Μια μικρή Ελλάδα στη Μ. Βρετανία

Σε κάποιο νησί από τη Μύκονο, την Πάρο, τη Σαντο­ρίνη, την Ανδρο ή την Τήνο προ­φα­νώς έχετε πάει. Πολλοί ίσως τα έχετε επι­σκε­φθεί όλα. Φτιάξτε λοιπόν στο μυαλό σας την εξής εικόνα: Ξαφνικά όλοι οι κάτοι­κοι αυτών των νησιών τα εγκα­τα­λεί­πουν. Μόνιμα. Μπαί­νουν σε αερο­πλάνα και ρίχνουν μαύρη πέτρα. Στην αρχή φεύγουν οι 19.000 Σαντο­ρι­νιοί, μετά οι 14.000 Μυκο­νιά­τες, ακο­λού­θως οι 13.000 Παρια­νοί και πάει λέγο­ντας. Και τώρα φέρτε στο μυαλό σας τα πέντε αυτά νησιά κατά κυριο­λε­ξία έρημα –να μην υπάρχει πάνω τους ψυχή ζώσα– και όλους τους κατοί­κους τους να έχουν μετοι­κή­σει στη Μ. Βρε­τα­νία.

Αυτό είναι που θα μείνει στη μνήμη της παρέας που επι­σκε­φθή­καμε προ­σφά­τως το Λονδίνο. Η συνει­δη­το­ποί­ηση του αριθμού. Των 62.000 Ελλήνων, στην πλειο­νό­τητά τους νέων, που έχουν μετα­να­στεύ­σει στη Μ. Βρε­τα­νία την τελευ­ταία 7ετία. Το ξανα­γράφω γιατί μόνο με παρά­δειγμα μπορεί να το χωνέψει κανείς. Είναι σαν να έχουν δια­κτι­νι­στεί στην Αγγλία πέντε νησιά των Κυκλά­δων ή να έχουν μετοι­κή­σει στο Λονδίνο όλοι οι Γιαν­νιώ­τες.

Από την επομένη ασυ­ναί­σθητα όλοι αρχί­σαμε να κάνουμε κάτι σαν ρεπορ­τάζ, καθώς συνα­ντού­σαμε παντού Ελληνες. Οχι του­ρί­στες, όπως στο παρελ­θόν, αλλά εργα­ζο­μέ­νους. Κι έχουν νομίζω μεγάλο ενδια­φέ­ρον όσα μας είπαν, καθώς μετέ­τρε­ψαν τον πρώτο στε­νά­χωρο αιφ­νι­δια­σμό μας σε μια παρά­δοξη αισιο­δο­ξία.

Το μεγα­λύ­τερο ρεύμα των Ελλήνων πήγε στην Αγγλία μετά το 2012. Ενδει­κτικά, Νational Insurance Number (δηλαδή κάτι σαν ΙΚΑ για να εργα­στούν) πήραν 7.500 Ελληνες το 2012, 9.800 το 2013, 12.000 το 2015. Σε τι δου­λειές; «Οπου μπορεί να φαντα­στεί κανείς» απαντά ο Ν.Ρ. που ήταν από τους πρώτους νεο­με­τα­νά­στες. «Στην Αγγλία δεν βρί­σκεις πια Ελληνες εργα­ζο­μέ­νους μόνον σε τρά­πε­ζες ή funds, αλλά για­τρούς, σκη­νο­θέ­τες και μου­σι­κούς μέχρι πλα­κά­δες και μπε­τα­τζή­δες» λέει και εξηγεί ότι λίγοι στην Ελλάδα έχουν κατα­λά­βει π.χ. «πόσες δεκάδες μηχα­νι­κοί και αρχι­τέ­κτο­νες μετα­νά­στευ­σαν συμπα­ρα­σύ­ρο­ντας και τα συνερ­γεία που είχαν στη χώρα μας».

«Αν θέλεις να βρεις δουλειά, βρί­σκεις. Κι αν ξέρεις καλά αγγλικά και έχεις προ­ϋ­πη­ρε­σία, ακόμη πιο εύκολα» είπε η Ε.Σ. που εργά­ζε­ται από το 2014 ως υπεύ­θυνη κατα­στή­μα­τος μιας πολύ γνωστής αλυ­σί­δας ρούχων. «Ο κατώ­τα­τος καθαρός μισθός του ανει­δί­κευ­του είναι 1.300 λίρες (1.480 ευρώ), αν έχεις bacherol ξεκινάς με 1.500 λίρες (1.700 ευρώ) κι αν είσαι καλός, γρήγορα ανε­βαί­νεις και μισθο­λο­γικά και στην ιεραρ­χία. Η ζωή όμως εδώ είναι πανά­κριβη, οι περισ­σό­τε­ροι μένουμε εκτός κέντρου και σχεδόν πάντα με συγκά­τοι­κους. Για να κατα­λά­βετε, για ένα μικρό δια­μέ­ρι­σμα τριών δωμα­τίων, πλη­ρώ­νουμε 2.000 λίρες» λέει.

