Υπό όρους και τμηματικά η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους – Η απόφαση στις 21 Ιουνίου

Τα μέτρα μείωσης του ελλη­νι­κού χρέους θα συν­δε­θούν με την συνέ­χιση της εκτέ­λε­σης των συμ­φω­νη­θέ­ντων από την Ελλάδα σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες του real.gr, και οι τελικές απο­φά­σεις θα ληφθούν ως τις 21 Ιουνίου.

Σύμφωνα με τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες θεω­ρεί­ται εξαι­ρε­τικά απίθανο να υπάρξει οποια­δή­ποτε επέ­κταση του υπάρ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος, η μελ­λο­ντική επι­τή­ρηση δεν θα περιέ­χει προ­λη­πτι­κές πιστώ­σεις, όμως το πιο κρίσιμο πολι­τικά τεστ της κυβέρ­νη­σης θα είναι η επιμονή του ΔΝΤ να εφαρ­μο­στούν και τα μέτρα για το αφο­ρο­λό­γητο και οι μειώ­σεις των συντά­ξεων.

Ακόμα όμως πιο κρίσιμο για την ίδια τη χώρα θα είναι το αν και κατά πόσο η χώρα θα συνε­χί­σει στον ορθό δρόμο μετά την 20ή Αυγού­στου ή θα υπε­ρι­σχύ­σει ο κακός της εαυτός, η αδύναμη διοί­κηση και τα εδραιω­μένα συμ­φέ­ρο­ντα.

Η Ελλάδα είναι εντός τροχιάς για να βγει από το 4ο πρό­γραμμα διά­σω­σης, αλλά αυτό δεν σημαί­νει πως είναι αυτό­ματα και εγγύηση για μακρο­πρό­θε­σμη βιώσιμη ανά­πτυξη στη χώρα, εκτι­μούν οι Βρυ­ξέλ­λες.

Συγκε­κρι­μένα όπως είναι γνωστό, οι μακρο­οι­κο­νο­μι­κές ανι­σορ­ρο­πίες που έφεραν την Ελλάδα στο πρό­γραμμα (οι παρα­σπον­δίες του 2006- 2009), αυτές έχουν μεν διορ­θω­θεί, αλλά τα ποιο­τικά στοι­χεία δεί­χνουν ότι τα μεγάλα βαρίδια της κρίσης επι­μέ­νουν (το υψηλό χρέος, τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια κτλ). Σε σχέση με τις μεγάλες και βαθιές μεταρ­ρυθ­μί­σεις για το δημόσιο και το ασφα­λι­στικό, η γενική αίσθηση στις Βρυ­ξέλ­λες είναι ότι έχουν γίνει σε επίπεδο νομο­θε­σίας, όμως θα πάρουν 5 ως 10 χρόνια για να φέρουν απο­τε­λέ­σματα ή να δου­λέ­ψουν πλήρως (πχ σε ότι αφορά την εκπαί­δευση των υπαλ­λή­λων, το πως θα δου­λέ­ψει η φορο­λο­γική διοί­κηση κτλ).

Συνεπώς για τις Βρυ­ξέλ­λες και τα Κράτη Μέλη το μεγάλο ερώτημα είναι το τι χρειά­ζε­ται για βιώσιμη ανά­πτυξη:

Στην πράξη δύο πράγ­ματα πρέπει να συμβούν: η ΕΕ να κάνει ό,τι της ανα­λο­γεί και να εκτε­λέ­σει το κομμάτι της απο­μεί­ω­σης του χρέους, αλλά και η Ελλάδα να κάνει ό,τι της ανα­λο­γεί και να εκτε­λέ­σει το κομμάτι της ανα­πτυ­ξια­κής στρα­τη­γι­κής.

Η εκτί­μηση είναι ότι τα επι­πλέον μέτρα για το χρέος είναι απα­ραί­τητα.

Ωστόσο για μια βιώσιμη ανά­πτυξη στη χώρα υπάρ­χουν ακόμα κίν­δυ­νοι:

• οι εξω­τε­ρι­κές εξε­λί­ξεις και οι αγορές που είναι πάντα νευ­ρι­κές και ανη­συ­χούν για την πολι­τική κατά­σταση με απο­τέ­λε­σμα να μην υπάρχει καμία εγγύηση ότι τα επι­τό­κια θα μείνουν χαμηλά – αλλά και οι γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις, όπως για παρά­δειγμα σε σχέση με την Τουρκία.

