Μνημόνιο-Η λέξη της εβδομάδας

Πρό­σφατα μπήκε στην ζωή μας η λέξη μνη­μό­νιο, ως μία διαρκής υπεν­θύ­μιση, ένας κατά­λο­γος υπο­χρε­ώ­σεων και δεσμεύ­σεων, που μας οδηγεί στο να πράτ­τουμε σύμφωνα με κάποιους κανόνες. Η λέξη μνη­μό­νιον μαρ­τυ­ρεί­ται ήδη από την ελλη­νι­στική εποχή. Παλαιό­τε­ρος λεκτι­κός τύπος, όμως, ήταν το μνη­μο­νε­ῖον, ένας κατά­λο­γος, ένα μητρώο, που περιείχε ονόματα, καθή­κο­ντα, νόμους ή δια­τάγ­ματα. Μάλιστα, σε κάποιες περι­πτώ­σεις, το μνη­μο­νε­ῖον ήταν και το συμ­βο­λαιο­γρα­φείο. Από αυτό το μνη­μο­νε­ῖον προ­έ­κυψε το μνη­μό­νιον με την τάση που έχει η γλώσσα μας για τη διτυπία  (π.χ. φυλά­κιον από το φυλα­κε­ῖον). Η ρίζα είναι το μνήμων, που με την σειρά του ανά­γε­ται στο μιμνῄσκω – μιμνῄσκο­μαι, θυμίζω και θυμάμαι αντί­στοιχα. Μνήμων είναι αυτός που θυμάται, έχει μνη­μο­νικό, γερή δηλαδή μνήμη. Το μνη­μό­νιο συνεπώς είναι μία συνεχής υπό­μνηση. Η αλήθεια είναι ότι το κάθε μνη­μό­νιο έχει την έννοια του υπο­μνή­μα­τος, του επί­ση­μου εγγρά­φου που περιέ­χει διεκ­δι­κή­σεις, περι­γρά­φει γεγο­νότα, κατα­στά­σεις ή απο­τε­λεί μια συνθήκη. Η σημασία αυτή είναι απόδοση στα ελλη­νικά του memorandum. Άρα για εμάς το μνη­μό­νιο είναι ένα ελλη­νικό memorandum. Έχουμε τώρα ένα τρίτο μνη­μό­νιο να φέρουμε εις πέρας, μια τρίτη  επίσημη γραπτή συμ­φω­νία, που ονο­μά­ζε­ται «Κύρωση του Σχεδίου Σύμ­βα­σης Οικο­νο­μι­κής Ενί­σχυ­σης». Αυτή η συμ­φω­νία θα μας υπεν­θυ­μί­ζει διαρκώς τι πρέπει να κάνουμε. Το πρώτο υπο­γρά­φτηκε το 2010 ανάμεσα στην Ελλάδα και την πάλαι ποτέ τρόικα στο πλαίσιο του ευρω­παϊ­κού μηχα­νι­σμού στή­ρι­ξης της οικο­νο­μίας μας, μια που η χώρα μας είχε μεγάλο δημόσιο χρέος και πολλά δημο­σιο­νο­μικά προ­βλή­ματα. Φαί­νε­ται ότι από τότε δεν έχουμε βρει την μνήμη μας. Δεν γίναμε μνη­μο­νι­στές, ώστε να μπο­ρούμε να κάνουμε γρήγορα δύσκο­λους λογα­ρια­σμούς. Μνη­μό­νιο, μνημείο, μνη­μειώ­δης (εξαι­ρε­τικά σημα­ντι­κός) είναι ομόρ­ρι­ζες λέξεις. Αλλά μνη­μό­νιο και μνη­μό­συνο επίσης ομόρ­ρι­ζες. Ευχή μας να βγούμε από το μνη­μό­νιο, πριν πάμε στο μνήμα. Αισιο­δο­ξείτε, απλώς λεξι­λο­γούμε, χωρίς μνη­σι­κα­κία για όσους κοπιά­ζουν για την οικο­νο­μική μας διάσωση. Δεν έχουμε πάθει αμνησία, όμως, γιατί θυμό­μα­στε ότι κάποιοι απο­κή­ρυτ­ταν τα μνη­μό­νια στο παρελ­θόν μετά βδε­λυγ­μίας, ενώ τώρα διάγουν περίοδο μνη­στείας με αυτά! (με την ετυ­μο­λο­γική βοήθεια του liberal.gr)