Ψάχνουν νέο κόλπο με την απλή αναλογική

Σκέψεις για να επα­νέλ­θει το θέμα της απλής ανα­λο­γι­κής για τις βου­λευ­τι­κές εκλογές, με στόχο να εφαρ­μο­στεί όμως από τις επό­με­νες και όχι τις μεθε­πό­με­νες εκλογές, υπάρ­χουν στο Μέγαρο Μαξίμου και ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας δέχεται ειση­γή­σεις να κάνει μια ακόμα κίνηση στην πολι­τική σκα­κιέρα με το βλέμμα στην Κεντρο­α­ρι­στερά.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες του «Βήματος», βρί­σκε­ται σε εξέλιξη συζή­τηση στα ενδό­τερα του πρω­θυ­πουρ­γι­κού επι­τε­λείου ώστε να ανα­λη­φθεί νέα κυβερ­νη­τική πρω­το­βου­λία στην παρούσα κοι­νο­βου­λευ­τική περίοδο, με στόχο να… πιε­στούν η Δημο­κρα­τική Συμπα­ρά­ταξη και το Ποτάμι να ψηφί­σουν το νέο εκλο­γικό σχέδιο. Μάλιστα, αυτό το νέο σχέδιο εκλο­γι­κού νόμου δεν απο­κλεί­ε­ται να κατα­τε­θεί ακόμα και πριν από τις εκλογές στην Κεντρο­α­ρι­στερά (δηλαδή το διά­στημα 12 και 19 Νοεμ­βρίου), γεγονός που θα περι­πλέ­ξει την κατά­σταση.

Και αυτό διότι οι υπο­ψή­φιοι θα κληθούν να πάρουν θέση σε ένα θέμα κομ­βι­κής σημα­σίας που σχε­τί­ζε­ται και με την εκλο­γική πορεία και δύναμη του χώρου. Με αυτή τη θεώρηση, δεν είναι τυχαίο ότι κυβερ­νη­τι­κοί παρά­γο­ντες μιλάνε για τη «δεύτερη ευκαι­ρία» που πρέπει να δοθεί στην Κεντρο­α­ρι­στερά ώστε να μην ταυ­τι­στεί με τη ΝΔ και να ψηφίσει τον νέο νόμο για να ισχύσει στις επό­με­νες και όχι στις μεθε­πό­με­νες εκλογές.

Η κυβέρ­νηση είχε επι­χει­ρή­σει τον Ιούλιο του 2016 να εγκρι­θεί από την Ολο­μέ­λεια της Βουλής το σχέδιό της για απλή ανα­λο­γική. Τότε, όμως, δεν είχε κατα­φέ­ρει να συγκε­ντρώ­σει 200 ψήφους ώστε να ισχύσει ο εκλο­γι­κός νόμος από τις επό­με­νες εκλογές, καθώς αυτό θα γίνει από τις μεθε­πό­με­νες, αφού έλαβε 179 ψήφους.

Αυτή την περίοδο και με βάση την αξιο­λό­γηση των δεδο­μέ­νων που κάνουν στο Μέγαρο Μαξίμου, φέρεται να συζη­τούν να γίνει μια ακόμα από­πειρα για την απλή ανα­λο­γική, με στόχο όμως να ισχύσει στις επό­με­νες εκλογές. Στις ενδο­κυ­βερ­νη­τι­κές συζη­τή­σεις που γίνο­νται αξιο­λο­γεί­ται κατά πόσο μπορεί να επι­τευ­χθεί πλειο­ψη­φία των 2/3 της Βουλής, ώστε να ισχύσει η απλή ανα­λο­γική από τις αμέσως επό­με­νες εκλογές.

Ανάλογη συζή­τηση έγινε πριν από το καλο­καίρι του 2017 – και κυρίως προτού ολο­κλη­ρω­θεί η δεύτερη αξιο­λό­γηση – και επα­νήλθε, χωρίς όμως να έχουν ληφθεί ορι­στι­κές απο­φά­σεις. Ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας Χρι­στό­φο­ρος Βερ­ναρ­δά­κης προ ημερών έθεσε το θέμα, υπο­στη­ρί­ζο­ντας την περαι­τέρω εμβά­θυνση του εκλο­γι­κού νόμου και το να εξε­τα­στεί μια μεγα­λύ­τερη ισορ­ρο­πία στις εκλο­γι­κές περι­φέ­ρειες με ένα σπάσιμό τους, αλλά και ενδε­χο­μέ­νως και μείωση του εκλο­γι­κού ορίου 3%.