• αλλά και τα stress test για τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες που θα ανα­κοι­νω­θούν στις 5 Μαΐου.

Επι­πλέον υπάρ­χουν και τα 88 προ­α­παι­τού­μενα για την 4η αξιο­λό­γηση, που ως γνωστόν είναι απα­ραί­τητα για να τελειώ­σει το πρό­γραμμα και να εκτα­μιευ­θεί η δόση.

Η Τρόικα μάλιστα θα πρέπει να δει πως θα εκτε­λε­στεί το δημο­σιο­νο­μικό πακέτο για το 2019 με τη συμ­φω­νία του ΔΝΤ, δηλαδή το αν είναι ουδέ­τερο το πακέτο ή όχι (συντά­ξεις, αφο­ρο­λό­γητο και αντί­με­τρα) κάτι το οποίο δεν θα είναι γνωστό πριν από τις αρχές Μαΐου, οπότε και θα δημο­σιο­ποι­η­θούν τα φορο­λο­γικά στοι­χεία. Τότε μόνο θα κριθεί το τι πρέπει και τι μπορεί να γίνει. Ένα άλλο σημα­ντικό το ζήτημα είναι και αυτό των τιμών των ακι­νή­των, που συν­δέ­ε­ται με το σύστημα του ΕΝΦΙΑ και θα έχει κερ­δι­σμέ­νους και ηττη­μέ­νους.

Ακόμη η κυβέρ­νηση θα πρέπει να προ­χω­ρή­σει σε διο­ρι­σμούς Γενικών Διευ­θυ­ντών και Γενικών Γραμ­μα­τέων – για μια 5ετή περίοδο με αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια – κάτι που δεν έχει ξανα­γί­νει ποτέ σωστά στην Ελλάδα.

Τέλος είναι ακόμα άγνωστο το αν θα ενερ­γο­ποι­η­θεί το πρό­γραμμα του ΔΝΤ ή όχι καθώς είναι ακόμα ανοιχτό το θέμα των μέτρων για το χρέος.

Κίν­δυ­νοι όμως υπάρ­χουν και για μετά το ελλη­νικό πρό­γραμμα. Για παρά­δειγμα η ιδιο­κτη­σία του προ­γράμ­μα­τος, ο κίν­δυ­νος για την εκτέ­λεση λόγω αδυ­να­μιών της διοί­κη­σης, (θα μαζεύ­εις φόρους ή όχι, θα ελέγ­χεις την ιατρική δαπάνη ή όχι, θα απαι­τείς 40 πιστο­ποι­η­τικά από τις εται­ρείες;), αλλά και τη δυνα­τό­τητα να σταθεί η κυβέρ­νηση απέ­να­ντι στα εδραιω­μένα συμ­φέ­ρο­ντα.

Ο κίν­δυ­νος της αδυ­να­μίας εκτέ­λε­σης των υλο­ποι­η­μέ­νων μεταρ­ρυθ­μί­σεων είναι τερά­στιος. Η δημόσια διοί­κηση είναι ακόμα ανορ­γά­νωτη και δεν θα έχει τη δυνα­μική να πιέσει για τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις όπως θα έπρεπε και φυσικά στις Βρυ­ξέλ­λες γνω­ρί­ζουν ότι μετά υπάρχει και ο εκλο­γι­κός κύκλος: βου­λευ­τι­κές το 2019 και προ­ε­δρι­κές το Μάρτη του 2020 και όπως είναι γνωστό η δημόσια διοί­κηση στα­μα­τάει να δου­λεύει όταν πλη­σιά­ζουν οι εκλογές – πολλές φορές επί εξα­μή­νου.

Αυτό που είναι σαφές στις Βρυ­ξέλ­λες, είναι πως η ανά­πτυξη δεν πρέπει να ερμη­νευ­θεί ως ένδειξη για χαλά­ρωση ή ως πιστο­ποί­ηση ότι όλα πάνε καλά.

