Ευ. Λέκκας για πλημμύρες: Υπάρχουν τουλάχιστον άλλα 300 σημεία στην Ελλάδα που διατρέχουν άμεσο κίνδυνο

Η τρα­γω­δία στην δυτική Αττική έφερε στην επι­φά­νεια το χρόνιο πρό­βλημα των αυθαι­ρε­σιών, των κατα­πα­τή­σεων, της πυκνής δόμησης.

Τη δική τους εξήγηση, θέση και γνώση για τα αίτια που προ­κά­λε­σαν την μεγάλη κατα­στροφή, αλλά και τις προ­τά­σεις τους για την επόμενη μέρα κατα­θέ­τουν στο Αθη­ναϊκό – Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων τέσ­σε­ρις δια­κε­κρι­μέ­νοι επι­στή­μο­νες.

Ο Ευθύ­μιος Λέκκας καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας και δια­χεί­ρι­σης κατα­στρο­φών μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ υπο­γραμ­μί­ζει ότι υπάρ­χουν του­λά­χι­στον άλλα 300 σημεία στην Ελλάδα τα οποία δια­τρέ­χουν κίνδυνο.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην κατα­στροφή που έπληξε τη Δυτική Αττική ο Αντώνης Λάλος διευ­θυ­ντής ΕΜΥ εξηγεί μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Όλο το νερό που έπεσε πάνω στο βουνό κατέ­βηκε κάτω. Είναι αυτό που λέμε πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα».

Ο Πανα­γιώ­της Σαμπα­ντα­κά­κης διδά­κτο­ρας υδρο­γε­ω­λο­γος ΙΓΜΕ, αντι­πρό­ε­δρος του συλ­λό­γου Ελλήνων γεω­λό­γων τονίζει μέσω του ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «χρειά­ζο­νται τεχνι­κές παρεμ­βά­σεις. Να δια­νοι­χθούν τα ρέματα όπου χρειά­ζε­ται και φυσικά να γίνει ο ανά­λο­γος εγκι­βω­τι­σμός όταν οι κοίτες περνούν και δια­σχί­ζουν τον δομη­μένο χώρο».

Ο Μανώλης Αναν­δρα­νι­στά­κης, μετε­ω­ρο­λό­γος της ΕΜΥ επι­ση­μαί­νει μιλώ­ντας στο Πρα­κτο­ρείο ότι η συγκε­κρι­μένη πλημ­μύρα ήταν πολύ μεγάλη διότι «όλες αυτές τις ώρες το βουνό συσ­σώ­ρευε πολλές ποσό­τη­τες νερού και πέρα από τα μετε­ω­ρο­λο­γικά υπάρ­χουν και τα γεω­φυ­σικά αίτια. Η πρόληψη σε αυτό είναι να έχει φρο­ντι­στεί να υπάρ­χουν διέ­ξο­δοι του νερού».

Ευθύ­μιος Λέκκας, καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας και δια­χεί­ρι­σης κατα­στρο­φών:

«Μέτρα πρό­λη­ψης από αύριο. Οι επό­με­νες κατα­στρο­φές είναι μπροστά μας, υπάρ­χουν του­λά­χι­στον άλλα 300 σημεία στην Ελλάδα, τα οποία δια­τρέ­χουν τον ίδιο κίνδυνο»

Το πιο κρίσιμο στοι­χείο στην εξέλιξη του φαι­νο­μέ­νου δεν είναι μόνο η έντονη βρο­χό­πτωση, αλλά είναι και ισό­πο­σος όγκος εδάφους που παρα­σύρ­θηκε από το νερό κατα­λή­γο­ντας να είναι το νερό ο διπλά­σιος όγκος λάσπης, δηλαδή το έδαφος που παρα­σύρ­θηκε από το νερό είναι εκείνο που έπνιξε την Μάνδρα. Δηλαδή δεν είναι μόνο το ακραίο καιρικό φαι­νό­μενο αλλά η ακραία διά­βρωση, η οποία προ­κλή­θηκε από την πτώση του νερού. Κι όλα αυτά μαζί συν­δυά­στη­καν κι έγινε ο διπλά­σιος όγκος λάσπης. Νερό και έδαφος διπλα­σί­α­σαν τις κατα­στρο­φές.