Εάν τελικά απο­φα­σι­στεί και δοθεί το πράσινο φως από τον Αλέξη Τσίπρα να κατα­τε­θεί νομο­σχέ­διο για τον εκλο­γικό νόμο, επειδή πρέπει να είναι δια­φο­ρο­ποι­η­μένο σε σχέση με αυτό του 2016, θα συμπε­ρι­λη­φθούν και δια­τά­ξεις που θα αφορούν τις εκλογές στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση (καθιέ­ρωση και εκεί της απλής ανα­λο­γι­κής) και την ανά­δειξη των ευρω­βου­λευ­τών (επα­να­φορά της λίστας και κατάρ­γηση του σταυρού που ίσχυσε στις ευρω­ε­κλο­γές του 2014). Σε μια τέτοια περί­πτωση, ο στόχος είναι προ­φα­νής για το Μέγαρο Μαξίμου: να απο­τρα­πεί η όποια περί­πτωση αυτο­δυ­να­μίας της ΝΔ υπό τον Κυριάκο Μητσο­τάκη.

«Πρέπει να εξε­τα­στεί», όπως σημειώ­νει έμπει­ρος κοι­νο­βου­λευ­τι­κός παρά­γο­ντας της Κεντρο­δε­ξιάς που δια­τη­ρεί επι­κοι­νω­νία με κυβερ­νη­τικά στελέχη, «ότι η στρα­τη­γική του Αλέξη Τσίπρα χαράσ­σε­ται με βάση ότι τον Μάιο του 2019 θα διε­νερ­γη­θούν στην Ελλάδα ευρω­ε­κλο­γές και αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές (δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές), ενώ έως το τέλος του έτους θα γίνει η εκλογή του νέου Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας».

Ο ίδιος ο Πρω­θυ­πουρ­γός εξάλλου πιστεύει, όπως το έχει πει και δημόσια, ότι το πολι­τικό σύστημα θα κινεί­ται από εδώ και πέρα σε μια λογική δημιουρ­γίας προ­ϋ­πο­θέ­σεων, συγκλί­σεων και συνεν­νο­ή­σεων. «Γι’ αυτό και ψηφί­σαμε και την απλή ανα­λο­γική. Θέλουμε να την κάνουμε νόμο και στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση… Χρειά­ζο­νται συναι­νέ­σεις» είχε πει στη ΔΕΘ και συμπλή­ρωσε – εκτί­μηση που πέρασε απα­ρα­τή­ρητη και δεν δόθηκε ιδιαί­τερη σημασία – πως «είναι, λοιπόν, πολύ πιθανό στο επόμενο διά­στημα να υπάρ­χουν και κυβερ­νή­σεις περισ­σο­τέ­ρων των δύο κομ­μά­των…».

Το ενδια­φέ­ρον όμως είναι ότι ο Πρω­θυ­πουρ­γός επι­μέ­νει στη θεώρησή του ότι «…υπάρ­χουν δυνά­μεις στη σημε­ρινή Κεντρο­α­ρι­στερά και τη σημε­ρινή Δεξιά που είναι ακραιφ­νώς στη νεο­φι­λε­λεύ­θερη οπτική για την πορεία της οικο­νο­μίας και δυνά­μεις στη σημε­ρινή Κεντρο­δε­ξιά και τη σημε­ρινή Αρι­στερά που μπορούν να βρουν ένα πλαίσιο συνά­ντη­σης στην ανάγκη να υπάρξει κοι­νω­νική προ­στα­σία, ο δημό­σιος χώρος…». Αρα βλέπει συμ­μα­χικά σχήματα και ευελ­πι­στεί σε μελ­λο­ντική σύμπραξη – συμ­μα­χία του ΣΥΡΙΖΑ με δυνά­μεις της Κεντρο­δε­ξιάς.

Παράλ­ληλα, στο Μέγαρο Μαξίμου έχει απο­φα­σι­στεί και ήδη είναι έτοιμο από τον υπουργό Εσω­τε­ρι­κών Πάνο Σκουρ­λέτη το νομο­σχέ­διο για την εφαρ­μογή της απλής ανα­λο­γι­κής στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Και αυτό διότι το πρω­θυ­πουρ­γικό περι­βάλ­λον στη­ρί­ζει πολλά στην αλλαγή των δεδο­μέ­νων και των συσχε­τι­σμών στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση με φόντο την επόμενη μέρα των εκλογών, στη λογική της δημιουρ­γίας «οχυρών» σε δήμους.

