Οργή, συγκρούσεις και νεκροί στον αραβικό κόσμο – Απομόνωση των ΗΠΑ στο Συμβούλιο Ασφαλείας

Του­λά­χι­στον δύο άνθρω­ποι σκο­τώ­θη­καν στη διάρ­κεια συγκρού­σεων με τον ισραη­λινό στρατό χθες Παρα­σκευή, όταν χιλιά­δες Παλαι­στί­νιοι δια­δή­λω­σαν κατά της από­φα­σης του Αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου Ντό­ναλντ Τραμπ να ανα­γνω­ρί­σει την Ιερου­σα­λήμ ως πρω­τεύ­ου­σας του Ισραήλ.

Σε όλο τον αραβικό και μου­σουλ­μα­νικό κόσμο πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν δεκάδες δια­δη­λώ­σεις μετά την προ­σευχή της Παρα­σκευής σε ένδειξη υπο­στή­ρι­ξης προς τους Παλαι­στί­νιους.

Ο ΟΗΕ, κατά την έκτακτη σύνοδο του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας, εξέ­φρασε «την ιδιαί­τερη ανη­συ­χία του για τον κίνδυνο βίαιης κλι­μά­κω­σης» της έντασης, όπως δήλωσε ο Νικολάι Μλα­ντέ­νοφ ειδικός συντο­νι­στής για την ειρη­νευ­τική δια­δι­κα­σία στη Μέση Ανατολή.

Οι Ισραη­λι­νοί στρα­τιώ­τες σκό­τω­σαν έναν Παλαι­στί­νιο κοντά στα σύνορα με τη Λωρίδα της Γάζας, ενώ δεκάδες ακόμη τραυ­μα­τί­στη­καν στη διάρ­κεια της χθε­σι­νής «ημέρας οργής». Ένας δεύ­τε­ρος Παλαι­στί­νιος υπέκυψε αργό­τερα στα τραύ­ματά του.

Παράλ­ληλα ο ισραη­λι­νός στρατός ανα­κοί­νωσε χθες το βράδυ ότι ανα­χαί­τισε μια ρουκέτα που εκτο­ξεύ­θηκε από τη Γάζα. Σε απά­ντηση έπληξε στρα­τιω­τι­κές θέσεις της Χαμάς στον παλαι­στι­νιακό θύλακα. Σύμφωνα με το παλαι­στι­νιακό υπουρ­γείο Υγείας, του­λά­χι­στον 25 άνθρω­ποι, μεταξύ των οποίων και έξι παιδιά, τραυ­μα­τί­στη­καν από τα πλήγ­ματα αυτά.

Ο στρατός διευ­κρί­νισε ότι έπληξε ένα στρα­τό­πεδο εκπαί­δευ­σης και μια αποθήκη όπλων. Οι αυτό­πτες μάρ­τυ­ρες επε­σή­μα­ναν ότι οι περισ­σό­τε­ροι τραυ­μα­τίες διέ­με­ναν σε ένα κτίριο δίπλα από το στρα­τό­πεδο.

Αργό­τερα ο ισραη­λι­νός στρατός πρό­σθεσε ότι μια ρουκέτα από τη Γάζα έπεσε στην ισραη­λινή πόλη Σιντε­ρότ, χωρίς να διευ­κρι­νί­σει αν προ­κά­λεσε θύματα.

Περισ­σό­τε­ροι από 80 Παλαι­στί­νιοι τραυ­μα­τί­στη­καν στην κατε­χό­μενη Δυτική Όχθη και τη Γάζα από τα πραγ­μα­τικά πυρά και τις πλα­στι­κές σφαίρες των Ισραη­λι­νών στρα­τιω­τών, σύμφωνα με την υπη­ρε­σία δια­κο­μι­δής της Ερυθράς Ημι­σε­λή­νου. Δεκάδες ακόμη υπέ­φε­ραν από την εισπνοή δακρυ­γό­νων. Τριάντα ένας τραυ­μα­τί­στη­καν την Πέμπτη.