Όσο για την επόμενη μέρα, πρέπει να γίνουν μέτρα πρό­λη­ψης, διότι οι επό­με­νες κατα­στρο­φές είναι μπροστά μας. Δηλαδή, μέτρα πρό­λη­ψης που δεν έγιναν τα τελευ­ταία 50 χρόνια και πρέπει να γίνουν τώρα. Όπως διά­νοιξη των χει­μάρ­ρων, κατε­δά­φιση εδώ και τώρα των αυθαί­ρε­των κτι­σμά­των που είναι μέσα σε κοίτες ή των κατα­πα­τή­σεων των χει­μάρ­ρων. Αυτό που είδαμε στην Μάνδρα και στη Νέα Πέραμο θα μπο­ρού­σαμε να το δούμε σε οποιο­δή­ποτε σημείο της Ελλάδας. Υπάρ­χουν του­λά­χι­στον άλλα 300 σημεία στην Ελλάδα, τα οποία δια­τρέ­χουν τον ίδιο κίνδυνο, είναι υπο­ψή­φια για να σημειω­θούν τέτοιες κατα­στρο­φές. Θα πρέπει να ξεκι­νή­σουμε από αύριο κιόλας διότι η επι­κεί­μενη κατα­στροφή είναι μπροστά μας. Δεν είναι η εποχή τώρα, λόγω χειμώνα, αλλά και την άνοιξη και τον Αύγου­στο μπορεί να έχουμε καται­γί­δες κι έντονες βρο­χο­πτώ­σεις. Απλά το πού θα σημειω­θεί η επόμενη κατα­στροφή είναι θέμα το πού θα πέσει η επόμενη βροχή. Κι όλα αυτά λόγω μπα­ζώ­μα­τος των ρεμάτων, κατα­πα­τή­σεων, αυθαί­ρε­της δόμησης, γεω­λο­γι­κών και γεω­μορ­φο­λο­γι­κών συν­θη­κών,

Αντώνης Λάλος διευ­θυ­ντής ΕΜΥ: «Όλο το νερό που έπεσε πάνω στο βουνό κατέ­βηκε κάτω. Είναι αυτό που λέμε πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα». «Το φαι­νό­μενο ήταν συν­δυα­σμός πολλών πραγ­μά­των. Σύμφωνα με την εικόνα του ραντάρ που υπήρχε εκεί, η βροχή που έπεσε προς τα Μέγαρα, στη Ν. Πέραμο ήταν αρκετή, ενώ στη Μάνδρα ήταν λίγη . Όλο το νερό που έπεσε πάνω στο βουνό, στο όρος Πατέρα το κατέ­βασε κάτω. Είναι αυτό που λέμε πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα. Για αυτό ακριβώς κι οι κάτοι­κοι δεν περί­με­ναν να γίνει αυτό που έγινε. Όταν βγαί­νεις στον δρόμο και ψιχα­λί­ζει δεν περι­μέ­νεις να έρθει τόσο από το βουνό επάνω. Τις περισ­σό­τε­ρες φορές που εκδη­λώ­νο­νται βροχές και καται­γί­δες Οκτώ­βριο και Νοέμ­βριο επειδή η θάλασσα είναι αρκετά ζεστή κι έχει αρκε­τούς υδρα­τμούς στην επι­φά­νεια όταν έρχο­νται από πάνω αστα­θείς αέριες μάζες, βαρο­με­τρικά χαμηλά δηλαδή της κεντρι­κής Μεσο­γείου, αυτά εμπλου­τί­ζο­νται συνέ­χεια από υδρα­τμούς καθώς κινού­νται πάνω από τη θάλασσα κι οι βροχές κι οι καται­γί­δες που εκδη­λώ­νο­νται είναι πιο ραγδαίες. Προ­φα­νώς, έναν λόγο παρα­πάνω σε αυτό παίζει η τοπο­γρα­φία, ορο­γρα­φία της χώρας μας. Για αυτό στα δυτικά ρίχνει πολύ νερό, για αυτό και οι πιο πολλές πλημ­μύ­ρες είναι εκεί με ό,τι κι αν αυτό συνε­πά­γε­ται. Παρό­μοια προ­βλή­ματα έχει η περιοχή μας με τους ορει­νούς όγκους του όρους Πατέρα και στις περιο­χές Πάρνηθα, Πεντέλη και Υμηττό. Δηλαδή όταν εκεί εγκλω­βί­ζο­νται αέριες μάζες, οι οποίες οδη­γού­νται βίαια προς τα επάνω λόγω των εμπο­δίων των ορεινών όγκων, αυτό σημαί­νει απότομη συμπύ­κνωση των υδρα­τμών που έχει το σύννεφο. Καθώς αυτό ανε­βαί­νει απότομα ψύχεται γιατί υπάρχει περισ­σό­τερο κρύο. Η ψύξη με τη σειρά της σημαί­νει ότι δίνει τη δυνα­τό­τητα στους υδρα­τμούς να γίνουν νερό. Άρα όσο πιο απότομα γίνεται αυτή η άνοδος τόσο πιο απότομη είναι κι η πτώση του νερού και έτσι έχουμε καται­γίδα και ισχυρή βροχή. Αυτό το νερό από το βουνό προ­σπα­θεί να βρει διόδους με απο­τέ­λε­σμα ό,τι προ­βλή­ματα μπορεί να παρου­σια­στούν. Αν δεν βρούνε δρόμους από το παρελ­θόν ρέματα, ξερο­πό­τα­μους ώστε να ακο­λου­θή­σουν αυτήν την πορεία θα ακο­λου­θή­σουν άλλες δια­δρο­μές. Για αυτό όταν έχουμε έκτακτα δελτία κακο­και­ρίας καλό θα ήταν να μην κινεί­ται ο κόσμος ώρες με περιο­ρι­σμένη ορα­τό­τητα σε περιο­χές που δεν γνω­ρί­ζει να προ­σπα­θεί να περάσει ρέματα, δια­σταυ­ρώ­σεις δρόμων που φαί­νε­ται ότι έχουν γεμίσει νερά γιατί κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να συμβεί».

