Κραυγή αγωνίας από τα οροθετικά άτομα – Χωρίς πρόσβαση στις απαραίτητες εξετάσεις

Με μία νέα επι­στολή προς τον Υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό, ο Σύλ­λο­γος Ορο­θε­τι­κών Ελλάδας «Θετική Φωνή» καλεί σε δρα­μα­τικό τόνο την ηγεσία του Υπουρ­γείου να παρέμ­βει για την επίλυση του προ­βλή­μα­τος της πρό­σβα­σης των ανθρώ­πων που ζουν με HIVστις εξε­τά­σεις που είναι απα­ραί­τη­τες για την παρα­κο­λού­θηση της υγείας τους.

Τα ορο­θε­τικά άτομα λαμ­βά­νουν καθη­με­ρινά φαρ­μα­κευ­τική αγωγή που κατα­στέλ­λει την ανα­πα­ρα­γωγή του ιού HIVστο αίμα, επι­τυγ­χά­νει μη ανι­χνεύ­σιμο ιικό φορτίο και καθιστά τα άτομα μη μετα­δο­τικά. Ωστόσο για την επι­βε­βαί­ωση της επι­τυ­χίας της αγωγής απαι­τού­νται περιο­δι­κές εξε­τά­σεις μέτρη­σης του ιικού φορτίου.

Τον τελευ­ταίο ενάμιση χρόνο, οι εξε­τά­σεις αυτές γίνο­νται πλέον μόνο σε κατε­πεί­γου­σες περι­πτώ­σεις, λόγω έλλει­ψης αντι­δρα­στη­ρίων στα εργα­στή­ρια των τεσ­σά­ρων κέντρων ανα­φο­ράς της χώρας, αφή­νο­ντας σε καθε­στώς ανα­σφά­λειας χιλιά­δες ανθρώ­πους που ζουν με HIV, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να δια­κρι­βώ­σουν την κατά­σταση της υγείας τους και αν εξα­κο­λου­θούν να παρα­μέ­νουν μη μετα­δο­τι­κοί. Η αβε­βαιό­τητα επι­τεί­νε­ται καθώς πολλά άτομα καλού­νται να αντι­κα­τα­στή­σουν το πρω­τό­τυπο με γενό­σημο φάρμακο ή πρέπει να αλλά­ξουν θερα­πευ­τικό σχήμα, χωρίς όμως να έχουν πρό­σβαση στην εξέταση που θα επι­βε­βαιώ­σει την επι­τυ­χία της θερα­πείας.

Στο Κέντρο Ανα­φο­ράς της Ιατρι­κής Σχολής Αθηνών εκκρε­μούν περίπου 8.500 εξε­τά­σεις, 600 δείγ­ματα εκκρε­μούν στο εργα­στή­ριο της ΕΣΔΥ στην Αθήνα και 230 στην Πάτρα. Στη Θεσ­σα­λο­νίκη το Κέντρο Ανα­φο­ράς έχει δια­θε­σι­μό­τητα για το επόμενο δίμηνο και καλεί­ται εκ νέου να υλο­ποι­ή­σει διεθνή δια­γω­νι­σμό, με απο­τέ­λε­σμα να είναι και πάλι ορατός ο κίν­δυ­νος να στα­μα­τή­σει τη διε­νέρ­γεια εξε­τά­σεων.

Οι ελλεί­ψεις αντι­δρα­στη­ρίων δεν είναι απο­τέ­λε­σμα ανε­παρ­κών κον­δυ­λίων για την προ­μή­θειά τους, αλλά οφεί­λο­νται σε γρα­φειο­κρα­τικά ζητή­ματα. Αν και το ΚΕΕΛΠΝΟ έχει συνάψει έστω και καθυ­στε­ρη­μένα συμ­βά­σεις και έχει δια­θέ­σει κον­δύ­λια στα τέσσερα πανε­πι­στη­μιακά εργα­στή­ρια της χώρας, προ­κει­μέ­νου να διε­νερ­γή­σουν συνο­πτι­κούς ή διε­θνείς δια­γω­νι­σμούς, συγκε­κρι­μέ­νες αδυ­να­μίες καθι­στούν αδύνατη ή περιο­ρι­σμένη την πρό­σβαση των ορο­θε­τι­κών ατόμων στις εξε­τά­σεις τους.

Οι λόγοι της εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νης πρό­σβα­σης

1. Καθυ­στε­ρή­σεις λόγω γρα­φειο­κρα­τι­κών δια­δι­κα­σιών.

Η υλο­ποί­ηση και περά­τωση ενός δια­γω­νι­σμού προ­μή­θειας αντι­δρα­στη­ρίων είναι εξαι­ρε­τικά χρο­νο­βόρα και στην πράξη φαί­νε­ται πως υπερ­βαί­νει τους έξι μήνες. Για το μεσο­διά­στημα αυτό δεν έχει γίνει καμία απο­λύ­τως πρό­βλεψη για την εξέταση των δειγ­μά­των που συσ­σω­ρεύ­ο­νται.