Μετά το τέλος της προ­σευ­χής της Παρα­σκευής στο τέμενος Αλ Άκσα της Ιερου­σα­λήμ, οι πιστοί κατευ­θύν­θη­καν προς τις πύλες της Παλιάς Πόλης φωνά­ζο­ντας: «Η Ιερου­σα­λήμ είναι η πρω­τεύ­ουσά μας» και «Δεν θέλουμε κενά λόγια, θέλουμε πέτρες και καλάσ­νι­κοφ». Συγκρού­σεις ξέσπα­σαν μεταξύ της αστυ­νο­μίας και των δια­δη­λω­τών.

Στη Χεβρόνα, τη Βηθλεέμ και τη Ναμπλούς δεκάδες Παλαι­στί­νιοι πέταξαν πέτρες ενα­ντίον Ισραη­λι­νών στρα­τιω­τών που απά­ντη­σαν κάνο­ντας χρήση δακρυ­γό­νων.

Στη Γάζα, η Χαμάς, που ελέγχει τον θύλακα και έχει ζητήσει να κηρυ­χθεί μια Τρίτη ιντι­φά­ντα, κάλεσε τους πιστούς να δια­δη­λώ­σουν.

«Όποιος μετα­φέ­ρει την πρε­σβεία του στην κατε­χό­μενη Ιερου­σα­λήμ θα γίνει εχθρός των Παλαι­στί­νιων και στόχος των οργα­νώ­σεών τους», τόνισε ο Φάτι Χάμαντ, ηγέτης της Χαμάς την ώρα που δια­δη­λω­τές στη Γάζα έκαιγαν αφίσες του Τραμπ. «Κηρύσ­σουμε ιντι­φά­ντα μέχρι την απε­λευ­θέ­ρωση της Ιερου­σα­λήμ και όλης της Παλαι­στί­νης», πρό­σθεσε.

Οι δια­δη­λώ­σεις περιο­ρί­στη­καν καθώς έπεφτε η νύχτα.

Έκτακτη σύγκλιση του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας

Ο ΟΗΕ εξέ­φρασε την Παρα­σκευή «την ιδιαί­τερη ανη­συ­χία του για τον κίνδυνο βίαιης κλι­μά­κω­σης» μετά την απόφαση του Αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου Ντό­ναλντ Τραμπ να ανα­γνω­ρί­σει μονο­με­ρώς την Ιερου­σα­λήμ ως πρω­τεύ­ουσα του Ισραήλ, στη διάρ­κεια μιας έκτα­κτης συνε­δρί­α­σης του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας στην οποία οι ΗΠΑ εμφα­νί­στη­καν πιο απο­μο­νω­μέ­νες από ποτέ.

Η απόφαση αυτή «δεν συνάδει με τις απο­φά­σεις του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας», τόνισαν μετά την έκτακτη σύγκλησή του, έπειτα από αίτημα 8 από τα 15 μέλη του, οι πρε­σβευ­τές της Γαλλίας, της Βρε­τα­νίας, της Ιταλίας, της Σου­η­δίας και της Γερ­μα­νίας. «Δεν ευνοεί την προ­ο­πτική ειρή­νευ­σης στην περιοχή», τόνισαν στην αυστηρή τους ανα­κοί­νωση.

Στη διάρ­κεια της συνε­δρί­α­σης όλοι οι εταίροι των ΗΠΑ επέ­κρι­ναν την απόφαση του Τραμπ, με λιγό­τερο ή περισ­σό­τερο έντονο τρόπο.

Οι ΗΠΑ δεν χρειά­ζο­νται «κήρυγμα» και «μαθή­ματα», απά­ντησε αμυ­νό­μενη η πρε­σβευ­τής τους Νίκι Χέιλι, τονί­ζο­ντας ότι έχει παρέλ­θει η εποχή που το Ισραήλ δεν αντι­με­τω­πι­ζό­ταν με δίκαιο τρόπο από τον οργα­νι­σμό. Οι ΗΠΑ «παρα­μέ­νουν δεσμευ­μέ­νες στη δια­δι­κα­σία ειρή­νευ­σης» στη Μέση Ανατολή, πρό­σθεσε η Χέιλι.