Πανα­γιώ­της Σαμπα­ντα­κά­κης διδά­κτο­ρας υδρο­γε­ω­λο­γος ΙΓΜΕ, αντι­πρό­ε­δρος του συλ­λό­γου Ελλήνων γεω­λό­γων: «Χρειά­ζο­νται τεχνι­κές παρεμ­βά­σεις. Να δια­νοι­χθούν τα ρέματα όπου χρειά­ζε­ται και φυσικά να γίνει ο ανά­λο­γος εγκι­βω­τι­σμός όταν οι κοίτες περνούν και δια­σχί­ζουν τον δομη­μένο χώρο»

«Τα φαι­νό­μενα αυτά είναι επα­να­λαμ­βα­νό­μενα ιδιαί­τερα στην ευρύ­τερη περιοχή της Αττικής διότι είναι μια πυκνο­δο­μη­μένη περι­φέ­ρεια. Αυτή η περιοχή έχει κακο­ποι­η­θεί από την πυκνή, αυθαί­ρετη δόμηση χωρίς σχε­δια­σμό. Έχουν κλει­στεί δεκάδες ρέματα, διαρκώς επι­χώ­νο­νται και από την άλλη πλευρά, δεν υπάρ­χουν όλοι εκείνοι οι μηχα­νι­σμοί και σε επίπεδο κεντρι­κής πολι­τείας είτε σε αυτο­διοι­κη­τικό επίπεδο για να απο­τρέ­πο­νται αυτά τα φαι­νό­μενα. Πάντοτε θα βρέχει έντονα, λιγό­τερο ή περισ­σό­τερο. Να μην ξεχνάμε ότι το πιο πρό­σφατο γεγονός ήταν στο τέλος Οκτω­βρίου του 2015 στη Μάνδρα. Για ποιον λόγο θα πρέπει να μας παρα­ξε­νεύ­ουν αυτά τα επει­σό­δια; Φέτος χάθηκαν περισ­σό­τε­ρες ανθρώ­πι­νες ζωές. Δεν μπορούν να γίνουν έργα μερε­μέ­τια. Πρέπει τα έργα σε μια αστική περιοχή αφενός να έχουν έναν χαρα­κτήρα προ­λη­πτικό, που δυστυ­χώς δεν έχουμε αφού στην Αττική έχουν κλει­στεί τα πάντα, άρα δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για πρόληψη. Εδώ χρειά­ζο­νται τεχνι­κές παρεμ­βά­σεις. Να δια­νοι­χθούν τα ρέματα όπου χρειά­ζε­ται και φυσικά να γίνει ο ανά­λο­γος εγκι­βω­τι­σμός όταν οι κοίτες περνούν και δια­σχί­ζουν τον δομη­μένο χώρο. Οι παρεμ­βά­σεις μπορούν να γίνουν, λύσεις πάντοτε υπάρ­χουν, αλλά πρέπει να γίνουν οι κατάλ­λη­λες συσκέ­ψεις και δεν είναι μόνο θέμα τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, κεντρι­κού κράτους αλλά και του δικού μας κλάδου, των τεχνι­κών, που οφεί­λουμε επι­τέ­λους να κάνουμε εύστο­χες μελέτες και να μην