Προς το παρόν οι Βρυ­ξέλ­λες επε­ξερ­γά­ζο­νται το τι χρειά­ζε­ται για την έξοδο από το πρό­γραμμα. Σαφώς χρειά­ζε­ται ένα cash buffer, το οποίο θα προ­κύ­ψει από την 5η δόση των 11,7 δισ. για να δημιουρ­γη­θεί ένα περι­θώ­ριο 16,7 δισ. (αλλά ίσως και λίγο παρα­πάνω: από 16 ως 20 θα είναι το συνο­λικό εύρος). Σε αυτή τη φάση είναι εξίσου σαφές ότι με 20 δισ. η Ελλάδα θα μπορεί να πλη­ρώ­νει τα πάντα για ενάμισι χρόνο – ως το 2020.

Χρέος

Σε σχέση με το χρέος η τεχνική εργασία ήδη είναι εν εξέλιξη και με τη συνερ­γα­σία του ΔΝΤ για τον μηχα­νι­σμό που θα συνδέει τα μέτρα με την ανά­πτυξη.

Το βασικό πρό­βλημα πάντα ήταν πως κανείς δεν μπορεί να έχει ιδέα που θα είναι η ανά­πτυξη το 2030.

Ανάμεσα στις ιδέες που υπάρ­χουν είναι να χρη­σι­μο­ποιούν τα 27 δισ. ευρώ που μένουν από το πακέτο των 86 δισ. για να αγο­ρα­στεί το χρέος προς το ΔΝΤ και την ΕΚΤ, ένα κομμάτι που καλύ­πτει στην πράξη τα επόμενα 4- 5 χρόνια.

Υπάρχει φυσικά και το κομμάτι των ANFAS και των SMPs, που εκτι­μά­ται κοντά στα 4-5 δισ.

Καθώς όμως αυτά είναι γνωστά, το κρίσιμο στοι­χείο είναι το πως όλα αυτά θα συν­δε­θούν με την εφαρ­μογή της συμ­φω­νη­μέ­νης δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής για τα 3- 4 επόμενα χρόνια καθώς είναι κρίσιμη η εφαρ­μογή τους. Η θα γίνει αυτό που πρέπει ή θα είμαστε πάλι εδώ για 4ο ή 5ο πρό­γραμμα, λένε οι Βρυ­ξέλ­λες.

Το επόμενο ερώτημα είναι να θα πρέπει όλα αυτά να γίνουν άμεσα μπροστά και χωρίς προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ή θα συν­δε­θούν με την εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος για τα επόμενα έτη.

Η γενική αίσθηση είναι πως το όποιο σύστημα θα πρέπει να δου­λέ­ψει για όλες τις πλευρές: αν είναι όλα τα μέτρα με όρους, οι αγορές δεν θα το πιστέ­ψουν, αν όλα είναι χωρίς όρους, η Ελλάδα δεν θα κάνει αυτό που πρέπει. Το ζήτημα είναι η ισορ­ρο­πία.

Φυσικά ανοιχτό είναι και το πως θα συντα­χθεί το ελλη­νικό πρό­γραμμα ολι­στι­κής στρα­τη­γι­κής, το οποίο σαφώς πρέπει να περιέ­χει τη μείωση των NPLs, τη προ­σέγ­γιση επεν­δύ­σεων (be a place to do business) τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του δημο­σίου και το να γίνει φιλική προς την ανά­πτυξη η φορο­λό­γηση. Οι Βρυ­ξέλ­λες υπεν­θυ­μί­ζουν ότι η Ελλάδα είναι ακόμα στο πάτο των σχε­τι­κών διεθνών μετρή­σεων καθώς και οι αντα­γω­νι­στές της μεταρ­ρυθ­μί­ζο­νται.

Σε ό,τι αφορά τέλος την επι­τή­ρηση μετά το πρό­γραμμα είναι σαφές ότι υπάρ­χουν δύο επι­λο­γές: ή προ­λη­πτική γραμμή ή το σύμφωνο στα­θε­ρό­τη­τας.

Η πιστω­τική γραμμή θα βοη­θούσε τις τρά­πε­ζες να μπορούν να συνε­χί­σουν να δανεί­ζο­νται από την ΕΚΤ, όμως ούτε και οι Βρυ­ξέλ­λες πιστεύ­ουν ότι το όλο σύστημα έχει μεγάλα πλε­ο­νε­κτή­ματα καθώς η πιστω­τική γραμμή άλλη­λο­ε­πι­κα­λύ­πτε­ται με το δημο­σιο­νο­μικό μαξι­λάρι.

Πηγή: Real.gr