Α. Αναστασίου: «Οι περισσότεροι τουρίστες της Ρόδου επισκέπτονται για πρώτη φορά τη νησί»

Κύριε Ανα­στα­σίου πώς προ­έ­κυψε η συνερ­γα­σία με τον Σύλλογο Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων της Ρόδου για την έρευνα ποιό­τη­τας της Ρόδου ως του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού;

Η σχέση και η συνερ­γα­σία που έχω με τον Σύλλογο Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων της Ρόδου είναι πολυ­ε­τής. Είμαι στο χώρο της εκπαί­δευ­σης των στε­λε­χών των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων εδώ και πολλά χρόνια. Αυτό το σαβ­βα­το­κύ­ριακο βρέθηκα πάλι στη Ρόδο ως ειση­γη­τής σε ένα εκπαι­δευ­τικό σεμι­νά­ριο με κεντρικό θέμα τη δια­χεί­ριση από­δο­σης και εκπαί­δευ­σης που παρα­κο­λού­θη­σαν διευ­θυ­ντές ξενο­δο­χείων, προϊ­στά­με­νοι τμη­μά­των και στελέχη ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων γενι­κό­τερα.

Μιλάμε λοιπόν για μία πολυετή γνω­ρι­μία και συνερ­γα­σία. Αρχές Φλεβάρη του 2017 ο πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου, κ. Γιώργος Ματσί­γκος μού μίλησε για την ιδέα που είχε σχετικά με την εκπό­νηση μίας έρευνας ποιό­τη­τας για τον προ­ο­ρι­σμό. Πρό­τεινα με τη σειρά μου κάποιες ιδέες και προ­χω­ρή­σαμε.

Βέβαια δεν έχει γίνει μόνο από εμένα όλη αυτή η δουλειά. Η επε­ξερ­γα­σία των ερω­τη­μα­το­λο­γίων γίνεται λ.χ. από τους μετα­πτυ­χια­κούς φοι­τη­τές του του­ρι­στι­κού και ξενο­δο­χεια­κού μάνα­τζμεντ. Με την επι­στη­μο­νική επο­πτεία πάντα μίας ομάδας καθη­γη­τών.

Ποια ήταν η ανάγκη για την εκπό­νηση της έρευνας αυτής;

Ο αρμό­διοι φορείς της Ρόδου, ο Δήμος, η Περι­φέ­ρεια, ο Σύλ­λο­γος Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων Ρόδου κλπ, δεν είχαν στα χέρια τους κάποια πρό­σφατα στοι­χεία ανα­φο­ρικά με τα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά του παρε­χό­με­νου του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Επι­πλέον, δεν υπήρχε απο­τυ­πω­μένη η άποψη των επι­σκε­πτών του προ­ο­ρι­σμού και ο βαθμός ικα­νο­ποί­η­σής τους. Είχαν γίνει κάποιες έρευνες στο παρελ­θόν, αλλά για διά­φο­ρους λόγους δεν συνε­χί­στη­καν. Δεν υπήρχαν κάποια πρό­σφατα στοι­χεία και προ­έ­κυψε η ανάγκη πολύ έντονα για την απο­τύ­πωση της εικόνας του προ­ο­ρι­σμού μέσα από τα μάτια των επι­σκε­πτών. Συνεπώς, η έρευνα αυτό ακριβώς ψάχνει να βρει, τον βαθμό ικα­νο­ποί­η­σης των πελατών από τον προ­ο­ρι­σμό, τις συνή­θειες και τις προ­τι­μή­σεις τους, σε τι κατα­λύ­ματα μένουν, τι τους έχει κάνει λιγό­τερο καλή εντύ­πωση κ.ο.κ.

Ποια είναι τα σημα­ντικά ευρή­ματα της έρευνας κατά την άποψή σας;

Θα πρέπει αρχικά να διευ­κρι­νί­σουμε ότι μιλάμε για έναν τερά­στιο αριθμό στοι­χείων. Ο Σύλ­λο­γος Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων Ρόδου κατά­φερε να κινη­το­ποι­ή­σει τα μέλη του και να ενερ­γο­ποι­ή­σει επίσης τα του­ρι­στικά πρα­κτο­ρεία και να συγκε­ντρώ­σει ένα μεγάλο αριθμό ερω­τη­μα­το­λο­γίων. Το δείγμα είναι πραγ­μα­τικά γιγα­ντιαίο. Όπως φαί­νε­ται θα ξεπε­ρά­σουμε τα 3000 επε­ξερ­γα­σμένα ερω­τη­μα­το­λό­για τα οποία έχουν συγκε­ντρω­θεί από τα τέλη Ιουλίου έως τα τέλη Οκτω­βρίου.