δεχό­μα­στε ποτέ προ­τά­σεις που απο­σκο­πούν σε ένα μερε­μέτι. Ένας καλός μελε­τη­τής το δια­κρί­νει αυτό το πράγμα. Όλα τα μέτρα που πρέπει να γίνουν θα πρέπει να υπα­κού­ουν σε έναν κανόνα που έχει σχέση με την υδρορ­ροική δυνα­μική της περιο­χής. Όσο αφή­νουμε το πρό­βλημα κι επε­κτεί­νο­νται οι αυθαι­ρε­σίες τόσο ανε­βαί­νει και το κόστος των παρεμ­βά­σεων».

Μανώλης Αναν­δρα­νι­στά­κης, μετε­ω­ρο­λό­γος της ΕΜΥ: «Το φαι­νό­μενο ξαφ­νι­κής πλημ­μύ­ρας έφερε την κατα­στροφή».

«Στο όρος Πατέρα την προη­γού­μενη μέρα της κατα­στρο­φής, το βράδυ της Τρίτης έβρεχε πολύ με απο­τέ­λε­σμα να συσ­σω­ρευ­τούν μεγάλες ποσό­τη­τες νερού στο βουνό, το οποίο απο­θη­κευό­ταν σε μικρές λιμνού­λες, μέσα σε χεί­μαρ­ρους και στα ρέματα. Εκεί δημιουρ­γού­νται κάποια μικρά φράγ­ματα είτε από μπάζα, ξύλα, πέτρες και κάποια στιγμή έφερε σε μεγάλες ποσό­τη­τες νερό, έσπασε ένα από αυτά, το νερό ξεχύ­θηκε στο από κάτω μικρό φράγμα και το ένα μετά το άλλο έσπασαν με απο­τέ­λε­σμα όλο αυτό το νερό θα ξεχυθεί στην πεδιάδα και στις παρα­θα­λάσ­σιες περιο­χές. Αυτό το φαι­νό­μενο το λέμε εμείς ξαφ­νι­κές πλημ­μύ­ρες. Είναι πολύ επι­κίν­δυνο, βίαιο και πάντα συνο­δεύ­ε­ται από τέτοιες κατα­στά­σεις, μεγάλες κατα­στρο­φές και δυστυ­χώς, πνιγ­μούς ανθρώ­πων. Κάτι παρό­μοιο συνέβη και πριν από μερικά χρόνια στον Λούσιο ποταμό. Οι ξαφ­νι­κές πλημ­μύ­ρες είναι δύσκολο και να προ­βλε­φθούν κι όταν εκδη­λώ­νο­νται δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται. Έχει ξανα­συμ­βεί, η συγκε­κρι­μένη όμως ήταν πολύ μεγάλη διότι όλες αυτές τις ώρες το βουνό συσ­σώ­ρευε πολλές ποσό­τη­τες νερού και πέρα από τα μετε­ω­ρο­λο­γικά υπάρ­χουν και τα γεω­φυ­σικά αίτια. Η πρόληψη σε αυτό είναι να έχει φρο­ντι­στεί να υπάρ­χουν διέ­ξο­δοι του νερού, ώστε να μην συγκε­ντρώ­νε­ται».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