Οσο και εάν δεν το παρα­δέ­χο­νται στο Μέγαρο Μαξίμου, οργα­νώ­νο­νται για την επόμενη μέρα και ειδικά στην περί­πτωση αρνη­τι­κού εκλο­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος. Παράλ­ληλα, η κυβέρ­νηση φέρεται να ετοι­μά­ζει νομο­σχέ­διο με το οποίο μετα­βι­βά­ζο­νται αρμο­διό­τη­τες υπουρ­γείων στους δήμους και στις περι­φέ­ρειες.

Το παι­χνίδι με την Αυτο­διοί­κηση

Γέφυρες σε αυτο­διοι­κη­τικά στελέχη της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς, αλλά ακόμα και της Κεντρο­δε­ξιάς, επι­χει­ρεί να στήσει η κυβέρ­νηση με αφορμή και τα περι­φε­ρειακά ανα­πτυ­ξιακά συνέ­δρια που γίνο­νται ανά την επι­κρά­τεια. Αυτό φάνηκε ξεκά­θαρα και στην αρχή της εβδο­μά­δας, κατά τη διάρ­κεια του πέμπτου περι­φε­ρεια­κού συνε­δρίου στην Ηπειρο.

Εκεί ανα­δεί­χθηκε η επι­χεί­ρηση του Μεγάρου Μαξίμου να έρθει πιο κοντά η κυβέρ­νηση με αυτο­διοι­κη­τικά στελέχη, στη λογική της συνερ­γα­σίας και της συναί­νε­σης. Εξάλλου, παρά το γεγονός ότι η ΝΔ έχει δώσει σήμα να απέχουν τα στελέχη της από αυτά τα περι­φε­ρειακά συνέ­δρια (φιέστες τις απο­κα­λεί ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης), πολλοί γαλά­ζιοι αυτο­διοι­κη­τι­κοί κάνουν το δικό τους παι­χνίδι προ­κα­λώ­ντας εκνευ­ρι­σμό στην ηγεσία του κόμ­μα­τος.

Την ίδια στιγμή, το πρω­θυ­πουρ­γικό επι­τε­λείο έχει ανοίξει, σε πρώτη φάση, δίαυλο επι­κοι­νω­νίας με συγκε­κρι­μέ­νους περι­φε­ρειάρ­χες, όπως ο Σταύρος Αρνα­ου­τά­κης (Κρήτη) και ο Από­στο­λος Κατσι­φά­ρας (Δυτική Ελλάδα), για να δια­γνώ­σει προ­θέ­σεις, κίνηση που γίνεται ακόμα και σε μετριο­πα­θείς κεντρο­δε­ξιούς δημάρ­χους.

Οι κινή­σεις αυτές γίνο­νται στη λογική της αλλαγής των συσχε­τι­σμών στον χώρο της Αυτο­διοί­κη­σης και γι’ αυτό και ο Πάνος Σκουρ­λέ­της δίνει μάχη να μην γίνουν περι­κο­πές πόρων σε δήμους.

Σε αυτό το κλίμα και με αυτή τη στρα­τη­γική να ξεδι­πλώ­νε­ται, η κυβέρ­νηση ετοι­μά­ζε­ται να κατα­θέ­σει στη Βουλή το νομο­σχέ­διο για την καθιέ­ρωση της απλής ανα­λο­γι­κής στους δήμους και στις περι­φέ­ρειες της χώρας που θα εφαρ­μο­στεί στις εκλογές του 2019.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοι­χεία – βεβαίως ενδε­χο­μέ­νως να γίνουν αλλαγές στη Βουλή κατά τη συζή­τηση του νομο­σχε­δίου -, δεν θα προ­βλέ­πε­ται πλαφόν στο εκλο­γικό ποσοστό εισόδου στο Δημο­τικό Συμ­βού­λιο. Αυτή η πρό­βλεψη ενδέ­χε­ται να δημιουρ­γή­σει νέα δεδο­μένα, καθώς θα δίνει τη δυνα­τό­τητα στον ΣΥΡΙΖΑ να οικο­δο­μή­σει αυτο­διοι­κη­τικά οχυρά που κάποτε είχαν μόνο ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Σύμφωνα με μετριο­πα­θείς υπο­λο­γι­σμούς έμπει­ρων δημάρ­χων και κεντρι­κών στε­λε­χών της Κεντρι­κής Ενωσης Δήμων Ελλάδας, από τους 325 δημάρ­χους ζήτημα εάν θα εκλε­γούν οι 50 από τον πρώτο γύρο (το 2014 είχαν εκλεγεί 108 και ένας περι­φε­ρειάρ­χης από τους 13).

ΒΗΜΑ