«Όταν υπάρξει συμ­φω­νία ειρή­νευ­σης, θα υπο­γρα­φεί από τον Λευκό Οίκο», πρό­σθεσε. «Κατανοώ ότι η αλλαγή είναι δύσκολη» για τους εταί­ρους των ΗΠΑ, όμως «οι ενέρ­γειές μας έχουν στόχο να προ­ω­θη­θεί ο στόχος της ειρή­νευ­σης», επε­σή­μανε.

Με την απόφασή τους οι ΗΠΑ «δεν έλαβαν θέση για τα όρια ή τα σύνορα» και «το υφι­στά­μενο καθε­στώς των αγίων τόπων παρα­μέ­νει», εκτί­μησε η Αμε­ρι­κα­νίδα διπλω­μά­της, η οποία είχε τη στήριξη μόνο του Ισραη­λι­νού ομο­λό­γου της.

«Η Ιερου­σα­λήμ θα πρέπει να είναι η πρω­τεύ­ουσα δύο κρατών, του Ισραήλ και της Παλαι­στί­νης. Απουσία συμ­φω­νίας, δεν ανα­γνω­ρί­ζουμε καμία κυριαρ­χία πάνω στην Ιερου­σα­λήμ», απά­ντη­σαν πέντε Ευρω­παίοι πρε­σβευ­τές. «Η Ευρω­παϊκή Ένωση δεν θα ανα­γνω­ρί­σει καμία αλλαγή στα σύνορα του 1967, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Ιερου­σα­λήμ, εκτός από αυτές που θα έχουν συμ­φω­νη­θεί και από τις δύο πλευρές», πρό­σθε­σαν.

Μετά την εκλογή του Τραμπ στην προ­ε­δρία των ΗΠΑ, οι δια­φω­νίες μεταξύ της Ουά­σινγ­κτον και των εταίρων της στη διεθνή σκηνή μοιά­ζουν να αυξά­νο­νται σε όλα τα μεγάλα θέματα. Από το Ιράν ως τη Βόρεια Κορέα, περ­νώ­ντας από την κλι­μα­τική αλλαγή, οι ΗΠΑ και οι εταίροι της φαί­νο­νται πλέον να συμ­φω­νούν σε πολύ λίγα θέματα.

Ωστόσο στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας οι αντί­πα­λοι της Ουά­σινγ­κτον δεν έχουν τρόπο να ενα­ντιω­θούν στην ανα­κοί­νωση του Αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου, καθώς οι ΗΠΑ είναι μόνιμο μέλος και έχουν το δικαί­ωμα να ασκή­σουν βέτο σε κάθε απόφαση ή ανα­κοί­νωση που απαιτεί ομο­φω­νία.

Ο Νικολάι Μλα­ντέ­νοφ, ειδικός συντο­νι­στής του ΟΗΕ για την ειρη­νευ­τική δια­δι­κα­σία στη Μέση Ανατολή, προει­δο­ποί­ησε για τον κίνδυνο της «θρη­σκευ­τι­κής ριζο­σπα­στι­κο­ποί­η­σης» στην περιοχή. Ο αξιω­μα­τού­χος του ΟΗΕ κάλεσε τους παγκό­σμιους ηγέτες να «επι­δεί­ξουν σωφρο­σύνη» για να επι­στρέ­ψει η ηρεμία στην περιοχή.

«Όλες οι πλευρές και όλοι οι περι­φε­ρεια­κοί παρά­γο­ντες» καλού­νται «να εργα­στούν από κοινού για να δια­τη­ρη­θεί η ηρεμία», τόνισαν από την πλευρά τους οι Ευρω­παίοι πρε­σβευ­τές.

Την έκτακτη σύγκληση του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας είχαν ζητήσει η Σουηδία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Βρε­τα­νία, η Βολιβία, η Ουρου­γουάη, η Αίγυ­πτος και τη Σενε­γάλη.