2. Η ροή χρη­μα­το­δό­τη­σης δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στην κάλυψη των πραγ­μα­τι­κών αναγκών.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ ακο­λου­θεί συχνά τη «μέθοδο του στα­γο­νό­με­τρου» στη χρη­μα­το­δό­τηση των εργα­στη­ρίων, βάσει των συμ­βά­σεων που έχουν υπο­γρα­φεί, με απο­τέ­λε­σμα να δυσχε­ραί­νε­ται η ομαλή ροή προ­μή­θειας. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα απο­τε­λεί το Κέντρο Ανα­φο­ράς της ΕΣΔΥ, το οποίο έλαβε πρό­σφατα κον­δύ­λιο που επαρ­κούσε για τη διε­νέρ­γεια μόλις 89 εξε­τά­σεων. Επίσης, η σύμβαση του ΚΕΕΛΠΝΟ με το Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών προ­βλέ­πει συνο­λικά την προ­μή­θεια 6.000 αντι­δρα­στη­ρίων για την εργα­στη­ριακή διε­ρεύ­νηση του ιικού φορτίου και 200 αντι­δρα­στη­ρίων για τη γονο­τυ­πική αντοχή, τη στιγμή που στο εργα­στή­ριο εκκρε­μούν ήδη προς εξέταση πάνω από 8.500 δείγ­ματα. Ανα­φο­ρικά με τα αντι­δρα­στή­ρια της γονο­τυ­πι­κής αντοχής, αυτά πρέπει να είναι του­λά­χι­στον όσα και οι νέες δια­γνώ­σεις κάθε χρόνο, συν του­λά­χι­στον 10% του συνόλου των ατόμων που βρί­σκο­νται σε αγωγή, δηλαδή περίπου 1.500 με 1.800 το χρόνο στη παρούσα φάση.

3. Η απο­ζη­μί­ωση μέσω ΕΟΠΥΥ δε δια­σφα­λί­ζει την απρό­σκο­πτη, καθο­λική, ανώνυμη και δωρεάν πρό­σβαση στις εξε­τά­σεις.

Η εναλ­λα­κτική δίοδος μέτρη­σης του ιικού φορτίου από συμ­βε­βλη­μένα με τον ΕΟΠΥΥ εργα­στή­ρια απο­τε­λεί πράγ­ματι μία συμπλη­ρω­μα­τική λύση. Παρου­σιά­ζει ωστόσο κενά και προ­βλή­ματα που σχε­τί­ζο­νται με την πρό­σβαση των ανα­σφά­λι­στων, με τη συμ­με­τοχή στην απο­ζη­μί­ωση, με τον τόπο εξέ­τα­σης (αν πρέπει ο ασθενής να μεταβεί σε εξω­τε­ρικό δια­γνω­στικό κέντρο ή θα κάνει την εξέταση και θα παρα­λαμ­βά­νει το απο­τέ­λε­σμα στη Μονάδα Λοι­μώ­ξεων) και με την εξίσου σημα­ντική παρά­με­τρο της τήρησης της ανω­νυ­μίας, λόγω του στίγ­μα­τος που συνο­δεύει τον HIV.

Ο Σύλ­λο­γος Ορο­θε­τι­κών Ελλάδας έχει θέσει κατ’ επα­νά­ληψη και σε επι­τα­κτικό τόνο το θέμα τόσο στο Υπουρ­γείο Υγείας και στο ΚΕΕΛΠΝΟ, όσο και στις Υγειο­νο­μι­κές Περι­φέ­ρειες και τις διοι­κή­σεις των νοσο­κο­μείων, στα κοι­νο­βου­λευ­τικά κόμματα, στην Επι­τροπή Ελέγχου Προ­στα­σίας των Δικαιω­μά­των Ληπτών Υπη­ρε­σιών Υγείας, καθώς και στο Συνή­γορο του Πολίτη, ο οποίος εξέδωσε ειδική αναφορά.

Παρά τις μέχρι τώρα δεσμεύ­σεις το πρό­βλημα παρα­μέ­νει. Ο Σύλ­λο­γος ανα­γνω­ρί­ζει πως η διε­νέρ­γεια δια­γω­νι­σμών υπη­ρε­τεί τη δια­φά­νεια και τη χρηστή δια­χεί­ριση, δε μπορεί όμως αυτό να γίνεται σε βάρος της υγείας των πολιτών. Για το λόγο αυτό καλεί­ται ο Υπουρ­γός Υγείας να ανα­λά­βει άμεσα πολι­τική πρω­το­βου­λία και να συγκα­λέ­σει μία σύσκεψη με τη συμ­με­τοχή του Υπουρ­γείου, του ΚΕΕΛΠΝΟ, των Κέντρων Ανα­φο­ράς και των ίδιων των ασθενών για την άμεση εξεύ­ρεση και εφαρ­μογή μίας ορι­στι­κής λύσης. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, η «Θετική Φωνή» προ­γραμ­μα­τί­ζει κλι­μά­κωση των ενερ­γειών της μέσω της δικα­στι­κής οδού, αλλά και κινη­το­ποι­ή­σεων, προ­κει­μέ­νου να προ­α­σπί­σει το θεμε­λιώ­δες δικαί­ωμα των ορο­θε­τι­κών ατόμων και κάθε πολίτη στην υγεία.