Το πιο ενδια­φέ­ρον στοι­χείο που εντο­πίζω προ­σω­πικά, είναι ότι το μεγα­λύ­τερο ποσοστό των ερω­τη­θέ­ντων επι­σκέ­φθηκε για πρώτη φορά στη Ρόδο. Το γεγονός αυτό μου προ­κα­λεί εντύ­πωση καθώς η Ρόδος είναι ένας προ­ο­ρι­σμός ο οποίος δέχεται του­ρι­σμό από τη δεκα­ε­τία του ‘50 και του ‘60… Θα περί­μενε κανείς ότι θα ήταν μεγάλο το ποσοστό των επα­να­λαμ­βα­νό­με­νων του­ρι­στών. Παρόλα αυτά η έρευνα έδειξε ότι ένα μεγάλο μέρος επι­σκέ­πτε­ται τον προ­ο­ρι­σμό για πρώτη φορά. Κι επειδή είναι τόσο μεγάλο το δείγμα, αυτό το εύρημα είναι προ­φα­νώς αντι­προ­σω­πευ­τικό.

Δια­κρί­νε­ται επίσης ξεκά­θαρα ότι η Ρόδος πουλάει ως προ­ο­ρι­σμός. Ο κόσμος έρχεται για την ιστορία, τα μνημεία, τα όμορφα τοπία, τη θάλασσα, τον ήλιο και τον ωραίο καιρό. Αυτά τα πρω­το­γενή στοι­χεία βοηθούν στην επιλογή της Ρόδου ως προ­ο­ρι­σμού δια­κο­πών. Αυτή η αρχική θετική εικόνα συνε­πι­κου­ρεί­ται από το καλό επίπεδο των υπη­ρε­σιών στο ξενο­δο­χείο και γενι­κό­τερα.

Πού …πονάει όμως η Ρόδος; Τι δείχνει η έρευνα;

Τρο­μα­κτικά δεν πονάει κάπου. Δεν φαί­νε­ται κάτι τέτοιο στην έρευνα. Υπάρ­χουν κάποια σημεία που δεν έχουν βελ­τιω­θεί στο βαθμό που θα έπρεπε. Οι υπο­δο­μές, οι συγκοι­νω­νίες, η κατά­σταση του οδικού δικτύου, η οδηγική παιδεία και συμπε­ρι­φορά, η καθα­ριό­τητα, συγκε­ντρώ­νουν χαμη­λό­τερη βαθ­μο­λο­γία. Δεν μπορώ όμως να επι­ση­μάνω ότι δεν υπάρ­χουν τρομερά αρνη­τικά σχόλια.

Είχατε ανα­φέ­ρει πριν ενάμιση μήνα, παρου­σιά­ζο­ντας τα πρώτα ευρή­ματα, ότι βρι­σκό­ταν σε εξέλιξη η επε­ξερ­γα­σία των ερω­τη­μα­το­λο­γίων. Έχουν προ­κύ­ψει σήμερα νέα ευρή­ματα που να δια­φο­ρο­ποιούν την αρχική εικόνα;

Η γενική εικόνα παρα­μέ­νει ίδια. Η επε­ξερ­γα­σία έχει να κάνει περισ­σό­τερο με την παρα­με­τρο­ποί­ηση. Εξε­τά­ζουμε π.χ. εάν ο προ­ο­ρι­σμός αρέσει το ίδιο στους πελάτες από Ρωσία, Γερ­μα­νία, Αγγλία, ή εάν έχουν τις ίδιες θετικές εντυ­πώ­σεις οι πελάτες των πεντά­στε­ρων και των τετρά­στε­ρων ξενο­δο­χείων. Και όντως βλέ­πουμε να υπάρ­χουν δια­φο­ρές και κάποιες φορές είναι σημα­ντι­κές. Όσο ερευ­νούμε την επί­δραση των επι­μέ­ρους μετα­βλη­τών μεταξύ τους, προ­κύ­πτουν ενδια­φέ­ρο­ντα συμπε­ρά­σματα. Βλέ­πουμε σε κάποιους να αρέσει κάτι περισ­σό­τερο και αντί­στοιχα σε άλλους να αρέσει το ίδιο πράγμα λιγό­τερο. Αυτές τις δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις προ­σπα­θούμε να κωδι­κο­ποι­ή­σουμε.

