως είναι αναμενόμενο η διεισδυτικότητα και αποτελεσματικότητα των όποιων κινήσεων θα είναι περιορισμένες. Η Ρόδος και τα άλλα νησιά σαφώς πρέπει να συνεχίσουν τις δράσεις, που έχουν σε εξέλιξη και να τις επιμηκύνουν και να εντείνουν εάν αυτό είναι κοστολογικά εφικτό. Απαραίτητο και κυρίαρχο ζητούμενο όμως πρέπει να είναι επιπλέον να παραμείνουν οι επισκέπτες των νησιών μας κατά την περίοδο των διακοπών τους ικανοποιημένοι. Να πείθονται και να διαπιστώνουν πως η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί πέραν ενός ελκυστικού τουριστικά προορισμού και ένα προορισμό ασφαλή στον οποίο δεν θα βρεθούν προ «εκπλήξεων» διαφόρων ειδών. Ένας ευχαριστημένος και ικανοποιημένος πελάτης είναι ο καταλληλότερος και αποτελεσματικότερος πρεσβευτής μας στο εξωτερικό. Σε αυτούς πρέπει να επενδύσουμε, στην ικανοποίηση αυτών πρέπει να στηριχθεί το τουριστικό προϊόν μας. Δυστυχώς όμως στη Ρόδο σε αντίθεση με τα άλλα νησιά ο Δήμος παρουσιάζει μια απίστευτη αδράνεια και «απροθυμία», στη διαχείριση και αντιμετώπιση προβλημάτων που άπτονται όχι μόνο της καθημερινότητας των πολιτών αλλά κυριότερα της τουριστικής λειτουργίας της πόλης. Οι επιχειρηματίες μπορεί βεβαίως να έχουν τη δυνατότητα να φροντίζουν ζητήματα που αφορούν την ικανοποίηση του πελάτη τους, αλλά η ικανοποίηση του επισκέπτη συνδυάζεται άμεσα και από όλη την κατάσταση του προορισμού. Δυστυχώς το νησί της Ρόδου σε πολλές περιπτώσεις παρουσιάζει άναρχα χαρακτηριστικά και εμφανίζει σημάδια εγκατάλειψης και προχειρότητας.
• Έχει κλείσει η υπόθεση της Ryanair για το ΕΒΕΔ, ειδικά μετά την επιστολή που έστειλε ο κ. Γιώργος Νικητιάδης;
Ταυτίζομαι με το τελευταίο δελτίο τύπου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου και του προέδρου του κ. Γ. Πάππου. Το να συνεχίσει, λοιπόν, να δημοσιοποιεί κανείς καθ’ οποιονδήποτε τρόπο τις απόψεις του στο συγκεκριμένο θέμα εκτιμώ πως δεν έχει να προσθέσει τίποτα.
• Πρέπει να λάβει το ΕΒΕΔ μέρος στο διαγωνισμό για την παραχώρηση σε ιδιώτες των περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας; Ποια θα είναι τα οφέλη για τη Ρόδο και την Κω;
Σαφέστατα από την παραχώρηση των δύο αυτών αεροδρομίων της Ρόδου και της Κω θα ανακύψουν σειρά ζητημάτων και θεμάτων που θα αφορούν τα δύο νησιά. Πέραν των ενδεχόμενων οικονομικών θεμάτων που θα προκύψουν, όπως κανείς εύκολα μπορεί να επισημάνει και αφορούν τον οικονομικό έλεγχο και διαχείριση δύο πολύ σημαντικών πυλών εισόδου της χώρας και της δυνατότητας παρέμβασης και διαχείρισης της οικονομικής πορείας των δύο αυτών νησιών, εγείρονται και θέματα εθνικής ασφάλειας.
Βέβαια το ζητούμενο είναι πέρα της οικονομικής δυνατότητας συμμετοχής στο διαγωνισμό για την παραχώρηση των δύο αυτών αεροδρομίων και το νομικό πλαίσιο το οποίο αυτό θα καταστεί δυνατόν. Ας μην αγνοούμε πως το Επιμελητήριο είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου και ελέγχεται από το κεντρικό κράτος και πως οι Δήμοι διέπονται βάσει του Καλλικρατικού Νόμου από περιορισμούς ως προς τη συμμετοχή τους σε εταιρικά σχήματα.
Θεωρώ πως το όλο ζήτημα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί περισσότερο πολιτικά. Η αντιμετώπισή του σε επίπεδο επιχειρηματικό εκτιμώ πως θα προσκρούσει σε θέματα νομικού αλλά και χρηματοοικονομικού χαρακτήρα. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει πως θα πρέπει οι τοπικές κοινωνίες και τα θεσμικά τους όργανα να αδρανήσουν. Οφείλουμε να παραμένουμε σε διαρκή επαγρύπνηση ενόψει των όποιων εξελίξεων και να είμαστε έτοιμοι να καταθέτουμε ρεαλιστικές, υλοποιήσιμες και βιώσιμες προτάσεις.