Η δικαί­ωση

Τα λεγό­μενά της επι­βε­βαιώ­νει ο Γ.Σ. που είχε στην Ελλάδα επι­τε­λική θέση σε εται­ρεία ηλε­κτρο­νι­κών συσκευών και το 2011 απο­λύ­θηκε. «Δίστασα να διεκ­δι­κήσω αντί­στοιχη θέση, αρχικά έκανα αίτηση ως πωλητής. Πολλοί Ελληνες το πάθαμε αυτό, να αυτο­ϋ­πο­τι­μή­σουμε τα προ­σό­ντα μας. Αλλά με πολλή δουλειά και πείσμα είμαστε αρκετοί πια που δικαιω­θή­καμε και ζούμε καλά» λέει. «Αν είσαι ικανός και κινη­θείς έξυπνα, στο Λονδίνο μπορείς γρήγορα να ανέβεις επαγ­γελ­μα­τικά γιατί διαρκώς ανοί­γουν θέσεις και το να αλλά­ζεις εργο­δότη είναι μια φυσιο­λο­γική εξέλιξη» υπερ­θε­μα­τί­ζει ο Θ.Σ. Ξεκί­νησε το 2011 βοηθός σε μια μικρή ταβέρνα και μας υπο­δέ­χθηκε ως front desk manager σε ένα από τα γνω­στό­τερα εστια­τό­ρια στο Picaddilly. «Δουλεύω πάνω από 50 ώρες την εβδο­μάδα, αλλά δεν παρα­πο­νιέ­μαι γιατί έχω ένα καλό μισθό και όλοι εδώ έτσι εργά­ζο­νται, αν θέλουν να πετύ­χουν» ανα­φέ­ρει.

Εχει ενδια­φέ­ρον και κάτι ακόμη που μας είπε. «Μέχρι το 2011 δεν έβρι­σκες ποτέ Ελληνες σερ­βι­τό­ρους ή π.χ. πωλητές ρούχων στο Λονδίνο, ενώ αντι­θέ­τως συνα­ντού­σες Ιταλούς, Ισπα­νούς ή Γάλλους να κάνουν αυτή τη δουλειά. Σήμερα οι Ελληνες που εργά­ζο­νται σε τέτοιες θέσεις είναι εκα­το­ντά­δες. Και συχνά σκέ­φτο­μαι ότι πολλοί θα ντρέ­πο­νταν να κάνουν αυτές τις δου­λειές στην Ελλάδα, αλλά στην Αγγλία δεν αισθά­νο­νται έτσι, καθώς κατά­λα­βαν ότι εδώ υπάρχει ένας αυτο­νό­η­τος σεβα­σμός σε οποιον­δή­ποτε κάνει τη δουλειά του με επαγ­γελ­μα­τι­σμό».

Εχει απόλυτο δίκιο. Αν κάτι μας έκανε εντύ­πωση ήταν όχι μόνον ο επαγ­γελ­μα­τι­σμός, αλλά και η υπο­δειγ­μα­τική ευγέ­νεια των Ελλήνων εργα­ζο­μέ­νων που συνα­ντή­σαμε.

Η έκπληξη

«Μην το θεω­ρή­σετε ρομα­ντικό, γιατί σας το κατα­θέτω εκ πείρας» το εξήγησε καλύ­τερα η Α.Σ. που εργα­ζό­ταν στο Λονδίνο και προ κρίσης. «Αυτό που ξανα­συ­νει­δη­το­ποί­ησα τα τελευ­ταία χρόνια στην Αγγλία είναι ότι οι Ελληνες είτε λόγω περη­φά­νιας, είτε εγω­ι­σμού, είτε και λόγω του περι­βό­η­του φιλό­τι­μου δια­κρι­νό­μα­στε πολύ εύκολα όταν υπάρ­χουν συγκε­κρι­μέ­νοι κανόνες που σέβο­νται όλοι χωρίς δια­κρί­σεις. Οταν δηλαδή νιώ­θουμε ότι υπάρχει δικαιο­σύνη, αξιο­κρα­τία και αντα­μοιβή των καλύ­τε­ρων».