Ποιο μπορεί να είναι το μέλλον της έρευνας;

Η πρόθεσή μας είναι η συνέ­χισή της. Την επόμενη φορά φιλο­δο­ξούμε να ξεκι­νή­σουμε από την αρχή της σεζόν. Φέτος ξεκι­νή­σαμε στο τέλος Ιουλίου μέχρι να ορι­στι­κο­ποι­ή­σουμε πού θα εστιά­σουμε και τη μεθο­δο­λο­γία που θα ακο­λου­θή­σουμε.

Θέλουμε να έχουμε μία καλύ­τερη δια­σπορά δείγ­μα­τος και καλύ­τερη αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τητα. Στόχος μας είναι η έρευνα αυτή να δια­δρα­μα­τί­σει ρόλο βαρο­μέ­τρου έτσι ώστε να αξιο­λο­γούμε εύκολα την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των απο­φά­σεών μας. Αυτή είναι η λογική του βαρο­μέ­τρου. Να βλέ­πουμε πώς λει­τουρ­γούν οι όποιες κινή­σεις κάνουμε και τι δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις υπάρ­χουν σε σχέση με πριν.

Αυτή η έρευνα ξεκί­νησε στα τέλη Ιουλίου… Από την εικόνα που έχετε μέχρι αυτή τη στιγμή, ανα­λύ­ο­ντας τα ερω­τη­μα­το­λό­για, πιστεύ­ετε ότι θα ήταν δια­φο­ρε­τικά τα ευρή­ματα με μία καλύ­τερη δια­σπορά του δείγ­μα­τος καθ’ όλη τη διάρ­κεια της σεζόν;

Σίγουρα θα ήταν πιο αντι­προ­σω­πευ­τικό ένα δείγμα που θα συλ­λέ­γαμε καθ’ όλη τη διάρ­κεια της σεζόν. Δεν πιστεύω όμως ότι θα είχαμε μεγάλες δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ως προς τα απο­τε­λέ­σματα. Δεν βλέ­πουμε δηλαδή να δια­φο­ρο­ποιού­νται πολύ οι απα­ντή­σεις των επι­σκε­πτών του Ιουλίου από αυτές που δίνουν όσοι επι­σκέ­φθη­καν τον προ­ο­ρι­σμό τον Αύγου­στο ή τον Οκτώ­βριο.

Υπάρχει ένα μνη­μό­νιο συνερ­γα­σίας του Αμε­ρι­κα­νι­κού Κολ­λε­γίου Θεσ­σα­λο­νί­κης με τον Σύλλογο Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων Ρόδου, αν δεν απα­τώ­μαι. Τι ακριβώς προ­βλέ­πει η συνερ­γα­σία αυτή;

Η συνερ­γα­σία αυτή υπε­γράφη μόλις πριν ενάμιση μήνα. Αυτό είναι το ενδια­φέ­ρον της υπό­θε­σης… Πρώτα ξεκι­νή­σαμε να συνερ­γα­ζό­μα­στε και στη συνέ­χεια είπαμε να το επι­ση­μο­ποι­ή­σουμε με ένα μνη­μό­νιο συνερ­γα­σίας μεταξύ του εκπαι­δευ­τι­κού ιδρύ­μα­τος και του συλ­λό­γου. Το ένα σκέλος της συνερ­γα­σίας έχει να κάνει με την έρευνα που ξεκι­νή­σαμε το 2017 και το άλλο σκέλος έχει να κάνει με τη σύμπραξη του συλ­λό­γου και του εκπαι­δευ­τι­κού οργα­νι­σμού σε θέματα εκπαί­δευ­σης. Ο σύλ­λο­γος μπορεί να συν­δρά­μει το εκπαι­δευ­τικό μας έργο στέλ­νο­ντας μέλη του για δια­λέ­ξεις στο Κολ­λέ­γιό μας. Σκε­φτό­μα­στε επίσης να πραγ­μα­το­ποιούμε εκπαι­δευ­τι­κές επι­σκέ­ψεις στη Ρόδο ώστε οι φοι­τη­τές να δουν τη λει­τουρ­γία των ξενο­δο­χείων κάτω από πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες. Αντί­στοιχα, θα μπορούν οι φοι­τη­τές μας να κάνουν πρα­κτική άσκηση στα ξενοδοχεία-μέλη του συλ­λό­γου. Γενικά, ο Σύλ­λο­γος με την εμπει­ρία των μελών του θα δώσει τα φώτα του στην εφαρ­μογή του σύγ­χρο­νου ξενο­δο­χεια­κού μάνα­τζμεντ κι εμείς θα παρέ­χουμε την απαι­τού­μενη εκπαι­δευ­τική κι επι­στη­μο­νική υπο­στή­ριξη όχι μόνο σε ό,τι έχει να κάνει με την έρευνα αλλά και γενι­κό­τερα.