Η αμε­ρι­κα­νική απόφαση απο­τε­λεί «παρα­βί­αση της διε­θνούς νομι­μό­τη­τας», κατήγ­γειλε ο πρε­σβευ­τής της Αιγύ­πτου Αμρ Αμπου­λάτα, κάνο­ντας λόγο για «κατε­χό­μενη πόλη».

Ο Γάλλος ομό­λο­γός του Φραν­σουά Ντελάτρ υπο­γράμ­μισε ότι «χωρίς απόφαση για την Ιερου­σα­λήμ, δεν θα υπάρξει ειρη­νευ­τική συμ­φω­νία». «Δεν υπάρχει εναλ­λα­κτική στη λύση των δύο κρατών», τόνισε ο Ρώσος πρε­σβευ­τής Βασίλι Νεμπέν­ζια, ενώ ο Ιταλός Σεμπα­στιάνο Κάρντι επε­σή­μανε ότι η χώρα του θα δια­τη­ρή­σει την πρε­σβεία της στο Τελ Αβίβ.

Ο Ρίαντ Μάνσουρ, Παλαι­στί­νιος πρε­σβευ­τής υπό το καθε­στώς του παρα­τη­ρητή στον ΟΗΕ, κατήγ­γειλε μια «ανεύ­θυνη απόφαση», ενώ η Ιορδανή ομό­λο­γός του Σίμα Σάμι Μπάχους κάλεσε τις ΗΠΑ να είναι «ένας ουδέ­τε­ρος μεσο­λα­βη­τής».

«Θάνατος στον διάβολο»

Στη Ραμάλα ο σύμ­βου­λος θρη­σκευ­τι­κών θεμάτων του Αμπάς δήλωσε ότι η απόφαση του Τραμπ απο­τε­λεί όνειδος για το ισλάμ και τον χρι­στια­νι­σμό.

«Η Αμερική απο­φά­σισε να εκλέξει έναν πρόεδρο που έχει προ­κά­λεσε εχθρό­τητα με όλους τους μου­σουλ­μά­νους και τους χρι­στια­νούς», δήλωσε ο Μαχ­μούντ αλ Χάμπας.

Στο Ιράν, που δεν έχει ανα­γνω­ρί­σει ποτέ το Ισραήλ, δια­δη­λω­τές έκαψαν φωτο­γρα­φίες του Τραμπ και του Ισραη­λι­νού πρω­θυ­πουρ­γού Μπε­νια­μίν Νετα­νιά­χου φωνά­ζο­ντας «Θάνατος στον διάβολο».

Στο Κάιρο, πρω­τεύ­ουσα της Αιγύ­πτου που είναι σύμ­μα­χος των ΗΠΑ και έχει υπο­γρά­ψει ειρη­νευ­τική συμ­φω­νία με το Ισραήλ, εκα­το­ντά­δες δια­δη­λω­τές που είχαν συγκε­ντρω­θεί στο τέμενος αλ Άζχαρ και στον περί­βολό του φώναξαν: «Η Ιερου­σα­λήμ είναι αραβική! Τραμπ, παρά­φρονα, οι Άραβες είναι παντού!».

Ο μεγάλος ιμάμης του Αλ Άζχαρ ματαί­ωσε τη συνά­ντηση που επρό­κειτο να έχει με τον αντι­πρό­ε­δρο των ΗΠΑ Μάικ Πενς, σε ένδειξη δια­μαρ­τυ­ρίας για την απόφαση της Ουά­σινγ­κτον να ανα­γνω­ρί­σει την Ιερου­σα­λήμ ως πρω­τεύ­ουσα του Ισραήλ.

Μεγάλες δια­δη­λώ­σεις πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στην Ιορ­δα­νία, την Τυνησία, τη Σομαλία, την Υεμένη, τη Μαλαι­σία, την Ινδο­νη­σία, ενώ εκα­το­ντά­δες δια­μαρ­τυ­ρή­θη­καν έξω από την αμε­ρι­κα­νική πρε­σβεία στο Βερο­λίνο.

^{Πηγή: ΑΠΕ, REUTERS}