Με αυτή την ενθαρ­ρυ­ντική σκέψη επι­στρέ­ψαμε στην Ελλάδα, θέλο­ντας να ελπί­ζουμε και σε μία ακόμη πιο αισιό­δοξη προ­ο­πτική. Οτι οι χιλιά­δες αυτοί Ελληνες, που παλεύ­ουν για να ζήσουν και πολλοί απ’ αυτούς δια­πρέ­πουν σε οξύτατο αντα­γω­νι­σμό, ίσως μια μέρα απο­δει­χθούν ο κατα­λύ­της για να γυρίσει επι­τέ­λους σελίδα η χώρα μας. Οταν κάποια στιγμή δημιουρ­γη­θούν οι συν­θή­κες και τα κίνητρα για να επι­στρέ­ψουν, έχοντας στις απο­σκευές τους εκτός από τα προ­σό­ντα και τις εμπει­ρίες τους, μια εντελώς δια­φο­ρε­τική νοο­τρο­πία με επαγ­γελ­μα­τι­κές αρχές και αξίες που στην Ελλάδα συνα­ντάμε δυστυ­χώς εδώ και χρόνια μόνον κατ’ εξαί­ρεση.

Success stories

«Mazi», «Οpso», «Τhe life goddess», «Carpo». Οσοι έχετε επι­σκε­φθεί το Λονδίνο τα τελευ­ταία χρόνια τα έχετε ακούσει. Είναι μερικά από τα νέα ελλη­νικά εστια­τό­ρια και delicatessen που άνοιξαν αφού ξέσπασε η κρίση, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη γνωστή φράση περί ελλη­νι­κού δαι­μο­νίου. Σημειω­τέον δε, ότι στον χώρο της εστί­α­σης υπάρ­χουν και πολλοί Ελληνες σεφ που δια­πρέ­πουν, όπως ένας συμπα­τριώ­της μας η ιστορία του οποίου θα μπο­ρούσε να γίνει ταινία. Είδε και απόειδε που ο ιδιο­κτή­της πιτσα­ρίας στο Κρανίδι δεν τον άφηνε να μετε­ξε­λι­χθεί από σερ­βι­τόρο σε μάγειρα και με τις οικο­νο­μίες του πήγε στο Λονδίνο, πήρε μαθή­ματα μαγει­ρι­κής και έπιασε εντέλει δουλειά βοηθού μάγειρα σε μια ινδική ταβέρνα. Δεν πέρασαν παρά λίγοι μήνες για να πείσει τον ιδιο­κτήτη να τον χρη­μα­το­δο­τή­σει και να ανοίξει πλέον ως σεφ ένα νέο εστια­τό­ριο στο κέντρο του Λον­δί­νου, το οποίο σήμερα είναι ένα από τα πιο επι­τυ­χη­μένα στέκια μεξι­κά­νι­κου φαγητού.

Υπάρ­χουν πάμπολλα ακόμη μικρά ή μεγάλα success stories με πρω­τα­γω­νι­στές Ελληνες. Οπως η εται­ρεία Convibo, μια startup δια­δι­κτυακή εται­ρεία φαι­νό­μενο, που κάνει ντε­λί­βερι 40.000 προ­ϊ­ό­ντων από δια­φο­ρε­τικά σούπερ μάρκετ σε μόλις μία ώρα (ο 32χρονος Τ. Μαλα­βέ­τας είναι ένας εκ των τριών εμπνευστών-ιδιοκτητών της).

Υπάρχει όμως και η άλλη όψη του νομί­σμα­τος που μας προ­σγεί­ωσε στην πραγ­μα­τι­κό­τητα. Είναι η ιστορία του Λ. Φ., ιδιο­κτήτη μιας πολύ επι­τυ­χη­μέ­νης εται­ρείας παροχής υψηλών του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών, η οποία είχε έδρα την Ελλάδα απα­σχο­λώ­ντας 40 άτομα. Ο Λ. Φ. απο­φά­σισε προ εξα­μή­νου να μετα­φέ­ρει όλη του τη δρα­στη­ριό­τητα στο Λονδίνο και τον ρωτή­σαμε γιατί. «Στην Αγγλία ένας ετήσιος καθαρός μισθός 28.000 λίρες μού κοστί­ζει με τους φόρους 36.000 λίρες. Στην Ελλάδα ο ίδιος μισθός είναι 32.000 ευρώ αλλά γι’ αυτόν έπρεπε να κατα­βάλω 60.000 ευρώ. Νομίζω σας απά­ντησα γιατί έφυγα κι ας πάλεψα όσο μπο­ρούσα για να το απο­τρέψω» μας είπε χαμο­γε­λώ­ντας πικρά.

Καθη­με­ρινή