Ποιο ρόλο μπορεί να δια­δρα­μα­τί­σει η Ρόδος στην του­ρι­στική εκπαί­δευση;

Η Ρόδος είναι ένα αρκετά αντι­προ­σω­πευ­τικό παρά­δειγμα της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης στην Ελλάδα. Η ΑΣΤΕΡ ήταν με διαφορά η πρω­το­πό­ρος σχολή του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα. Όντως δεν βρί­σκε­ται σήμερα στα καλύ­τερά της. Γενι­κό­τερα όμως δεν είναι στα καλύ­τερά η ανώτερη και ανώτατη του­ρι­στική εκπαί­δευση στην Ελλάδα. Γίνο­νται όμως προ­σπά­θειες. Υπάρ­χουν ΙΕΚ, δημόσια και ιδιω­τικά που κάνουν αξιό­λογη δουλειά. Υπάρ­χουν προ­πτυ­χιακά και μετα­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα και όχι μόνο από το δικό μας εκπαι­δευ­τικό ίδρυμα. Ξεκί­νησε το πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου μπήκαν και άλλα πανε­πι­στή­μια στο παι­χνίδι και σιγά-σιγά χτί­ζε­ται κάτι… Θέλει βέβαια αρκετή δουλειά ακόμη. Άλλωστε η εκπαί­δευση απαιτεί πάντα δουλειά, αλλαγή του τρόπου σκέψης και προ­σαρ­μογή στα νέα δεδο­μένα.

Ο Του­ρι­σμός είναι από τους λίγους τομείς της οικο­νο­μίας που στην Ελλάδα της κρίσης κατα­φέρ­νει να έχει καλές επι­δό­σεις. Είναι ευδιά­κριτη η ενί­σχυση της του­ρι­στι­κής εικόνας της Ελλάδας. Η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία συγκε­ντρώ­νει στα­διακά πιο καταρ­τι­σμένα στελέχη. Πλέον ο κλάδος δεν απο­τε­λεί μία λύση ανάγκης, αλλά μία συνει­δητή επιλογή. Μοιραία λοιπόν το επίπεδο της ανώ­τε­ρης και ανώ­τα­της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα θα φτάσει στο σημείο που θα πρέπει να είναι.

Είπατε ότι γίνο­νται αξιό­λο­γες προ­σπά­θειες για την ανώτερη και ανώτατη εκπαί­δευση. Χάσαμε χρόνο όλα αυτά τα χρόνια;

Θα έλεγα ότι προ­λα­βαί­νουμε ακόμη. Ποτέ δεν είναι αργά…

Βλέπετε ευκαι­ρίες για τους νέους στον του­ρι­στικό κλάδο;

Νομίζω πως ναι. Ο του­ρι­σμός δίνει τερά­στιες επαγ­γελ­μα­τι­κές ευκαι­ρίες καθώς έχει τερά­στιες ανάγκες ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού. Μπορεί σε ένα εργο­στά­σιο με τον αυτο­μα­τι­σμό να τοπο­θε­τή­σεις ένα μηχά­νημα και αυτό­ματα να χρειά­ζε­σαι λιγό­τε­ρους εργα­ζό­με­νους, ο του­ρι­σμός όμως είναι ένας κλάδος, όπου χρειά­ζο­νται πάντα τα εργα­τικά χέρια καθώς η όποια τεχνο­λο­γία δεν μπορεί να αντι­κα­τα­στή­σει το ανθρώ­πινο δυνα­μικό παρά μόνο να υπο­στη­ρί­ξει την ανθρώ­πινη λει­τουρ­γία για να επι­τευ­χθεί ένα υψη­λό­τερο επίπεδο παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών.

Οι άνθρω­ποι στον του­ρι­σμό θα είναι πάντα απα­ραί­τη­τοι και συνεπώς η ποιο­τι­κό­τερη εκπαί­δευση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού θα συμ­βά­λει στην ανα­βάθ­μιση των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών και στις καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις του κλάδου.